Bài nghiên cứu cho ta thấy rõ được cường độ sử dụng điện thoại của lứa tuổi vị thành niên, mà nguyên nhân chính là do điện thoại di động quá hấp dẫn và cũng một phần các bậc phụ huynh ch
Trang 1VIỆC SỬ DỤNG ĐIỆN THOẠI Ở TRẺ VỊ THÀNH NIÊN
Nguyễn Trường Giang , Nguyễn Hoàng Nhựt ,Lê Kim Tiến, Trần Thị Như Toàn
và Phan Trí Trung
Khoa Quản Trị Kinh Doanh, Trường Đại Học Công Nghệ TP Hồ Chí Minh (HUTECH)
Giảng viên hướng dẫn : Th.s Nguyễn Văn Hậu
TÓM TẮT
Sử dụng điện thoại di động ở lứa tuổi vị thành niên là vấn đề đáng được quan tâm hiện nay Bài nghiên cứu cho ta thấy rõ được cường độ sử dụng điện thoại của lứa tuổi vị thành niên, mà nguyên nhân chính là do điện thoại di động quá hấp dẫn và cũng một phần các bậc phụ huynh cho con mình tiếp xúc sớm với điện thoại di động Trên cơ sở các nguyên nhân tác động, nghiên cứu đề xuất các giải pháp để nhằm hạn chế được cường độ cũng như tính lệ thuộc của lứa tuổi vị thành niên vào điện thoại hiện nay, giúp họ phát triển toàn diện hơn về thể chất lẫn tinh thần
Từ khóa: nhu cầu, lợi ích, sức khỏe, điện thoại thông minh, trẻ vị thành niên.
1.MỞ ĐẦU:
Ngày nay, trong một xã hội mà thời đại công nghệ thông tin phát triển rực rỡ và mạnh mẽ thì điện thoại di động là một phần tất yếu trong cuộc sống, nhất là đối với giới trẻ Có thể nói, chiếc điện thoại
di động hầu như là vật bất li thân của các bạn trẻ vì ngoài vẻ ngoài xinh xắn nhỏ gọn, đa dạng về mẫu
mã và giá thành để có thể vừa túi tiền của từng người mà là còn bởi những công năng tiện ích như liên lạc, giải trí mà nó mang lại thật hữu ích, tiện lợi và nhanh chóng thu hút được mọi người Nhưng ngoài những tính năng và lợi ích của chiếc điện thoại di động mang lại thì nó cũng kéo theo những hệ luỵ rất nghiêm trọng khi bạn không biết cách tiết chế thời gian sử dụng chúng Theo tổ chức y tế thế giới (2019) sử dụng điện thoại quá 180 phút/ ngày sẽ gây ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ Ngoài ra sử dụng điện thoại quá lâu có thể gây ảnh hưởng tới thị giác, nhẹ thì có thể gây cận thị, nặng hơn thì có thể gây mù lòa tạm thời Ngoài ra, có rất nhiều bậc phụ huynh đang cho trẻ nhỏ tiếp xúc rất sớm với điện thoại vì có thể khiến chúng ngoan và ngồi im xem điện thoại, điều này là không nên vì khi trẻ em tiếp xúc sớm với điện thoại, chúng sẽ dần ù lì, không chịu khám phá, ngại giao tiếp và sẽ phụ thuộc vào điện thoại Như đã kể, ngoài những tính năng tiện lợi mà chiếc điện thoại mang lại thì chúng cũng
có những hậu quả khó lường khi không sử dụng hiệu quả và đúng cách Vậy liệu giới trẻ của chúng ta, những người sử dụng điện thoại di động nhiều nhất có đang là người dùng điện thoại một cách thông minh không? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu nhé!
2.CÁC KHÁI NIỆM:
2.1/ Điện thoại di động
Theo Bách Khoa toàn thư mở Wikipedia, điện thoại di động hay còn gọi là điện thoại cầm tay, là loại điện thoại có thể thực hiện và nhận cuộc gọi thoại thông qua kết nối dựa trên tần số vô tuyến vào mạng viễn thông trong khi người dùng đang di chuyển trong khu vực dịch vụ
Kết nối vô tuyến thiết lập kết nối với các hệ thống chuyển mạch của nhà khai thác mạng di động, cung cấp quyền truy cập vào mạng điện thoại chuyển mạch công cộng
Trang 22.2/ Về nhu cầu
Theo Nguyễn Thị Khánh Huyền (2018) thì nhu cầu chi phối mạnh mẽ đến đời sống tâm lý nói chung, đến hành vi của con người nói riêng Nhu cầu được nhiều ngành khoa học quan tâm nghiên cứu và sử dụng ở nhiều lĩnh vực khác nhau trong đời sống, xã hội
Riêng Abraham Maslow (1943) nhìn nhận con người theo hướng nhân đạo vì vậy lý thuyết của ông được xếp vào trường phái nhân văn hiện sinh Ông cho rằng, con người cần được đáp ứng những nhu cầu cơ bản để tồn tại và phát triển, đó là nhu cầu thể chất, nhu cầu an toàn, nhu cầu tình cảm xã hội (tình yêu thương), nhu cầu được tôn trọng và nhu cầu được hoàn thiện
-Nhu cầu về thể chất, sinh lý: nhu cầu về đồ ăn, nước uống, không khí, nhu cầu về tình dục…Nhu cầu này được xem là nhu cầu cơ bản nhất trong 5 nhóm nhu cầu theo sự phân định của ông
-Nhu cầu an toàn: Con người cần có một môi trường sống an toàn, sức khỏe để bảo đảm sự tồn tại của họ Họ cần có nhà ở để tránh mưa, tránh nắng Họ cần được khám chữa bệnh, được chăm sóc sức khỏe Họ cần được sống trong môi trường được đảm bảo về an ninh để tính mạng của họ không bị đe dọa Họ cần có môi trường sinh hoạt, vận động để không gây thương tích…
-Nhu cầu tình cảm xã hội: Là nhu cầu thuộc về nhóm xã hội của con người, sự mong muốn được quan tâm của các thành viên trong nhóm xã hội (gia đình, người thân, bạn bè…) Sức mạnh của họ sẽ được nhân lên, sự tự tin cũng được tăng cường khi họ là thành viên của các nhóm bởi điều đó khẳng định vai trò, vị trí của họ trong xã hội Sự đơn độc, không gia đình, không có nhóm xã hội nào để cá nhân thuộc về đó sẽ ảnh hưởng rất lớn đối với sự phát triển tâm lý và quan hệ xã hội của cá nhân -Nhu cầu được tôn trọng: Con người luôn cần được đối xử bình đẳng, được lắng nghe và không bị coi thường Dù đó là ai, trẻ em hay người lớn, người lành lặn hay người bị khuyết tật, người giàu hay người nghèo tất cả họ đều có nhu cầu được coi trọng, được ghi nhận về sự hiện diện cũng như chính kiến của cá nhân Con người có trở nên tự tin hay không, thể hiện được sức mạnh của mình hay không
đó là một phần do họ được đối xử bình đẳng hay không khi còn nhỏ
-Nhu cầu được hoàn thiện và phát triển: Đó là nhu cầu được đến trường, được nghiên cứu, lao động sáng tạo…để phát triển toàn diện Nhu cầu này được cho là nhu cầu quan trọng, song chúng được xếp ở bậc thang cuối cùng bởi nó chỉ được đề cập tới khi những nhu cầu cơ bản ở các bậc thang nền tảng đã được đáp ứng
2.3/ Về trẻ vị thành niên
Vị thành niên (dưới tuổi trưởng thành) là một khái niệm chưa được thống nhất Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) quy định lứa tuổi 10 – 19 tuổi là độ tuổi vị thành niên Thanh niên trẻ là lứa tuổi 18- 24 tuổi Chương trình Sức khỏe sinh sản/ Sức khỏe tình dục vị thành niên -thanh niên của khối Liên minh châu Âu (EU) và Quỹ Dân số Liên Hiệp Quốc (UNFPA) lấy độ tuổi 15 – 24 tuổi
Theo Bách Khoa toàn thư mở Wikipedia ,tại Việt Nam quy định trẻ em là dưới 16 tuổi (luật bảo vệ trẻ em 2016), thanh niên là từ 16 – 30 tuổi, ngoài ra vị thành niên được xem là lứa tuổi từ 10 đến 18 tuổi Trẻ em được luật pháp bảo vệ chăm sóc giáo dục là dưới 16 tuổi Về mặt luật pháp vị thành niên
là dưới 18 tuổi (Căn cứ vào Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 đã được sửa đổi, bổ sung theo Nghị quyết số 51/2001/QH10 ngày 25 tháng 12 năm 2001 của Quốc hội khoá X,
kỳ họp thứ 10)
3.THỰC TRẠNG SỬ DỤNG ĐIỆN THOẠI Ở TRẺ VỊ THÀNH NIÊN
Ngày nay, điện thoại di động trở thành một vật bất li thân với nhiều người, trong đó có học sinh Học sinh là lứa tuổi đang còn hạn chế về cả ý thức lẫn nhận thức, điện thoại di động đối với các bạn
có một sức hấp dẫn khó có thể chối từ, khác hẳn với đống kiến thức đầy ắp ở trường học Chính vì thế, để thỏa mãn sự tò mò và thích thú, các bạn sẵn sàng bỏ sách vở qua một bên chỉ để nghịch điện thoại kể cả đang trong giờ học Các bạn bỏ qua các lời cảnh báo để chơi các trò chơi, xem các bộ phim, video bạo lực không dành cho lứa tuổi của mình Mà ở lứa tuổi học sinh, tâm sinh lý thường có những biến đổi khác thường, khiêu khích sự tò mò
được nhóm tổng hợp và đánh giá, dẫn tới những nhận thức lệch lạc và sai trái, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển bình thường của tâm lý tuổi vị thành niên Các bạn có thể bị cuốn vào cuộc sống đa sắc màu trong điện thoại, hay nghĩ hành động của mình là lớn, là ngầu Hay chia sẻ, bình luận mà không nắm rõ thông tin, học đòi yêu sớm gây nhiều hậu quả nghiêm trọng
Theo báo dân trí (2015) một nghiên cứu năm 2015 của trung tâm nghiên cứu Pew đã nhận thấy rằng 88% trẻ vị thành niên tuổi từ 13 đến 17 đã sử dụng điện thoại di động và 91% trẻ truy cập internet qua điện thoại hàng ngày
Trang 3Để đánh giá thực tế sử dụng điện thoại của trẻ vị thành niên, nhóm tác giả đã thực hiện khảo sát học sinh tại các địa phương Kết quả khảo sát như bên dưới
Về đặc điểm mẫu khảo sát nhóm khảo sát giữa nam và nữ (Hình 1) Phân loại theo cấp bậc học thì
có học sinh trung học cơ sở và học sinh trung học phổ thông (Hình 2)
Hình 1:Tỉ lệ sử dụng điện thoại theo giới
tính ở trẻ vị thành niên Hình 2: Tỉ lệ sử dụng điện thoại ở hai cấp THCS và THPT
(Nguồn: Nhóm tác giả tổng hợp từ khảo sát)
Từ biểu đồ ta thấy số lượng nữ sử dụng điện thoại nhiều hơn nam và việc sử dụng điện thoại ở hai cấp THCS và THPT gần như bằng nhau Tuy không có nhiều chênh lệch ở hai cấp nhưng có thể thấy trẻ ở tuổi vị thành niên đang có xu hướng sử dụng điện thoại ngày càng tăng
Hình 3: Thời gian sử dụng điện thoại trong một ngày của học sinh
(Nguồn: Nhóm tác giả tổng hợp từ khảo sát)
Theo biểu đồ ta có thể rút ra kết luận rằng gần ½ người dùng điện thoại sử dụng thiết bị này từ 4 đến 8 giờ mỗi ngày và gần ¼ người dùng thiết bị từ 8 đến 15 giờ mỗi ngày Theo tỉ lệ trên thì hầu hết mọi người đều dùng điện thoại hơn 180 phút/ngày và điều này thật sự đáng báo động vì nó dẫn đến việc sức khỏe của trẻ vị thành niên sẽ suy giảm dần do ích vận động và dùng phần lớn thời gian để sử dụng điện thoại
Hình 4: Các hoạt động sử dụng điện thoại của lứa tuổi vị thành niên
(Nguồn: Nhóm tác giả tổng hợp từ khảo sát)
Biểu đồ trên thể hiện rằng gần ½ trẻ vị thành niên sử dụng điện thoại chủ yếu cho việc vào mạng
xã hội Việc dùng mạng xã hội nhiều có thể giúp trẻ dễ tiếp xúc với thông tin xã hội ,tuy vậy việc đó
có thể làm xao nhãng việc học là không thể tránh khỏi
Hình 5: Hành vi sử dụng điện thọa ngay khi thức
(Nguồn: Nhóm tác giả tổng hợp từ khảo sát) Theo biểu đồ ta thấy rằng hơn một nửa người dùng điện thoại sử dụng điện thoại ngay khi thức dậy,
điều đó chứng minh có nhiều người đang phụ thuộc nhiều vào điện thoại cũng như luôn mang điện thoại theo bên mình và như vậy là không tốt cho sức khỏe do sóng điện từ phát ra từ điện thoại có ảnh hưởng trực tiếp đến não bộ ( Tổ chức Y tế Thế giới,2019)
4 ƯU VÀ NHƯỢC ĐIỂM KHI SỬ DỤNG ĐIỆN THOẠI ĐỐI VỚI TRẺ VỊ THÀNH NIÊN: 4.1/ Ưu điểm sử dụng điện thoại:
Điện thoại di động đem lại rất nhiều lợi ích Ngoài những chức năng cơ bản như đàm thoại, gửi tin nhắn thì hiện tại điện thoại di động đã phát triển thành cổ máy đa chức năng thu nhỏ Chiếc máy chỉ
cỡ bàn tay ấy được tích hợp gần như tất cả những công dụng của những chiếc máy đắt tiền như một chiếc Camera kỹ thuật số, một chiếc máy tính hay một cái loa,
Những tính năng trên chiếc điện thoại thông minh : Nghe-gọi, lướt web, chơi game , nghe nhạc, gửi-nhận email, chụp ảnh , kết nối wifi, bluetooth, đồng hồ,ghi âm , note, …
Chiếc điện thoại thông minh gần như là vật bất ly thân với những người hiện đại chúng ta Để được trọng dụng như vậy là vì nó có những công dụng hữu ích hỗ trợ cho đắc lực cho cuộc sống chúng ta Trong những tiện ích nó đem lại, ta có thể nói đến: nhanh chóng ghi chú lại những điều quan trọng mà không cần công cụ khác, liên lạc với người thân bạn bè nhanh chóng , thanh toán các loại hóa đơn (như điện, nước,…) dễ dàng hơn
4.2/ Nhược điểm sử dụng điện thoại:
Đem lại nhiều tác hại ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cũng như khả năng phát triển bình thường của trẻ, dễ bị các bệnh về mắt, dần trở nên lười vận động dẫn tới các bệnh béo phì, tim mạch, gây cảm giác ảo tưởng có xu hướng bạo lực và đặt biệt hơn là bệnh thần kinh như tự kỉ
5 GIẢI PHÁP KIẾN NGHỊ GIẢM TÁC HẠI TỪ SỬ DỤNG ĐIỆN THOẠI CỦA TRẺ VỊ THÀNH NIÊN:
Cần kiểm soát việc sử dụng điện của trẻ một cách hợp lý cho phép trẻ sử dụng điện thoại dưới 2h mỗi ngày
Trang 4Khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động ngoại khóa, cho trẻ tham gia thể thao.
Hạn chế trẻ tiếp súc sớm với điện thoại đến khi trẻ đủ trưởng thành
Biến sự hấp dẫn của điện thoại thành sự khuyến khích trẻ ví dụ như cho trẻ giải trí 30 phút sau giờ học ở nhà vừa hạn chế việc sử dụng điện thoại lâu của trẻ vừa tạo cho trẻ sự hào hứng trong học tập Thay việc chơi game của trẻ bằng việc học các khóa học online trên các app hoạt hình vui nhộn vừa thỏa mãn việc sử dụng điện thoại vừa giúp trẻ có thêm kiến thức
6 KẾT LUẬN
Điện thoại di động ngày càng trở nên phổ biến gần gũi đến mức nhiều học sinh hiện nay coi nó là
một vật bất ly thân Bởi điện thoại là một thế giới đa sắc màu, là nơi mà các bạn có thể trình bày những tâm sự các vấn đề của mình không thể mở lời trong cuộc sống, nơi tạo ra niềm vui bằng việc giải trí đồng thời cũng là nơi trả lời các câu hỏi, giải đáp các thắc mắc của các bạn một cách nhanh chóng Chúng ta không thể phủ nhận được điện thoại di động là một thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại Tuy nhiên sử dụng quá nhiều thời gian cho điện thoại lại cho ra một kết quả vô cùng đáng buồn , nhiều bạn trẻ bỏ bê việc học, tự cách ly bản thân, ngại hòa đồng với bạn bè xã hội, ảnh hưởng vô cùng lớn đến sức khỏe Vì thế nhằm nâng cao khả năng sáng tạo, sức mạnh thể chất lẫn tinh thần các bậc phụ huynh cần: ngoài giờ học nên cho con mình tham gia các hoạt động xã hội, các câu lạc bộ, thể thao nhằm hạn chế được việc sử dụng điện thoại quá mức cũng như đảm bảo được sức khỏe cho trẻ, sức khỏe của mầm non tương lai
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Dương liễu (2019), báo động tình trạng học sinh “nghiện” sử dụng điện thoại di động thông minh, baohoabinh.com.vn, truy cập ngày 22/04/2020
2.Hà Thanh (2020), 43,7 triệu người Việt đang sở hữu smartphone, m.kinhtedothi.vn, truy cập ngày 22/04/2020
3.Hải Dương (2019), Ảnh hưởng xấu của điện thoại di động đối với trẻ vị thành niên, /cuocsongantoan.vn, truy cập ngày 22/04/2020
4.Linh Mai (2020), Chứng sợ không có điện thoại ở Việt Nam và trên thế giới ,tinmoi.vn , truy cập ngày 22/04/2020
5.Phạm Thế Quang Huy (2015), Những tác hại khi để trẻ em sử dụng smartphone và máy tính bảng, tinmoi.vn, truy cập ngày 22/04/2020
6.Thiên Hương (2018) , Vấn đề giữa trẻ vị thành niên và việc sử dụng điện thoại mà bạn nên biết, dantri.com.vn, truy cập ngày 22/04/2020
7.Maslow, A.H.J.P.r (1943) ‘A theory of human motivation’ 50(4) 370