Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ trường Dòng điện qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hỡnh dạng bất kỳ đều xảy ra tác dụng lực gọi là lực từ lên kim nam châm đặt gần nó... Đưa nó đến
Trang 1Trên thanh nam châm, chỗ nào hút sắt mạnh nhất?
A - Phần giữa của thanh nam châm
B - Chỉ có từ cực Bắc
C - Cả hai từ cực
D - Mọi chỗ đều hút sắt mạnh như nhau
C - Cả hai từ cực
Câu 2
Kiểm tra bài cũ Câu 1
Nam châm có mấy cực? Khi để tự do thì các cực của kim nam châm như thế nào?
Khi để tự do, cực luôn chỉ hướng Bắc gọi là cực Bắc,
còn cực luôn chỉ hướng Nam gọi là cực Nam
Nam châm nào cũng có hai từ cực
Trang 2I/ Lực từ :
1 Thí nghiệm :
Bố trớ thớ nghiệm như
hỡnh 22.1 sao cho lỳc
cụng tắt K mở dõy dẫn
AB song song với kim
nam chõm đang đứng yờn
C1 Đóng khoá K Quan sát và cho biết có hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm Lúc đã nằm cân bằng, kim nam châm còn song song với dây dẫn nữa hay không?
Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ trường
Trang 3Thí nghiệm:
Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ trường
Trang 4I/ Lực từ :
1 Thí nghiệm :
Kim nam lệch khỏi hư
ớng Nam-Bắc Lúc đã nằm
cân bằng kim nam châm
không còn song song với
dây dẫn nữa.
Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ trường
Trang 52 Kết luận :
I/ Lực từ :
1 Thí nghiệm :
Ta nói rằng dòng điện có tác dụng từ.
Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ trường
Dòng điện qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hỡnh dạng bất kỳ đều xảy ra tác dụng lực (gọi là lực từ) lên kim nam châm đặt gần nó.
Trang 6Một kim nam châm (gọi là nam
châm thử) được đặt tự do trên trục
thẳng đứng, đang chỉ hướng
Nam-Bắc Đưa nó đến các vị trí khác
nhau xung quanh dây dẫn có
dòng điện hoặc xung quanh thanh
nam châm.
2 Kết luận :
II/ Từ trường :
C2 Có hiện tượng gì xảy ra với
kim nam châm?
Kim nam châm lệch khỏi hướng Nam - Bắc.
1 Thí nghiệm
S
N
I/ Lực từ :
1 Thí nghiệm :
Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ trường
Trang 72 Kết luận (SGK/61)
II/ Từ trường :
C3 :ở mỗi vị trí sau khi nam
châm đã đứng yên, xoay cho nó
lệch khỏi hướng vừa xác định,
buông tay Nhận xét
hướng của kim nam châm sau
khi đã trở lại vị trí cân bằng
1 Thí nghiệm
S
N
I/ Lực từ :
1 Thí nghiệm :
Tiết 23: Tác dụng từ của dòng điện- Từ trường
Trả lời: Kim nam châm luôn chỉ một hướng
xác định
Trang 8- Không gian xung quanh nam châm, xung quanh dòng điện có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt trong nó Ta nói trong không gian đó có từ trường.
- Tại mỗi vị trí nhất định trong từ trường của thanh nam châm hoặc của dòng điện, kim nam châm đều chỉ một hướng xác định.
1 Thí nghiệm
2 Kết luận
Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ trường
Trang 91 Thí nghiệm
2 Kết luận
Nơi nào trong không gian có lực từ tác dụng lên kim nam châm thì nơi
đó có từ trường.
3 Cách nhận biết từ trường
Các em xem lại thí nghiệm
II/ Từ trường :
I/ Lực từ :
Từ trường tồn tại ở đâu?
Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ trường
Kết luận
Trang 10I/ Lực từ :
II/ Từ trường :
C4 Nếu có một kim nam châm thì em làm
thế nào để phát hiện ra trong dây dẫn AB có
dòng điện hay không?
IIi/ Vận dụng :
Đặt kim nam châm lại gần dây dẫn AB Nếu kim nam châm lệch khỏi hư ớng Nam- Bắc thì dây dẫn AB có dòng điện chạy qua và ngược lại.
C5 Thí nghiệm nào đã làm với nam châm
chứng tỏ xung quanh Trái Đất có từ trường? kim nam châm ở trạng Đó là thí nghiệm đặt
thái tự do, khi đã đứng yên, kim nam châm luôn chỉ hướng Nam – Bắc.
C6 Tại một điểm trên bàn làm việc, người ta
thử đi thử lại vẫn thấy kim nam châm luôn
nằm dọc theo một hướng xác định, không
trùng với hướng Nam – Bắc Từ đó có thể
rút ra kết luận gì về không gian xung quanh
kim nam châm ?
Không gian xung quanh kim nam châm có
từ trường
Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ trường
Trang 11GHI NHớ
• Không gian xung quanh nam châm, xung quanh dòng điện tồn tại một từ trường Nam châm hoặc dòng điện
đều có khả năng tác dụng lực từ lên
kim nam châm đặt gần nó.
• Người ta dùng kim nam châm (gọi là nam châm thử) để nhận biết từ trường.
Trang 12Từ trường thường được phát hiện ở khu vực:
- Lân cận các đường dây cao thế
- Các dây tiếp đất của hệ thống thu lôi
- Các dây tiếp đất của các thiết bị điện
- Khu vực xung quanh thiết bị điện đang vận hành: Bếp
điện, quạt bàn, lò sưởi điện, màn hỡnh máy vi tính,
đồng hồ điện, máy sấy tóc, điện thoại di động
- Không nên ngủ gần các thiết bị điện, đặt biệt là các thiết bị có motor
- Gi ữ khoảng cách với đầu máy video ít nhất là 4,5
mét,hãy tắt đầu máy khi không sử dụng
- Không ngồi gần phiá sau màn hỡnh vi tính
- Gi ữ khoảng cách vài mét đối với ti vi
Trang 13Các em xem một số hình ảnh về từ trường
Từ trường của dây dẫn Từ trường của Trái Đất
Trang 1417/10/13 GV : Hồ Đăng Hải Điệp
22.1 Trong thí nghiệm phát hiện tác dụng từ của
dòng điện, dây dẫn AB được bố trí như thế nào?
A Tạo với kim nam châm một gốc bất kỡ
B Song song với kim nam châm
C Vuông gốc với kim nam châm
D Tạo với kim nam châm một góc nhọn
22.3 Từ trường không tồn tại ở đâu?
A Xung quanh nam châm
B Xung quanh dòng điện
C Xung quanh điện tích đứng yên
D Xung quanh trái đất
Trang 15DÆn dß
-Học thuộc phần ghi nhớ.
-Trả lời lại các câu từ C1 đến C6.
-Làm các bài tập trong sách bài tập.
-Nghiên cứu trước bài mới : Bài 23 TỪ PHỔ-ĐƯỜNG SỨC TỪ.
Trang 16C¸m ¬n thÇy c«, c¸c em!
Bµi häc kÕt thóc t¹i ®©y.
Trang 1722.4 Giả sử có một dây dẫn chạy qua nhà Nếu không có dụng cụ đo điện, Có cách nào phát hiện được trong dây dẫn có dòng điện chạy qua hay không?
Lấy kim nam châm để gần dây dẫn:
- Nếu kim nam châm lệch khỏi hướng Nam - Bắc thỡ dây
dẫn có dòng điện
- Nếu kim nam châm không lệch khỏi hướng Nam – Bắc
thỡ trong dây dẫn không có dòng điện.