Boi duong HSG Dialy 12

Giờ khác nhau ở khắp mọi nơi Lực Côriôlít làm lệch hướng Mùa trên Trái đất Ngày đêm dài ngắn theo mùa Các đới nhiệt trên Trái đất Chênh lệch thời gian nữa năm mùa nóng và lạnh Chuyển

Trang 1

Friday, October 18,

Trang 2

I/ ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN ĐẠI CƯƠNG

1/ Vẽ các loại sơ đồ 2/ Điền và hoàn thành các loại sơ đồ, hình vẽ…

3/Bài tập tính toán

II/ ĐỊA LÍ KINH TẾ-XÃ HỘI

1/ Vẽ các loại và dạng biểu đồ 2/ Nhận xét và giải thích qua bảng số liệu, lược đồ.

3/ Vẽ lược đồ Việt Nam và điền trên lược đồ

III/ HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG ÁT LÁT

Friday, October 18, 2

Trang 3

I/ ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN ĐẠI CƯƠNG

Trang 4

TRÁI ĐẤT TỰ QUAY QUANH MẶT TRỜI

Tự quay hết 1 vòng

24 giờ

Hướng từ Tây sang Đông

Vận tốc giảm dần từ

XĐ về

2 cực

Hết 365 ngày 6 giờ /1 vòng

Hướng từ Tây sang Đông

Trục nghiêng

66 0 33 ’

không đổi hướng

Chuyển động của

MT và các Tinh tú trong

1 ngày đêm

Giờ khác nhau

ở khắp mọi nơi

Lực Côriôlít làm lệch hướng

Mùa trên Trái đất

Ngày đêm dài ngắn theo mùa

Các đới nhiệt trên Trái đất

Chênh lệch thời gian nữa năm mùa nóng và lạnh

Chuyển động biểu kiến của MT giữa 2 chí tuyến trong 1 năm

Friday, October 18, 20

13

4

Trang 5

I.1/VẼ CÁC LOẠI SƠ ĐỒ

*Bài tập 2: Vẽ sơ đồ biểu hiện vòng tuần hoàn của nước ?

Trang 6

013

Chảy Đại dương

Bốc hơi

Mưa Mây

Sinh vật

Ao hồ Mạch ngầm Dòng chảy

Sông

Chảy Rơi

SƠ ĐỒ VÒNG TUẦN HOÀN CỦA NƯỚC

6

Trang 7

VÒNG TUẦN HOÀN CỦA NƯỚC

Trang 8

*Bài tập 3: Vẽ hình biểu diễn chuyển động biểu kiến của mặt trời trong năm và giải thích ?

Trang 9

• Ngày 21/3: MT chiếu thẳng góc XĐ và di chuyển dần lên phía BBC.

• Tới ngày 22/6: MT chiếu thẳng góc vào CTB và di chuyển về phía

Và cứ tiếp diễn như thế, chúng ta ở mặt đất có cảm giác như MT di

chuyển giữa 2 chí tuyến.

Trong 1 năm, tia sáng MT lần lượt chiếu thẳng góc với mặt đất ở các địa điểm trong khu vực giữa 2 chí tuyến, khiến người ta cảm thấy

MT như di chuyển giữa 2 chí tuyến Chuyển động này gọi là chuyển động biểu kiến hàng năm của MT

b/ Giải thích

4 vị trí của Trái đất trên quỹ đạo xung quanh Mặt trời

Trang 10

*Bài tập 4: Vẽ hình mô tả chuyển động lệch hướng của các vật thể do lực Côriôlít ?

Trang 12

Lưu ý: Ở BCB vật chuyển

động từ phía cực xuống hay

từ xích đạo lên đều lệch

hướng về bên phải và

ngược lại là ở BCN đều

lệch hướng về bên trái.

Trong đó: Ω là vận tốc quay của Trái đất

:Lực F tỉ lệ thuận với khối lượng m và vận tốc v

của vật, sin của vĩ độ

Trang 13

*Bài tập 5 :

a; “Đêm tháng Năm chưa nằm đã sáng, ngày

tháng Mười chưa cười đã tối”, có phải nơi nào trên trái đất cũng như thế cả không ?

b; Bằng hình vẽ ngày hạ chí và ngày đông chí để giải thích rõ thêm hiện tượng trên.

Trang 14

Vị trí trái đất ở 22/6 và 22/12 ( Sự phân chia ánh sáng và nhiệt độ, độ dài ngày

đêm ở các vĩ độ trên 2 bán cầu khác nhau )

Trang 15

*Bài tập 6: Vẽ hình biểu hiện sự phân chia

các đới (Trình bày sự phân chia các đới và

các kiểu khí hậu)?

15

Trang 16

*Bài tập 7: Vẽ hình và giải thích các hoàn lưu khí quyển?

a/ Vẽ hình

Trang 17

Trang 18

Trang 19

* Do TĐ có dạng hình cầu và do chế độ phân bố

bức xạ của MT trong năm, nên vùng XĐ nhận được 1 lượng nhiệt lớn hơn các vùng khác.

* Không khí nóng ở XĐ bốc lên cao chuyển đến

khoảng 30 0 -35 0 Bắc và Nam, không khí bị lạnh nên tăng trọng lượng, giáng xuống mặt đất, tạo thành 2 dải áp cao chí tuyến gồm các xoáy

nghịch Các dải áp cao này chuyển động về XĐ thành gió Tín phong, chuyển động về các vĩ

tuyến cao thành gió Tây ôn đới

b/ Giải thích

Trang 20

* Ngược lại, không khí lạnh ở cực lại di chuyển

về các vùng vĩ độ 60 0 Bắc và Nam nên nóng dần lên Giữa 2 dòng không khí từ chí tuyến lên và cực là 2 dải áp thấp ôn đới có không khí bốc lên cao tạo thành các xoáy thuận Do TĐ tự quay

quanh trục, tạo ra hệ quả lực Côriôlít làm các luồng gió đều bị lệch hướng Gió từ cực thổi về các vĩ độ 60 0 bị lệch thành gió Đông; gió từ cao

áp chí tuyến thổi về XĐ bị lệch thành gió Bắc ở BCB và gió Đông-Nam ở BCN Còn gió từ

Đông-áp cao chí tuyến thổi lên các vĩ độ 60 0 bị lệch thành gió Tây.

b/ Giải thích

Trang 21

* Bài tập 8: Vẽ hình và giải thích hoạt động của gió phơn ?

a/ Vẽ hình

Trang 22

• Khi gió mát và ẩm thổi tới một dãy núi, bị núi chặn

lại và đẩy lên cao, nhiệt độ giảm theo tiêu chuẩn của khí ẩm (trung bình cứ lên cao 100 m thì giảm 0,6 0 C) Vì nhiệt độ hạ nên hơi nước có điều kiện ngưng tụ, mây hình thành và mưa rơi xuống sườn đón gió.

• Khi gió vượt đỉnh núi, tràn xuống sườn đối diện,

hơi nước đã giảm nhiều, nhiệt độ tăng lên theo tiêu chuẩn không khí khô xuống núi (trung bình cứ hạ thấp 100 m thì tăng 1 0 C), nên gió trở thành khô và rất nóng.

b/ Giải thích

MÔ HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA GIÓ PHƠN TÂY NAM Ở BẮC TRUNG BỘ-VIỆT NAM Friday, October 18, 2

Trang 23

Bài tập 9: Vẽ hình thể hiện sự phân bố các vành đai khí áp và gió trên trái đất và giải thích vì sao có sự phân bố đó ?

a/ Vẽ hình

Trang 24

• Sự phân bố khí áp trên trái đất:

-Do sự phân bố bức xạ mặt trời trên TĐ theo vành

đai, dẫn đến sự phân bố nhiệt theo vành đai mà khí áp phụ thuộc vào nhiệt độ.

- Do sự vận động của hoàn lưu khí quyển dưới tác

động của nhiệt độ và lực quay của TĐ: ở XĐ không khí đối lưu mạnh nên hình thành hạ áp; ở

CT không khí lại giáng xuống tạo nên sức nén hình thành cao áp; ở ôn đới không khí đối lưu nên hình thành hạ áp; ở cực không khí lạnh nên hình thành cao áp.

b/ Giải thích

Trang 25

• Sự hình thành các vành đai gió:

- Gió là sự chuyển động của không khí từ nơi có khí

áp cao về nơi có khí áp thấp.

- Lực Côriôlít làm lệch hướng gió thổi.Ở BBC gió

lệch về tay phải, NBC lệch về tay trái, do vậy nên

có hướng gió khác nhau:

+ Từ CTB-XĐ: lệch hướng thành gió đông-bắc và

gió đông-nam.

+ Từ chí tuyến đến ôn đới: lệch hướng thành gió

Tây.

+ Từ cực đến ôn đới: lệch hướng thành gió Đông.

b/ Giải thích

Trang 26

* Bài tập 10: V ẽ sơ đồ thể hiện hậu qủa của phá rừng

Trang 27

Làm khí hậu nóng lên

Tăng mực nước biển

Làm ngập S ven biển

Tăng S đất hoang, đồi núi trọc

Giảm S đất nông nghiệp

Thiếu LT-TP

Gây ngập lụt, khô hạn

PHÁ VỠ SỰ CÂN BẰNG SINH THÁI

Trang 28

I.2/ĐIỀN VÀ HOÀN THÀNH CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH

VẼ

*Bài tập 1:

a, Cho biết tên gọi của hình vẽ

b, Trình bày nội dung biểu hiện của hình vẽ

Trang 29

a, Bản đồ gió mùa châu Á

b, Nội dung biểu hiện

VẼ

Trang 30

* Gió mùa-mùa hạ

-Gió thổi từ đại dương NBC vào lục địa Âu-Á

-Gió thổi từ đại dương vào lục địa, hướng Tây-Nam

-Qua xích đạo gió lại chuyển hướng Đông-Nam, do lực

Côriôlít.

-Nguyên nhân :

+Vào mùa hạ ( tháng 7 ) trái đất nghiêng Bắc bán cầu về

phía Mặt trời nhiều nhất(góc chiếu sáng ở BBC lớn)

+Do đó lục địa Âu –Á ở BBC nóng lên nhanh chóng hình

thành nên hạ áp

+Còn đại dương Ấn Độ Dương ở phía NBC tỏa nhiệt nhanh hình thành nên cao áp

+ Gió thổi từ cao áp Ấn Độ Dương lên hạ áp lục địa Âu-Á.

VẼ

Trang 31

Friday, October 18, 20 31

Trang 32

* Gió mùa-mùa đông

-Gió thổi từ lục địa Âu-Á ra đại dương

-Gió thổi từ lục địa, hướng Đông-Bắc

-Qua xích đạo gió lại chuyển hướng Tây-Bắc, do lực

Côriôlít.

-Nguyên nhân :

+Vào mùa đông ( tháng 1 ) trái đất nghiêng Nam bán cầu

về phía Mặt trời nhiều nhất(góc chiếu sáng ở NBC lớn) +Do đó NBC nóng lên nhanh chóng hình thành nên các

khu hạ áp +Còn lục địa Á-Âu (BBC) lạnh đi nhanh chóng hình thành cao áp

+ Gió thổi từ cao áp Xibia xuống hạ áp Nam bán cầu

VẼ

Trang 33

* Gió mùa-mùa đông

I.2/ĐIỀN VÀ HOÀN THÀNH CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

Trang 34

Trang 35

VẼ

Trang 36

a, Các khu áp cao và áp thấp tháng 1

b, Nội dung biểu hiện

-Sự chênh lệch khí áp giữa lục địa và đại dương

trong tháng 1

-Các khu vực áp cao và áp thấp ở lục địa và đại

dương

-Sự chênh lệch khí áp sinh ra gió

-Giải thích sự hình thành các khu vực áp cao và

Trang 37

-*Bài tập 2b* (tương tự)

VẼ

Trang 38

*Bài tập 3

a,Nêu tên các dòng biển nóng và lạnh chủ yếu

theo bản đồ sau

b,Nêu ảnh hưởng của các dòng biển

VẼ

Trang 39

39

Trang 40

12/ Dòng nóng Môzămbích 13/ Dòng lạnh Tây Úc

14/ Dòng lạnh Canari 15/ Dòng nóng Đông Úc

a, Tên của các dòng biển chủ yếu

Trang 41

b, Các dòng biển ảnh hưởng rất lớn đến khí

hậu của vùng đất ven biển mà chúng chảy qua: VD: dòng nóng Gơnxtrim, Cưrôsivô làm cho khí hậu ở đó ấm lên, các dòng lạnh thì

gây ít mưa cho các vùng ven biển(dòng lạnh Califoocnia, dòng lạnh Tây Úc…)tác động trực tiếp đến các vùng hoang mạc, khí hậu khô nóng Ngoài ra, những nơi gặp gỡ của các dòng biển cũng là nơi có nguồn cá biển phong phú, hình thành nhiều ngư trường lớn

VẼ

Trang 43

a, Chuyển động của Trái đất quanh mặt trời

với 4 vị trí đặc biệt 1-Hạ chí: 22-6

Trang 44

b, Hình vẽ mô tả ngày Mặt trời qua thiên đỉnh ở CTB-CTN-XĐ

Trang 45

VẼ

+ Trục TĐ nghiêng trên mặt phẳng quỹ đạo 1 góc 66 0 33’, vì vậy lần lượt

có lúc NCB, có lúc NCN ngã về phía MT Trong khi di chuyển trên quỹ

đạo, vì TĐ lần lượt ngã NCB và NCN về phía MT nên sinh ra các mùa.

+ Nửa cầu nào ngã về phía MT thì nhận được nhiều ánh

sáng và nhiệt, đó là mùa hạ của nửa cầu đó; nửa cầu nào

chếch xa phía MT thì nhận được ít ánh sáng và nhiệt, khi ấy

là mùa đông của nửa cầu đó.

+ Giữa 2 mùa nóng và lạnh, TĐ hướng cả 2 nửa cầu về phía

MT như nhau, lượng ánh sáng và nhiệt nhận được ở 2 nửa

cầu như nhau, lúc đó là 2 mùa xuân và thu (ấm áp)

+ Ở 2 nửa cầu, các mùa Xuân-Hạ-Thu-Đông đều trái ngược nhau.

+ Những điều trên cũng dẫn đến hệ qủa ngày đêm dài ngắn khác nhau theo vĩ độ và ngược nhau ở 2 bán cầu

Trang 46

*Bài tập 5

a, Nêu tên hình vẽ

b, Xác định khu vực nào trên trái đất có hiện tượng mặt trời lên thiên đỉnh một năm 2 lần, khu vực nào 1 lần, khu vực ngoại chí tuyến có hiện tượng mặt trời lên thiên đỉnh không? Vì sao ?

c, Ngày 13-6 và 26-5 mặt trời lên thiên đỉnh ở các vĩ

độ nào ? Hãy giải thích ?

Trang 47

a, Đường chuyển động biểu kiến hàng năm của mặt trời.

b, Khu vực nội chí tuyến trong một năm có 2 lần mặt trời lên thiên đỉnh

-Tại chí tuyến Bắc(23027’B) và chí tuyến Nam (23027’N) trong một năm chỉ có 1 lần mặt

trời lên thiên đỉnh.

+Ngày hạ chí(22/6) MT lên thiên đỉnh tại CTB +Ngày đông chí(22/12) MT lên thiên đỉnh tại CTN

VẼ

Trang 48

-Khu vực ngoại chí tuyến không có MT lên thiên đỉnh, vì: trong khi chuyển động trên quỹ đạo, do trục TĐ nghiêng với mặt

phẳng quỹ đạo 1 góc 66033’ với hướng trục không đổi Vì độ nghiêng này mà MT

không vượt quá chí tuyến 23027’( là góc phụ của 66033’) nên khu vực ngoại chí tuyến không có hiện tượng MT lên thiên đỉnh.

Trang 49

c, Ngày 13-6 và ngày 26-5 MT lên thiên đỉnh ở các

vĩ độ sau:

-Ngày 13-6:

Ngày 21/3 từ XĐ, MT di chuyển lên CTB (22/6)

mất 93 ngày Như vậy trong 1 ngày MT chuyển động biểu kiến được 1 góc : 1407’:93 ngày =

Trang 50

c, Ngày 13-6 và ngày 26-5 MT lên thiên đỉnh ở

Trang 51

*Bài tập 6

Dựa vào bản đồ sau, cho biết

a, Tên, đặc điểm của các kiểu khí hậu được kí hiệu

Trang 52

a,Tên và đặc điểm của các kiểu khí hậu được kí hiệu IV trên bản đồ:

- Vòng đai khí hậu cận nhiệt đới ở BBC và NBC.

- Có sự phân hóa thành các kiểu khí hậu ở bờ tây,

bờ đông và trung tâm.

Trang 53

b, Đặc điểm của các kiểu khí hậu

*Phía tây của các lục địa là kiểu khí hậu cận nhiệt đới bờ tây (khí hậu Địa Trung Hải)

- Về mùa hè nóng khô, do chịu sự thống trị

của khối khí chí tuyến, khí áp cao và khô.

- Về mùa đông dịu và là mùa mưa, do chịu

ảnh hưởng của khối khí ôn đới, khí áp thấp, hoạt động của các xoáy thuận ôn đới.

VẼ

Trang 54

*Phần trung tâm lục địa là kiểu khí hậu cận nhiệt lục địa

-Hình thành trong lục địa, ảnh hưởng của biển bị giảm nhiều, ảnh hưởng của lục địa tăng lên (khối khí lục địa ), nên về mùa

đông lạnh hơn, mùa hè nóng hơn, biên độ nhiệt năm lớn hơn, lượng mưa thấp hơn kiểu khí hậu Địa Trung Hải.

Trang 55

* Phần bờ đông lục địa là kiểu khí hậu cận nhiệt đới ẩm ( hoặc có gió mùa )

-Mùa hè có gió biển thổi vào, đem không khí hải dương nóng ẩm, gây mưa nhiều.

-Mùa đông chịu ảnh hưởng của không khí

ôn đới lục địa nên lạnh và ít mưa.

VẼ

Trang 56

013

* Bài tập 7 Quan sát các biểu đồ khí hậu dưới đây:

a, Tên của từng kiểu khí hậu A-B-C-D.

b, Phân tích những đặc điểm chính của từng kiểu

Trang 57

a, Tên của các kiểu khí hậu: A-B-C-D

A,Kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa ( Hà Nội )

B,Kiểu khí hậu ôn đới lục địa ( Upha-Nga )

C,Kiểu khí hậu ôn đới hải dương( Valenxia-Ailen)

D,Kiểu khí hậu cận nhiệt Địa Trung Hải(Palecmô-Ý)

VẼ

Trang 58

b, Đặc điểm chính của từng kiểu khí hậu:

• A: Kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa:

-Nhiệt độ thường trên 200C, mưa nhiều, lượng

mưa trung bình trên 1.500mm

- Chia mùa rõ, mưa tập trung từ tháng V-X.

Trang 59

• B: Kiểu khí hậu ôn đới lục địa

-Biên độ nhiệt dao động lớn, thường trên 20 0 C, các

tháng mùa đông lạnh thường xuyên dưới 0 0 C.

-Mưa ít, lượng mưa khoảng 500 mm , mưa chủ yếu vào mùa hè, mùa đông mưa không đáng kể.

VẼ

Trang 60

• C: Kiểu khí hậu ôn đới hải dương:

-Nhiệt độ TB tháng lạnh nhất ít khi xuống dưới 0 0 C,

tháng cao nhất không qúa 20 0 C, chênh lệch nhiệt độ năm không qúa 15 0 C

-Mưa nhiều( khoảng trên 1000 mm ), mưa quanh năm,

tháng mưa nhiều nhất thường vào mùa thu hoặc

Trang 61

• D: Kiểu khí hậu cận nhiệt Địa Trung Hải:

-Mùa đông lạnh, mùa hạ nóng khô.

-Mưa ít, mùa hạ rất ít mưa, nhiệt độ cao, mưa nhiều vào mùa thu và đông ( thường do tác động của

front )

VẼ

Trang 63

*Đặt tên cho hình vẽ:

Sự chuyển động của trái đất quanh mặt trời (Sự chiếu sáng TĐ bởi các tia MT trong những

ngày hạ chí, đông chí, xuân phân, thu phân)

-Trong hệ MT: TĐ là hành tinh chuyển động

xung quanh MT theo hướng từ T sang Đ.

-Quỹ đạo chuyển động của TĐ quanh MT là một hình elíp Mặt phẳng đường quỹ đạo đó gọi là mặt phẳng hoàng đạo.

VẼ

Trang 64

-TĐ chuyển động quanh MT một vòng hết thời gian một năm(365 ngày 5 giờ 48’ 46’’) Từ

ngày 21/3 đến 22/6-22/12-21/3 năm sau.

-Trong khi chuyển động quanh MT, trục của

TĐ không đổi hướng và nghiêng so với mặt phẳng hoàng đạo một góc 66033’ Vì vậy, vị trí của TĐ trên quỹ đạo khác nhau nên ánh sáng

MT chiếu xuống TĐ cũng khác nhau ở các vị trí.

Tiêu đề	Bồi Dưỡng HSG Dialy 12
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Địa Lý
Thể loại	Bài Tập
Năm xuất bản	2013
Thành phố	Việt Nam

Định dạng
Số trang	137
Dung lượng	27,38 MB