Day y4 bai 2e chan thuong than

Chụp hệ tiết niệu không chuẩn bị• Gãy x ơng • Cột sống cong về bên chấn th ơng • Bóng thận to ra • Lách, cơ hoành bị đẩy lên cao • Dạ dầy nhiều hơi ,lệch phải bên trái • Bụng bên tổn th

ChÊn th ¬ng thËn

TS Bïi V¨n LÖnhThS Lª TuÊn Linh

Bé m«n ChÈn ®o¸n h×nh ¶nh

Đại c ơng

Nguyên nhân

* Tai nạn giao thông * Tai nạn lao động

* Thể thao, sinh hoạt * Do thầy thuốc

Chụp hệ tiết niệu không chuẩn bị

• Gãy x ơng

• Cột sống cong về bên chấn th ơng

• Bóng thận to ra

• Lách, cơ hoành bị đẩy lên cao

• Dạ dầy nhiều hơi ,lệch phải ( bên trái)

• Bụng bên tổn th ơng mờ

• Mất đ ờng mỡ cạnh rãnh đại tràng

• Trong ruột nhiều hơi, giữa các quai ruột có dịch

• Phần thấp ổ bụng mờ do máu đọng

Chụp niệu đồ tĩnh mạch

- Bóng thận to ra

-Thận mất hoàn toàn chức năng (tổn th ơng mạch cuống thận)

- Hình khuyết của phần nhu mô thận tổn th ơng ở thì nhu mô

- Khối mờ do máu tụ, đè đẩy các đài bể thận, tách các đài thận ra

xa nhau

- Thoát thuốc ra ngoài đ ờng bài xuất, ra quanh thận, cạnh thận, sau phúc mạc, trong ổ bụng

Siêu âm

Các dấu hiệu gián tiếp

- Hình ảnh các ổ tụ dịch bất th ờng:

+ Máu tụ d ới bao thận với kích th ớc đa dạng, đè đẩy nhu mô thận, có hình ảnh thấu kính điển hình, thời kỳ đầu rất đậm âm dần dần giảm âm rồi rỗng âm

+ Các máu tụ sau phúc mạc

+ Vỡ, rách đ ờng bài xuất nhất là bể thận gây nên túi n ớc tiểu cạnh bể thận

- Máu cục trong bàng quang

- Các tràn dịch trong khoang phúc mạc, dịch th ờng có dạng máu cục kèm theo hay dịch trong

Các dấu hiệu trực tiếp

- Hình ảnh ổ đụng dập: ổ tăng giảm âm không đều, đơn độc hay nhiều ổ, giới hạn th ờng không rõ với mô thận lành

- Hình máu tụ trong nhu mô thận: khối tăng hay giảm âm tuỳ giai đoạn

- Hình đ ờng vỡ: mất liên tục đ ờng bờ thận và nhu mô thận,

th ờng giảm âm Khi có máu tụ đi kèm làm tách nhu mô thận ra hai phía sẽ có hình ảnh nh nh một cái nêm Đ ờng vỡ

có thể thẳng, ngoằn ngoèo hay hình chữ Y, hay gây thận vỡ nhiều mảnh Hay có tràn máu quanh thận đi kèm

Chôp c¾t líp vi tÝnh

• Tæn th ¬ng m¸u tô quanh thËn, c¹nh thËn, sau phóc m¹c

• §ông giËp nhu m«

• M¸u tô trong thËn

Phân loại chấn th ơng thận

Theo Chatelain:

• Độ I: Đụng dập nhu mô thận (ổ đụng dập), tụ máu d ới bao thận, đ ờng rách nhu mô ngắn, ch a thông với đ ờng bài xuất Không cần điều trị phẫu thuật và phục hồi gần nguyên vẹn

• Độ II: Đụng dập đ ờng vỡ sâu thông với đ ờng bài xuất, rách bao thận, đái máu, thoát thuốc ra ngoài hệ thống đ ờng bài xuất Có máu

tụ quanh thận, mức độ ít không làm biến đổi nhiều kích th ớc thận Theo dõi nếu nặng lên nên phẫu thuật

Độ III: Vỡ thận nhiều mảnh, máu tụ nhiều giữa các mảnh

vỡ xa nhau, máu tụ quanh thận, máu tụ trong bể thận, n ớc tiểu tràn ra vào ổ vỡ và quanh thận, hình dáng kích th ớc thận biến đổi to lên, mất đ ờng bờ viền Loại này nên mổ sớm

Độ IV: Tổn th ơng cuống thận: động, tĩnh mạch thận, niệu quản (th ờng tổn th ơng động mạch thận 60-80%) hoặc đụng dập hoàn toàn thận làm mất cấu trúc hình dáng thận Máu

tụ nhiều quanh thận, sau phúc mạc

Tổn th ơng mạch thận th ờng gây dập nát, gây tắc mạch giống nh kẹp nát mạch, mạch chỉ còn vỏ xơ áo ngoài

Theo hiệp hội OISCAAST Mỹ (organ Injury Scaling Committee

of American Association for Surgery of Trauma):

• Độ I: Tổn th ơng không nguy hiểm, bao thận còn nguyên vẹn,

có ổ đụng dập thận, có thể có máu tụ d ới bao hoặc không, không

có đái máu hoặc có thể chỉ có đái máu vi thể

• Độ II: Rách, đứt bao thận, máu tụ sau phúc mạc, có các ổ hay vùng đụng dập nông không ăn sâu vào vùng tuỷ thận

• Độ III: Đ ờng, ổ vỡ làm rách, đứt bao thận, qua tuỷ thận thông với đ ờng bài xuất (đài, bể thận), đái máu

• Độ IV: Vỡ thận kèm tổn th ơng các nhánh động hay tĩnh mạch trong thận

• Độ V: Vỡ thận thành nhiều mảnh, rách các cấu trúc rốn thận

Di chøng cña chÊn th ¬ng thËn

- Tô dÞch n íc tiÓu hay gÆp ë vïng thÊp cña rèn thËn

- C¸c ¸p xe ho¸ sau chÊn th ¬ng

- Ph×nh m¹ch sau chÊn th ¬ng