Bài trình bày

Những vấn đề chung của Luật hình sự Luật Hình sự là ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật Việt Nam, bao gồm hệ thống các quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành, xác định những hà

BÀI 6 LUẬT HÌNH SỰ VÀ

LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM

Giảng viên: Nguyễn Thị Hồng Thắng

1 Những vấn đề chung của Luật hình sự

Luật Hình sự là ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật Việt Nam, bao gồm hệ thống các quy phạm pháp luật

do Nhà nước ban hành, xác định những hành vi nguy hiểm cho xã hội bị coi là tội phạm, đồng thời quy định hình phạt đối với tội phạm ấy

- Khái niệm

I LUẬT HÌNH SỰ

+ Giáo dục mọi người ý thức tuân theo pháp luật, đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm

+ Bảo vệ chế độ XHCN, bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, của tổ chức, bảo vệ trật tự pháp luật XHCN, chống mọi hành vi phạm tội

I LUẬT HÌNH SỰ

Nguyên tắc dân chủ XHCN

Nguyên tắc kết hợp hài hoà chủ nghĩa yêu nước và tinh thần quốc tế

vô sản

I LUẬT HÌNH SỰ

Không gian

Thời gian

- Khái niệm

2 Tội phạm

a Khái niệm, các dấu hiệu cơ bản của tội phạm

Khoản 1 Điều 8 BLHS quy định:

“Tội phạm là những hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong BLHS, do người có năng lực TNHS thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất

và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm phạm các lĩnh vực khác của trật tự pháp luật XHCN”

- Dấu hiệu cơ bản của tội phạm

+ Tính nguy hiểm cho xã hội

+ Tính có lỗi của tội phạm

+ Tính trái pháp luật hình sự

+ Tính chịu hình phạt

• * Hành vi coi là tội phạm phải là hành vi xâm phạm đến các quan hệ xã hội được Luật Hình sự xác lập và bảo vệ

• * Hành vi nguy hiểm cho XH là hành vi gây ra hoặc đe doa gây ra những thiệt hại đáng kể cho quan hệ XH được LHS bảo vệ

• * Tính chất mức độ nguy hiểm cho XH của hành

vi được đánh giá qua các tình tiết:

• Tính chất của quan hệ bị xâm hại

• Phương pháp thủ đoạn, công cụ, phương tiện phạm tội

• Mức độ thiệt hại gây ra hoặc đe dọa gây ra cho quan hệ bi xâm hại

• Tính chất và mức độ lỗi

• Động cơ, mục đích phạm tội

• Hoàn cảnh chính trị, XH lúc và nơi hành vi phạm tội xảy ra

• Nhân thân của người phạm tội

b Các giai đoạn thực hiện tội phạm

- Chuẩn bị phạm tội

- Phạm tội chƣa đạt

- Tội phạm hoàn thành

c Tự ý nữa chừng chấm dứt việc phạm tội và những tình tiết loại trừ tính chất nguy hiểm của hành vi

- Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội

- Những tình tiết loại trừ tính chất nguy hiểm của hành vi

+ Phòng vệ chính đáng

+ Tình thế cấp thiết

3 Hình phạt

- Khái niệm, mục đích hình phạt

Khái niệm Mục đích

Điều 26 BLHS qui định: “Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người phạm tội

Điều 27 BLHS qui định: “Hình phạt không chỉ nhằm trừng trị người phạm tội mà còn giáo dục họ trở thành người

có ích cho xã hội, có ý thức tuân theo pháp luật và các qui tắc của cuộc sống XHCN, ngăn ngừa họ phạm tội mới Hình phạt còn nhằm giáo dục người khác tôn trọng pháp luật, đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm”

- Hệ thống hình phạt

Điều 28 BLHS Các hình phạt

1 Hình phạt chính bao gồm:

Cảnh cáo; Phạt tiền; Cải tạo không giam giữ; Trục xuất; Tù

có thời hạn; Tù chung thân; Tử hình

2 Hình phạt bổ sung bao gồm:

Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định; Cấm cư trú; Quản chế; Tước một số quyền công dân; Tịch thu tài sản; Phạt tiền; Trục xuất

3 Đối với mỗi tội phạm, người phạm tội chỉ bị áp dụng một hình phạt chính và có thể bị áp dụng một hoặc một số hình phạt bổ sung

- Trách nhiệm hình sự đối với người chưa thành niên

Điều 74 Tù có thời hạn Người chưa thành niên phạm tội chỉ bị phạt tù có thời hạn theo quy định sau đây:

1 Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới

18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được

áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá mười tám năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt

tù mà điều luật quy định;

2 Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới

16 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được

áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá mười hai năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá một phần hai mức phạt

tù mà điều luật quy định

Luật Tố tụng hình sự là một ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật Việt Nam, bao gồm tổng thể các qui phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự

b Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tung

- Cơ quan tiến hành tố tụng

- Người tiến hành tố tụng

- Người tham gia tố tụng

• + Bắt bị can, bị cáo để tạm giam (Điều 80

KHỞI TỐ VAHS

TRUY TỐ ĐIỀU TRA VAHS

SƠ THẨM PHÚC THẨM

THI HÀNH ÁN

THỦ TỤC ĐẶC BIỆT

Giám đốc thẩm

Tái thẩm

2 Các giai đoạn tố tụng hình sự

XÉT XỬ

HƯỚNG DẪN ÔN TẬP

1 Tội phạm và hình phạt của Luật hình sự

- Khái niệm luật Hình sự

- Chế định tội phạm và hình phạt

2 Các giai đoạn Tố tụng hình sự

- Làm rõ các biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự

Lưu ý:

Bài giảng chỉ phục vụ việc học tập Môn Nhà nước và Pháp luật cho sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội, không nhằm làm cơ sở, căn cứ cho những mục đích, công việc khác