ĐỀ THI THAM KHẢO ngữ văn 12

Câu 3: “Thể hiện quan điểm trong sự hòa nhã” có thể hiểu là: tạo điều kiện cho người đốidiện thể hiện quan điểm của họ, sau đó bản thân mới trình bày quan điểm của cánhân mình bằng lí tr

ĐỀ THI THAM KHẢO Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích:

Con người luôn mong muốn được người khác lắng nghe và được công nhận Do đó,một người biết cách lắng nghe thường là người được yêu quý và tôn trọng Nhữngngười có thói quen hay phản đối người khác thường chỉ nhận được phản ứng bựcbội và bị lảng tránh

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là bạn không được phép bảo vệ lập trường củamình, nhưng bạn cần thể hiện quan điểm trong sự hòa nhã Đừng để những cảm xúcnóng vội lấn át lý trí của bạn, hãy tạo điều kiện cho người đối diện nói hết quanđiểm của họ sau đó bạn mới trình bày nhận định của cá nhân mình Khi đó, bạnkhông những thực hiện được quan điểm của mình mà cũng không hạ thấp ngườikhác

Hãy làm cho người khác tận hưởng niềm vui được tỏa sáng Hãy bỏ thói quen luôncho rằng mình đúng Đừng áp đặt, hãy gợi mở Mọi người xung quanh bạn sẽ cảmthấy thoải mái, tin tưởng và mở lòng ra với bạn hơn Bạn sẽ có được niềm vui lớnkhi giúp người khác hạnh phúc

(Trích Tất cả đều là chuyện nhỏ – Richard Carlson, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ

Chí Minh, 2017, tr.39-40)Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.

Câu 2 Theo đoạn trích, người có thói quen hay phản đối người khác thường nhận

được phản ứng như thế nào?

Câu 3 Dựa vào đoạn trích, anh/chị hãy cho biết thế nào là “thể hiện quan điểm

trong sự hòa nhã”?

Câu 4 Lời khuyên “Hãy bỏ thói quen luôn cho rằng mình đúng” trong đoạn trích có

ý nghĩa gì với anh/chị?

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng

200 chữ) về sự cần thiết phải tôn trọng quan điểm của người khác

Câu 2 (5.0 điểm) Trong bài thơ Tây Tiến, Quang Dũng viết:

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơiSài Khao sương lập đoàn quân mỏiMường Lát hoa về trong đêm hơiDốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳmHeo hút cồn mây súng ngửi trờiNgàn thước lên cao, ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơiAnh bạn dãi dầu không bước nữaGục lên sóng mũ bỏ quên đời!

Chiều chiều oai linh thác gầm thétĐêm đêm Mường Hịch cọp trêu ngườiNhớ ội Tây Tiến cơm lên khóiMai Châu mùa em thơm nếp xôi(Theo Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2019, tr.88)Trình bày cảm nhận của anh/chị về khung cảnh thiên nhiên và hình ảnh người línhtrong đoạn thơ trên

Gợi ý đáp án đề minh họa 2020 môn Ngữ văn

I Phần đọc hiểu

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận

Câu 2: Người có thói quen hay phản đối người khác thường được nhận phản ứng:

bực bội và bị lảng tránh

Câu 3:

“Thể hiện quan điểm trong sự hòa nhã” có thể hiểu là: tạo điều kiện cho người đốidiện thể hiện quan điểm của họ, sau đó bản thân mới trình bày quan điểm của cánhân mình bằng lí trí

Câu 4: Gợi ý: “Hãy bỏ thói quen luôn cho rằng mình đúng là một lời khuyên có ý

nghĩa đối với mỗi người Bởi khi làm được điều đó chứng tỏ bạn đã biết kiểm soáttốt cảm xúc của mình, biết dùng lí trí để xử lí mọi tình huống trong cuộc sống.Không chỉ vậy, bỏ được thói quen này còn cho thấy bạn là người ứng xử có văn hóa,biết tôn trọng những người xung quanh mình

• Sự cần thiết phải tôn trọng quan điểm của người khác

• Triển khai vấn đề nghị luận

Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận theonhiều cách nhưng phải làm rõ sự cần thiết phải tôn trọng quan điểm của người khác

Có thể theo hướng sau:

- Giải thích:

+ Tôn trọng là thái độ đánh giá cao, không vi phạm hay xúc phạm

+ Quan điểm của mỗi người được hình thành từ cách suy nghĩ, đánh giá một sự vật,

sự việc, hiện tượng nào đó

Trong cuộc sống, chúng ta cần phải tôn trọng quan điểm của người khác

- Sự cần thiết phải tôn trọng quan điểm của người khác:

+ Mỗi người có suy nghĩ, cách đánh giá, hệ giá trị khác nhau nên sẽ có quan điểmkhác nhau về một vấn đề nào đó trong cuộc sống Tôn trọng quan niệm của ngườikhác cũng chính là tôn trọng sự khác biệt của mỗi người

+ Tôn trọng quan điểm của người khác giúp cho họ tự tin vào bản thân mình hơn,lạc quan hơn vào cuộc sống

+ Tôn trọng quan điểm của người khác giúp chúng ta có cái nhìn khách quan hơn vềcuộc sống, học được cách lắng nghe, đồng cảm, từ đó hoàn thiện bản thân mìnhhơn

+ Tôn trọng quan điểm của người khác cũng chính là tôn trọng quan điểm của chínhmình Người biết tôn trọng quan điểm của người khác sẽ được mọi người yêu quý

bè lũ bán nước, cướp nước

• Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ nghĩa, ngữ pháp tiếng Việt

• Sáng tạo: Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghịluận

Câu 2:

1, Giới thiệu tác giả Quang Dũng và tác phẩm Tây Tiến và đoạn thơ

Quang Dũng là một nghệ sĩ đa tài: làm thơ, viết văn, vẽ tranh và soạn nhạc NhưngQuang Dũng trước hết là một nhà thơ mang hồn thơ phóng khoáng, hồn hậu, lãngmạn và tài hoa – đặc biệt khi ông viết về người lính Tây Tiến và xứ Đoài (Sơn Tây)của mình

Tây Tiến là bài thơ tiêu biểu cho đời thơ Quang Dũng, thể hiện sâu sắc phong cáchnghệ thuật của nhà thơ, được in trong tập Mây đầu ô (1986) – Đoạn thơ mở đầu bàiTây Tiến tái hiện trước mặt người đọc khung cảnh thiên nhiên miền Tây hùng vĩ vàhình ảnh người lính Tây Tiến vừa hào hùng, vừa bi tráng

2, Cảm nhận về khung cảnh thiên nhiên và hình ảnh người lính trong đoạn thơ trênĐoạn thơ mở đầu bằng hai câu thơ mang cảm xúc chủ đạo của toàn đoạn thơ Cảm

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

+ Đối tượng của nỗi nhớ ấy là con Sông Mã, con sông gắn liền với chặng đườnghành quân của người lính Đối tượng nhớ thứ hai là nhớ Tây Tiến, nhớ đồng đội,nhớ bao gương mặt một thời chinh chiến

+ Nỗi nhớ ấy được bật lên thành tiếng gọi tha thiết “Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi”gợi lên bao nỗi niềm lâng lâng khó tả

+ Đối tượng thứ ba của nối nhớ đó là “nhớ về rừng núi” Rừng núi là địa bàn hoạtđộng của Tây Tiến với bao gian nguy, vất vả nhưng cũng thật trữ tình, lãng mạn.Nhưng nay, tất cả đã “xa rồi” “Xa rồi nên mới nhớ da diết như thế

+ Điệp từ nhở được nhắc lại hai lần như khắc sâu thêm nỗi lòng của nhà thơ Đặcbiệt tình cảm ấy được Quang Dũng thể hiện bằng ba từ “nhớ chơi vơi”, cùng với

cách hiệp vần “gi” ở câu thơ trên làm nổi bật một nét nghĩa mới “Chơi vơi” là trạngthái trơ trọi giữa khoảng không rộng, không thể bấu víu vào đâu cả “

Nhớ chơi vơi” có thể hiểu là một mình giữa thế giới hoài niệm mênh mông, bề bộn,không đầu, không cuối, không thứ tự thời gian, không gian Đó là nỗi nhớ da diết,miên man, bồi hồi, bâng khuâng, sâu lắng làm cho con người có cảm giác đứng ngồikhông yên b Đoạn thơ còn lại là sự hồi tưởng về cuộc hành quân giữa núi rừngmiền Tây hùng vĩ

b

Con đường Tây Tiến mở ra theo cả hai chiều thời gian và không gian: Theo lời thơ,một hành trình Tây Tiến gian khổ, nhọc nhằn, đầy thử thách với con người được mởra

* Theo chiều không gian: Tác giả gợi nhắc nhiều địa danh xa lạ Sài Khao, MườngLát, Pha Luông, Mường Hịch Mai Châu… để đưa người đọc bước vào những địahạt heo hút, hoang dại theo bước chân quân hành của người lính Tây Tiến

+ Ấn tượng đầu tiên hiện ra trong nỗi nhớ của người lính Tây Tiến là sương núi mịtmù:

Sài Khao sương lập đoàn quân mỏi Trên đỉnh Sai Khao, sương dày đến độ vùi lấp

cả đường đi, vùi lấp cả đoàn quân trong mờ mịt Đoàn quân hành quân trong sươnglạnh giữa núi rừng trùng điệp không tránh khỏi cảm giác mệt mỏi rã rời Con ngườitrở nên hết sức bé nhỏ giữa biển sương dày đặc mênh mông ấy

+ Ấn tượng tiếp theo được tác giả tập trung bút lực để khắc họa là núi cao vực sâu,

là đèo dốc điệp trùng:

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm/ Heo hút cồn mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống + Những câu thơ chủ yếu dùng thanh trắc tạonên những nét vẽ gân guốc, mạnh mẽ, chạm nổi trước mắt người đọc cái hùng vĩ và

dữ dội của thiên nhiên + Nhịp ngắt 4/3 quen thuộc của thể thơ 7 chữ như bẻ gẫy câuchữ để tạo độ cao dựng đứng giữa hai triền dốc núi:

– Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

– Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống

Nhịp ngắt đã trở thành giao điểm phân định rạch ròi hai hướng lên xuống của vôvàn con dốc tạo thành các cung đường hành quân của đoàn quân Tây Tiến, gợi ranhững dãy núi xếp theo hình nan quạt trải dài khắp miền Tây Bắc Người đọc hìnhdung ra hình ảnh dốc rồi lại dốc nối tiếp nhau, khúc khuỷu gập ghềnh đường lên, rồilại thăm thẳm hun hút đường xuống

+ Những từ láy giàu sức tạo hình khúc khuỷu, thăm thẳm, heo hút được đặt liên tiếpnhau để đặc tả sự gian nan trùng điệp Dốc khúc khuỷu vì quanh co, hiểm trở, gậpghềnh khó đi, vừa lên cao đã vội đổ dốc, cứ thế gấp khúc nối tiếp nhau Thăm thẳmkhông chỉ do chiều cao mà còn gợi ấn tượng về độ sâu, cảm giác như hút tầm mắtngười, không biết đâu là giới hạn cuối cùng Heo hút gợi ra sự vắng vẻ, quạnh hiucủa chốn rừng thiêng nước độc Từ láy cũng mang đến cho người đọc cảm tưởng

rằng người lính Tây Tiến đã vượt qua vô vàn những đèo dốc để chinh phục đỉnh núicao nhất.

* Theo chiều thời gian:

Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người – Chiều chiều, tiếng thác nước gầm thét thịoai sức mạnh hoang sơ bản năng của núi rừng Cái dữ dội của thiên nhiên được đẩycao cực độ trong âm thanh gầm thét mạnh měkia – Đêm đêm, sự hiện diện của cọp

dữ thấp thoáng đâu đây đe doạ tính mạng con người… Hai chữ Mường Hịch nhưmột dấu nặng to rơi xuống dòng thơ, không chỉ còn là một địa danh cụ thể (nơi đặt

sở chỉ huy của mặt trận Tây Tiến) mà trở nên đầy ám ảnh, gợi ra dấu chân lởn vởncủa thú dữ trong vắng vẻ

> Cảnh núi rừng miền Tây hoang sơ và hiểm trở qua ngòi bút Quang Dũng hiện lênvới đủ cả núi cao, vực sâu, dốc thẳm, mưa rừng, sương núi, thác gầm, cọp dữ

b.2 Hình ảnh đoàn quân Tây Tiến: * Những gian khổ, hi sinh: – Địa hình hiểm trởcủa núi rừng đã gợi ra sự vất vả, những hơi thở nặng nhọc của người lính Tây Tiếntrên mỗi chặng hành quân vượt dốc Đoàn quân không chỉ có lúc mỏi mệt “SàiKhao sương lập đoàn quân mỏi, mà còn có không ít những mất mát, hi sinh:

Anh bạn dãi dầu không bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời Hai câu thơ như một thước phim được cố ý quaychậm, phơi bày ra sự thật khắc nghiệt về những gian khổ, hi sinh của đời lính.Người chiến binh mệt mỏi vì đường xa, vì đói khát, bệnh tật… vẫn cố gắng tiếnbước cho đến lúc buộc phải nằm lại trên dọc đường hành quân

Hai chữ “dãi dầu đã gói ghém trong đó biết bao những khó khăn gian khổ mà ngườilính Tây Tiến đã trải qua trên những cung đường hành quân Chữ “gục” đã khắc tạchình ảnh người lính kiệt sức thật tội nghiệp Những thanh “ngã xuất hiện cáchquãng đều đặn cũng góp phần tạo nên âm điệu ảo não trong câu thơ

Đáng chú ý là lối xưng hô của nhà thơ, không phải là cách gọi “đồng chi phổ biếnquen thuộc trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp, mà là “anh bạn Một từgiản dị ấy thôi nhưng gói ghém cả tình đồng chí, cả tình bạn bè và cả nghĩa ruột thịtsâu nặng

Tuy nhiên, nhà thơ đã dùng những cụm từ “không bước nữa”, “gục lên súng mũ bỏquên đời để tránh đi màu sắc tang thương, để vơi đi nỗi nghẹn ngào xót xa đang tràodâng Chính vì thế, câu thơ nói về cái chết nhưng không có màu sắc bi lụy

* Sự lạc quan, yêu đời, khỏe khoắn: 0

Heo hút cồn mây súng ngửi trời – Dốc dựng đứng giữa trời, nên khi chinh phụcđược, người lính tưởng chừng như đang bồng bềnh đứng giữa biển mây, độ cao củabầu trời chỉ còn trong tầm mũi súng Từ “ngửi là cách nói tếu táo, tinh nghịch củalính tráng, dám trêu ghẹo cả tạo hóa Nó không chỉ cho thấy sự lạc quan, yêu đờicủa lính Tây Tiến mà còn gợi ra tư thế khỏe khoắn của con người trước thiên nhiên

Người lính giữa thiên nhiên khắc nghiệt không hề bị chìm lấp đi mà nổi bật lên đầythách thức.

* Sự bay bổng, lãng mạn:

– Giữa mịt mù sương lạnh, người lính Tây Tiến vẫn thấy con đường hành quân thậtđẹp và nên thơ

Mường Lát hoa về trong đêm hơi Vẫn là sương khói ấy thôi, nhưng cách nói “hoa

về khiến sương không còn lạnh giá nữa mà gợi sự quần tụ, sum vầy thật tình tứ và

ấm áp – Giữa cái dữ dội tột đỉnh của thiên nhiên “dốc lên… ngàn thước xuống”, họvẫn giữ được ánh nhìn vô cùng bay bổng:

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

– Ở đây, Quang Dũng đã rất tài hoa trong nghệ thuật phối hợp thanh điệu Đang từnhững thanh trắc liên tiếp trong 3 câu thơ trên, đột ngột một dòng thơ toàn thanhbằng đã cân bằng lại mạch thơ, tạo cảm giác nhẹ nhàng, thư thái như chưa từng cóhành trình trèo đèo vượt dốc nào

– Người lính Tây Tiến dường như quên hết những mệt mỏi, gian khổ, phóng tầmmắt ra xa Trong màn mưa phủ kín đất trời, một vài đốm nhà nhỏ ẩn hiện thấpthoáng, bồng bềnh như giữa biển khơi, thật thi vị, nên thơ, ấm áp…

– Hai chữ “nhà ai phiếm chỉ thật tình tứ, có lẽ trong tưởng tượng của những ngườilính Tây Tiến cũng là những chàng trai Hà thành hào hoa thì chủ nhân của nhữngnếp nhà kia là những sơn nữ xinh đẹp

* Giàu tình cảm thể hiện qua hai câu thơ kết tái hiện một cảnh tượng thật đầm ấm:Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi

– Sau bao nhiêu gian khổ băng rừng, vượt núi, lội suối, trèo đèo, những người línhtạm dừng chân, nghỉ ngơi ở một bản làng, quây quần bên những nồi cơm đang bốckhói Khói cơm nghi ngút, hương thơm lúa nếp ngày mùa và sự ân cần của những

cô gái Mai Châu đã xua tan đi những mệt mỏi…

– Câu thơ trên có ba thanh trắc xuất hiện cách quãng đều đặn như tạc hình những tiakhói mảnh dẻ bay lên qua kẽ lá rừng, đồng thời đã đẩy nỗi nhớ lên cung bậc da diếtnhất – Câu thơ cuối lại toàn thanh bằng tạo nên một cảm giác êm dịu, ấm áp đến vôcùng Như vậy, ấn tượng đọng lại cuối cùng trong kí ức của người lính Tây Tiến saunhững chặng đường hành quân không phải là sự dữ dội, hiểm nguy mà là hương vị

và tình người nồng ấm của mảnh đất miền Tây

* Tiểu kết:

– Sức hấp dẫn chủ yếu của đoạn thơ là vẻ đẹp hùng vĩ dữ dội, hoang sơ của rừng núimiền Tây trải dài theo chặng đường hành quân của người lính Tây Tiến, được phácthảo bằng bút pháp lãng mạn ưa cực tả và thủ pháp đối lập

– Nỗi nhớ chính là cảm xúc bao trùm cả đoạn thơ, khi thì khắc khoải với những kỉniệm, lúc lại ẩn hiện trong những địa danh “hình khe thế núi, lúc lặp đi lặp lại bằngngôn từ diễn tả trực tiếp…

ĐỀ 2

Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các yêu cầu sau:

TỰ SỰ

Dù đục, dù trong con sông vẫn chảy

Dù cao, dù thấp cây lá vẫn xanh

Dù người phàm tục hay kẻ tu hành Đều phải sống từ những điều rất nhỏ

Ta hay chê rằng cuộc đời méo móSao ta không tròn ngay tự trong tâm?

Đất ấp ôm cho muôn hạt nảy mầmNhững chồi non tự vươn lên tìm ánh sángNếu tất cả đường đời đều trơn lángChắc gì ta đã nhận ra ta

Ai trong đời cũng có thể tiến xaNếu có khả năng tự mình đứng dậy

Hạnh phúc cũng như bầu trời này vậyĐâu chỉ dành cho một riêng ai

(Nguồn thơ: Sưu tầm)

Câu 1 (0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn

bản trên

Câu 2 (0,5 điểm): Anh/chị hiểu thế nào về ý nghĩa 2 câu thơ sau:

"Đất ấp ôm cho muôn hạt nảy mầmNhững chồi non tự vươn lên tìm ánh sáng"

Câu 3 (1 điểm): Theo anh/chị, vì sao tác giả nói rằng:

"Nếu tất cả đường đời đều trơn lángChắc gì ta đã nhận ra ta"

Câu 4 (1 điểm): Thông điệp nào của văn bản trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị?

Phần II Làm văn (7,0 điểm)

Có ý kiến cho rằng: với giọng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết và nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc thì dù viết về vấn đề gì, thơ Tố Hữu vẫn luôn dễ đi vào lòng người.

Anh, chị hãy làm sáng tỏ ý kiến trên qua 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc (Tố Hữu)

// Trên đây là toàn bộ các câu hỏi trong bộ đề thi thử môn văn thpt quốc gia 2019 mẫu số 1 Các em hãy bắt đầu làm bài trong thời gian 120 phút, sau đó so sánh với

phần hướng dẫn giải đề ở phần phía dưới

Đáp án đề thi thử thpt quốc gia môn văn mẫu 1

Phần I: Đọc hiểu

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là: biểu cảm

Câu 2: Ý nghĩa 2 câu thơ:

"Đất ấp ôm cho muôn hạt nảy mầmNhững chồi non tự vươn lên tìm ánh sáng"

- "Đất" - nguồn sống, nguồn dinh dưỡng cho hạt nảy mầm Cũng như cuộc sống trong cõi đời này không dành riêng cho một ai mà cho tất cả chúng ta

- Hạnh phúc ở quanh ta nhưng không tự nhiên đến Nếu muốn có cuộc sống tốt đẹp,muốn có hạnh phúc, tự mỗi người phải có suy nghĩ và hành động tích cực

Câu 3: Tác giả cho rằng:

"Nếu tất cả đường đời đều trơn lángChắc gì ta đã nhận ra ta"

- Bởi vì: "Đường đời trơn láng" tức là cuộc sống quá bằng phẳng, yên ổn, không có trở ngại, khó khăn

- Con người không được đặt vào hoàn cảnh có vấn đề, có thách thức thì không đến được đích

- Con người có trải qua thử thách mới hiểu rõ chính mình và trưởng thành hơn

Câu 4: Học sinh có thể chọn một trong những thông điệp sau và trình bày suy nghĩ

thấm thía của bản thân về thông điệp ấy:

- Dù là ai, làm gì, có địa vị xã hội thế nào cũng phải sống từ những điều rất nhỏ; biếtnâng niu, trân trọng những cái nhỏ bé trong cuộc sống

- Con người có trải qua thử thách mới hiểu rõ chính mình và trưởng thành hơn

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: giá trị của con người trong cuộc sống

c Triển khai vấn nghị luận: thí sinh có thể lựa chọn các thao tác lập luận theo nhiềucách nhưng có thể theo hướng sau:

Đảm bảo các yêu cầu trên; có thể trình bày theo định hướng sau:

1 Giải thích

- Cuộc đời: là xã hội, là tổng hòa các mối quan hệ xã hội, cuộc đời là cái khách quan

là hệ quả do con người tạo ra

- Tâm: là cái vô hình ẩn nấp trong con người, cái khẳng định giá trị con người, cái chủ quan do con người quyết định

- Cuộc đời méo mó: cuộc đời không bằng phẳng, chứa đựng nhiều điều không như con người mong muốn

- Tròn tự trong tâm: cái nhìn, thái độ, suy nghĩ đúng đắn của con người cần tích cực,lạc quan trước cuộc đời cho dù hoàn cảnh như thế nào.

=> Cuộc đời thường hay méo, nên con người cần tròn ngay từ trong tâm, tránh chỉ chê bai, oán trách

2 Bàn luận

- Bản chất cuộc đời là không đơn giản, không bao giờ hoàn toàn là những điều tốt đẹp, thậm chí có vô vàn những điều “méo mó” (HS nêu dẫn chứng từ đời sống và lýgiải để thấy được bản chất thật của cuộc đời)

- Thái độ “tròn tự trong tâm” là thái độ tích cực, chủ động trước hoàn cảnh Đây là thái độ sống đúng, làm đúng, không gục ngã trước khó khăn, trước phi lý bất công Thái độ “tròn tự trong tâm” sẽ giúp ích nhiều cho cá nhân và xã hội (HS nêu dẫn chứng từ đời sống và lý giải để thấy được khi thái độ, suy nghĩ con người tích cực thì đem lại những giá trị gì? )

- Trong thực tế xã hội có những cá nhân có thái độ tiêu cực trước cuộc sống:

- “Ta hay chê” Đây là thái độ cần phê phán (HS nêu dẫn chứng từ đời sống và lý giải )

Bài làm mẫu:

Cuộc đời méo mó: cuộc đời không bằng phẳng, chứa đựng nhiều ngang trái, trớ trêu, oái oăm, thậm chí là xấu xa, tồi tệ Vì bản chất cuộc đời là không đơn giản, không bao giờ hoàn toàn chỉ là những điều tốt đẹp Không nên đòi hỏi sự hoàn hảo.Tâm: là tấm lòng, là tình cảm chân thành "Tròn tự trong tâm": là cái nhìn, thái độ, suy nghĩ đúng đắn của con người, tích cực, lạc quan trước cuộc đời cho dù hoàn cảnh như thế nào

Thói đời, con người thường hay chê bai, oán thán, cay cú, hậm hực khi cuộc sống không được như mong muốn Chính cái "chê" ấy nhiều khi khiến cuộc đời trở nên

"méo mó" hơn trước mắt chúng ta Thái độ "tròn tự trong tâm" là thái độ tích cực, chủ động trước hoàn cảnh Đây là thái độ sống đúng, làm đúng, không gục ngã trước khó khăn, trước phi lý bất công Thái độ này sẽ giúp ích nhiều cho cá nhân và

xã hội

Con người hoàn toàn có thể thay đổi cuộc sống chỉ cần mỗi cá nhân chủ động, tích cực từ trong tâm "Thiên đường" hay "địa ngục" đều do mình quyết định Câu thơ như một lời nhắc nhở, nêu lên một phương châm sống cho mỗi người trước cuộc đời.

Câu 2

Hướng dẫn làm bài

Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm và vấn đề cần nghị luận:

Tố Hữu, một trong những lá cờ đầu của nền thơ ca cách mạng Việt Nam Thơ Tố Hữu gắn bó chặt chẽ với các chặng đường Cách mạng: gian khổ mà hào hùng, vẻ vang của dân tộc

Việt Bắc là một trong những thành tựu xuất sắc, kết tinh vẻ đẹp hồn thơ và phong cách nghệ thuật của Tố Hữu viết về cuộc chía tay lịch sử giữa những người cán bộ kháng chiến với quê hương cách mạng sau khi cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc thắng lợi Bài thơ không chỉ chứa đựng nội dung sâu sắc mà còn có giọng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết cùng nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc, tạo nên một sức hấp dẫn rất riêng Điều này đươc thể hiện rõ nét ở 8 câu thơ đầu tiên của thiphẩm

Giải thích ý kiến

Giọng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết và nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc là hai đặc điểm nổi bật trong phong cách nghệ thuật thơ Tố Hữu Nó được thể hiện rất

rõ trong 8 câu đầu bài thơ Việt Bắc

- Giọng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết là giọng thủ thỉ tâm tình; giọng của tình thương mến; đằm thắm, réo rắt, ngân nga, sâu lắng Bài thơ nói chung, đoạn thơ nói riêng, nói đến nghĩa tình cách mạng nhưng thi sĩ lại dùng giọng, lời của người yêu

để trò chuyện, giãi bày tâm sự, cảm xúc Nó tạo nên âm hưởng trữ tình sâu đậm cùa khúc hát ân tình

- Nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc

Thể thơ: Thể thơ lục bát được sử dụng nhuần nhuyễn, sáng tạo

Kết cấu: theo lối đốì đáp giao duyên của nam nữ trong ca dao dân ca

Ngôn ngữ; dung dị, sử dụng cặp đại từ nhân xưng "mình - ta" linh hoạt

Hình ảnh: gần gũi, quen thuộc, tự nhiên: Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn; áochàm đưa buổi phân li, cầm tay nhau

Nhạc điệu: ngọt ngào, lắng sâu, da diết, được tạo bởi thể thơ lục bát với cách gieo vần, ngắt nhịp, hài thanh rất nhịp nhàng, hài hoà

Chứng minh

- Bốn câu đầu là lời ướm hỏi của Việt Bắc:

Hai câu hỏi được láy đi, láy lại "Mình về mình có nhớ ta?", "Mình về mình có nhớ không?" cho thấy một niềm day dứt khôn nguôi của kẻ ở Hỏi và nhắc đến "mười lăm năm ấy" là quãng thời gian kháng chiến gian khổ, chiến khu Việt Bắc đã cưu mang, đùm bọc, chở che cho cán bộ, là căn cứ địa vững chắc của cách mạng Hình

ảnh "Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn" ngầm gợi đạo lí thuỷ chung, truyền thống ân nghĩa Đây không phải là những câu hỏi thông thường mà là lời của tình sâu nghĩa nặng.

- Nhịp thơ lục bát đều đặn, hài hoà tạo nên âm hưởng da diết, lắng sâu, xoáy vào lòng người đi

- Bốn câu sau là nỗi niềm, tâm trạng của người cán bộ kháng chiến về xuôi:

• Trước nỗi niềm của kẻ ở, người đi im lặng trong trạng thái trữ tình sâu lắng

để tri âm "tiếng ai" ngân nga, đồng vọng trong lòng mình Sự hô ứng ngôn từ ("thiếttha"- "tha thiết") đã tạo nên mạch ngầm đồng vọng của tiếng nói tri âm Hình ảnh

"cầm tay nhau" hàm chứa nhiều cảm xúc

• Những từ láy "bâng khuâng", "bồn chồn" đặt trong nhịp chẵn 4/4 và sự đối xứng của hình ảnh thơ "bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi", diễn tả cảm xúc day dứt trong lòng người đi

• Nhịp chẵn lục bát đang đều đặn 2/2/2, 4/4 bỗng đổi thành 3/3/2 ở câu cuối đoạn thơ "Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay " rất phù hợp với việc diễn tả sự bối rối trong lòng người

- Kết cấu đối đáp, cách xưng hô mình - ta khiến cho cuộc chia tay giữa Việt Bắc và những người cán bộ kháng chiến giống như cuộc chia tay của một đôi bạn tình có nhiều gắn bó sâu sắc, lưu luyến bịn rịn không nỡ rời xa

- Ngôn ngữ quen thuộc, hình ảnh thơ gần gũi, lối diễn đạt dung dị khiến cho lời thơ như những lời thủ thỉ, tâm tình Cách gieo vần, ngắt nhịp, hài thanh hài hoà tạo nên nhạc điệu ngân nga, réo rắt, da diết, lắng sâu

Bình luận

Bài thơ nói chung, đoạn thơ nói riêng viết về một sự kiện chính trị có ý nghĩa trọng đại, viết về nghĩa tình cách mạng nhưng với giọng thơ tâm tình ngọt ngào và nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc đã làm cho nó không hề khô khan mà ngược lại rất

dễ đi vào lòng người, khơi dậy nhiều rung động sâu sắc cho độc giả Cũng chính nhờ đặc điểm này mà Việt Bắc không chỉ là một bản hùng ca tráng lệ, nó còn là mộtbản tình ca tha thiết, sâu lắng, ngọt ngào

Đánh giá chung

Giọng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết và nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc là đặc điểm nổi bật trong phong cách nghệ thuật thơ Tố Hữu Nó không chỉ là giọng điệu riêng của thơ ông mà còn góp phần làm nên sức hấp dẫn đặc biệt cho loại thơ trữ tình chính trị

ĐỀ 3

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:

Người ta thường chia thời gian mỗi ngày thành ba phần: Tám giờ làm việc, tám giờngủ và tám giờ nhàn rỗi, mặc dù không phải ai cũng có được tỉ lệ đều đặn như thế.Hai tiếng "nhàn rỗi" gây cho ta ấn tượng tám giờ không làm gì, có vẻ "vô thưởng vôphạt", không quan trọng Kì thực thời gian nhàn rỗi là cực kì quý báu Đó là thờigian để mỗi người sống cuộc sống riêng của mình Đó là thời gian để đọc sách báo,

tự học, xem ti vi, chơi thể thao, đàn hát, nhảy múa, vẽ tranh, làm thơ, đi mua sắm,giao lưu với bạn bè, thăm viếng những người ruột thịt, Thời gian nhàn rỗi làm chongười ta giàu có hơn về trí tuệ, tăng cường thêm về sức khỏe, phát triển thêm vềnăng khiếu, cá tính, phong phú thêm về tinh thần, quan hệ Thiếu thời gian nhàn rỗi,đời sống con người sẽ nghèo nàn, thậm chí là không có cuộc sống riêng nữa!

Đánh giá đời sống của mỗi người cao hay thấp hãy nhìn vào thời gian nhàn rỗi của

họ Có người làm việc "đầu tắt mặt tối" không có lấy chút nhàn rỗi Có người phungphí thời gian ấy vào các cuộc nhậu nhẹt triền miên Có người biết dùng thời gian ấy

để phát triển chính mình Phải làm sao để mỗi người có thời gian nhàn rỗi và biết sửdụng hữu ích thời gian ấy là một vấn đề lớn của xã hội có văn hóa Đánh giá đờisống một xã hội cũng phải xem xã hội ấy đã tạo điều kiện cho con người sống vớithời gian nhàn rỗi như thế nào Công viên, bảo tàng, thư viện, nhà hát, nhà hàng,câu lạc bộ, sân vận động, điểm vui chơi, là những cái không thể thiếu Xã hội càngphát triển thì các phương tiện ấy càng nhiều, càng đa dạng và càng hiện đại Xã hội

ta đang chăm lo các phương tiện ấy, nhưng vẫn còn chậm, còn sơ sài, chưa có sựquan tâm đúng mức, nhất là ở các vùng nông thôn

Thời gian nhàn rỗi chính là thời gian của văn hóa và phát triển Mọi người và toàn

xã hội hãy chăm lo thời gian nhàn rỗi của mỗi người

(Theo Hữu Thọ, Ngữ Văn 11 Nâng cao, tập hai, NXB Giáo dục, 2007, tr 94)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.

Câu 2 Chỉ ra một thành ngữ dân gian được sử dụng trong đoạn trích trên.

Câu 3 Theo tác giả, vì sao "Thiếu thời gian nhàn rỗi, đời sống con người sẽ nghèo

nàn"?

Câu 4 Anh/chị hãy giải thích tại sao "Đánh giá đời sống một xã hội cũng phải xem

xã hội ấy đã tạo điều kiện cho con người sống với thời gian nhàn rỗi như thế nào"?

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm)

Anh/chị hãy viết đoạn văn (hoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của mình về câu nóiđược nêu trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu: "Thời gian nhàn rỗi làm cho người tagiàu có hơn về trí tuệ, tăng cường thêm về sức khỏe, phát triển thêm về năng khiếu,

cá tính, phong phú thêm về tinh thần, quan hệ"

Câu 2 Học sinh chỉ ra được một trong hai thành ngữ dân gian sau: 1,0đ

- Vô thưởng vô phạt

- Đầu tắt mặt tối

Câu 3 Tác giả cho rằng: "Thiếu thời gian nhàn rỗi, đời sống con người sẽ nghèo

nàn" bởi: 0,5đ

- Đó là thời gian để mỗi người sống cuộc sống riêng của mình;

- Thời gian nhàn rỗi làm cho người ta giàu có hơn về trí tuệ, tăng cường thêm về sứckhỏe, phát triển thêm về năng khiếu, cá tính, phong phú thêm về tinh thần, quan hệ

Câu 4 "Đánh giá đời sống một xã hội cũng phải xem xã hội ấy đã tạo điều kiện cho

con người sống với thời gian nhàn rỗi như thế nào"vì: 1,0đ

- Mỗi cá nhân là một tế bào của xã hội, nên khi đánh giá xã hội phải dựa trên đờisống của từng cá nhân

- Thời gian nhàn rỗi lại là một tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng đời sống,trình độ nhận thức cao hay thấp của mỗi người

- Sự quan tâm của xã hội đối với đời sống con người khẳng định sự tiến bộ, pháttriển của xã hội đó (Câu trả lời có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau nhưngcần đảm bảo nội dung cơ bản trên)

Phần II: Làm văn (7,0 điểm)

• Người xưa có câu "Nhàn cư vi bất thiện", nghĩa là nhàn rỗi rất vô bổ, có thể dẫn đến những việc làm có hại 0,25đ

• Nhưng xét về mặt tích cực, nhàn rỗi với những hình thức thư giãn lại thể hiệnchính nền văn hóa và sự phát triển của đất nước đó 0,25đ

• Câu nói khuyên chúng ta nên đưa ra những lựa chọn văn hóa để thời gian nhàn rỗi không trở nên vô nghĩa 0,25đ

+ Lí giải, chứng minh, phê phán hiện tượng trái với ý nghĩa câu nói:

• Lí giải: Thời gian cuối tuần và những khi rảnh rỗi họ có thật nhiều sự lựa chọn khác nhau: có thể ngồi nhâm nhi chút cà phê và đọc sách, đánh cờ, đi bộ thư giãn ở công viên, thăm vườn bách thú đến bảo tàng nhà hát hay các câu lạc

bộ Xã hội nào càng phát triển thì những hình thức thư giãn kể trên ngày càng nhiều Những thú vui của chúng ta khi rảnh rỗi thể hiện chính văn hóa của bản thân Có những người tiêu tốn thời gian của mình vào những việc vô bổ như nghiện game online,, nghiện Facebook 0,25đ

• Chứng minh: Trong một khảo sát của trang web Global WebIndex vào tháng 10/2014, Việt Nam đứng thứ 10 trong top 10 nước nghiện Facebook nhất thế giới 0,25đ

• Bác bỏ: Những thứ đó không những không giúp ta phát triển mà nó còn đưa

ta vào con đường của những sai lầm của mù quáng không thể bứt ra được, và nó còn làm nền văn hóa của đất nước tụt hậu với sự kìm hãm của các tệ nạn xã hội 0,25đ

• Mở rộng: Ngược lại nếu con người ta có thói quen đọc sách, vui chơi khám phá, hòa mình vào chăm sóc thiên nhiên, thì tâm hồn con người ta trở nên nhẹ nhàng thanh thoát; có thời gian bên gia đình, chăm sóc gia đình sẽ gắn kết tình cảm các thành viên hình thành nên một tổ ấm, một tế bào tốt của xã hội 0,25đ

- Kết đoạn: Tất cả những thói quen nhàn rỗi đó sẽ góp phần xây dựng, khẳngđịnh một xã hội văn minh, văn hóa 0,25đ

Câu 2

1 VÀI NÉT VỀ TÁC GIẢ, TÁC PHẨM 0,5đ

- "Nguyễn Tuân là một định nghĩa về người nghệ sĩ tài hoa" (Nguyễn MinhChâu) Toàn bộ cuộc đời cũng như gần 5000 trang viết của ông đã tạo nên một

"huyền sử" - huyền sử của một người ưu lối chơi "độc tấu"

- "Người lái đò sông Đà" được coi là một trong những tác phẩm thành công xuấtsắc nhất trong "Tùy bút sông Đà" Với hát hao truy tìm "chất vàng mười của tâmhồn vùng Tây Bắc" - "thứ vàng mười đã được thử lửa" (Đi mở đường), NguyễnTuân đã viết lên bài ca cuộc sống của con người và thiên nhiên Tây Bắc với nhiềunét độc sáng mới lạ

2 GIẢI THÍCH Ý KIẾN

Ý kiến "Ông lái đò là một nghệ sĩ tài hoa"

"Ông lái đò là một người lao động bình thường"

- Người nghệ sĩ tài hoa là những người có rung động tâm hồn mãnh liệt trước mọivui buồn của đời sống và có khả năng thể hiện những rung động ấy bằng nhữngphương tiện nghệ thuật đặc thù Ở ý kiến trên, người nghệ sĩ tài hoa được hiểu làngười đạt tới trình độ điêu luyện trong nghề nghiệp và có đời sống tâm hồn đậmchất nghệ sĩ 0,25đ

- Người lao động bình thường là người lao động thầm lặng, vô danh, hông têntuổi giống như bao người lao động hác trong công cuộc xây dựng và phát triển đấtnước 0,25đ

- Khẳng định 2 ý kiến trên bổ sung cho nhau, làm hoàn thiện chân dung, tínhcách người lái đò sông Đà 0,25đ

3 CHỨNG MINH- BÌNH LUẬN Ý KIẾN

* Ông lái đò - một nghệ sĩ tài hoa

- Ông lái đò có tính cách phóng khoáng, thích đối mặt với thử thách, mạo hiểm,gian nguy 0,25đ

- Ông nắm chắc binh pháp của thần sông thần đá như một nghệ sĩ điêu luyện,cao cường 0,25đ

- Cuộc băng ghềnh vượt thác ngoạn mục đã khẳng định vẻ đẹp tài hoa nghệ sĩ củamột "tay lái ra hoa": 0,25đ

• Vòng vây thứ nhất, sông Đà bày ra nhiều cạm bẫy Ông lái đò bị sóng thác đánh miếng đòn độc hiểm Nhưng bằng tinh thần dũng cảm, ông đã tỉnh táo chỉ huy sáu bơi chèo, chiến thắng trùng vi thạch trận đầy nguy hiểm 0,25đ

• Vòng vây thứ hai, sông Đà thay đổi chiến thuật Ông lái đò đã nắm chắc binh pháp của thần sông, thần đá, xác định đúng cửa sinh và chiến thắng thằng đá tướng đứng chiến ở cửa giữa 0,25đ

• Vòng vây thứ ba, sông Đà tiếp tục thay đổi chiến thuật, bên phải bên trái đều

là cửa tử Ông lái đò phóng thẳng thuyền, chọc thủng cửa giữa Thuyền như một mũi tên tre xuyên nhanh qua hơi nước, vừa xuyên vừa tự động lái được, lượn được Thế là hết thác 0,25đ

* Ông cũng là một người lao động bình thường: 0,25đ

- Ông lái đò sinh ra bên bờ sông Đà và gắn bó với nghề sông nước như bao ngườilái đò khác nơi thượng nguồn sông Đà khuất nẻo

- Đời sống tâm hồn giản dị: Không nói nhiều về chiến công; dù đi đâu cũng luônnhớ về nương ruộng, bản mường

4 ĐÁNH GIÁ:

- Qua cảm nhận hình tượng ông lái đò, có thể thấy, ông lái đò là một nghệ sĩ tàihoa trên sông nước; đồng thời, cũng là một người lao động giản dị bình thường.0,5đ

* Nghệ thuật thể hiện:

- Ngôn ngữ phong phú, sáng tạo, tài hoa; kết hợp kể với tả nhuần nhuyễn và đặcsắc, nghệ thuật hắc họa nhân vật độc đáo, sáng tạo 0,25đ

- Bút pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa, liên tưởng độc đáo, thú vị; vận dụng trithức của nhiều ngành văn hóa, nghệ thuật góp phần miêu tả cuộc chiến hào hùng vàkhẳng định vẻ đẹp tâm hồn nhân vật 0,25đ

ĐỀ 4

I PHẦN ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau đây và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:

Hằng đêm, hàng trăm bạn trẻ gác lại công việc của mình để đến với nhữnglớp học miễn phí tại nhà mở, mái ấm hay trong nhà chùa giúp các em không maymắn Những gia sư không lương này tâm niệm: "Sống là cho, đâu chỉ nhận riêngmình"

Từ ý tưởng "Thay đổi xã hội từ những điều nhỏ nhất", dự án Gia sư tình nguyện, dobạn Hồ Diên Tuấn Anh, 23 tuổi, cựu sinh viên Đại học Bách khoa TPHCM khởixướng, hoạt động được một năm qua Ban đầu chỉ 3 thành viên dạy học miễn phícho các em ở các nhà mở, mái ấm, ở chùa; các em có hoàn cảnh khó khăn, sau gần 4tháng, hoạt động có ý nghĩa này thu hút hơn 500 bạn trẻ tham gia

Gia tài của nhóm gia sư tình nguyện là 19 lớp học với gần 600 học sinh Mỗi lớphọc như vậy có 20 em học sinh và có 5 - 7 bạn tình nguyện viên dạy 3 buổi trongtuần vào các buổi tối Đây là khoảng thời gian các gia sư không lương rảnh rỗi vàcác em học sinh đông đủ nhất Với những em mới bắt đầu đi học, các bạn tìnhnguyện viên sẽ dạy các em học thuộc bảng chữ cái, học ghép vần rồi học cộng trừ.Với những em lớn hơn thì sẽ dạy thêm môn Anh văn rồi dạy các môn Toán, Lý, Hóacho các em học cấp 2-3

(Theo Văn Hiếu - Báo Tiền Phong ngày 24 tháng 03 năm 2015)

Câu 1 (0,5 điểm): Văn bản trên được viết theo phong cách ngôn ngữ nào? Đặc

trưng của phong cách ngôn ngữ ấy?

Câu 2 (0,5 điểm): Nêu nội dung của văn bản.

Câu 3 (1,0 điểm): Em hiểu như thế nào về ý tưởng "Thay đổi xã hội từ những điều

nhỏ nhất" được nói đến trong văn bản?

Câu 4 (1,0 điểm): Việc làm của các bạn trẻ ở trên là sự tiếp nối truyền thống gì của

dân tộc Việt Nam? Tìm một số câu tục ngữ, ca dao nói về truyền thống ấy

II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm):

Hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 từ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về quan niệm

"Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình" được gợi ra từ đoạn trích phần Đọc – hiểu

Câu 2 (5,0 điểm):

Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu qua bài thơ

"Sóng" của Xuân Quỳnh

Đáp án đề thi thử THPT Quốc gia năm 2017 môn Ngữ văn

A HƯỚNG DẪN CHUNG

1 Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của Hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bàilàm của thí sinh, tránh cách đếm ý cho điểm Do đặc trưng của môn Ngữ văn nêngiám khảo cần linh hoạt trong quá trình chấm, khuyến khích những bài viết có cảmxúc, sáng tạo nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật

2 Việc chi tiết hóa điểm số của các câu (nếu có) trong Hướng dẫn chấm phải đảmbảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi câu và được thống nhất

3 Sau khi cộng điểm toàn bài, không làm tròn

B ĐÁP ÁN - BIỂU ĐIỂM

I PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Câu 1

a Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ báo chí

b Tính thông tin thời sự Tính ngắn gọn Tính sinh động, hấp dẫn

Câu 2 Văn bản kể về một việc làm từ thiện của một nhóm cựu sinh viên Họ mở lớp

dạy học miễn phí cho các trẻ em nghèo, gặp hoàn cảnh khó khăn ở các nhà mở, mái

ấm hay ở chùa Tính đến nay việc làm đó đã thu hút được hơn 500 bạn trẻ tham giathay nhau dạy cho 19 lớp hoc

Câu 3 Ý tưởng "thay đổi xã hội từ những điều nhỏ nhất" có thể xem là mục đích,

động cơ hành động vô cùng cao đẹp của những bạn trẻ Bằng việc làm nhỏ nhưng

vô cùng ý nghĩa của mình, họ đã giúp cho những trẻ em nghèo, thiếu may mắn có

cơ hội được học tập và trưởng thành như bao bạn bè cùng trang lứa Việc làm đó đãđem lại những giá trị tốt đẹp cho xã hội, góp phần làm cho xã hội trở nên tốt đẹphơn và chắc chắn nó sẽ còn lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng

Câu 4

a Việc làm của các bạn trẻ ở trên là sự tiếp nối truyền thống đạo lí tốt đẹp "tương thân tương ái', "lá lành đùm lá rách" của dân tộc Việt Nam ta

b Một số câu tục ngữ ca dao nói về truyền thống ấy như:

"Thương người như thể thương thân"

"Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ",

"Bầu thương lấy bí cùngTuy rằng khác giống nhưng chung một giàn"

II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1: (2,0 điểm)

1 Giải thích: "Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình"

"Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình" là một quan niêm sống mang ý nghĩa cốnghiến, hi sinh cho sự phát triển của cộng đồng Một quan niệm đúng đắn về vấn đềcho và nhận trong cuộc đời

• Đạo lí truyền thống của dân tộc là lá lành đùm lá rách, thương người như thể thương thân, là đạo lí cao đẹp từ ngàn đời nay Mỗi người cần ghi nhớ và phát huy (Dẫn chứng từ văn bản trên và từ thực tế đời sống )

• Trong hoàn cảnh xã hội hiện đại, con người sống thực dụng hơn, nghĩ về bảnthân nhiều hơn, một lối sống biết cống hiến, biết cho đi lại càng vô cùng có ýnghĩa, càng cần thiết để làm cho xã hội trở nên tốt đẹp hơn

3 Bài học nhận thức và hành động:

• Một lối sống vì người khác là một lối sống đẹp, tuy nhiên cũng không phảichỉ hoàn toàn nghĩ đến người khác mà quên đi cá nhân mình Cần biết dung hòahai lối sống để có được lối sống tích cực mà có ý nghĩa nhất

• Kêu gọi hành động xây dựng lối sống đẹp

Câu 2 (5,0 điểm)

MB

• Giới thiệu về tác giả, tác phẩm: Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ nữtiêu biểu nhất thời chống Mĩ cứu nước Thơ Xuân Quỳnh là tiếng nói đầy cảmxúc, có sắc thái rất riêng, đậm chất nữ tính của một tâm hồn phụ nữ rất thôngminh, sắc sảo, giàu yêu thương Sóng được sáng tác năm 1967, là bài thơ đặc sắcviết về tình yêu, rất tiêu biểu cho phong cách thơ Xuân Quỳnh

• Giới thiệu về luận đề: Bài thơ Sóng là tiếng lòng chân thành, bộc lộ vẻ đẹptâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu

TB

• Giới thiệu hình tượng sóng: là một sáng tạo độc đáo của Xuân Quỳnh Sóng

là sự ẩn thân, hóa thân của nhân vật trữ tình "em" Qua hình tượng sóng, XuânQuỳnh diễn tả cụ thể, sinh động những trạng thái, cung bậc tình cảm, tâm hồncủa người phụ nữ trong tình yêu: nhân hậu, khao khát yêu thương và luôn hướngtới một tình yêu cao thượng, lớn lao

• Cảm nhận về vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu:

o Thể hiện tiếng nói của trái tim tuổi trẻ mang khát vọng tình yêu muônthuở (Ôi con sóng ngày xưa/ Và ngày sau vẫn thế/ Nỗi khát vọng tình yêu/Bồi hồi trong ngực trẻ)

o Khao khát khám phá sự bí ẩn của qui luật tình yêu nhưng không tìmthấy câu trả lời (Em cũng không biết nữa/ Khi nào ta yêu nhau).

o Bộc lộ một tình yêu sôi nổi, đắm say, nồng nàn, mãnh liệt, một nỗi nhớcồn cào, da diết, chiếm lĩnh cả thời gian và không gian (Con sóng dưới lòngsâu/Con sóng trên mặt nước Lòng em nhớ đến anh/ Cả trong mơ cònthức )

o Luôn hướng tới một tình yêu thủy chung, son sắt (Nơi nào em cũngnghĩ/ Hướng về anh – một phương)

o Ước vọng có một tình yêu vĩnh hằng, bất tử để làm đẹp cho cuộc đời(Làm sao được tan ra/ Thành trăm con sóng nhỏ/ Giữa biển lớn tình yêu/ Đểngàn năm còn vỗ)

• Đặc sắc nghệ thuật: ẩn dụ(mượn hình tượng sóng để thể hiện tình yêumột cách sinh động, gợi cảm), thể thơ năm chữ với nhịp điệu linh hoạt, nhịpnhàng gợi âm vang của sóng, ngôn từ giản dị, trong sáng, hình ảnh thơ giảu sứcgợi với sự sóng đôi của các cặp hình tượng: sóng - bờ // em – anh Mượn qui luậtthiên nhiên để thể hiện qui luật tình cảm

• Bàn luận chung: Bài thơ đã thể hiện nổi bật vẻ đẹp tâm hồn người phụ

nữ trong tình yêu: chân thành, say đắm, nồng nàn, mãnh liệt, thủy chung, trongsáng, cao thượng Nó vừa mang nét đẹp tình yêu của người phụ nữ Việt Namtruyền thống, vừa có nét táo bạo, chủ động đến với tình yêu của người phụ nữViệt Nam hiện đại

KB Sóng là bài thơ tiêu biểu của Xuân Quỳnh và của thơ ca Việt Nam hiện đại viết

về đề tài tình yêu Giá trị nhân văn của bài thơ chính là sự khắc họa vẻ đẹp tâm hồnngười phụ nữ trong tình yêu Liên hệ bản thân

Phần đọc – hiểu (3,0 điểm)

Đọc kĩ văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Ta hay chê rằng cuộc đời méo móSao ta không tròn ngay tự trong tâm?

Đất ấp ôm cho mọi hạt nảy mầmNhững chồi non tự vươn lên tìm ánh sáng

Nếu tất cả đường đời đều trơn lángChắc gì ta đã nhận ra ta

Ai trong đời cũng có thể tiến xaNếu có khả năng tự mình đứng dậy

Hạnh phúc cũng như bầu trời này vậyKhông chỉ dành cho một riêng ai!

(trích Tự sự, Lưu Quang Vũ)Câu 1 Văn bản trên thuộc loại phong cách ngôn ngữ nào? Hãy nêu những đặc trưng

cơ bản của phong cách ngôn ngữ đó

•

o Văn bản thuộc phong cách ngôn ngữ nghệ thuật

o Đặc trưng cơ bản: tính hình tượng, tính truyền cảm và tính cá thể hóaCâu 2 Chỉ ra các biện pháp nghệ thuật có trong văn bản?

• Các biện pháp nghệ thuật có trong văn bản:

o Đối lập, tương phản: méo mó/tròn

o Câu hỏi tu từ: Sao ta không tròn ngay tự trong tâm?

o Nhân hóa: đất ấp ôm

o So sánh: Hạnh phúc cũng như bầu trời này vậy

o Ẩn dụ: tròn ngay tự trong tâm

Câu 3 Theo anh (chị) vì sao tác giả lại viết:

Hạnh phúc cũng như bầu trời này vậyKhông chỉ dành cho một riêng ai!

• Tác giả cho rằng: Hạnh phúc cũng như bầu trời này vậy/ Không chỉ dành cho một riêng ai! vì:

o Cũng như bầu trời, hạnh phúc có thể tồn tại ở khắp mọi nơi, bao quanh cuộc sống của chúng ta

o Hạnh phúc không thuộc quyền sở hữu của riêng cá nhân nào, bất kì ai cũng có thể có được hạnh phúc

=> Tác giả đưa ra quan niệm về hạnh phúc: ai cũng có thể có được hạnh phúc và chính họ sẽ có thể tạo nên hạnh phúc đó cho mình (HS có thể đưa ra những lí giảikhác nhưng phải hợp lí, logic)

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Nếu tất cả đường đời đều trơn láng/ Chắc

gì ta đã nhận ra ta 0,25

c Triển khai vấn đề cần nghị luận thành một đoạn văn hoàn chỉnh, logic; vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; rút ra bài học cho bản thân.* Giải thích: 0,25

o Tất cả đường đời đều trơn láng: cuộc sống thuận lợi, không hề gặp phảibất trắc, khó khăn

o Ta nhận ra ta: con người nhận ra được chính mình

-> Nội dung ý thơ: nhiều khi con người sẽ không nhận ra được chính bản thân mình nếu như không phải đối mặt với khó khăn, thử thách trong cuộc sống

* Chứng minh, bình luận

– Cuộc đời nếu quá suôn sẻ, thuận lợi nhiều khi sẽ khiến con người tự bằng lòng với chính mình, không phát huy hết năng lực vốn có của bản thân; thậm chí trong một số trường hợp còn khiến họ đánh mất mình (thói tự mãn, không biết quý trọng thành quả lao động, xem thường người khác…) 0,25

– Hoàn cảnh khó khăn, gặp phải trắc trở nhiều khi lại giúp con người trưởng thànhhơn, nhận ra được giá trị của chính mình, vì: 0,75

o Giúp tôi luyện ý chí, bản lĩnh của mỗi người

o Con người đi qua khó khăn, thử thách sẽ rút ra bài học kinh nghiệm để dần hoàn thiện mình

o Trong chính điều kiện khó khăn con người lại có thể phát hiện ra

những khả năng, năng lực tiềm ẩn của bản thân mà chính họ cũng không ngờ tới

* Bài học nhận thức và hành động 0,25

o Có cái nhìn lạc quan về cuộc sống, không nên vội nản lòng, bỏ cuộc khi gặp khó khăn mà hãy dũng cảm đối mặt bởi đó lại là cơ hội để mỗi người nhận ra chính mình và trưởng thành hơn.

o Mỗi người lại càng phải cố gắng giữ mình trong điều kiện cuộc sống quá thuận lợi, xuôi chèo mát mái

Câu 2 Nhận xét về Tuyên ngôn độc lập (Hồ Chí Minh), giáo sư Trần Trọng Đàn có viết: «Rất giản dị mà lại rất vững chãi» Giản dị vì ai cũng hiểu Vững chãi vì không

ai bẻ được…

Qua việc phân tích tác phẩm Tuyên ngôn độc lập anh (chị) hãy làm sáng tỏ nhận xéttrên

• a Đảm bảo cấu trúc của bài văn nghị luận: có mở bài, thân bài và kết bài 0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Nhận xét về Tuyên ngôn độc lập (Hồ Chí Minh) của GS Trần Trọng Đàn: « Rất giản dị mà lại rất vững chãi» Giản dị vì ai cũng hiểu Vững chãi vì không ai bẻ được… 0,25

c Triển khai vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng

* Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm 0,25

o Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc đồng thời cũng là một nghệ sĩ lớn Bác luôn ý thức dùng văn chương để phục vụ cách mạng Người đã

để lại một sự nghiệp sáng tác có giá trị với nhiều thể loại khác nhau như thơ, văn chính luận, truyện và kí…

o Tuyên ngôn độc lập (1945) là một văn kiện có ý nghĩa lịch sử trọng đại

và giá trị tư tưởng lớn lao, kết tinh cho tài năng văn chính luận của Bác Tác phẩm được đánh giá là áng văn chính luận mẫu mực của mọi thời đại, vừa giản

dị dễ hiểu lại vừa chặt chẽ, thuyết phục

* Phân tích, chứng minh

– Tuyên ngôn độc lập giản dị, dễ hiểu