HÓA 10 - SỰ LAI HÓA

Viết CTCT của CH4 Giải thích sự hình thành phân tử CH4 bằng sự xen phủ các obitan trong phân tử Nhận xét: 4 liên kết C-H trong phân tử CH 4 có giống nhau không?... KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI

Viết cấu hình electron của Cacbon ở trạng thái kích thích.

Viết CTCT của CH4

Giải thích sự hình thành phân tử CH4 bằng sự xen phủ các obitan trong phân tử

Nhận xét: 4 liên kết C-H trong phân tử

CH 4 có giống nhau không?

Trạng thái cơ bản 6C 1s2 2s2 2p2

• Trạng thái kích thích

6C* 1s22s1 2p3

H 1s 1

H 1s 1

H 1s 1

H 1s 1

Thực tế 4 liên kết C – H trong phân tử CH 4

giống hệt nhau

Làm thế nào giải quyết được mâu thuẫn này?

H H

H

Làm thế nào giải thích được dạng hình học của 1 số phân tử?

Để giải thích được những điều trên, các nhà hoá học Slây-tơ và Pau-linh đã đề ra thuyết

lai hoá:

NỘI DUNG THUYẾT LAI HOÁ?

Sự lai hoá các obitan

nguyên tử Sự hình thành liên kết đơn, liên

kết đôi và liên kết ba

Bài 18:

I KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA

II CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP

III NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA

IV SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN

V SỰ TẠO THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI

VÀ LIÊN KẾT BA

y z

x

y z

x

y z

s

4 OBITAN LAI HOÁ

Vậy sự lai hoá là gì?

I KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HOÁ

 Sự lai hoá obitan nguyên tử là sự tổ hợp

“trộn lẫn” một số obitan trong một nguyên tử để được từng ấy obitan lai hoá giống

nhau nhưng định hướng khác nhau trong không gian

I KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HOÁ

 Nguyên nhân của sự lai hoá: Các obitan hoá trị ở các phân lớp khác nhau có năng lượng và hình dạng khác nhau cần phải đồng

nhất để tạo được liên kết bền với các

nguyên tử khác

II CÁC KIỂU LAI HOÁ THƯỜNG GẶP

1. Lai hoá sp

2. Lai hoá sp2

3. Lai hoá sp3

1 Lai hoá sp

- Lai hóa sp được tổ hợp từ những obitan nào?

- 2 AO lai hóa sp có vị trí như thế nào?

- Góc liên kết bằng bao nhiêu độ?

?

VD: Giải thích sự hình thành liên kết trong phân tử

BeH2, biết BeH2 có cấu tạo thẳng hàng

Cấu hình e lớp ngoài cùng của 4Be

Trạng thái cơ bản

H H

Sự hình thành liên kết trong phân tử BeH2

2 AO lai hóa sp của Be xen phủ với 2 AO s của H

 Lai hoá sp còn gặp trong các phân tử BeCl2, C2H2,…

2 AO lai hóa sp của Be AO s của H

AO s của H

H – Be – H

2 Lai hoá sp2

AO s

2 AO p 3 AO lai hóa sp2

?- Lai hóa sp2 được tổ hợp từ những obitan nào?

- 3 AO lai hóa sp2 có vị trí như thế nào?

- Góc liên kết bằng bao nhiêu độ?

VD: Giải thích sự hình thành liên kết trong phân tử

BF3 , biết BF3 có cấu trúc hình tam giác đều

Cấu hình e lớp ngoài cùng của 5B

Trạng thái cơ bản

3 Lai hoá sp3

AO s

3 AO p 4 AO lai hóa sp3

?- Lai hóa sp3 được tổ hợp từ những obitan nào?

- 4 AO lai hóa sp3 có vị trí như thế nào?

- Góc liên kết bằng bao nhiêu độ?

VD : Giải thích sự hình thành liên kết trong phân tử

CH4 , biết CH4 có cấu trúc hình tứ diện đều

Cấu hình e lớp ngoài cùng của 6C

Trạng thái cơ bản

III NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HOÁ

Các obitan chỉ lai hoá được với nhau khi

năng lượng của chúng xấp xỉ bằng nhau

 Thuyết lai hoá có vai trò giải thích hơn tiên đoán dạng hình học của phân tử

=> Dùng thuyết lai hoá để giải thích dạng

hình học, góc liên kết của phân tử

CỦNG CỐ

Câu 1: Chọn câu có nội dung sai

lượng bằng nhau và hình dạng khác nhau

bằng nhau nhưng định hướng khác nhau trong không gian

xỉ nhau để tạo ra các obitan lai hoá giống nhau

tử.

30 giây

CỦNG CỐ

Câu 2: Điền vào chỗ trống

Tổ hợp các obitan Góc lai hóa

Lai hóa sp

Lai hóa sp 2

Lai hóa sp 3 1AOs + 3AOp

1AOs + 1AOp 1AOs + 2AOp

109 0 28 ’

180 0

120 0

30 giây

CỦNG CỐ

Câu 3:

Giải thích sự hình thành liên kết phân tử NH3 bằng thuyết lai hoá, biết phân tử NH3 có cấu trúc hình tứ diện đều.

Cấu hình e lớp ngoài cùng của 7N:

2s2 2p3 Cấu hình e lớp ngoài cùng của 1H :

1s1