Handout basedow th bảy

Nghe tim có th th y ti ng th i tâm thu cơ năng... Có th có ti ng th i tâm thu tăng cung lư ng.. Suy tim do cư ng giáp thư ng kháng l i digitalis.. Đôi khi bư u có th nh ho c chìm sâu vào

B NH BASEDOW

BS Nguy n Quang B y

B mơn N i t ng h p - Trư ng Đ i h c Y Hà N i

Đ i tư ng: Sinh viên Y4

Th i gian h c: 2 ti t (90 phút)

Đ a đi m gi ng: Gi ng đư ng trư ng ĐH Y Hà N i

M C TIÊU H C T P: Sau khi h c xong bài này, sinh viên ph i cĩ kh năng

1 Nêu đư c các tri u ch ng lâm sàng, c n lâm sàng c a HC cư ng giáp

2 Bi t cách ch n đốn b nh Basedow

3 Nêu đư c các phương pháp đi u tr Basedow: Ch đ nh, ch ng ch đ nh, tai bi n

4 Bi t cách đi u tr n i khoa Basedow

I Đ I CƯƠNG:

- Basedow (hay b nh Graves) là d ng cư ng giáp ph bi n nh t (chi m hơn 90% các trư ng h p cư ng giáp), bao g m các đ c đi m sau:

1 - Nhi m đ c giáp

2 - Bư u c (bư u m ch)

3 - B nh m t (l i m t)

4 - B nh da (phù niêm trư c xương chày)

II NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CH B NH SINH:

- Basedow đư c coi là b nh t mi n nhưng khơng rõ nguyên nhân

- B nh cĩ tính ch t gia đình, v i kho ng 15% các BN cĩ h hàng cùng b b nh và 50% h hàng các BN cĩ kháng th kháng tuy n giáp lưu hành

- N gi i b b nh nhi u g p 5 - 10 l n nam gi i B nh cĩ th x y ra ! b t kỳ l a tu i nào nhưng nhi u nh t là trong đ tu i 20 - 40

- Trong b nh Basedow, t bào lympho T tr! nên nh y c m v i các kháng nguyên n#m trong tuy n giáp, và s$ kích thích t bào lympho B t ng h p các kháng th v i các kháng nguyên này M t trong các kháng th đĩ tác đ ng vào receptor c a TSH trên màng t bào tuy n giáp, kích thích t bào tuy n giáp phát tri n và ho t đ ng (TSH-RAb)

- Cĩ 1 s y u t đư c cho là cĩ th kh!i đ ng đáp ng mi n d ch c a b nh Basedow là:

Cĩ thai, đ c bi t là giai đo n sau đ%

Ăn quá nhi u iode, ñ c bi t là t i nh ng vùng thi u iode

Đi u tr lithium, có l$ do thu c này làm thay ñ i ñáp ng mi n d ch

Nhi m vi khu n ho c virus

Ng'ng ñi u tr corticoide

Các stress

- B nh sinh c a b nh m t có th có liên quan ñ n t bào lympho gây ñ c (T killer)

và các kháng th gây ñ c r t nh y v i các kháng nguyên thông thư ng như TSH-R

có trong t bào s i và cơ ! h c m t, và trong mô giáp Các cytokine t' các t bào lympho gây viêm cơ và viêm t bào s i trong h c m t, làm sưng phù các cơ trong

h c m t gây l i m t, nhìn ñôi, cũng như gây m t ñ), xung huy t, phù k t m c và quanh h c m t

- Còn cơ ch b nh sinh c a phù niêm trư c xương chày có th do cytokin c a t bào lympho kích thích các t bào s i t i các v trí này

- Có r t nhi u các tri u ch ng c a nhi m ñ c giáp g i ý là có tình tr ng tăng cao catecholamine, như nh p tim nhanh, run, ra nhi u m hôi nhưng xét nghi m th y

n ng ñ các epinephrine bình thư ng ch không tăng và như v y ch có th gi i thích là do các catecholamine tăng ho t ñ ng Cũng có th 1 ph n do hormon tuy n giáp làm tăng các receptor catecholamine t i tim

III LÂM SÀNG: B nh hay g p ! ph* n tr% 20-50 tu i, kh!i phát b nh có th ñ t

ng t sau r i lo n tâm lý, tình c m b t kỳ nào ñó ho c sau nhi m trùng Cũng có trư ng

h p b nh di n bi n t' t' gày sút m t m)i d n d n khó nh n bi t ngay ñư c

1 Tri u ch ng cơ năng:

- Gày xút là d u hi u thư ng g p, gày 3-20 kg trong vài tu n - vài tháng m c dù có

th v+n ăn ngon M t s BN n tr% tu i có khi l i tăng cân do ăn r t nhi u

- R i lo n tính cách và khí s c: lo l ng, d b kích thích, d cáu g t, hay khóc, khó

t p trung, c m giác m t m)i nhưng khó ng

- R i lo n ñi u hoà nhi t: có nh ng cơn nóng b'ng, vã m hôi nhi u nh t là ! ng c

và bàn tay (d u hi u bàn tay Basedow), s nóng BN khát và u ng nhi u nư c

- Tim-m ch: hay h i h p, ñánh tr ng ng c, c m giác ng,t th!, ñau vùng trư c tim

- R i lo n tiêu hoá: ñi ngoài nhi u l n phân nát do tăng nhu ñ ng ru t, g p ! 20%

BN Basedow BN có th b bu n nôn, nôn, ñau b*ng

2 Tri u ch ng th c th :

2.1 Tri u ch ng tim-m ch:

- Nh p tim nhanh > 100 c/ph thư ng xuyên ngay c khi ngh , lúc g ng s c ho c xúc

c m tim ñ p nhanh hơn thư ng gây khó th! Nghe tim có th th y ti ng th i tâm thu cơ năng Ngo i tâm thu ho c rung nhĩ xu t hi n ! kho ng 10% BN Basedow,

ña s là ! ngư i trên 40 tu i, rung nhĩ có th là tri u ch ng ñ u tiên c a b nh Basedow

- Huy t áp tâm thu tăng, huy t áp tâm trương không tăng

- Các m ch máu ñ p m nh Có th nhìn th y các m ch máu l n (m ch c nh, m ch

dư i ñòn, m ch ch b*ng, m ch ñùi) ñ p, có d u hi u m ch kích ñ ng: ĐM ch b*ng ñ p m nh, có th nhìn th y và s th y ñ p r t m nh dư i tay Có th có ti ng

th i tâm thu tăng cung lư ng

- Suy tim xung huy t thư ng x y ra ! ngư i có tu i ho c ! ngư i có b nh tim t' trư c Suy tim do cư ng giáp thư ng kháng l i digitalis

2.2 Bi u hi n th n kinh-cơ:

- Run ñ u chi, biên ñ nh), t n s nhanh, run tăng lên khi xúc ñ ng ho c c g ng t p trung làm vi c nên BN khó làm ñư c các công vi c tinh t như vi t ch , khâu vá

- Ph n x gân xương thư ng tăng, nh y v i pha ph*c h i nhanh

- Y u cơ t chi, nh t là các cơ g c chi, BN ñi l i chóng m)i, lên thang gác khó khăn,

ng i trên gh ñ ng d y b t bu c ph i có dùng tay ch ng ñ y (d u hi u gh ñ u)

Có trư ng h p y u cơ c ! thân mình, cơ c , cơ chân Làm ñi n cơ ñ th y t n thương cơ do cư ng giáp Y u cơ n ng tác ñ ng ñ n c cơ hô h p gây khó th! Có

th b chu t rút

2.3 Bư u giáp:

- Bư u giáp là d u hi u thư ng g p, có ! kho ng 80% các BN Basedow, thư ng là

bư u ñ II, lan to , m t ñ m m ho c ch c, di ñ ng khi nu t Bư u giáp trong Basedow là bư u m ch nên có th s th y rung miu và/ ho c nghe th y ti ng th i tâm thu ho c th i liên t*c, ti ng th i thư ng nghe rõ ! c c trên thuỳ giáp và rõ hơn

! tư th n#m Đôi khi bư u có th nh) ho c chìm sâu vào trung th t

- M c ñ to c a bư u giáp có th thay ñ i sau khi ñư c ñi u tr , nh t là ! nh ng BN

m i b b nh

2.4 B nh m t n i ti t: G p trong kho ng 40 - 60 % các BN Basedow

- Thư ng t n thương xu t hi n ! c 2 m t nhưng có 10% trư ng h p ch b ! 1 bên

Ti n tri n c a t n thương m t có th ñ c l p v i ti n tri n c a b nh Basedow

- D u hi u ñi n hình:

Stellwag: mi m t nh m không kín

Dalrymple: co cơ mi trên gây h! khe mi

Von Graefe: M t ñ ng tác gi a nhãn c u và mi trên (co cơ mi trên khi m t nhìn ñưa xu ng dư i)

Moebius: gi m h i t* nhãn c u gây nhìn ñôi do li t cơ v n nhãn

- Phân lo i theo m c ñ NOSPECT c a H i tuy n giáp M (ATA):

Đ 0: Không có d u hi u ho c tri u ch ng gì

Đ 1: Co cơ mi trên, gi m h i t* nhãn c u

Đ 2: T n thương k t m c và phù mi, phù k t m c ch y nư c m t, c m giác có v t

l ! m t, s ánh sáng

Đ 3: L i m t, ño b#ng thư c ño ñ l i Hertel (bình thư ng: 16-18mm)

Đ 4: T n thương thâm nhi m các cơ v n nhãn, thư ng g p nh t là cơ th/ng trong gây h n ch nhìn lên, ti p ñ n là cơ th/ng ngoài h n ch nhìn sang bên Th l c b

r i lo n ho c nhìn ñôi

Đ 5: T n thương giác m c (ñ*c giác m c, loét giác m c) vì không nh m kín ñư c

m t

Đ 6: Gi m th l c ñ n m t th l c (t n thương dây th n kinh th giác)

- K t qu sinh thi t th y các cơ v n nhãn và t ch c h u nhãn c u có thâm nhi m lymphocyte

2.5 B nh da do Basedow: Hi m, ch g p ! 2- 3% các BN Basedow

- Phù niêm trư c xương chày: Da dày lên không th véo da lên ñư c, ñ c bi t ! ph n

th p xương chày do s tích lu các ch t Glycosaminoglycan, ñôi khi xu t hi n ! toàn b c/ng chân và có th lan t i c bàn chân Da s n sùi, có màu nâu vàng ho c tím ñ)

- T n thương xương: Dày t ch c quanh màng xương, nh t là ! xương ngón tay

- D u hi u móng tay ng n l i, giư ng móng tay dài ra (onycholysis)

2.6 Các tri u ch ng khác:

- V t b ch bi n

- Vàng da do t c m t và do viêm gan: Hi m g p, d l+n v i vàng da do tác d*ng ph*

c a thu c kháng giáp tr ng t ng h p Sinh thi t gan th y gan nhi m m0 nh, v i

ph n ng viêm kho ng c1a

- Bi u hi n sinh d*c:

2 nam gi i gi m sinh ho t tình d*c, có th có vú to

2 n gi i: kinh nguy t thưa, ít kinh th m chí vô kinh, vô sinh

- Loãng xương (gi m kh i xương), viêm quanh kh p vai

- Bong móng tay, gây tách móng kh)i ph n chân móng nh t là ! ngón nh+n

IV XÉT NGHI M:

1 Xét nghi m Hormon: T 3 T 4 FT 3 FT 4 và TSH

- Xét nghi m TSH (phương pháp siêu nh y) là nh y nh t và quan tr ng nh t Xét nghi m TSH siêu nh y ñ c bi t có giá tr ! nh ng BN có b nh khác ñi kèm ho c ñang dùng thu c làm nh hư!ng ñ n giá tr T4 TSH có th th p v'a ph i (không nh) hơn 0,1 U/l) do m c 1 s b nh khác ho c do dùng thu c (Dopamin, Glucocorticoid) và ñôi khi ! ngư i già kho% m nh

- Các xét nghi m FT3 ho c FT4 (phương pháp RIA) cĩ giá tr hơn vì nĩ là d ng hormon cĩ tác d*ng sinh h c tr c ti p và ít b nh hư!ng b!i tình tr ng cĩ thai ho c

r i lo n Protein g n (TBG: Thyroide binding globuline)

- N u th y FT4 tăng và TSH gi m thì cho phép ch n đốn ch c ch n cư ng giáp (Bình thư ng TSH = 0,3 - 5 u/l và FT4 = 12 - 25 pmol/l)

- N u FT4 bình thư ng và TSH gi m thì ph i xét nghi m thêm FT3 vì cĩ th ch FT3 tăng, g p trong giai đo n s m c a b nh Basedow ho c do adenoma đ c c a tuy n giáp ti t T3.

- N u FT4 bình thư ng và TSH gi m: Cư ng giáp dư i lâm sàng, cĩ th g p trong giai đo n s m c a b nh Basedow

2 Xét nghi m các kháng th kháng tuy n giáp:

- Các kháng th TgAb ho c TPOAb cĩ th dương tính trong b nh Basedow nhưng

ch cĩ tăng n ng đ kháng th TSH-RAb (TRAb) m i đ c hi u

- TRAb cĩ giá tr đ c bi t trong:

Ch n đốn: Basedow khơng cĩ tri u ch ng

BN l i m t 1 bên mà khơng cĩ tri u ch ng gì khác

Tiên lư ng v kh năng tái phát ! các b nh nhân đư c đi u tr n i khoa

3 X hình tuy n giáp: I123 (t t nh t) ho c I131 ho c Technitium

- Nên làm khi nghi ng Basedow nhưng khơng cĩ bư u giáp ho c khơng cĩ các tri u

ch ng v m t

- Trong Basedow: Tuy n giáp to và tăng b t ch t phĩng x C đi n v i I131 s$ cĩ

d u hi u gĩc thốt

- Ch*p CT ho c MRI h m t: Th y các cơ phì đ i, ngay c khi khơng th y các tri u

ch ng v m t trên lâm sàng

- Gi m Cholesterol và Triglyceride máu

- Chuy n hĩa xương và calci-phosphore:

Calci máu tăng, cĩ th > 3 mmol/l

Ch*p X-Quang th y cĩ lỗng xương ! 8% s BN Basedow, nh t là ! n gi i tu i cao

V CH N ĐỐN:

- Lâm sàng: Cĩ h i ch ng nhi m đ c giáp N u cĩ tri u ch ng lâm sàng c a nhi m

đ c giáp và ít nh t 1 trong 3 tri u ch ng bư u m ch, l i m t và phù niêm trư c xương chày thì cho phép ch n đốn xác đ nh Basedow mà khơng c n làm thêm xét nghi m gì n a

- Xét nghi m: FT4 tăng và TSH gi m M t s BN ! giai đo n s m ch cĩ tăng FT3

- N ng đ kháng th TSH-RAb tăng

- X hình tuy n giáp: Tuy n giáp tăng b t gi Iode phĩng x ho c Technitium

- Cư ng giáp do bư u giáp đ c ho c bư u giáp đa nhân đ c, do u bu ng tr ng

- Nhi m đ c giáp do BN u ng Thyroxin

- Viêm tuy n giáp giai đo n đ u, cĩ nhi m đ c giáp

3 Ch n đốn 1 s th b nh đ c bi t:

3.1 nam gi i:

- Nam gi i ít b Basedow hơn n Đa s bư u giáp thư ng khơng to, ho c to ít

- Các bi u hi n tim-m ch và y u cơ n i tr i, trong khi các d u hi u th n kinh-tâm

th n m nh t

- Cân n ng ít thay đ i Đơi khi g p vú to nam gi i

- Hay g p các bi u hi n m t (l i m t, phù mi m t, co cơ mi trên )

3.2 ngư i cĩ tu i: Bi u hi n b nh d nh m l+n v i các b nh khác:

- Các d u hi u thư ng g p: đánh tr ng ng c, khĩ th! khi g ng s c, run, lo l ng, xút cân

- 2 ngư i già khi cư ng giáp n ng cĩ th bi u hi n tình tr ng đ đ+n thư ng ph i

h p tình tr ng suy ki t và suy tim trái, ch n đốn khĩ, ti n tri n d+n đ n cơn cư ng giáp c p và t1 vong

- Các tri u ch ng cơ và tim-m ch n i tr i: lo n nh p tim g p ! 30-60%, suy tim

- Cĩ khi các d u hi u thay đ i th tr ng là ch y u: chán ăn, gày sút r t d nh m v i ung thư đư ng tiêu hố

- Ho c các bi u d u hi u, tri u ch ng th n kinh-tâm th n thư ng đư c cho là b nh

m ch máu, “b nh tu i già”, tr m c m tu i già

3.3 ph n cĩ thai:

- Các bi u hi n ban đ u khĩ phân đ nh vì gi ng v i tình tr ng tăng chuy n hố hay nghén như các trư ng h p mang thai bình thư ng khác, nh t là trong 3 tháng đ u

C n lưu ý cho ngư i: cĩ ti n s1 gia đình m c b nh tuy n giáp t mi n d ch (viêm tuy n giáp t mi n, Basedow); cĩ bư u giáp; d u hi u m t; s nĩng, tay m và m;

nh p tim nhanh; sút cân; nơn nhi u lúc b t đ u cĩ thai C n ki m tra ch c năng tuy n giáp cho t t c nh ng ph* n nghén n ng

- Ch n đốn b nh d a vào d u hi u lâm sàng và xét nghi m T4 và T3 t do tăng cao, TSH gi m th p, xét nghi m TSH-RAb Khơng đư c dùng Iode phĩng x đ ch n đốn

- N u khơng kh ng ch đư c tình tr ng cư ng giáp, vào 3 tháng gi a c a thai kỳ cĩ

th phát hi n cư ng giáp c a thai b#ng siêu âm: bư u giáp c a thai to; nh p tim nhanh; ch m l n; thai tăng ho t đ ng; tu i xương phát tri n nhanh hơn bình thư ng

- Đ i v i thai, n u m, đư c đi u tr t t, nguy cơ bi n ch ng cho thai tăng g p 2 l n

so v i m, bình thư ng, cịn n u m, khơng đư c đi u tr gì các nguy cơ trên tăng

g p 7 l n

s$ b các bi n ch ng như: s y thai, đ% non, cơn cư ng giáp c p, trong khi n u đư c

đi u tr t t các nguy cơ trên g n tương đương như đ i v i ngư i khơng m c b nh

3.4 Th cĩ li t chu kỳ do cư ng giáp:

- B nh hi m g p, thư ng là các BN Basedow là nam gi i, ngư i châu Á

- Cơn li t thư ng xu t hi n v đêm ho c bu i sáng, sau 1 ngày g ng s c ho c b a ăn nhi u đư ng Bi u hi n li t m m 2 chân nhưng cũng cĩ th li t c 2 tay nhưng

hi m khi cĩ li t cơ hơ h p Trong cơn, BN cĩ th cĩ lo n nh p tim (do Kali máu

th p)

- Ch n đốn d a vào khơng cĩ ti n s1 gia đình b li t chu kỳ, cĩ tri u ch ng Basedow và xét nghi m th y Kali máu th p

3.5 tr em và tr v thành niên:

R t hi m g p b nh Basedow ! tr% em dư i 10 tu i, thư ng g p ! l a tu i d y thì t' 11-15 tu i Tri u ch ng lâm sàng ch đ o là các bi u hi n th n kinh-tâm th n,

l n nhanh d+n đ n c t hố xương s m làm gi m chi u cao khi trư!ng thành

3.6 Iod-Basedow (Job-Basedow): X y ra ! BN cĩ bư u giáp và đư c đi u tr b#ng

Iode, đ c bi t là bư u đa nhân

3.7 Th ch cĩ các tri u ch ng m t: Thư ng cĩ tăng TRAb

VI CÁC BI N CH NG:

1 Cơn nhi m đ c giáp c p: Là bi n ch ng đáng s nh t do t l t1 vong cao

- Cơn nhi m đ c giáp c p th c ch t là tình tr ng tăng n ng c a t t c các tri u ch ng

c a nhi m đ c giáp

- Thư ng xu t hi n sau ph+u thu t, sau đi u tr Iode phĩng x ho c trong cu c đ% !

nh ng BN cư ng giáp khơng đi u tr ho c đi u tr khơng t t Ngồi ra cịn cĩ th

g p khi các BN này b stress n ng, b b nh n ng như ch n thương, nhi m khu n

c p tính, nh i máu cơ tim

- Bi u hi n lâm sàng trong trư ng h p ñi n hình g m:

S t cao 38 -410C, hay k t h p v i cơn b c ho , vã m hôi M t nư c n ng

Tim m ch: Nh p tim r t nhanh > 150 c/ph, có th là nh p nhanh xoang, rung -

cu ng nhĩ, nh p nhanh th t , suy tim, huy t áp t*t

Tâm - th n kinh: Kích thích, lú l+n, thao cu ng, tăng thân nhi t, hôn mê

Tiêu hoá: Bu n nôn, nôn, a ch y, vàng da, ñau b*ng

N u không ñư c ñi u tr t t, BN nhanh chóng ñi ñ n tình tr ng suy tim, và shock

và t1 vong

- Lo n nh p tim: Ngo i tâm thu nhĩ, cu ng nhĩ nhưng ph bi n nh t là rung nhĩ Ít

g p các lo n nh p th t

- Suy tim xung huy t, giai ño n ñ u là suy tim có tăng cung lư ng

3 L i m t ác tính: l i m t nhanh, có th d y h/n nhãn c u ra kh)i h m t gây mù

ngay ho c loét giác m c gây mù th phát

VII ĐI U TR

Vì căn nguyên th c s c a b nh Basedow v+n chưa ñư c bi t do ñó vi c ñi u tr ch

y u là ki m soát tình tr ng cư ng giáp cho ñ n khi b nh thoái lui, kh c ph*c các bi n

ch ng m t và gi i quy t tình tr ng chèn ép khi bư u to

Có 3 phương pháp làm gi!m tình tr ng cư"ng giáp:

- Đi u tr n i khoa bao g m: 1) Thu c kháng giáp tr ng t ng h p; 2) Iode và các ch

ph m có ch a iode; 3) Thu c ch,n bêta giao c m; và 4) Glucocorticoide

- Ph+u thu t c t tuy n giáp

- Dùng iode phóng x phá hu3 b t t bào s n xu t n i ti t t tuy n giáp

L a ch n phương pháp ñi u tr nào là d a vào ñ c ñi m lâm sàng, tu i c a BN, kh năng và s t nguy n tuân th ch ñ ñi u tr

1 Đi#u tr n i khoa:

1.1 Thu c kháng giáp tr ng t ng h p có tác d*ng c ch h u cơ hóa iode (thông qua

vi c g n vào men peroxydase: c ch c nh tranh g n iode vào peroxydase)

- Các ch ph m g m: Carbimazole (Neomercazol 5mg) ho c Methiamazole (Thyrozol 5mg) ho c PTU 25/50/100mg PTU có ưu ñi m là có th c ch 1 ph n chuy n ñ i T4 (d ng hormon ít ho t tính) thành T3 (d ng hormon có ho t tính m nh hơn), nên h nhanh n ng ñ Hormon giáp có ho t tính Tuy nhiên Methimazole l i

có tác d*ng kéo dài hơn (th i gian bán hu3 6-8h so v i 1-2h c a PTU) nên có th

u ng thu c 1 l n trong ngày là ñ

- Li u lư ng: Ph* thu c vào giai ño n b nh Giai ño n t n công trong 4 - 8 tu n (1 -

2 tháng)

Carbimazole ho c methimazole: B t ñ u v i li u 20-40 mg/ ngày chia 2 l n, ít khi

c n ñ n li u 40mg/ngày

Ho c PTU b t ñ u v i li u 200-400 mg/ ngày chia 2-3 l n Li u có th cao hơn ! các BN cư ng giáp n ng ho c có bư u giáp to

- Giai ño n duy trì: B t ñ u khi BN tr! v bình giáp và s$ kéo dài trong 12 - 24 tháng

Li u duy trì 2,5 - 15mg carbimazole ho c 2,5 - 10mg methimazole/ ngày, có th u ng

1 l n Ho c 50-150mg PTU /ngày có th u ng 1 l n ho c chia làm 2 l n trong ngày

- M*c tiêu: V lâm sàng, BN tr! v bình giáp V xét nghi m, FT3, FT4 bình thư ng

và TSH bình thư ng th p Trong quá trình ñi u tr ph i theo dõi n ng ñ FT4 và TSH m4i 1-3 tháng ñ ñi u ch nh li u

- Tác d*ng ph* g p 2-6% s ngư i dùng thu c: gi m ti u c u; gi m b ch c u h t trung tính n ng dư i 1000/mm3 ho c tuy t b ch c u h t (kho ng 0,5% BN) b t

bu c ph i ng'ng thu c; vàng da m t và viêm gan nhi m ñ c Các ph n ng ph*

nh, không c n thi t ph i ng'ng thu c: d u hi u tiêu hoá như bu n nôn và nôn, ñau thư ng v ; bi u hi n trên da: ng a, n i mày ñay (kho ng 5% BN) M t s ph n ưng ph* n ng nhưng hi m g p: lupus do thu c, h i ch ng Lyell, r*ng tóc, h i ch ng

th n hư, thi u máu

- Có th ñi u tr k t h p thu c kháng giáp tr ng v i L-Thyroxine 50-100 µg/ngày khi ñ t ñư c bình giáp nh#m ngăn c n hi n tư ng tăng TSH gây to bư u và suy giáp do ñi u tr

1.2 Iode và ch ph m ch a iode li u cao (Lugol) có tác d*ng c ch t ng h p, gi i

phóng hormon tuy n giáp và c ch chuy n ñ i T4 (d ng n i ti t t ít ho t tính) thành T3 (d ng n i ti t t có ho t tính m nh hơn), nhưng các tác d*ng này m t d n sau 10-15 ngày s1 d*ng Do v y các thu c iode và ch ph m có iode ch ñư c dùng trong trư ng h p chu n b ph+u thu t (tác d*ng làm gi m ch y máu tuy n giáp khi

m ) và trong tình hu ng c n gi m nhanh cơn cư ng giáp c p

- D ng dùng: Dung d ch Lugol ñ m ñ c có thành ph n g m 1g Iode kim lo i 1g, 2g

KI 2g và 20 ml nư c U ng li u 10 - 15 gi t/ngày

- Ho c thu c c n quang ch*p m t ñư ng u ng: Ipodate de sodium (Solubiloptine) 0,5-1g/ngày

1.3 Thu c ch n bêta giao c m:

- Thu c có tác d*ng r t t t làm gi m nhanh các tri u ch ng cư ng giáp như nh p tim nhanh, ñánh tr ng ng c, tăng huy t áp, run và lo l ng nên thư ng ñư c s1 d*ng trong giai ño n kh!i ñ u ñi u tr Basedow, khi b nh ñ0 li u ph i gi m d n (không

c t b) ñ t ng t) cho ñ n khi b nh nhân tr! v bình giáp Các thu c ch,n bêta giao

c m không có tác d*ng lên s t ng h p n i ti t t tuy n giáp do ñó không dùng ñơn ñ c trong ñi u tr tr' trư ng h p dùng ñ c i thi n tri u ch ng trư c và sau

ñi u tr phóng x

- Li u dùng: Propranolol 10 - 40 mg u ng 3-4 l n/ ngày

ho c Atenolol, Metoprolol 25 - 50 mg u ng 1 - 2 l n/ ngày

- Th i gian dùng thu c t' 4 - 8 tu n

1.4 Các thu c khác:

- Glucocorticoid (Prednisolone, Dexamethasone ) v i li u cao c ch gi i phóng

n i ti t t tuy n giáp và c ch chuy n T4 thành T3 Các glucocorticoid không ñư c xem như là thu c ñi u tr thư ng qui trong b nh Basedow Ch dùng glucocorticoid khi có bi u hi n m t, bi u hi n da do Basedow ho c trong cơn cư ng giáp c p

Li u dùng: Prednisolone 30 - 40 mg/ngày (0,5-1,25mg/kg/ngày)

- Thu c an th n: Benzodiazepam, Phenobarbital (không dùng Barbiturric) dùng cho

nh ng BN quá lo l ng ho c b m t ng

1.5 K t qu ñi u tr n i khoa:

- Các tri u ch ng cư ng giáp b t ñ u gi m sau 1 - 2 tu n, gi m rõ sau 4 - 6 tu n

- T l kh)i b nh nh ñi u tr n i khoa là 40 - 50% T l tái phát kho ng 50 - 60%

2 Đi#u tr ph$u thu%t:

- Ch ñ nh: Bư u giáp to ho c bư u ña nhân, bư u chìm trong l ng ng c

Trong trư ng h p tái phát sau ñi u tr n i khoa

BN mu n có thai s m

- Ch ng ch ñ nh: BN có bi n ch ng tim n ng như suy tim

BN l n tu i

- Ch ti n hành ph+u thu t sau khi ñi u tr n i khoa ñ t ñ n bình giáp Cho thêm Lugol 1 tu n trư c m , li u 5 gi t/ ngày Có th c t g n toàn b tuy n giáp (ñ l i 3

- 4g tuy n giáp) ho c c t tuy n giáp toàn b Đ i v i tr% em và tr% v thành niên mô tuy n giáp ñ l i c n ít hơn vì l a tu i này thư ng d tái phát hơn

- Bi n ch ng : li t dây qu t ngư c, suy c n giáp do c t m t tuy n c n giáp (hi m) Suy giáp 20 - 30% trư ng h p Tái phát kho ng 15% trư ng h p T t c b nh nhân

c n ph i ñư c khám l i sau m trong vòng 2 - 3 tháng ñ ki m tra tình tr ng ch c năng tuy n giáp

3 Đi#u tr b&ng iode phóng x - I 131 : Có th coi là “ph+u thu t” b#ng Iode

- Ch ñ nh: BN không th ho c không mu n ph+u thu t: Suy tim

Bư u giáp không nh) ñi sau ñi u tr n i khoa

Tái phát sau ph+u thu t

- Ch ng ch ñ nh: ph* n có thai, cho con bú, ngư i tr% hơn 16-18 tu i, BN có bi n

ch ng m t n ng