Bài thao giảng tương tác gen...

2 alen thuộc cùng một gen có thể tương tác với nhau theo những cách nào ?... TƯƠNG TÁC GEN VÀ TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GENI.. TƯƠNG TÁC GEN - Là sự tác động qua lại giữa các gen trong quá t

-Ở đậu Hà Lan:

+ alen A quy định hạt vàng ;a quy định hạt xanh; + alen B quy định hạt trơn; b quy định hạt nhăn

-Hai cặp alen này nằm trên 2 cặp NST khác nhau

Không viết sơ đồ lai, hãy xác định kết quả kiểu gen

và kiểu hình trong phép lai sau:

F1 : Hạt vàng, trơn x Hạt vàng, trơn

AaBb AaBb

Alen là gì?

Hãy phân biệt gen alen và gen không alen.

2 alen thuộc cùng một gen có thể tương tác với

nhau theo những cách nào ?

F1x F1 : Hạt vàng, trơn x Hạt vàng,trơn

• (AaBb) (AaBb)

KG : 9 (A-B-) : 3 (A-bb) : 3 (aaB-) : 1 (aabb)

KH : 9 vàng,trơn : 3 vàng,nhăn : 3 xanh, trơn : 1 xanh, nhăn

• ĐK: - mỗi gen quy định 1 tính trạng tồn tại trên 1 cặp NST thường

- các gen PLĐL và tổ hợp ngẫu nhiên trong quá trình giảm phân

và thụ tinh

- Quá trình giảm phân xảy ra bình thường( không có đột biến)

- các alen thuộc cùng 1 gen quy định tính trạng tương tác với

nhau theo kiểu trội hoàn toàn (tính trạng trội phải trội hoàn toàn)

-Để thu được kết quả kiểu gen và kiểu hình

trong phép lai trên,cần có điều kiện gì?

TƯƠNG TÁC GEN VÀ TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN

I TƯƠNG TÁC GEN

- Là sự tác động qua lại giữa các gen trong quá trình hình thành kiểu hình.

- Thực chất của tương tác gen là sự tác động qua lại giữa sản phẩm của các gen để tạo nên kiểu hình

Nghiên cứu nội dung sgk, hãy cho biết thế nào là tương tác gen?

Gen A

Enzim A

Tiền chất P Sản phẩm P1

(không màu) (Nâu)

Gen B Enzim B

Sản phẩm P2 (Đen)

I TƯƠNG TÁC GEN

Hoàn thành phiếu học tập số 1:

Tìm hiểu về tương tác bổ sung

Xét TN:lai 2 thứ đậu thơm t/c

P t/c : hoa đỏ thẫm x hoa trắng

F1: Hoa đỏ thẫm

F1 tự thụ phấn

F2: 9 đỏ thẫm : 7 trắng

16 16

TƯƠNG TÁC GEN VÀ TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN

Hãy giải thích kết quả, viết sơ

đồ lai trong 2 trường hợp trên ?

Hoàn thành phiếu học tập số 2:

Tìm hiểu về tương tác cộng gộp

Xét TN:lai 2 thứ lúa mì t/c

P t/c : hạt đỏ thẫm x hạt trắng

F1: hạt đỏ hồng

F1 tự thụ phấn

F2: 15 đỏ (thẫm,hồng,nhạt):1 trắng

16 16

Hãy nhận xét tỉ lệ F2 trong 2 trường hợp trên so với tỉ lệ F2 trong quy luật PLĐL của Menđen có gì giống và khác nhau ?

TƯƠNG TÁC GEN VÀ TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN

Giống nhau:

+ F 2 đều thu được 16 tổ hợp :

F 1 đều cho 4 loại G ;

Tính trạng ở F 1 do 2 cặp gen dị hợp quy định;

cách viết sơ đồ lai đều giống nhau;

Tỉ lệ kiểu gen ở F 2 đều là 9 A-B- : 3 A-bb : 3 aaB- : 1 aabb

Khác nhau :

+ PLĐL : * 2 cặp gen quy định 2 tính trạng;

Tỉ lệ phân li kiểu hình ở F 2 : 9 : 3 : 3 : 1

+ Tương tác bổ sung và tương tác cộng gộp:

* 2 cặp gen quy định 1 tính trạng;

Tỉ lệ phân li kiểu hình ở F 2 là 9 : 7 và 15 : 1

( là 1 biến dạng của 9 : 3 : 3 : 1, tuỳ vào kiểu tương tác)

I TƯƠNG TÁC GEN

1 Tương tác bổ sung (đáp án phiếu học tập số 1)

* Nhận xét:

F2 có tỷ lệ 9:7=16 tổ hợp, chứng tỏ

F1 cho 4 loại giao tử

→F1 chứa 2 cặp gen dị hợp quy

định 1 tính trạng

→ có hiện tượng tương tác gen

TƯƠNG TÁC GEN VÀ TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN

* Giải thích:

- Sự có mặt của 2 alen trội nằm

trên 2 NST khác nhau quy định

hoa đỏ (A-B-)

- Khi chỉ có 1 trong 2 gen trội

hoặc không có gen trội nào quy

định hoa màu trắng (A-bb, aaB-,

aabb)

* Viết sơ đồ lai:

9

16

trắng

P t/c : hoa đỏ thẫm x hoa trắng (AABB) (aabb)

GP: (AB) (ab) F1: Hoa đỏ thẫm

(AaBb)

F1 x F1: Hoa đỏ thẫm x Hoađỏthẫm (AaBb) (AaBb)

G F1: (AB,ab,Ab,ab) (AB,ab,Ab,ab)

F 2 : 9 A- B- 3A-bb : 3 aaB- : 1aabb

7

16

Hãy cho biết tương tác bổ sung là gì?

- Tương tác bổ sung là kiểu tác động qua lại của hai hay

nhiều gen không alen, làm xuất hiện một tính trạng mới.

- Với 2 cặp gen không alen(A-B-) tương tác bổ sung sẽ

tạo:

* Tỷ lệ phân li kiểu gen : 9A-B- : 3A-bb : 3aaB- :1aabb

* Các tỷ lệ phân ly kiểu hình điển hình: 9 : 7

9 : 6 : 1

9 : 3 : 3 : 1

TƯƠNG TÁC GEN VÀ TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN

I TƯƠNG TÁC GEN

1 Tương tác bổ sung

I TƯƠNG TÁC GEN

* Nhận xét:

F2 có tỷ lệ 15:1= 16 tổ hợp, chứng

tỏ F1 cho 4 loại giao tử

→F1 chứa 2 cặp gen dị hợp quy

định 1 tính trạng

→ có hiện tượng tương tác gen

TƯƠNG TÁC GEN VÀ TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN

* Giải thích:

* Viết sơ đồ lai:

kiểu gen có nhiều gen trội qui

định màu đỏ đậm, có ít gen

trội màu đỏ nhạt, không có

gen trội nào thì có màu trắng

(s ự biểu hiện tính trạng phụ thuộc vào

sự có mặt của gen trội, mỗi alen trội

đều làm tăng sự biểu hiện của tính

trạng lên một chút)

P t/c : hạt đỏ thẫm x hạt trắng AABB aabb

F1: hạt đỏ hồng AaBb F1x F1: đỏ hồng x đỏ hồng AaBb AaBb

G F1: AB,ab,Ab,ab AB,ab,Ab,ab F2 : 9 A- B- : 3A-bb :3 aaB- : 1aabb

F2: 15 đỏ : 1

16 16

( đậm,hồng, nhạt) ( trắng)

2 Tương tác cộng gộp:

TƯƠNG TÁC GEN VÀ TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN

Hãy cho biết tương tác cộng gộp là gì?

-Tương tác cộng gộp là kiểu tác động qua lại của hai hay

nhiều gen không alen, mà mỗi alen trội (bất kể thuộc lôcút nào) đều làm tăng sự biểu hiện của kiểu hình lên một chút ít

-Với 2 cặp gen không alen(A-B-) tương tác bổ sung sẽ tạo:

* Tỷ lệ phân li kiểu gen : 9A-B- : 3A-bb : 3aaB- :1aabb

* Tỷ lệ phân ly kiểu hình điển hình: 15 : 1

I TƯƠNG TÁC GEN

II TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN

TƯƠNG TÁC GEN VÀ TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN

Hcầu bình thường Hcầu hình lưỡi liềm Hcầu bị vỡ

Thể lực

suy giảm

Tiêu huyết

Suy tim

Các TB bị vón lại gây tắc MM nhỏ

Đau, sốt

Tổn thương não

Gây hư hỏng

Tích tụ các TB hình

liềm ở lách

Thấp khớp suy thận

ĐBG GÂY HỘI CHỨNG BỆNH DO HỒNG CẦU HÌNH LIỀM

I TƯƠNG TÁC GEN

II TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN

Là hiện tượng 1 gen tác động đến sự biểu hiện của nhiều tính trạng khác nhau.

* Ví dụ: ĐBG gây hội chứng bệnh do

hồng cầu hình liềm

ĐB thay 1 cặp Nu

Axit amin thứ

6 được mã hóa Glu Đổi mới axit amin Val

Hồng cầu

Rối loạn tâm thần

Liệt Viêm phổi

Thấp khớp

Suy thận

* Khái niệm:

TƯƠNG TÁC GEN VÀ TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN

Hãy giải thích sự hình thành tính trạng (kiểu hình) quả bí trong phép lai sau:

P : Bí dẹt x Bí dẹt

F1 : + Kiểu gen : 9(A-B-) : 3(A-bb) : 3(aaB-) : 1(aabb)

+ Kiểu hình: 9(bí dẹt) : 6(bí tròn) : 1(bí dài)

- Trả lời các câu hỏi và làm bài tập cuối bài.

- Làm các bài tập trong sách bài tập.

- Ôn lại kiến thức về quá trình giảm phân

- N/C bài 11: Liên kết gen và hoán vị gen theo các câu hỏi cuối bài 11

I TƯƠNG TÁC GEN

II TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN

TƯƠNG TÁC GEN VÀ TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN

Nghiên cứu SGK và yêu cầu nêu được :

-Thế nào là gen đa hiệu ? Lấy ví dụ ?

-Cơ sở tính đa hiệu của gen [giải thích tại sao khi một gen thay đổi

( đột biến) làm hàng loạt các tính trạng thay đổi theo) ]

- Sự di truyền của gen đa hiệu tuân theo quy luật di truyền nào?