ĐẤT PHÙ SA FLUVISOLS

ĐẤT PHÙ SA• Nhóm đất phù sa bao gồm những loại đất được bồi tụ từ những sản phẩm phù sa của sông không chịu ảnh hưởng của các quá trình mặn hóa hay phèn hóa • Quá trình hình thành: Qu

ĐẤT PHÙ SA

-FLUVISOLS

ĐẤT PHÙ SA

• Nhóm đất phù sa bao gồm những loại đất được bồi tụ từ những sản phẩm phù sa

của sông không chịu ảnh hưởng của các

quá trình mặn hóa hay phèn hóa

• Quá trình hình thành: Quá trình bồi đắp

phù sa là quá trình chính ngoài ra còn có

quá trình chua hóa, glây hóa, bạc màu hóa, quá trình tích lũy sắt tạo tầng loang lổ đỏ

vàng…

Lượng phù sa của một số con sông

đổ vào Lượng phù sa (triệu m3/năm)

5 Duyên Hải Bắc Trung Bộ 555.600 15.77

6 Duyên Hải Nam Trung Bộ 375.500 10.66

9 ĐB Sông Cửu Long 1.195.200 38.17

Phân loại đất phù sa

nhóm đất phù sa được chia ra thành 5 đơn vị:

1 Ðất phù sa trung tính ít chua: Eutric

Fluvisols (FLe)

2 Ðất phù sa chua: Dystric Fluvisols (FLd)

3 Ðất phù sa glây - Gleyic Fluvisols (Flg)

4 Ðất phù sa mùn - Umbric Fluvisols (Flu)

5 Ðất phù sa có tầng đốm rỉ - Cambic

Fluvisols (Flb)

Theo hệ phân loại của Việt nam, đất phù sa

được phân thành 3 đơn vị đất chính:

1 Ðất phù sa hệ thống sông Hồng

2 Ðất phù sa hệ thống sông Cửu Long

3 Ðất phù sa của hệ thống các con sông

khác

Phân loại đất phù sa

Ðất phù sa hệ thống sông Hồng

• Diện tích: diện tích khoảng 790.700 ha (bao gồm

cả lưu vực sông Hồng và sông Thái Bình)

• Phân bố tập trung chủ yếu ở các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ như Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Tây, Hà

Nội, Hưng Yên, Hải Dương, Hà Nam, Nam Ðịnh, Thái Bình, Hải Phòng Vùng đất này nằm gọn trong vùng châu thổ Bắc Bộ kẹp giữa hai dãy núi Tây Bắc và Ðông Bắc, phía Đông mở ra biển,

phía Nam ngăn cách với đồng bằng Thanh Hóa bởi một dãy đồi núi thấp

ĐIỀU KIỆN HÌNH THÀNH

• Mẫu chất: Sông Hồng chảy qua những vùng đất

đỏ được hình thành trên đá vôi, đá phiến mica,

đá gơnai, phiến thạch sét, mỏ apatit nên có

lựơng phù sa lớn (khoảng 130 triệu tấn/ năm), chất lượng tốt

• Khí hậu vùng ĐBSH thuộc khu vực nhiệt đới gió mùa điển hình Lượng mưa bình quân 1600-

1900 mm/năm

• Ðịa hình toàn vùng ở đồng bằng sông Hồng khá bằng phẳng, hơi nghiêng từ Tây bắc sang Ðông nam Nơi cao nhất không quá 25m,

• Thủy chế sông thất thường, mùa mưa có lưu

lượng nước khoảng 30.000 m3/giây; mùa khô

lưu lượng nước chỉ khoảng 460 m3/giây

• Do hệ thống đê nên vùng đồng bằng không

được bồi đắp PS nên địa hình không được bằng phẳng, lượng phù sa hầu hết được đổ ra biển

nên ở các cửa sông mỗi năm đất có thể lấn ra biển từ 70-100 mét

• Thành phần hoá học của cặn phù sa này rất

phong phú với các chất tổng số: SiO2 55-65 %,

R2O3 25-30%, N 0,2-0,3%, P2O5 0,4-0,6%, Na2O + K2O 2-3%, CaO + MgO% 2-2,5%, pH =7-7,5

ĐIỀU KIỆN HÌNH THÀNH

Ðất phù sa hệ thống sông Cửu Long

• Diện tích: diện tích khoảng 1.195.200 ha

• Phân bố Phân bố dọc hai bên bờ sông Tiền

Giang và sông Hậu Giang Ðây là lớp phù sa trẻ nhất của đồng bằng nước ta

• Ðiều kiện và quá trình hình thành

• Khí hậu của vùng đồng bằng sông Cửu Long

mang tính chất khí hậu nhiệt đới điển hình với

hai mùa mưa và mùa khô phân chia rõ rệt trong năm Ðặc biệt, mùa khô kéo dài ở đây đã chi

phối tới hình thái đất khá rõ, phần lớn các phẫu diện đất phù sa sông Cửu Long có tầng loang lổ

đỏ vàng đặc trưng

với đồng bằng châu thổ sông Hồng

• Thủy chế của sông khá điều hòa nhờ vào

chiều dài của sông, nhiều cửa thoát nước, độ dốc không lớn, sự điều tiết của Biển Hồ

Ðất phù sa của hệ thống sông ngắn

miền Trung

*Phần lớn các con sông ở miền Trung đều bắt

nguồn từ sườn đông dãy Trường Sơn như sông Mã, sông Chu, sông Lam, sông Gianh, Nhật Lệ, Bến Hải, Thạch Hãn, sông Hương

* Đặc điểm chung: sông ngắn, dốc, chảy qua những vùng đất nghèo dinh dưỡng nên đất PS thường có độ phì nhiêu thấp hơn so với đất phù sa sông Hồng và

sông Cửu Long Màu sắc của đất ở đây thường thiên

về màu xám hay nâu xám đặc trưng chứ không có màu nâu hay nâu đỏ như đất phù sa sông Hồng và sông

Cửu Long.

Ðất phù sa trung tính ít chua

(Eutric Fluvisols - FLe )

* Diện tích: 225.987 ha

* Phân bố chủ yếu ở vùng trung tâm châu thổ

sông Hồng và sông Cửu Long

* Tầng chẩn đoán: Tầng A- Mollic, tầng B- Argic, tầng C

•Tính chất: Đây là đơn vị đất còn khá trẻ, chưa phân hóa rõ và còn giữ được những bản chất rất đặc trưng của đất phù sa:

•Có màu nâu tươi đặc trưng

• Đất thường có TPCG từ thịt trung bình đến sét nhẹ (20- 30% sét),

• Có phản ứng trung tính (pHKCl 6,5- 8),

• BS% cao, thường lớn hơn 70%,

• Hàm lượng hữu cơ trung bình OC%: 1,5- 2,0%;

• Các chất N, P, K tổng số ở mức trung bình tới

giàu

• Các chất dễ tiêu trong đất nhìn chung đều đạt ở mức trung bình đến giàu, đặc biệt lân dễ tiêu rất giàu

• Các nguyên tố vi lượng Cu, Zn khá, còn Mo và B nghèo

Tính chất đất phù sa trung tính ít chua

PD VN 03 lấy tại xã Vân Tảo, huyện

Thường Tín Hà nội

Ðộ sâu

(cm) g/cmD 3 d P (%)

Tỷ lệ (%) các cấp hạt 2,0-

0,2 mm

0,2- 0,02 mm

0,002 mm

0,02-< 0,002 mm 0- 27

2,61 2,70 2,60 2,56 2,59 2,73

46,4 51,1 46,5 41,4 49,8 46,5

0,8 0,5 0,6 0,3 0,5 0,8

42,7 56,2 59,4 66,5 92,1 51,2

35,3 34,4 29,1 25,3 2,4 36,2

21,2 8,9 10,9 7,9 5,0 11,8

0,14 0,11 0,10 0,08 0,09

0,12 0,11 0,09 0,09 0,11

1,69 1,58 1,29 1,38 1,24

4,70 3,30 3,15 3,20 2,70

7,06 6,12 5,65 5,65 6,12

8,1 8,4 8,7 8,7 8,8

7,1 6,7 7,1 6,9 7,1

Ðộ sâu (cm)

Cation trao đổi (lđl/ 100g đất) CEC (lđl/ 100g)

BS (%)

0,43 0,43 0,41 0,46 0,48

0,15 0,13 0,12 0,12 0,13

0,32 0,26 0,27 0,21 0,30

10,2 11,5 10,5 10,8 9,5

24,4 20,8 13,3 14,9 15,3

73,2 81,6 70,4 67,6 63,6

Ðất phù sa chua (Dystric Fluvisols - FLd )

Diện tích: 1.665.892 ha

Phân bố chiếm đại bộ phận diện tích đất phù sa

ở vùng ĐB ven biển miền Trung, ở ĐB châu thổ

sông Hồng và châu thổ sông Cửu Long đất phù sa chua thường phân bố bao quanh đất phù sa trung tính ít chua

Tính chất: Ðất thường có màu nâu hơi nhạt

- Ðất có BS < 50 % (ít nhất ở độ sâu từ 0- 20

hoặc 0- 50cm) và trong PD đến độ sâu 125cm

không thấy xuất hiện tầng phèn tiềm tàng hay phèn

Dystric Fluvisol –

GL-HN

• Phản ứng chua toàn phẫu diện (pH = 4,5-5)

Hàm lượng nhôm di động khá cao (8-12

mg/100g đất)

• Hàm lượng hữu cơ của đất trung bình đến khá

(OC%: 1-3%); hàm lượng đạm trung bình

• Lân t.số và dễ tiêu ở mức trung bình đến nghèo.

• Hàm lượng kali tổng số và trao đổi từ trung bình

đến giàu tùy đặc điểm phù sa của từng vùng

Cải tạo đất: Bón vôi cải tạo độ chua cho đất; Bón

phân cân đối, tăng lượng phân hữu cơ để cải

thiện kết cấu đất, điều tiết nước hợp lý

Tính chất đất phù sa chua

PD VN 26 lấy tại xã Ðịnh Tân, huyện

Yên Ðịnh, tỉnh Thanh Hóa

0,15 0,08 0,06 0,06 0,06

0,10 0,13 0,14 0,17 0,11

1,48 1,92 2,17 2,20 1,62

7,3 31,0 7,5 12,0 3,3

3,7 3,7 4,7 6,1 3,7

8,0 5,0 6,0 7,0 10,0

6,2 6,0 6,7 6,6 6,6

4,7 5,4 5,8 5,6 5,3

1,57 1,40 2,03 1,19 1,22

0,08 0,08 0,10 0,13 0,08

0,09 0,17 0,17 0,23 0,17

10,40 10,56 15,60 14,60 17,32

21,76 27,85 24,07 24,00 19,27

43,9 61,3 41,6 47,1 30,3

PD VN 26 lấy tại xã Ðịnh Tân, huyện

Yên Ðịnh, tỉnh Thanh Hóa

Ðất phù sa có tầng đốm rỉ (Cambic Fluvisols - FLb)

• Diện tích khoảng mấy chục ngàn ha

• Phân bố ở các vùng có địa hình hơi cao hoặc

cao, vị trí xa sông trên toàn vùng đồng bằng

Gặp ở hầu hết các vùng đất phù sa nhưng

nhiều nhất ở đồng bằng sông Cửu Long

• Ðặc điểm chung: tầng mặt có phản ứng chua

mạnh, các tầng bên dưới ít chua hơn Hàm

lượng chất hữu cơ trong đất từ trung bình đến giàu, đất có hàm lượng đạm từ trung bình đến khá, kali trung bình, song phần lớn lân trong đất

ở mức độ nghèo đến rất nghèo cả về hàm lượng tổng số lẫn dễ tiêu