bài toán dân số

* Câu chuyện cổ về hạt thóc trên bàn cờ đã làm sáng tỏ hiện tượng tốc độ gia tăng vô cùng nhanh chóng của dân số thế giới -Thực trạng tình hình dân số thế giới và Việt Nam 1995: Sự phát

Tiết 49 Văn bản

PHÒNG GD&ĐT CAO LỘC TRƯỜNG THCS THANH LOÀ

Người thực hiện: Hoàng Thị Huyền

TIẾT 49: VĂN BẢN: BÀI TOÁN DÂN SỐ

I ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG:

1, Tác giả, tác phẩm:

phụ chú cuối văn bản

em biết được điều gì

về tác giả?

Thái An

b,Tác phẩm: đăng trên báo Giáo dục

& Thời đại Chủ nhật, số 28,1995

? Văn bản được đăng lần đầu trên tạp chí nào?

thời gian?

2, Đọc, giải nghĩa từ:

3, Kiểu văn bản:

?Tiêu đề của văn bản gợi cho em những

suy nghĩ gì?

- Sự phát triển của dân số có mối liên quan

chặt chẽ đến chất lượng cuộc sống con

người và toàn xã hội Hạn chế sự gia tăng

dân số là đòi hỏi tất yếu của sự phát triển

xã hội loài người.

? Căn cứ vào vấn đề

mà văn bản đề cập đến, em cho biết

“ Bài toán dân số” thuộc kiểu văn

bản nào?

Văn bản nhật dụng.

4, Bố cục:

? Theo em, văn bản có thể chia làm mấy phần? Đại ý của

từng phần?

3 phần -P1: từ đầu đến “sáng mắt ra

-P2: tiếp đến “ bàn cờ”.

-P3: còn lại.

? Em có nhận xét

gì về bố cục của

văn bản?

Bố cục chặt chẽ

TIẾT 49: VĂN BẢN: BÀI TOÁN DÂN SỐ

I ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG:

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:

1, Bài toán dân số dường như đã đặt ra từ thời cổ

tiên của văn bản, tác giả đã nêu ra vấn đề gì?

- Nêu vấn đề “ bài toán dân số” đã được nêu

ra từ thời cổ đại.

? Tiếp tục theo dõi, cho biết: Thái độ ban đầu của tác giả đối với vấn

đề này?

- Tác giả: không tin > < sáng mắt ra

? Nhận xét về ngôn từ dẫn dắt của tác giả? Tác dụng của cách dẫn dắt ấy?

-NT: Kể chuyện nhẹ nhàng, liên tưởng,tạo yếu

tố bất ngờ

Tạo được sự hấp dẫn, lôi cuốn người đọc

muốn tìm hiểu về vấn đề được nêu ra.

2, Tốc độ gia tăng dân số:

? Phần 2 của văn bản gồm có mấy đoạn văn? Mỗi đoạn nêu lên những vấn đề nào?

-Bài toán cổ -Bài toán dân số -Vấn đề thực tế

TIẾT 49: VĂN BẢN: BÀI TOÁN DÂN SỐ

I ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG:

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:

1, Bài toán dân số dường như đã đặt ra từ thời cổ

đại:

2, Tốc độ gia tăng dân số:

Bài toán cổ Bài toán dân số

? Quan sát vào đoạn văn bản trong sách giáo khoa, hãy phát hiện nét tương đồng trong 2

bài toán?

- Khởi điểm: 1 hạt thóc - Tạm theo kinh thánh: đầu tiên

chỉ có 2 người: A – đam và Ê - va

Số thóc cần có để đủ đặt đến ô 64

của bàn cờ tính ra có thể phủ kín

cả bề mặt trái đất

- Năm 1995: dân số trái đất là 5,63 tỉ xấp xỉ đến ô thứ 30 của bàn cờ

- Bài toán tưởng dễ thực hiện

nhưng vô cùng khó vì số thóc

được nhân lên theo cấp số nhân

- Dân số trên trái đất cũng được gia tăng theo cấp số nhân.

? Qua 2 bài toán, tác giả muốn nhấn mạnh điều gì?

- Tốc độ gia tăng dân số là vô cùng nhanh chóng

? Đọc thầm đoạn văn thứ 3 trong phần 2 và cho biết: đoạn văn nêu

ra vấn đề thực tế là gì?

- Thực tế: mỗi phụ nữ có thể sinh rất nhiều con:

+ Châu phi là 5,8

+Việt Nam là 3,7

+Chỉ tiêu mỗi gia đình chỉ có từ 1 đến 2 con là

khó thực hiện.

? Từ những phân tích trên,

em có nhận xét gì về các biện pháp nghệ thuật

mà tác giả đã sử dụng trong cả 3 đoạn văn của phần 2 này?

- NT: Sử dụng kết hợp các phương pháp so

sánh, dùng số liệu, phân tích Lập luận chặt

chẽ Ngôn ngữ khoa học,giàu sức thuyết phục.

? Bằng cách kết hợp các biện pháp nghệ thuật tài tình nói trên, tác giả muốn gửi đến chúng ta bức thông điệp gì thông qua bài toán cổ?

* Câu chuyện cổ về hạt thóc trên bàn cờ đã làm sáng tỏ hiện tượng tốc độ gia tăng vô cùng nhanh chóng của dân số thế giới -Thực trạng tình hình dân số thế giới và Việt Nam( 1995): Sự phát triển nhanh và mất cân đối (đặc biệt ở các nước chậm phát triển) sẽ ảnh hưởng lớn đến tương lai của dân

tộc và nhân loại.

? Bằng hiểu biết thực tế,

em hãy thử nêu lên những

ảnh hưởng của việc bùng

nổ dân số với sự phát triển

của xã hội loài người?

Ô nhiễm

môi trường

Kinh tế kém phát triển

Nghèo nàn, lạc hậu

Dân trí thấp

BÙNG NỔ DÂN SỐ

? Từ đó em có suy nghĩ như thế nào về mối quan hệ giữa bùng nổ dân số với đói nghèo

và lạc hậu? Liên hệ với thực tế địa phương em?

* Sự bùng nổ gia tăng dân số đi

kèm với nghèo nàn, lạc hậu, kinh tế kém phát triển, văn hoá giáo dục

không được nâng cao và ngược lại.

Nghèo đói

Đất chật, người đông

Thất học, thất nghiệp Chất lượngcuộc sống thấp

Những thành phố chìm trong khói bụi

ùn tắc giao thông

Bệnh tật,

suy dinh dưỡng

Nghốo đúi, bệnh

tật sẽ cũn dai dẳng theo đuổi, nếu cỏc quốc gia này khụng

cú biện phỏp hữu hiệu để kỡm hóm sự bựng nổ dõn số…

TIẾT 49: VĂN BẢN: BÀI TOÁN DÂN SỐ

I ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG:

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:

1, Bài toán dân số dường như đã đặt ra từ thời cổ đại:

2, Tốc độ gia tăng dân số:

? Vấn đề đặt ra trong phần cuối của văn bản là gì?

3, Lời kêu gọi:

? Lời kêu gọi được tác giả đưa ra thông qua những từ ngữ nào trong phần cuối

văn bản?

-Đừng để mỗi người chỉ còn diện tích bằng một hạt thóc

-Hãy góp phần kéo dài thời gian đi đến ô số 64 của bàn cờ.

-Đó là con đường tồn tại

? Em có nhận xét gì về cách sử dụng từ ngữ của tác giả trong phần văn bản này?

Kêu gọi tha thiết, lập luận chặt chẽ, thuyết phục ? Qua lời kêu gọi tha

thiết của tác giả, em hãy thử

đề ra một số giải pháp để nhằm hạn chế sự bùng nổ và

gia tăng dân số?

Giải pháp: Không còn cách nào khác, phải hành động tự giác hạn chế sinh đẻ để làm giảm sự bùng nổ và gia tăng dân số.

* Ý nghĩa văn bản: Nêu lên vấn đề thời sự của đời sống hiện đại: Dân

số và tương lai của dân tộc, nhân loại.

? Qua quá trình đọc - hiểu

hãy rút ra ý nghĩa của văn bản: Bài toán dân số?

TIẾT 49: VĂN BẢN: BÀI TOÁN DÂN SỐ

I ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG:

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:

1, Bài toán dân số dường như đã đặt ra từ thời cổ đại:

2, Tốc độ gia tăng dân số:

3, Lời kêu gọi:

III.TỔNG KẾT – GHI NHỚ:

1, Nghệ thuật:

-Sử dụng kết hợp các phương pháp so sánh, dùng số liệu, phân tích.

- Lập luận chặt chẽ.

- Ngôn ngữ khoa học,giàu sức thuyết phục.

-Kết hợp giữa tự sự, lập luận, thuyết minh.

2, Nội dung:

-Nêu rõ thực trạng vấn đề: Gia tăng dân số là theo cấp số nhân

-Hậu quả của bùng nổ dân số: đói nghèo, lạc hậu.

-Giải pháp: cần hạn chế sự bùng nổ bằng tự giác thực hiện kế hoạch hoá gia đình.

3, Ghi nhớ: SGK tr 132

IV.LUYỆN TẬP

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC -Nắm chắc kiến thức theo nội dung đọc - hiểu văn bản.

-Hoàn thành phần luyện tập theo yêu cầu.

-Tự tìm hiểu, nghiên cứu tình hình dân số của địa phương, từ đó đề xuất giải pháp cho vấn đề này.