THUYẾT MINH ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế của các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế của các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế của các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội

THUYẾT MINH ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

1 Tên đề tài: Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế của các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội

2 Tên tác giả:

Chuyên ngành: Marketing

Khoa: Quản trị Kinh doanh

Trường Học viện Tài chính

3 Cơ quan ứng dụng kết quả nghiên cứu (nếu có)

Học viện Tài chính và các trường đại học

4 Mục lục:

Mục lục

Danh mục từ viết tắt

Danh mục bảng biểu

Mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

2 Tổng quan về các đề tài nghiên cứu trước đó

3 Mục tiêu nghiên cứu

4 Đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu

5 Cấu trúc đề tài

5 Tình hình nghiên cứu đã qua liên quan đến công trình đăng ký

5.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước:

Ý định khởi nghiệp là định hướng và mong muốn của một cá nhân bắt đầu kinh doanh hay khởi sự thông qua việc thành lập một doanh nghiệp mới Theo lí thuyết hành vi dự định TPB được Ajzen giới thiệu đầu tiên vào năm 1991, hành

vi của một người được xác định khi người đó có dự định thực hiện hành vi đó

Cụ thể hơn, theo Ajzen, ý định thực hiện hành vi chịu sự tác động của 3 yếu tố: thái độ cá nhân, quy chuẩn chủ quan và nhận thức kiểm soát hành vi

Sơ đồ 1: Mô hình hành vi dự định (TPB)

(Nguồn: Ajzen, 1991)

Tuy nhiên, theo những nghiên cứu về ý định khởi nghiệp dựa trên lí thuyết hành vi cho thấy thái độ cá cá nhân, chuẩn chủ quan, và nhận thức kiểm soát hành vi chỉ giải thích được từ 30% đến 50% sự khác biệt trong ý định Khả năng giải thích này còn phụ thuộc vào ngữ cảnh và tình huống (Karimi, 2014) Aşkun

& Yildirim (2011) đã chứng minh rằng các khóa học khởi nghiệp đã ảnh hưởng

lớn đến ý định khởi nghiệp của sinh viên; Zhou Hong và cộng sự (2012) cho rằng chất lượng khởi nghiệp của sinh viên liên quan tới chương trình giáo dục khởi nghiệp vì nó làm cung cấp các kiến thức cần thiết về khởi nghiệp và giúp phát triển các kĩ năng khởi nghiệp cho sinh viên Taatila và Down (2012) kết luận rằng sinh viên của những chương trình đào tạo khác nhau thì có xu hướng khởi nghiệp khác nhau Dodescu và cộng sự (2014) cũng kết luận rằng thời gian thực tập nghề nghiệp cũng góp phần thúc đẩy sinh viên kinh tế khởi nghiệp Gnyawali và Fogel (1994) đã ủng hộ quan điểm giáo dục và đào tạo đại học là một trong những nhân tố quan trọng trong phát triển con người và nguồn lực con người Các trường đại học thúc đẩy tinh thần doanh nhân trong sinh viên, truyền tải cách tư duy, lối suy nghĩ sáng tạo, đổi mới, không ngại rủi ro trong kinh doanh Theo Zahariah Mohd Zain và cộng sự (2010) các yếu tố: tham gia các khóa học kinh doanh, nền tảng gia định, đặc điểm các nhân đếu ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên ở Malaysia

5.2 Tình hình nghiên cứu trong nước:

Thái độ

Chuẩn chủ quan

Nhận thức kiểm

soát hành vi

Xu hướng hành vi Hành vi thực sự

Nghiên cứu yếu tố tính cách cá nhân với vấn đề khởi nghiệp còn được đề cập trong nghiên cứu của Bùi Huỳnh Tuấn Duy và cộng sự (2010) Nghiên cứu cũng sử dụng mô hình Entrepreneur Scan (E-Scan) do hai tác giả Driessen và Zwart (2006) phát triển cùng các công trình nghiên cứu về tiềm năng khởi nghiệp khác liên quan để “Nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố tính cách cá nhân lên tiềm năng khởi nghiệp của sinh viên”

Nguyễn Thu Thủy (2015), “Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tiềm năng khởi sự của sinh viên đại học” Trên cơ sở lý thuyết về dự định KSKD, nghiên cứu đã kiểm định 8 nhân tố tác động tới tự tin KSKD sắp xếp theo mức

độ tác động giảm dần là (1) năng lực khởi sự, (2) mức độ tham gia hoạt động ngoại khóa, (3) ý kiến xung quanh, (4) truyền cảm hứng trong trường đại học (5) được học môn KSKD (6) mức độ thực tế của chương trình học (7) hình mẫu chủ doanh nghiệp và (8) ngành học

Một nghiên cứu khác về vấn đề khởi nghiệp là nghiên cứu của Hoàng Thị Phương Thảo và Bùi Thị Thanh Chi (2013) bàn về “Ý định khởi nghiệp của nữ học viên MBA tại TP Hồ Chí Minh” Nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của nữ học viên MBA tại TP HCM là: đặc điểm

cá nhân, nguồn vốn cho khởi nghiệp, động cơ đẩy, hỗ trợ từ gia đình, động cơ kéo và rào cản gia đình; trong đó tác động mạnh nhất là yếu tố đặc điểm cá nhân

Phan Anh Tú và Giang Thị Cẩm Tiên (2015) đã thực hiện “Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi sự doanh nghiệp: Trường hợp của sinh viên Khoa Kinh tế và Quản trị kinh doanh Trường Đại học Cần Thơ để có giải pháp

cụ thể và thiết thực nhằm thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp trong sinh viên

Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu về vấn đề này tại trong và ngoài nước

5.3 Sự cấp thiết và tính mới, tính khoa học và khả năng áp dụng thực tế của đề tài.

Làn sóng khởi nghiệp đã và đang lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng doanh nghiệp và thế hệ trẻ của Việt Nam Theo đề án chương trình khởi nghiệp của Chính phủ giai đoạn 2016 – 2020, Việt Nam sẽ là một trong những quốc gia có tinh thần khởi nghiệp hàng đầu thế giới trong 5 năm tới đây Do đó, 5 năm tới được xác định là 5 năm quốc gia khởi nghiệp, 5 năm cả nước tập trung toàn lực phát triển doanh nghiệp, hướng tới mục tiêu đến năm 2020, Việt Nam phấn đấu

có 1 triệu doanh nghiệp

Một quốc gia có nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp là một quốc gia vận động

để phát triển, do các doanh nghiệp khởi nghiệp đóng góp vào GDP của nền kinh

tế, tạo ra công ăn việc làm cho người lao động và thực hiện các hoạt động, dự án mới đầy sáng tạo Chính vì lẽ đó Chính phủ Việt Nam luôn dành sự quan tâm, hoàn thiện các chính sách hỗ trợ và nỗ lực để thúc đẩy việc khởi nghiệp trong giới trẻ

Sinh viên là những người đang ở thời kỳ quyết định lựa chọn định hướng nghề nghiệp tương lai, để có hướng đi đúng cho sinh viên sau khi ra trường, thì cần tác động vào tiềm năng khởi nghiệp sinh viên ngay từ khi họ đang ngồi trên ghế nhà trường Trong các trường đại học, hoạt động khởi nghiệp luôn được nhà trường khuyến khích, định hướng cho sinh viên của mình Các cuộc thi về khởi nghiệp được thành lập và tổ chức tại các trường đại học như “ Khởi nghiệp cùng Kawai ” của Đại học Ngoại Thương Hà Nội, “ Khởi nghiệp trong tôi ” của sinh viên trường Học viện Tài Chính nhằm tạo điều kiện cho sinh viên tiếp cận với các môi trường kinh doanh thuận lợi, cũng như các nhà đầu tư sẵn sàng đầu tư cho các dự án có triển vọng

Tuy nhiên, quyết định thành lập doanh nghiệp khi còn trẻ, đặc biệt đối với sinh viên trong các trường Đại học luôn ẩn chứa nhiều nguy cơ thất bại và đòi hỏi một mức độ nhất định về kỹ năng, kiến thức và động cơ thực hiện của cá nhân đó Vì vậy cần có những nghiên cứu đến các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động khởi nghiệp của sinh viên, nhằm giúp cá nhân sinh viên, nhà trường và cơ quan Nhà nước hiểu được cơ chế, nguyên nhân và từ đó có các giải pháp phù

hợp trong tổ chức hoạt động đào tạo, phát triển các hoạt động khởi nghiệp theo hướng tích cực, có hiệu quả

6 Mục tiêu nghiên cứu:

Một là, hệ thống hóa lý luận về ý định khởi nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế của các trường đại học

Hai là, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế của các trường đại học

Ba là, đề xuất các giải pháp thiết thực cho các cá nhân, trường Đại học và cơ quan nhà nước để thúc đẩy các hoạt động khởi nghiệp, cũng như nâng cao chất lượng dự án khởi nghiệp của sinh viên các trường Đại học

7 Đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế

- Phạm vi nghiên cứu:

+Khách thể nghiên cứu: Sinh viên K53, K54 khoa Quản trị Kinh doanh

+Không gian nghiên cứu: địa bàn thành phố Hà Nội

+Thời gian nghiên cứu: từ năm 2018 đến năm 2019

- Phương pháp nghiên cứu:

+ Nghiên cứu định tính: phương pháp thống kê, phương pháp hệ thống hóa, phương pháp diễn giải và phân tích, phương pháp so sánh…

+ Nghiên cứu định lượng:

Bài nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá độ tin cậy và giá trị của các thang đo các yếu tố ảnh hưởng đến dự định KSKD của sinh viên; kiểm định mô hình thang đo, mô hình lý thuyết và các giả thuyết nghiên cứu, kiểm định có hay không sự khác biệt về các yếu tố ảnh hưởng đến dự định KSKD của sinh viên theo các đặc điểm nhân khẩu học của sinh viên thông qua mẫu nghiên cứu Luận văn cũng sử dụng phương pháp định lượng với phần mềm phân tích cấu trúc mômen (Analysis of Moment Structures - AMOS) Phần mềm tiếp cận

AMOS là phù hợp với nguồn dữ liệu có trong bài nghiên cứu, đưa ra được những đánh giá về những nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Bên cạnh đó, sử dụng phần mềm thống kê SPSS (Statistical Product and Services Solutions) để hỗ trợ phân tích dữ liệu, kiểm định mô hình và giả thuyết nghiên cứu

Về phương pháp phân tích, các thang đo trong mô hình nghiên cứu được xây dựng bằng phương pháp phân tích nhân tố khám phá EFA và kiểm định hệ số Cronbach’s Alpha và hồi quy nhị thức để kiểm định mô hình lý thuyết bổ sung Nhằm tăng độ tin cậy của mô hình nghiên cứu, thang đó các yếu tố Thái độ

cá nhân gồm 4 biến, quy chuẩn chủ quan gồm 4 biến , nhận thức kiểm soát hành vi gồm 5 biến và ý định khởi nghiệp kinh doanh gồm 6 biến quan sát được

sử dụng chủ yếu từ thang đo của Linan và Chen (2009), Zahariah Mohd Zain và cộng sự (2010) kèm theo một số thang đo của tác giả điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế nghiên cứu; thang đó chương trình giáo dục đại học và giáo dục khởi nghiệp gồm 6 biến được sử dụng kết hợp từ thang đo của Linan và cộng sự (2011) và Nguyễn Thu Thủy (2015)

8 Đề cương nghiên cứu chi tiết:

Chương 1: Cơ sở lý luận về

1.1 Cơ sở lý luận về khởi nghiệp và tiềm năng hoạt động khởi nghiệp của sinh viên

1.1.1 Cơ sở lý luận về khởi nghiệp

1.1.2 Tiềm năng hoạt động khởi nghiệp của sinh viên

1.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

1.3 Thiết kế nghiên cứu

1.3.1 Mô hình nghiên cứu

1.3.2 Giả thuyết nghiên cứu

1.3.3 Xây dựng phiếu điều tra

1.3.4 Chọn mẫu và thu thập dữ liệu

1.3.5 Phương pháp phân tích số liệu

Chương 3: Kết quả nghiên cứu

3.1 Thống kê mô tả kết quả bảng hỏi

3.2 Kết quả mô tả về tiềm năng khởi nghiệp của sinh viên khoa Quản trị Kinh doanh

3.3 Kết quả kiểm định thang đo

3.4 Kết quả kiểm định các giả thuyết nghiên cứu

3.4.1 Kiểm định dạng phân phối của dữ liệu

3.4.2 Kiểm định mối tương quan giữa các biến

3.4.3 Kết quả kiểm định giả thuyết

3.4.4 Kiểm tra các giả định cần thiết của hồi quy tuyến tính

Chương 4 Đề xuất giải pháp nhằm đẩy mạnh và nâng cao chất lượng hoạt động khởi nghiệp của sinh viên

4.1 Thảo luận kết quả

4.2 Đề xuất giải pháp đối với các trường học, cơ quan nhà nước và sinh viên nhằm đẩy mạnh hoạt động khởi nghiệp của sinh viên

Kết luận

1 Đóng góp của đề tài

2 Hạn chế của đề tài và các định hướng nghiên cứu tiếp theo