90 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới Môđun 4 Hớng dẫn lồng ghép giới Mục đích Môđun này giới thiệu với học viên các bớc cơ bản để lồng ghép giới: xây dựng cơ sở để lồng ghép giới - các điều kiện quan trọng để tiến hành lồng ghép giới; tổng quan chu trình chính sách có trách nhiệm giới; thu thập thông tin và tiến hành phân tích giới; các biện pháp can thiệp chính sách vì bình đẳng giới; giám sát và đánh giá từ góc độ giới. Chủ đề "Quản lý sự thay đổi" và "Tuyên truyền, vận động vì bình đẳng giới" đợc đa vào giữa Môđun 4 (trớc Chủ đề 5) nhằm giúp học viên th giãn đôi chút sau khi tiếp thu các nội dung mang nặng tính kỹ thuật, nhng quan trọng hơn cả là việc thực hiện lồng ghép giới chính là mang lại sự thay đổi - và muốn đổi mới thành công, cần phải lập kế hoạch và quản lý sự thay đổi. Mục tiêu Đến cuối Môđun, học viên sẽ: 1. Nắm đợc chu trình chính sách có trách nhiệm giới và cách thức đa vấn đề giới vào tất cả các giai đoạn của chu trình chính sách. 2. Nắm vững các bớc cơ bản để lồng ghép giới. 3. Hiểu rằng lồng ghép giới mang lại sự thay đổi và biết một số biện pháp thực tiễn để quản lý sự thay đổi sao cho hiệu quả. Giáo trình dành cho giảng viên về lồng ghép giới 91 Các ý chính # Kinh nghiệm và các kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng thành công phơng pháp lồng ghép giới chủ yếu phụ thuộc vào các điều kiện quan trọng nh: sự cam kết và chỉ đạo sát sao của lãnh đạo, các nguồn lực, các thủ tục hành chính # Các điều kiện này đợc xem là cơ sở để tiến hành lồng ghép giới. # Chúng ta cần nhận thức về các điều kiện đó cũng nh đa ra biện pháp thúc đẩy các điều kiện nhằm tăng cờng khả năng lồng ghép giới thành công. Chủ đề 1: Cơ sở để lồng ghép giới - Các điều kiện quan trọng để lồng ghép giới thành công 92 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới Môđun 4 chủ đề 1 Cơ sở để lồng ghép giới - Các điều kiện quan trọng để lồng ghép giới thành công Mục đích Chủ đề này trình bày các điều kiện quan trọng - đợc coi là cơ sở của phơng pháp lồng ghép giới. Các điều kiện này đợc đúc kết từ những kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn ở các quốc gia và tổ chức đã tiến hành lồng ghép giới thành công. Cần làm cho học viên thấy rằng hoạt động lồng ghép giới sẽ khó đạt đợc hiệu quả nếu các điều kiện trên cha tồn tại hoặc đã có nhng còn yếu, vì vậy, cần lu ý đến các điều kiện này trong hoạt động vì bình đẳng giới. Ngoài việc xem xét từng điều kiện, học viên cũng sẽ đánh giá xem những điều kiện đó đã có trong tổ chức của mình hay cha. Kết quả đánh giá này sẽ đợc sử dụng ở Môđun 7 Phân tích tổ chức và lập kế hoạch hành động để lồng ghép giới. Mục tiêu Đến cuối tiết, học viên sẽ: 1. Nắm vững từng điều kiện và hiểu đợc tại sao điều kiện đó lại quan trọng trong việc thực hiện lồng ghép giới. 2. Hiểu và lờng trớc những khó khăn khi tiến hành lồng ghép giới nếu các điều kiện trên cha có hoặc có nhng còn yếu. 3. Đánh giá mức độ tồn tại của các điều kiện quan trọng đó trong tổ chức của mình. Thời gian 105 phút Giới thiệu chung về mục tiêu của chủ đề: 5 phút Bài tập hỏi đáp nhanh: 10 phút Trình bày nội dung bằng giấy chiếu: 20 phút Giáo trình dành cho giảng viên về lồng ghép giới 93 Hoạt động 'Nhóm chuyên gia': 60 phút (gồm 20 phút nghiên cứu và thảo luận, 40 phút trình bày) Bài tập 'Đánh giá các điều kiện quan trọng để lồng ghép giới': 10 phút Chuẩn bị Bảng giấy lật có ghi các mục tiêu của chủ đề, Giấy chiếu về các nội dung liên quan đến chủ đề, Các phơng tiện kỹ thuật hỗ trợ để trình chiếu, Sắp xếp bàn làm việc cho 5 nhóm, Bảng 'Đánh giá các điều kiện quan trọng để lồng ghép giới': phôtô đủ số lợng để phát cho tất cả các học viên, Bảng giấy lật ghi nhiệm vụ cho hoạt động 'Nhóm chuyên gia': Chuẩn bị trình bày các nội dung sau: Mô tả tóm tắt 1 điều kiện mà nhóm đợc phân công nghiên cứu để trình bày cho những ngời lần đầu tiên đợc nghe về điều kiện này. Nêu một ví dụ minh hoạ cho điều kiện đó. Giải thích tại sao điều kiện này lại quan trọng để thực hiện lồng ghép giới thành công. Thời gian chuẩn bị: 20 phút Thời gian trình bày: 5 phút/nhóm Bảng giấy lật ghi 5 điều kiện quan trọng (mỗi nhóm nghiên cứu 1 điều kiện), bao gồm: 1. Sự cam kết và chỉ đạo sát sao của lãnh đạo. 2. Hiểu biết cơ bản về khái niệm giới và phơng pháp lồng ghép giới. 3. Các Ban VSTBPN có nguồn lực và vị trí thích hợp (đơn vị đầu mối vì bình đẳng giới). 4. Thể chế hoá công tác lồng ghép giới. 5. Động viên và phê bình. Các bớc tiến hành 1. Giảng viên dẫn dắt vào chủ đề với các ý sau: Trong bài trớc, chúng ta đã tìm hiểu khái niệm Dòng chảy chủ đạo và Lồng ghép giới. Thực tiễn đã cho thấy một số môi trờng, điều kiện và đặc điểm tổ chức có thể hỗ trợ hiệu quả hơn cho hoạt động lồng ghép giới. Đây đợc coi là những điều kiện để tiến hành lồng ghép giới thuận lợi và thành công. 94 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới 2. Giảng viên giới thiệu mục tiêu của chủ đề. 3. Bài tập hỏi đáp nhanh (10 phút) Câu hỏi: 'Trên cơ sở những hiểu biết và kinh nghiệm thực tế của các anh/chị về phơng pháp lồng ghép giới, cũng nh những thách thức gặp phải trong quá trình thực hiện, đề nghị các anh/chị cho biết những điều kiện đợc xem là quan trọng hoặc mang tính quyết định để thực hiện lồng ghép giới thành công?' - Giảng viên mời học viên phát biểu ý kiến một cách ngắn gọn - viết câu trả lời lên bảng. 4. Giảng viên trình bày nội dung bằng giấy chiếu (20 phút) Vào đề: - Kết quả nghiên cứu và phân tích ở các cơ quan/tổ chức và quốc gia đã lồng ghép giới thành công cho thấy một số điều kiện tơng đồng - và đều đợc xem là quan trọng nếu muốn lồng ghép giới thành công. - Một số/hay nhiều điều kiện (tuỳ theo kết quả phát biểu ý kiến của học viên) trong số đó đã đợc các anh/chị nhắc đến. - Một số điều kiện có thể đã tồn tại trong cơ quan của các anh/chị, trong đó, có các điều kiện cần đợc củng cố, còn các điều kiện khác lại cần đợc phát huy thêm. - Cần hiểu rằng đây là cơ sở để tiến hành lồng ghép giới - mà nếu thiếu thì khó có thể thực hiện thành công. - Các anh/chị cũng có thể tham khảo thêm về các điều kiện này trong cuốn 'Hớng dẫn lồng ghép giới trong hoạch định và thực thi chính sách' của UBQG. - Sau đây, tôi sẽ trình bày tóm tắt các điều kiện. Lu ý: - Phần trình bày chỉ mang tính chất tổng quan, giảng viên không nhất thiết phải trình bày chi tiết từng điều kiện. - Trong khi trình bày, giảng viên có thể liên hệ tới những điều kiện mà học viên đã phát biểu trớc đó (nếu phù hợp). 5.Hoạt động 'Nhóm chuyên gia' (60 phút) Nh chúng ta đã biết, những điều kiện trên là rất quan trọng để thực hiện lồng ghép giới thành công. Do vậy, mỗi chúng ta đều cần nắm vững ý nghĩa của từng điều kiện. Mục đích của hoạt động 'Nhóm chuyên gia' là tạo cơ hội để mỗi nhóm nghiên cứu và trình bày về một điều kiện cụ thể cho các nhóm khác. Làm việc nhóm (20 phút): Hớng dẫn cách tiến hành Giấy chiếu Môđun 4 - Chủ đề 1 Giáo trình dành cho giảng viên về lồng ghép giới 95 - Giảng viên giới thiệu bảng giấy lật ghi nhiệm vụ cho bài tập nhóm và bảng giấy lật khác ghi 5 điều kiện. - Chia học viên thành 5 nhóm. Mỗi nhóm sẽ trở thành 'chuyên gia' nghiên cứu 1 điều kiện tơng ứng với số thứ tự của nhóm. Các nhóm trình bày(40 phút/5 nhóm): - Sau 20 phút, giảng viên tập hợp học viên về chỗ và mời các nhóm trình bày (bắt đầu từ nhóm 1). - Đề nghị các nhóm trình bày trong đúng thời gian qui định, kịp thời giải thích nếu học viên thắc mắc hoặc hiểu cha đúng. Các nhóm khác có thể hỏi hoặc đề nghị nhóm 'chuyên gia' giải thích rõ thêm về điều kiện vừa trình bày. Giảng viên cảm ơn các nhóm khi kết thúc phần trình bày. 6. Phân tích tổ chức trên cơ sở đánh giá các điều kiện quan trọng vừa đề cập (10 phút) - Trớc khi kết thúc chủ đề, đề nghị các anh/chị đánh giá nhanh mức độ tồn tại của những điều kiện (vừa đợc đề cập) tại nơi công tác của mình - sử dụng bảng đánh giá các điều kiện. - Kết quả đánh giá sẽ đợc dùng ở môđun 7 về Phân tích tổ chức và lập kế hoạch hành động để lồng ghép giới, do vậy, đề nghị các anh/chị giữ kết quả này lại cho buổi sau. - Các anh/chị có thể tham khảo thêm cuốn "Hớng dẫn lồng ghép giới trong hoạch định và thực thi chính sách". Đây là hoạt động của cá nhân học viên (chứ không phải là hoạt động nhóm), cho nên, để thu đợc những thông tin thực sự hữu ích, đề nghị các anh/chị đánh giá thật thẳng thắn và khách quan. Giảng viên phát bảng đánh giá các điều kiện cho học viên. Cần lu ý học viên về thời gian làm bài tập, đồng thời, quan sát quá trình làm việc của học viên để có những chỉ dẫn, giải đáp kịp thời. * Giảng viên nhắc lại ý chính của chủ đề TàI liệu tham khảo Hớng dẫn lồng ghép giới trong hoạch định và thực thi chính sách (trang 38-46) Bảng 'Đánh giá các điều kiện quan trọng để lồng ghép giới' Giấy chiếu Môđun 4 - Chủ đề 1 Giáo trình dành cho giảng viên về lồng ghép giới 97 Cơ sở để lồng ghép giới Các điều kiện quan trọn g để lồng ghép giới nhằm đạt đợc tiến bộ về bình đẳng giới. Môđun 4 - Chủ đề 1 1 98 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới 1. Trách nhiệm chung vì mục tiêu bình đẳng giới Khó có thể đạt đợc bình đẳng giới nếu chỉ có m ột vài tổ chức đầu mối về giới hoạt động một cách đơn lẻ. Chỉ có thể đ ạt đợc bình đẳng giới nếu toàn b ộ xã hội, mà trớc hết là các cơ quan nhà nớc nh ận thức đợc vấn đề và có biện pháp hành động. - Khi mọi ngời đều làm việc trên tinh thần trách nhiệm giới Môđun 4 - Chủ đề 1 2 Giáo trình dành cho giảng viên về lồng ghép giới 99 2. Hiểu biết cơ bản về các khái niệm giới và phơng pháp lồng ghép giới Phần đông cán bộ trong tổ chức hiểu đợc Thế nào là bình đẳng giới ? Tại sao bình đẳng giới lại quan trọng? Làm thế nào để đạt đợc bình đẳng giới thông qua việc áp dụng phơng pháp tiếp cận lồng ghép giới? Môđun 4 - Chủ đề 1 3 100 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới 3. Sự cam kết và chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Sự cam kết và chỉ đạo của cấp lãnh đạo/quản l ý là một trong những nhân tố quan trọng nhất. Nếu thiếu, ho ạt động lồng ghép giới khó có thể thành công. Môđun 4 - Chủ đề 1 4 [...]... cơ chế để tiến hành lồng ghép giới Môđun 4 - Chủ đề 1 11 108 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới 11 Động viên và phê bình Cần có các hình thức động viên, khuyến khích nhất định đối với các cá nhân, tổ chức áp dụng tốt phơng pháp lồng ghép giới và đã thay đổi để làm việc trên tinh thần trách nhiệm giới Cơ chế khen thởng những ai làm tốt và phê bình những ai không thực hiện lồng ghép giới một cách kịp thời... khảo Hớng dẫn lồng ghép giới trong hoạch định và thực thi chính sách (trang 50-53) Giấy chiếu Môđun 4 - Chủ đề 3 118 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới Cần có thông tin từ góc độ giới Những thông tin - đã đợc biết hoặc chỉ mang tính chất dự đoán - về các vấn đề giới và cách biệt giới là căn cứ quan trọng để thiết kế chính sách một cách hiệu quả Đây là điểm khởi đầu của quá trình lồng ghép giới Môđun... 4 - Chủ đề 1 9 106 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới 9 Kiến thức và công cụ để làm việc trên tinh thần trách nhiệm giới Các nhà hoạch định chính sách và cán bộ thực hiện chơng trình cần có thông tin và công cụ để làm việc trên tinh thần trách nhiệm giới Họ cần: có nhận thức và nhạy cảm giới tiếp cận với các dữ liệu giới phù hợp có các công cụ và hớng dẫn lồng ghép giới mang tính chiến lợc và thực... 4: hớng dẫn lồng ghép giới 1 Trách nhiệm chung vì mục tiêu bình đẳng giới (Tổ chức/ cơ quan chủ động đề cập đến các vấn đề bình đẳng giới trong tất cả các lĩnh vực, ở tất cả các cấp độ trong quá trình hoạch định và thực hiện chính sách, chơng trình) 2 Hiểu biết cơ bản về các khái niệm giới và phơng pháp lồng ghép giới 3 Sự cam kết chỉ đạo sát sao từ cấp lãnh đạo (Cán bộ biết rằng bình đẳng giới là... từ góc độ giới là xuất phát điểm của công tác lồng ghép giới Quản lý nhà nớc tốt có nghĩa là đáp ứng đợc nhu cầu và phân bổ lợi ích một cách bình đẳng cho mọi ngời dân; thu thập thông tin từ góc độ giới là công cụ cần thiết để có thể quản lý nhà nớc tốt 116 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới môđun 4 chủ đề 3 Thu thập thông tin và tiến hành phân tích giới - nắm vững thực trạng trên quan điểm giới Mục... nhiệm vụ rõ ràng để làm việc trên tinh thần trách nhiệm giới Các vai trò và trách nhiệm trong công tác lồng ghép giới phải cụ thể Môđun 4 - Chủ đề 1 7 104 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới 7 Vị trí và nguồn lực thích hợp của Ban vì sự tiến bộ của phụ nữ Có đủ nguồn lực để hỗ trợ cho việc xây dựng các cơ chế, quy định hành chính mà lồng ghép giới yêu cầu nguồn tài chính biên chế nhân sự Các Ban... bình đẳng giới) 7 Nguồn lực và vị trí phù hợp dành cho Ban vì sự tiến bộ của phụ nữ đơn vị đầu mối về bình đẳng giới (Ban vì sự tiến bộ của phụ nữ đợc đặt ở vị trí chiến lợc trong tổ chức, có đầy đủ các nguồn lực để thúc đẩy, hỗ trợ và giám sát quá trình thực hiện lồng ghép giới và các hoạt động vì bình đẳng giới) 8 Môi trờng văn hoá đổi mới và cầu thị (Lồng ghép giới và hoạt động bình đẳng giới liên... Môđun 4 - Chủ đề 1 8 Giáo trình dành cho giảng viên về lồng ghép giới 105 8 Môi trờng văn hoá đổi mới và cầu thị Thực hiện lồng ghép giới đòi hỏi có sự đổi mới t duy, thay đổi mối quan hệ giới giữa nữ và nam; tiến hành phân tích giới trong công việc của mình, cũng nh cải tiến cách thức làm việc của đơn vị (để trở nên có nhạy cảm giới và trách nhiệm giới) Quá trình đổi mới này chỉ có thể diễn ra ở những... hành lồng ghép giới nếu cha nắm vững vấn đề (chính sách, chơng trình, dự án, luật pháp, quá trình tham vấn, cơ chế hành chính v.v) từ góc độ giới Mỗi trờng hợp đều có các vấn đề giới khác nhau và sẽ là sai lầm nếu muốn khái quát hoá và gán một số vấn đề giới thờng gặp cho mọi trờng hợp Học viên sẽ đợc giới thiệu về các khái niệm: số liệu tách biệt theo giới tính, thống kê giới, thông tin phân tích giới. .. giảng viên về lồng ghép giới 107 10 Thể chế hoá công tác lồng ghép giới Có nhận thức giới và đợc nâng cao năng lực thôi vẫn cha đủ để có thể làm việc trên tinh thần trách nhiệm giới Cần quy định rõ phạm vi trách nhiệm giải trình cho từng cán bộ và đơn vị trong cơ quan, tổ chức để họ làm việc trên tinh thần trách nhiệm giới thông qua: các quy định và thủ tục hành chính các văn bản hớng dẫn v.v Đây . hớng dẫn lồng ghép giới Môđun 4 Hớng dẫn lồng ghép giới Mục đích Môđun này giới thiệu với học viên các bớc cơ bản để lồng ghép giới: xây dựng cơ sở để lồng. để lồng ghép giới - Các điều kiện quan trọng để lồng ghép giới thành công 92 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới Môđun 4 chủ đề 1 Cơ sở để lồng ghép giới