Máy công cụ - Chương 2

Máy công cụ trong CTM có nhiều loaih, trong đó chủ yếu là máy cắt kim loại. chế tạo các chi tiết kim loại, hình dáng kích thước xác định. Lịch sử phát triển MCC tiền thân là máy tiện gỗ. Máy GC gỗ x

Machine-tool & Tribology 1

Chương 2

Sơ đồ động & Các Cơ cấu truyền dẫn

trong Máy Công cụ

 Cụ thể hóa hơn sơ đồ kết cấu động học → phương trình xích

động được biểu diễn chi tiết hơn.

Trục chính máy tiện

Trục chính máy phay

Machine-tool & Tribology 3

§Bn

n

i =

I

Iii Ii

Đ2 Các cơ cấu truyền dẫn cơ khí

2.1 Phân loại:

Theo hình thức truyền dẫn:

 Truyền dẫn tập trung: Dùng 1 động cơ, sử dụng đai dẹt, puli nhiều

bậ c Hiệu suấ t thấ p, kích th-ớc lớn, khó sửa chữa.

 Truyền dẫn phân nhóm: 1 động cơcho 1 nhóm máy, trong CN nhẹ.

 Truyền dẫn độc lập: 1 động cơ cho 1 máy, 1 ĐC cho 1 chuyển

Machine-tool & Tribology 5

Đ2 Các cơ cấu truyền dẫn cơ khí

2.2 Cơ cấu truyền dẫn trong hộp tốc độ.

1 Cơ cấu truyền dẫn vô cấp.

a Puli côn:

I

Ii

Đ2 Các cơ cấu truyền dẫn cơ khí

2.2 Cơ cấu truyền dẫn trong hộp tốc độ.

1 Cơ cấu truyền dẫn vô cấp.

b Bánh ma sát:

Machine-tool & Tribology 7

- Thay đổi lưu lượng bơm 2

- Thay đổi tiết diện van tiết lưu 3

54

V

2 C¬ cÊu truyÒn dÉn ph©n cÊp.

më chèt → trôc trung gian

→ trôc III → trôc II

Machine-tool & Tribology 9

C Dùng bánh răng thay thế

n đc i đ a/b i c = n TC

 Thay đổi tốc độ → thay tỷ số truyền a/b

 Sử dụng trong máy tự động và máy chuyên dùng

Trong máy thường có bánh răng thay thế đi kèm

Machine-tool & Tribology 11

2.3 C¬ cÊu truyÒn dÉn trong hép ch¹y dao.

§2 C¸c c¬ cÊu truyÒn dÉn c¬ khÝ

TruyÒn c® tõ trôc I → II:

Zi

Z2

Z1

Machine-tool & Tribology 13

b Cơ cấu then kéo:

Truyền động từ trục I → II:

Z4

Z3

3

2 1

c Cơ cấu Mê-an (Meandr)

Loại 1: * Trục I: 3 khối BR 2 bậc như nhau, 1 cố định, 2 lồng không.

* Trục II: 4 khối BR 2 bậc như nhau, lồng không.

* Trục III: BR di trượt Z5 ăn khớp với 4 BR Z3  cho 4 tỷ số truyền.

Loại 2: Cơ cấu Mê-an có BR đệm Z0 (hành tinh – như trong cơ cấuNooctông),

Machine-tool & Tribology 15

d Cơ cấu bánh răng thay thế (trạc đầu ngựa):

 Trục I qua BR thay thế a/b, c/d → trục III: itt = a/b c/d

 Thay đổi itt thay a, b, c, d → thay đổi D của BR

b 1

2

7

8 c 6

e Dùng động cơ điện vô cấp:

Đ2 Các cơ cấu truyền dẫn cơ khí

Machine-tool & Tribology 17

1 Cơ cấu thực hiện đảo chiều

 CC bánh răng tổ hợp.

 CC đảo chiều giữa hai trục song song (b).

b.

Z1 Z2

Z3

MI

2 Cơ cấu tổng hợp chuyển động

Tổng hợp 2 chuyển động từ 2 đường TĐ đến cùng một CC chấp hành.

Cơ Cấu vi sai

Từ I  III coi z4 đứng yên: i I-III =VIII/VI=1/2

Từ II  III coi z1 đứng yên: i II-III =1/2

Từ III  I coi z5 đứng yên: i III-I =2/1

Từ II  I coi như là nối trục : i II-I =1/1

Machine-tool & Tribology 19

3 Cơ cấu biến đổi chuyển động quay → thẳng

a Cơ cấu bánh răng – thanh răng.

BR truyền c/đ cho thanh răng.

BR vừa quay tròn xung quanh trục vừa tịnh tiến

 BR quay tròn, không tịnh tiến

nbr= l1/ (Z.t) Z.t - độ dài chu vi vòng lăn

b Cơ cấu trục vít - đai ốc:

Trục vít quay 1 vòng → đai ốc tịnh

tiến 1 lượng bằng bước vít t.

c Cơ cấu cam:

Cam quay → cần tịnh tiến theo qui luật

(do biên dạng cam quyết định)

Đ3 Các cơ cấu đặc biệt

Machine-tool & Tribology 21

4 Cơ cấu biến đổi chuyển động quay → quay gián đoạn

 V là hàm bậc nhất đối với d.

 Thay đổi n  chùm các tia qua gốc toạ độ ứng với n1, n2, , ni.

Machine-tool & Tribology 23