bài Sự lai hoa

Kiểm tra bài cũ• Giải thích sự hình thành cặp electron liên kết giữa 2 nguyên tử C và H trong phân tử CH4?. Kết luận• Để giải thích dạng hình học của phân tử trong nhiều trường hợp thì

Kiểm tra bài cũ

• Giải thích sự hình thành cặp electron liên kết giữa 2 nguyên tử C và H trong phân tử

CH4?

• Liên kết trong CH4:

I KháI niệm về sự lai hoá

 Khi các nguyên tử H và nguyên tử C liên kết thì

nguyên tử C có sự kích thích năng lượng nên

↑

↑ ↑

↑↓

1s 2 2s 1 2p 3

i KháI niệm về Sự LAI HOá

liên kết p – s

• Thực nghiệm cho biết 4 liên kết C- H trong phân tử

• Kết quả thực nghiệm mâu thuẫn với lí thuyết liên kết CHT Để giải thích trường hợp này Pau-linh đề

ra thuyết lai hoá

Phân tử CH4

• Đó là sự tổ hợp của

1AO s và 3 AO p của nguyên tử C, tạo thành

4 AO 1s của 4 nguyên

có dạng của một tứ

diện đều

Kết luận

• Để giải thích dạng hình học của phân tử trong nhiều trường hợp thì phải dùng đến khái niệm về sự lai hoá các obitan nguyên tử

• Hiện tượng tổ hợp các AO của cùng một nguyên

tử,có năng lượng gần nhau để hình thành các AO có năng lượng như nhau gọi là hiện tượng lai hoá

• Đặc điểm các AO lai hoá :

• - Có kích thước và hình dạng hoàn toàn giống nhau, chỉ khác nhau về phương phân bố trong không gian

• - Có bao nhiêu AO nguyên tử tham gia tổ hợp, sẽ tạo nên bấy nhiêu AO lai hóa

II Các kiểu lai hoá thư

ờng gặp

• 1 Lai hoá sp

• Lai hoá sp là sự tổ hợp của 1 AO s với 1AOp tạo thành 2 AO lai hoá sp giống hệt nhau,

cùng nằm trên một đường thẳng nhưng ngược chiều Lai hoá sp còn gọi là lai hoá đường

thẳng.

• VD Hãy giải thích dạng hình học của phân

tử BeH2.

Phân tử BeH2

• Đó là sự tổ hợp của 1

AO s với 1AOp của

nguyên tử Be tạo thành

2 AO lai hoá sp giống

hệt nhau, cùng nằm

trên một đường thẳng

nhưng ngược chiều

Hai AO lai hoá sp xen

phủ với 2 AO 1s của 2

Ph©n tö C2H2

II Các kiểu lai hoá thư

ờng gặp

• 2 Lai hoá sp2

• Lai hoá sp2 là sự tổ hợp của một AO s và 2

AO p, tạo thành 3 AO lai hoá sp2 3 AO lai hoá sp2 giống hệt nhau, hướng về các đỉnh của một tam giác đều Góc tạo bởi các trục của AO lai hoá(góc lai hoá) là 1200 Kiểu lai hoá này còn được gọi là lai hoá tam giác.

VD: Phân tử BF3

• Đó là sự tổ hợp của

một AO s và 2 AO p

của nguyên tử B, tạo

phủ với 3AO 2p chứa

electron độc thân của 3

nguyên tử F Phân tử

Ph©n tö C2H4

II Các kiểu lai hoá thường gặp

• 3 Lai hoá sp3

• Đó là sự tổ hợp của 1AO s và 3 AO p, tạo thành 4 AO lai hoá sp3 Bốn AO lai hoá sp3

giống hệt nhau, hướng về các đỉnh của một

tứ diện đều Góc lai hoá sp3 là 109028’ Kiểu lai hoá này còn được gọi là lai hoá tứ diện.

VD: Phân tử NH3

• Đó là sự tổ hợp của

1AO s và 3 AO p của nguyên tử N, tạo thành

electron độc thân xen phủ với 3 AO 1s của 3 nguyên tử H tạo phân

một hình tháp, đáy là

III Nhận xét chung về

thuyết lai hoá

• Thuyết lai hoá có vai trò giải thích hơn là tiên đoán dạng hình học của phân tử.

• Từ thực nghiệm xác định được phân tử có dạng hình học gì, góc liên kết bằng bao

nhiêu , mới dùng sự lai hoá để giải thích.

Cñng cè bµi

• Ph©n tö BeH2 vµ ph©n tö H2O cïng cã 3

nguyªn tö trong ph©n tö , trong khi ph©n tö BeH2 cã d¹ng ®­êng th¼ng th× ph©n tö H2O cã d¹ng gãc, gi¶i thÝch t¹i sao?

Đáp án: Phân tử BeH2

• Đó là sự tổ hợp của 1

AO s với 1AOp của

nguyên tử Be tạo thành

2 AO lai hoá sp giống

hệt nhau, cùng nằm

trên một đường thẳng

nhưng ngược chiều

Hai AO lai hoá sp xen

phủ với 2 AO 1s của 2

Đáp án Phân tử H2O

• Đó là sự tổ hợp của

1AO s và 3 AO p của

nguyên tử O, tạo thành

electron độc thân xen

phủ với 2 AO 1s của 2

nguyên tử H tạo phân