Y4 THOÁT vị bẹn

- Thoát vị bẹn: bao thoát vị chui qua lỗ bẹn vào ống bẹn - Thoát vị đùi: bao thoát vị xuống dưới cung đùi, nằm phía trong bó mạch đùi • Thoát vị bẹn có thể bẩm sinh hoặc mắc phải, hay gặ

THOÁT VỊ BẸN

TS QUÁCH VĂN KIÊN

Giảng viên Bộ môn Ngoại – Đại học Y Hà Nội

Bác sĩ khoa Phẫu thuật tiêu hóa – BV Việt Đức

MỤC TIÊU

• Trình bày các cơ sở giải phẫu của thoát vị bẹn

• Trình bày triệu chứng lâm sàng của thoát vị bẹn đùi.

• Trình bày các nguyên tắc điều trị thoát vị bẹn đùi

ĐẠI CƯƠNG

Định nghĩa: thoát vị là hiện tượng tạng trong ổ bụng bao bởi 1 túi phúc mạc chui qua 1 lỗ tự nhiên của thành

bụng

- Thoát vị bẹn: bao thoát vị chui qua lỗ bẹn vào ống bẹn

- Thoát vị đùi: bao thoát vị xuống dưới cung đùi, nằm phía trong bó mạch đùi

• Thoát vị bẹn có thể bẩm sinh hoặc mắc phải, hay gặp ở nam

• Thoát vị đùi luôn là mắc phải, hay gặp ở nữ, cổ bao thoát vị hẹp nên hay gặp biến chứng nghẹt

NGUYÊN NHÂN

 Tiên phát

- Zimmerman và Anson: cơ chế thoát vị bẹn trực tiếp là thiếu hoặc yếu các sợi tăng cường vì thay đổi giải phẫu

vị trí ống bẹn nơi các cơ chéo ngang đan nhau tạo thành ống bẹn

- Condon: không thấy mạc ngang lót tại tam giác Hesselbach

- Rối loạn chuyển hóa colagen -> thay đổi thành phần tổ chức liên kết tại thành bụng

 Thứ phát: sau chấn thương vào thành bụng dưới, bẹn bìu…

 Yếu tố nguy cơ: cao tuổi (thành bụng nhẽo), tăng áp lực ổ bụng (ho nhiều, đái khó, ỉa khó)

GIẢI PHẪU

CHẨN ĐOÁN TVB

 Triệu chứng cơ năng

• Có thể không có triệu chứng, khám phát hiện tình cờ

• Xuất hiện khối vùng bẹn bìu khi gắng sức, có thể tự mất đi khi nằm nghỉ hoặc khi đẩy lên

• Đau vùng bẹn bìu: hay xảy ra khi gắng sức, đau lan về phía bìu và đùi Hoặc có thể chỉ cảm thấy khó chịu vùng bẹn

• Triệu chứng thay đổi phụ thuộc vào mức độ lớn bé của bao TV, thời gian

CHẨN ĐOÁN TVB

 Triệu chứng thực thể

Khám thấy khối vùng bẹn bìu (trên nếp bẹn):

- Khối phồng, tròn, cảm giác trong bao có hơi và nước (quai ruột) hoặc nắn khối chắc rõ ( buồng trứng) hoặc mềm không rõ ranh giới( mạc nối), có thể đẩy lên được

- Lỗ bẹn nông rộng, khi ho, rặn: khối đẩy vào ngón tay khám

- Tuỳ theo mức độ thoát vị có thể thấy khối trong ống bẹn hoặc ở lỗ bẹn nông hoặc xuống tới bìu

• Khám tinh hoàn và mào tinh bình thường

CHẨN ĐOÁN TVB NGHẸT

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT

* Nguyên tắc điều trị TVB nghẹt

Điều trị bảo tồn, xét mổ có kế hoạch

- BN đến trước 6 giờ

- Không có hoại tử nội dung trong bao TV

- Nội dung trong bao TV đẩy được vào trong ổ bụng

Điều trị phẫu thuật cấp cứu

- BN đến sau 6 giờ

- Nghi ngờ hoại tử ruột

- Hoặc không đẩy được nội dung bao TV vào trong ổ bụng

- Xử lý tổn thương hoại tử -> Xử lý bao thoát vị  phục hồi thành bụng

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT

1 Kỹ thuật Shouldice

Thực hiện lần đầu tiên 1970-1980 (BV Shouldice – Toronto)

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT

1 Kỹ thuật Shouldice

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT

2 Kỹ thuật Bassini

Được mô tả năm 1887, là phương pháp hiện đại đầu tiên, được sử dụng trong gần 1 thế kỷ

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT

3 Kỹ thuật Lichtenstein

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT

3 Kỹ thuật Polysoft trong điều trị TVB trực tiếp

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT

3 Kỹ thuật Polysoft trong điều tị TVB gián tiếp

• THOÁT VỊ ĐÙI

GIỚI THIỆU

- Đ/N: Tình trạng các tạng trong ổ bụng chui qua lỗ cơ lược dưới d/c bẹn (cung đùi) vào tam giác Scarpa xuống đùi

- Hiếm gặp, chủ yếu ở phụ nữ (sau khi sinh đẻ nhiều, cơ thành bụng yếu, khung chậu giãn…)

- Tạng thoát vị: Ruột non (chủ yếu), MNL, ĐT sigma (hiếm)

- Nằm khoang trong cung đùi

TRIỆU CHỨNG

• Đau vùng bẹn hoặc mặt trước trong của đùi

• Thấy khối phồng ở gốc đùi khi gắng sức, tự mất đi khi nằm nghỉ

• Khám thấy khối phồng ở gốc đùi thường kích thước nhỏ, xuất hiện khi ho và đẩy lên được

GIẢI PHẪU

* Giới hạn khoang trong vùi đùi

- Phía trước: Cung đùi

- Phía sau: Mào lược + D/c Cooper

- Phía ngoài: Bó mạch chậu ngoài (TM đùi)

- Phia trong: d/c Gimbernat

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT (Đường dưới cung đùi)

 Phẫu thuật Lytle

- Kỹ thuật kinh điển, đơn giản

- Lỗ thoát vị nhỏ < 1cm

- Khâu bằng chỉ không tiêu

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT (Đường dưới cung đùi)

 Phẫu thuật Bassini

- Vẫn đường rạch song song với cung đùi

- Khâu cung đùi (5) với d/c Cooper (6) (chỉ không tiêu)

- Che phủ lỗ TV bằng 1 vạt tạo hình cơ lược

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT (Đường dưới cung đùi)

 Phẫu thuật đặt lưới

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT (Đường dưới cung đùi)

 Phẫu thuật đặt lưới

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT

(Đường bẹn)

 Phẫu thuật đường bẹn

BIẾN CHỨNG

• Nhiễm trùng vết mổ

• Tổn thương ruột

• Tổn thương bàng quang

• Tổn thương bó mạch thừng tinh hoặc tinh hoàn/ buồng trứng

• Tổn thương bó mạch thượng vị dưới

GIẢI PHẪU

*

PHÂN LOẠI THOÁT VỊ BỊT

*

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT (Đường dưới cung đùi)

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT (Đường dưới cung đùi)

 Phẫu thuật đường bụng

- Hay gặp trong tắc ruột do thoát vị bịt