sinh 9- tuần 13,14

- Phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến về 2 phương diện khả năng di truyền và sự biểu hiện kiểu hình.. Thường biến : là những biến đổi kiểu hình phát sinh trong đời cá thể

BÀI 24: Đột biến số lượngNST

Tiết 25 – Tuần 13

I Môc tiªu

1 Ki ến thức :

- HS phân biệt được hiện tượng đa bội hóa và thể đa bội

- Trình bày được sự hình thành thể đa bội do ng/nhân rối loạn quá trình

ng/phân hoặc giảm phân Phân biệt sự khác nhau giữa 2 trường hợp trên

- Biết các dấu hiệu nhận biết thể đa bội bằng mắt thường và cách sử dụng các đặc điểm của thể đa bội trong chọn giống

2 Kĩ năng :

- Phát biểu kĩ năng q/sát và phân tích kênh hình

- Rèn kĩ năng hoạt động nhóm

II Chuẩn bị

- GV : Tranh phóng to hình 24.1  24.4 SGK/69,70

Tranh: sự hình thành thể đa bội

Phiếu học tập

- HS: Ôn lại bài ng/phân, giảm phân, đọc trước bài 24

III Hoạt động dạy – học

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

3 Bài mới

GV: Y/c nhớ lại kiến thức  trả lời câu hỏi

? Thế nào là thể lưỡng bội

- GV y/c HS thảo luận

+ Các cơ thể có bộ NST 3n, 4n, 5n… có chỉ số khác thể

lưỡng bội ntn ?

? Thể đa bội là gì ?

- GV : thông báo sự tăng số lượng NST, ADN  ảnh

hưởng tới cường độ đồng hóa và kích thước TB.

- GV : Y/c HS q.sát hình 24.1  24.4 hoàn thành phiếu

HT

III Hiện tượng đa bội thể

- Hiện tượng đa bội thể là trường hợp bộ NST trong TB sinh dưỡng tăng lên theo bội số của n ( > 2n )  hình thành các thể đa bội

Đối tượng quan

sát

Đặc điểm Mức bội thể Kích thước cơ quan

1 TB cây rêu

2 Cà độc dược

3 Củ cải

4 Quả táo

n, 2n, 3n, 4n Kích thước TB tăng

 Y/c HS thảo luận :

? Sự tương quan giữa mức bội thể và kích thước các cơ

quan ntn ?

- Dấu hiệu nhận biết: sự tăng kích thước các cơ quan

? Cơ thể nhận biết cây đa bội thể qua những dấu hiệu

nào ?

? Có thể khai thác những đặc điểm nào của cây đa bội thể

trong chọn giống ?

- Gv lấy VD minh họa

- GV: Y/c HS nhắc lại KQ của quá trình ng/phân, giảm

phân

- GV: Y/c HS q.sát hình 24.5  trả lời?

? So sánh giao tử, hợp tử ở 2 sơ đồ 24.5 ( a ) và (b)?

? Trường hợp nào rối loạn do ng/phân? Giảm phân?

+ Hình a: giảm phân bình thường, hợp tử ng/phân lần đầu

bị rối loạn

+ Hình b: giảm phân bị rối loạn  thụ tinh tạo hợp tử có

bộ NST > 2n

+ Hình a do rối loạn ng/phân , hình b do rối loạn giảm

phân.

- Ứng dụng:

+ Tăng kích thước thân cành  tăng sản lượng gỗ

+ Tăng kích thước thân, lá, củ  tăng sản lượng rau, màu

+ Tạo giống có năng suất cao

IV Sự hình thành thể đa bội

- Cơ chế hình thành thể đa bội do rối loạn ng/phân hoặc giảm phân không bình thường  ko phân li tất cả các cặp NST

 tạo thể đa bội

4 Củng cố:

- HS đọc KL chung SGK/71

? Thể đa bội là gì? Cho ví dụ ?

? Đột biến là gì ? kể tên các dạng đột biến ?

5 Dặn dò

- Học bài theo SGK, trả lời câu hỏi SGK

- Sưu tầm tranh, ảnh sự biến đổi kiểu hình theo MT sống

IV Rút kinh nghiệm

………

………

Tiết 26 – Tuần 13

I Môc tiªu

1 Ki ến thức :

- HS trình bày được khái niệm thường biến

- Phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến về 2 phương diện khả năng di truyền và sự biểu hiện kiểu hình

- Trình bày được khái niệm mức p.ư và ý nghĩa của nó trong chăn nuôi và trồng trọt

- Trình bày được ảnh hưởng của MT đối với tính trạng số lượng và mức phản ứng của chúng trong việc nâng cao năng suất vật nuôi và cây trồng

2 Kĩ năng :

- Rèn kĩ năng q.sát và phân tích kênh hình

- Rèn kĩ năng hoạt động nhóm

II Chuẩn bị

- GV : Tranh thường biến, bảng phụ, phiếu học tập

- HS ôn lại bài 19/57, đọc trước bài 25/72

III Hoạt động dạy – học

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

? Đột biến là gì? Kể tên các dạng đột biến ?

3 Bài mới

GV : Y/c HS q.sát tranh thường biến tìm

hiểu các VD

 Hoàn thành phiếu HT

Đối tượng q.sát Đ/k môi trường Mô tả kiểu hình tương ứng

H 25 : Lá cây rau mác

Trong nước Trên mặt nước Trong KK (trên cạn)

- Lá hình dải, nhỏ mềm

- Phiến lá rộng, nổi trên mặt

nước

- Lá hình mũi mác, nhỏ, cứng

VD 1 : Cây rau dừa

nước

Mọc trên bờ Mọc ven bờ Trên mặt nước

VD 2 : Hai luống su

hào

Trồng, chăm sóc đúng

k.thuật Trồng, chăm sóc ko đúng

k.thuật

- GV : kẻ phiếu HT lên bảng Y/c HS lên điền KQ q.sát

- GV : chốt lại đáp án đúng

- Phân tích kĩ VD : H25

? Nhận xét kiểu gen của cây rau mác mọc ở 3 môi trường ?

? Tại sao lá cây rau mác có sự biến đổi kiểu hình ?

- GV : Y/c HS thảo luận

? Sự biến đổi kiểu hình trong các VD trên do ng/nhân nào ?

? Thường biến là gì ?

- GV : Y/c HS thảo luận

? Sự biểu hiện ra kiểu hình của 1 kiểu gen phụ thuộc vào những yếu tố

nào ?( - Kiểu hình là do tương tác giữa kiểu gen và MT)

? Những tính trạng loại nào chịu ảnh hưởng của MT ?( Tính trạng số lượng

chịu ảnh hưởng của MT)

- Tính dễ biến dị của tính trạng số lượng liên quan đến năng suất  có lợi

ích và tác hại gì trong s.x ?

- GV : mức p.ư đề cập đến giới hạn thường biến của tính trạng số lượng

- GV : Y/c HS tìm hiểu VD :

? Sự khác nhau giữa năng suất bình quân và năng suất tối đa của giống DR 2

là do đâu ?

? Giới hạn năng suất do giống hay do kĩ thuật chăm sóc qui định?

? Mức p.ư là gì?

Thường biến : là những biến đổi kiểu hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của MT.

+ Thường biến xảy ra đồng loạt theo hướng nhất định và không di truyền được.

II Mối quan hệ giữa KG, MT và KH

- Kiểu hình là kết quả tương tác giữa kiểu gen và MT

- Các tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào KG

- Các tính trạng số lượng chịu ảnh hưởng của MT

III Mức phản ứng

- Mức p.ư là giới hạn thường biến của 1 kiểu gen trước những MT khác nhau.

- Mức p.ư do kiểu gen qui định.

4 Củng cố- kiểm tra

- HS đọc KL chung SGK/73

? Thường biến là gì? Phân biệt thường biến với đột biến?

5 Dặn dò

- Học bài theo SGK, làm câu hỏi 1, 3/73 vào vở

IV Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

………

Yên Lâm, ngày 13 tháng 11 năm 2010

Kí duyệt

Tiết 27 – Tuần 14

Nhận biết một vài dạng đột biến

I Môc tiªu

1 Ki ến thức :

- HS nhận biết được 1 số đột biến hình thái ở TV và phân biệt được sự sai khác

về hình thái của thân, lá, hoa, quả, hạt giữa thể lưỡng bội và thể đa bội trên tranh ảnh

- Nhận biết được hiện tượng mất đoạn NST trên ảnh chụp hiển vi, tiêu bản

2 Kĩ năng :

- Rèn luyện kĩ năng quan sát trên tranh và trên tieu bản

- Rèn kĩ năng sử dụng kính hiển vi

II Chuẩn bị

- GV : Tranh ảnh về các kiểu đột biến cấu trúc NST ở hành tây (ta)

+ Tranh ảnh về biến đổi số lượng NST ở hành tây, dâu tằm, dưa hấu

+ Tiêu bản hiển vi về : bộ NST bình thường và bộ NST bị mất đoạn, bộ NST (2n), 3n, 4n ở dưa hấu

+ Kính hiển vi quang học : 4 cái

- HS sưu tầm tranh ảnh về các loài cây trồng đột biến về hình thái

III Hoạt động dạy – học

- GV : Nêu yêu cầu của bài thực hành, phát dụng cụ đến các nhóm

Hoạt động 1

Nhận biết các đột biến gen gây ra biến đổi hình thái

- GV : Hướng dẫn HS q.sát tranh ảnh

đối chiếu dạng gốc và dạng đột biến

- HS : Q.sát kĩ các tranh, ảnh chụp  so sánh các đặc điểm hình thái của dạng gốc và dạng đột biến  ghi nhận xét vào bảng.

 Nhận biết các dạng đột biến gen

- Lá lúa

- Lông chuột

- Người ( màu sắc )

- Thân, bông, hạt

Hoạt động 2

Nhận biết các đột biến cấu trúc NST

- GV : Y/c HS nhận biết qua tranh vẽ

về các kiểu đột biến cấu trúc NST

- GV : Y/c HS nhận biết qua tiêu bản

hiển vi về đột biến cấu trúc NST

- GV : K.tra tiêu bản  xác nhận KQ

- HS : Quan sát tranh câm các dạng đột biến cấu trúc  phân biệt từng dạng

- 1 HS chỉ trên tranh, gọi tên từng dạng đ.biến

- Các nhóm q.sát tiêu bản dưới kính hiển vi

*) Lưu ý : q.sát ở bội giác bé  q.sát ở bội giác lớn

- Vẽ lại hình quan sát được

Hoạt động 3

Nhận biết một số kiểu đột biến số lượng NST

- GV : Y/c HS q.sát tranh : bộ NST

người bình thường và bệnh nhân đao

- GV : hướng dẫn các nhóm q.sát tiêu

bản hiển vi bộ NST ở người b.thường

và người bị đao

- So sánh ảnh chụp hiển vi bộ NST của

dưa hấu

- So sánh hình thái thể đa bội với lưỡng

bội

- HS : q.sát, chú ý số lượng NST ở cặp 21

- Các nhóm sử dụng kính hiển vi q.sát tiêu bản, đối chiếu với ảnh chụp  nhận biết cặp NST đột biến

- HS quan sát, so sánh  ghi nhận xét

1 Dâu tằm

2 Hành tây

3 Hành ta

4 Dưa hấu

4 Nhận xét đánh giá

- GV: nhận xét tinh thần thái độ thực hành của các nhóm

- Nhận xét KQ giờ thực hành  cho điểm một số nhóm

5 Dặn dò

- Viết báo cáo thu hoạch theo mẫu bảng 26 ( SGK/75 )

- Sưu tầm: Thân cây dừa nước mọc ở cạn và nước

IV Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

Tiết 28 – Tuần 14

Quan sát thường biến

I Môc tiªu

1 Ki ến thức :

- Nhận thức được 1 số thường biến phát sinh ở các đối tượng trước t/đ trực tiếp

của điều kiện sống

- Phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến

- Qua tranh ảnh, các mẫu vật sống rút ra được :

+ Tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen

+ Tính trạng số lượng chịu ảnh hưởng nhiều của MT

2 Kĩ năng :

- Rèn kĩ năng quan sát, phân tích thông qua tranh ảnh và mẫu vật

- Rèn kĩ năng thực hành

3 Thái độ :

Nghiêm túc, cẩn thận và tỉ mỉ trong thực hành

II Chuẩn bị

- GV : Tranh ảnh minh họa thường biến, ảnh chụp chứng minh thường biến không di truyền được

- HS : Mẫu khoai lang mọc trong tối và ngoài sáng, cây dừa nước

III Hoạt động dạy – học

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

- KT mẫu vật của các nhóm

3 Bài mới

Hoạt động 1

I Nhận biết 1 số thường biến

- GV: Y/c HS q.sát tranh, ảnh, mẫu vật.

 Nhận biết thường biến phát sinh

dưới ảnh hưởng của ngoại cảnh

 Nêu nhân tố t/đ gây thường biến?

- GV: chốt lại đáp án đúng

- HS: q.sát kĩ tranh, ảnh và mẫu vật + Mẫu củ khoai lang ( xanh-vàng )  a/s hoặc cây cỏ ( xanh-vàng )

+ Cây dừa nước ( lá- rễ )  độ ẩm

- Thảo luận nhóm: ghi vào bảng báo cáo

- Đại diện nhóm báo cáo

 lớp bổ sung

Hoạt động 2

II Phân biệt thường biến và đột biến

- GV: Hướng dẫn HS quan sát trên đối tượng cây mạ

mọc ven bờ và giữa ruộng ( ảnh )  thảo luận

? Sự sai khác giữa cây mạ mọc ở các vị trí khác nhau ở

vụ thứ nhất?

? Các cây lúa được gieo từ hạt của 2 cây lúa trên có

khác nhau ko? Nhận xét?

? Tại sao cây mạ mọc ven bờ phát triển tốt hơn cây ở

giữa ruộng?

- GV: Y/c HS phân biệt thường biến – đột biến.

- HS: Các nhóm q.sát, thảo luận  nêu được:

+ Hai cây mạ thuộc thế hệ thứ nhất ( Biến dị trong đời cá thể )

+ Con của chúng giống nhau ( biến dị không di truyền được )

+ Do điều kiện dinh dưỡng khác nhau

Hoạt động 3

III Nhận biết ảnh hưởng của MT đối với tính trạng số lượng và chất lượng

- GV: Y/c HS q.sát ảnh 2 luống su hào

cùng 1 giống nhưng có đ/k chăm sóc

khác

? Hình dạng củ của 2 luống có khác

nhau ko?

? Kích thước các củ su hào ở 2 luống

khác nhau ntn?

 Rút ra nhận xét

- HS nêu được:

+ Hình dạng củ giống nhau ( chất lượng ) + Củ to ( chăm sóc tốt ); củ nhỏ ( chăm kém )

 Nhận xét + Tính trạng chất lượng phụ thuộc kiểu gen

+ Tính trạng số lượng phụ thuộc vào đk sống

4 Nhận xét – đánh giá

- GV: Căn cứ vào bản thu hoạch đánh giá  cho điểm nhóm thực hiện tốt

5 Dặn dò

Đọc trước bài 28/78

IV Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

………

Yên Lâm, ngày 18 tháng 11 năm 2010

Kí duyệt