Tiet 84 phong cach ngon ngu nghe thuat

TRƯỜNG THPT SÔNG CÔNG TIẾT 84 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT GIÁO VIÊN : NGUYỄN THỊ THU HÀ TỔ: VĂN –CÔNG DÂN... I.NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT :1.Khái niệm: + Khảo sát ví dụ : Văn bản 1 Cho

TRƯỜNG THPT SÔNG CÔNG

TIẾT 84

PHONG CÁCH NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT

GIÁO VIÊN : NGUYỄN THỊ THU HÀ TỔ: VĂN –CÔNG DÂN

I.NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT :

1.Khái niệm:

+ Khảo sát ví dụ :

Văn bản 1

Cho anh hỏi :

Em đã có người yêu chưa đấy ?

Văn bản 2

Bây giờ mận mới hỏi đào

Vườn hồng có lối ai vào hay chưa ?

Nội dung Hỏi về chuỵên đã có người yêu chưa

Cách thức Ngôn ngữ hàm ẩn,ẩn dụ,có tổ chức

Ngôn ngữ nghệ thuật

Cách thức Lời ăn tiếng nói hằng ngày Ngôn ngữ sinhhoạt

+ Khái niệm

Ngôn ngữ nghệ thuật là ngôn ngữ gợi hình,gợi cảm được dùng trong các văn bản nghệ thuật.

(Ngôn ngữ văn chương ,ngôn ngữ văn học )

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁO

CÙNG CÁC EM HỌC SINH

2 Phạm vi sử dung :

Lời nói hằng ngày

Văn bảncác phong cách ngôn ngữ khác

Văn bản nghệ thuật

Chúng lập nhà tù nhiều hơn trường học ,Chúng thẳng tay chém giết ,những người yêu nước…Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của

ta trong bể máu

Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông Một người chín nhớ mười mong một người Hương ơi! đi nhanh lên,

Gớm gì mà chậm như rùa thế

3.Phân loại :

Phi nghe xong, chẳng nói chẳng rằng,

mặc áo giáp, vác mâu lên ngựa, dẫn một nghìn quân

đi tắt ra cửa bắc”

( Trích “Tam quốc chí”- La Quán Trung)

Khi tỉnh rượu, lúc tàn canh Giật mình mình lại thương mình xót xa”

(Trích “Truyện Kiều” – Nguyễn Du)

Ánh sáng nào vừa lóe lên cửa sổ kia?

Đấy là phương Đông và nàng Juyliet là mặt trời!

Vẻ rực rỡ của đôi gò má nàng sẽ làm

cho các vị tinh tú ấy phải hổ ngươi,

như ánh sáng ban ngày làm cho đèn nến

phải thẹn thùng”

( Trích “ Romeo và Juyliet”- Sech-xpia)

Ngôn ngữ tự sự

Ngôn ngữ thơ

Ngôn ngữ sân khấu

B¶ng ph©n lo¹i ng«n ng÷ trong v¨n b¶n nghÖ thuËt.

.

Ng«n ng÷ th¬ C¸c thÓ th¬, ca

dao, hß, vÌ GiÇu h×nh ¶nh, nh¹c ®iÖu …

Ng«n ng÷ tù

sù TruyÖn ký, tiÓu thuyÕt… Miªu t¶, trÇn thuËt…

Ng«n ng÷

s©n khÊu KÞch, chÌo, tuång C¸ (nh©n vËt nãi thÓ ho¸

thÓ hiÖn t©m tr¹ng, c¸ tÝnh,)…

4.Chức năng :

Trong đầm gì đẹp bằng sen

Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng

Nhị vàng bông trắng lá xanh Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn

Nơi sinh sống cấu tạo

Hương vị và sự trong sạch

của cây sen

Khẳng định và nuôi dưỡng một tư tưởng,cảm xúc : cái đẹp có thể hiện hữu và bảo tồn trong môi trường có nhiều cái xấu

Đặc điểm tính chất của

sự vật sự việc,hiện tượng

Biểu hiện cái đẹp

Và khơi gợi nuôi dưỡng cảm xúc thẩm mĩ

CHỨC NĂNG THÔNG TIN CHỨC NĂNG THẨM MĨ

II.PHONG CÁCH NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT ; 1.Tính hình tượng :

+ Ví dụ : Tả cây liễu

Thơ Xuân Diệu

Lá liễu dài như một nét mi…

Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang

Tóc buồn buông xuống lệ ngàn hàng

Từ điển

Cây liễu: loài cây nhỡ,cành mềm rủ xuống Lá hình ngọn giáo

có răng cưa nhỏ Thường trồng làm cảnh ở ven hồ

Gợi tả cây liêu như một sinh thể sống

Khi mang dáng hình thanh xuân xinh đẹp

Của người thiếu nữ

,lúc mang dáng hình một thiếu phụ u sầu

Gợi tả đặc điểm sinh học đơn thuần

Gợi hình ảnh cây liễu

Gọi dáng vẻ ,tâm trang con người Hình ảnh cây liễu

VB 2

Bánh trôi nước có màu trắng , hình tròn.Bánh được làm bằng bột nếp Nhân bánh được làm

từ đường phên Bánh khô hay ướt phụ thuộc vào người làm bánh.Sau khi nặn bánh xong cho vào nồi nước luộc , khi nào bánh nổi lên là chín , có thể vớt

ra được.

VB1

“Th©n em võa tr¾ng

B¶y næi ba ch×m víi n

íc non

R¾n n¸t mÆc dÇu tay

kÎ nÆn

lßng son”

Hå Xu©n H ¬ng

Tính hình tượng: Là khả năng ngôn ngữ có thể tái hiện hiện thực, làm xuất hiện ở người đọc những hình ảnh, màu sắc, biểu tượng…được nói đến trong văn bản để người đọc dùng vốn tri thức, vốn sống của mình liên tưởng, suy nghĩ, rút ra bài học nhân

sinh.

“ Thuyền về có nhớ bến chăng.

Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền” (Ca dao)

“ Áo chàm đưa buổi

phân ly

Cầm tay nhau biết nói

gì hôm nay ”

(Tố Hữu)

So s¸nh

Để tạo ra tính hình tượng, người viết sử dụng nhiều biện pháp tu

từ như: so sánh, nhân hóa, hoán dụ, ẩn dụ, điệp từ, phối

thanh ; tạo nên tính đa nghĩa cho ngôn ngữ nghệ thuật

“Làn cây ven hồ gươm như làn mi, như ai

dướn đôi lông mày.Không thể nghĩ cái đầm

nước tuyệt vời ấy lại vắng hàng mi những rèm

cây” (Tô Hoài)

Qua đình ngả nón

trông đình

Đình bao nhiêu ngói

th ơng mình bấy nhiêu

(Ca dao)

VD1

Tôi rất th ơng

mình

2.Tớnh cảm xỳc

Tính truyền cảm của ngụn ngữ nghệ thuật

là làm cho ng ời đọc, ng ời nghe cùng vui, buồn, yêu thích nh chính ng ời viết ; tạo nên sự đồng cảm sâu sắc

giữa ng ời đọc và ng ời viết.

Ví dụ

Hồ Chủ Tịch kính yêu của chúng ta không còn nữa Tổn thất này thật lớn lao! Đau thương này thật là vô hạn!

Dân tộc ta và Đảng ta mất đi một vị lãnh tụ thiên tài, một người thầy vĩ đại”

(Trích: Điếu văn của BCH TƯ Đảng Lao Động VN do

ĐC Lê Duẩn đọc ngày 9-9-1969)

Lẳng lặng mà nghe nó chúc nhau

Chúc nhau trăm tuổi bạc đầu râu.

Phen này ông quyết đi buôn cối

Thiên hạ bao nhiêu đứa giã trầu

TÚ XƯƠNG

Tôi nghe kẻ cướp nó

lèn ông

Nó lại lôi ông đến giữa

đồng

Lấy của đánh người

quân tệ nhỉ

Thân già da cóc có

đau không

NGUYỄN KHUYẾN

3.Tính cá thể hóa :

+ Khảo sát ví dụ :

Nguyễn Bính

Xuân Diệu

Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông

Một người chín nhớ mười mong một người

Gió mưa là bệnh của giời Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng.

Hai thôn chung lại một làng

Có sao bên ấy chẳng sang bên này

(Tương tư )

Anh nhớ tiếng Anh nhớ hình Anh nhớ ảnh.

Anh nhớ em, anh nhớ lắm! Em ơi!

Anh nhớ anh của ngày tháng xa khơi,

Nhớ đôi môi đang cười ở phương trời.

Nhớ đôi mắt đang nhìn anh đăm đắm!

Em! Xích lại! Và đưa tay anh nắm!

(Tương tư chiều )

Ngôn ngữ là ph ơng tiện diễn đạt

chung của cộng

đồng.

Khi các nhà văn sử

dụng mỗi ng ời lại có

khả năng thể hiện

một giọng riêng

,một phong cách

riêng bắt nguồn từ

cá tính sáng tạo của

ng ời viết.Tạo ra

phong cách nghệ

thuật riêng.

Tính cá thể hoá

+ Nhận xột :

Tính cá thể hoá còn thể hiện vẻ riêng trong lời nói của từng nhân

vật , hoặc ở nét riêng trong cách diễn đạt từng sự việc hình ảnh , tình huống trong tác phẩm

Vầng trăng ai xẻ làm đôi

Nửa in gối chiếc, nửa soi

dặm tr ờng

Tuần trăng khuyết, đĩa dầu hao

Mặt ngơ ngẩn mặt, lòng ngao

ngán lòng.

Vầng trăng vằng vặc giữa trời

Đinh ninh hai miệng một lời song song

C©u 3:

Khi nãi : “§©y lµ giäng th¬ Tè H÷u, Kia giäng ChÕ Lan Viªn; §©y ng«n ng÷ NguyÔn Tu©n, Cßn kia v¨n Vò Trong Phông ” ng êi ta muèn nãi tíi:

A- TÝnh h×nh t îng cña ng«n ng÷ nghÖ thuËt

B- TÝnh c¸ thÓ ho¸

C- TÝnh truyÒn c¶m cña ng«n ng÷ v¨n häc

D- TÝnh ®a nghÜa cña ng«n ng÷ v¨n ch ¬ng

C©u1:

Ng«n ng÷ nghÖ thuËt cßn gäi lµ:

A- Ng«n ng÷ v¨n ch ¬ng

B- Ng«n ng÷ v¨n häc

C- Ng«n ng÷ th¬

D- C¶ A vµ B

C©u 2:

Chøc n¨ng chÝnh cña ng«n ng÷ nghÖ thuËt lµ g×?

A- Gi¶i trÝ vµ tuyªn truyÒn B- Th«ng tin vµ thÈm mÜ C- NhËn thøc vµ giao tiÕp D- Gi¸o dôc vµ tuyªn truyÒn

Bài tập củng cố

B

So sánh cách viết của tác giả vể đề tài quê h

ơng?

Quờ hương tụi cú con sụng xanh

biếc

Nước gương trong soi túc những

hàng tre

Tõm hồn tụi là một buổi trưa hố

Tỏa nắng xuống dũng sụng lấp

loỏng

( Giang Nam)

Quờ hương là con diều biếc

Tuổi thơ con thả trờn đồng

Quờ hương là con đũ nhỏ

(Đỗ Trung Quõn)

Quờ tụi cú giú bốn mựa

Cú giăng giữa thỏng,

cú chựa quanh năm Chuụng hụm, giú sớm, giăng rằm:

Chỉ thanh đạm thế, õm thầm thế thụi

( Nguyễn Bớnh)