Chiến tranh thế giới thứ 2 đã làm chết gần 60 triệu người Trong đó, nhịều nhất là Liên Xô: hơn 20 triệu người , 90 triệu người bị tàn tật, thiệt hại vật chất gấp 10 lần so với chiến tra
Trang 1PHÒNG GD HUYỆN ĐĂKMIL.
Trường THCS Lê Quý Đôn.
MỘT SỐ TƯ LIỆU THAM KHẢO PHỤC VỤ CHO CÔNG TÁC DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 7-8-9.
KHỐI 9
Bài 4: BẢO VỆ HÒA BÌNH.
NHỮNG CON SỐ KHÔNG THỂ NÀO QUÊN!
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT ( 1914 – 1918 ).
Là cuộc chiến tranh đế quốc, nổ ra do mâu thuẫn ngày càng gay gắt trong việc phân chia lại thế giới, các thuộc địa, các vùng ảnh hưởng và các khu vực đầu tư Lúc đầu, là cuộc chiến tranh diễn ra giữa 2 khối ở Châu Aâu : Đức – Aùo – Hung và khối đồng minh Anh – Pháp – Nga – Bỉ – Xécbi – Mông-tê-nê-grô, về sau lôi cuôn đến 38 nước với 1,5 tỉ người
Chiến tranh thế giới thứ nhất kéo dài 4 năm gây nên những tổn thất vô cùng to lớn: 10 triệu người chết, hơn 20 triệu người bị thương, nhiều thành phố, làng mạc, đường sá, cầu cống, nhà máy bị phá hủy Số tiền các nước tham chiến chi phí cho chiến tranh lên tới khoảng 85 tỉ đô la
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI ( 1939 – 1945 ).
Cuộc chiến tranh lớn nhất, khốc liệt nhất, và tàn phá nặng nề nhất trong lịch sử loài người do phát xít Đức – Yù – Nhật phát động, lúc đầu mang tích chất chiến tranh đế quốc, sau trở thành chiến tranh chống phát xít, giữa 2 liên minh quốc gia là phe Trục ( Đức – Ý - Nhật ) và phe Đồng minh ( Mĩ – Anh – Pháp – Liên Xô – Trung Quốc )
Cuộc chiến tranh diễn ra trên 4 châu lục và 4 đại dương, liên quan đến 72 quốc gia, 1,7 tỉ người, tổng số quân tham chiến là 110 triệu
Chiến tranh thế giới thứ 2 đã làm chết gần 60 triệu người ( Trong đó, nhịều nhất là Liên Xô: hơn
20 triệu người ), 90 triệu người bị tàn tật, thiệt hại vật chất gấp 10 lần so với chiến tranh thế giới thứ 1, bằng tất cả các cuộc chiến tranh trong 1000 năm trước đó cộng lại
THẢM HỌA Ở HI-RÔ-SI-MA VÀ NA-GA-SA-KI.
Vúc lúc 8 giờ 15 phút nhày 6/8/1945, pháo đài bay B29 của Hoa Ký đã ném quả bom nguyên tử đầu tiên mang tên “ Chú bé ”, có công suất 12,5 kilôtôn xuống Hi-rô-si-ma ( thành phố cảng phía tây nam đảo Hôn-su ), hủy diệt cả thành phố này, làm chết ngay 80.000 người và hàng chục nghìn người bị nhiễm xạ trong phạm vi bán kính 10 km
Ba ngày sau vụ Hi-rô-si-ma, vào lùc 10 giờ 58 phút ngày 9/8/1945, môt máy bay Mĩ chở quả bom nguyên tử biệt hiệu “ Người khổng lồ ”, cất cánh từ đảo Ti-ni-an ( quần đảo Ma-ri-a-na ) ném xuống Na-ga-sa-ki, phá hủy nặng nề 1/3 thành phố, trong đó 4,5 km2 bị hủy diệt hoàn toàn Có 35000 người chết, 60.000 người bị thương.Vụ oanh tạc hủy diệt bằng bam nguyên tử ở Hi-rô-si-ma và Na-ga-sa-ki đã gây ra làn sóng phẫn nộ trong nhân loại
Nhân dân Nhật Ban đã xây dựng Đài tường niệm các nạn nhân bom nguyên tử, hàng năm vào ngày 6 và 9/8, nhân dân Nhật và nhiều người nước ngoài đã tới Hi-rô-si-ma và Na-ga-sa-ki để tưởng niệm, mở cuộc “ Hành hương vì hòa bình ”
BÀI 5: TÌNH HỮU NGHỊ GIỮA CÁC DÂN TỘC TRÊN THẾ GIỚI.
Trang 2TIẾN TRÌNH HỢP TÁC Á – ÂU ( ASEM ).
- Theo sáng kiến của của Xin-ga-po, tiến trình hợc tác Á – Âu, được chính thức thành lập tại Hội nghị cấp cao á – âu lần thứ nhất ( tổ chức tại Băng Cốc Tháng 3/1996 )
ASEM có 26 thành viên sáng lập gồm:
Thể chế hoạt động cao nhất của aseam là hội nghị cấp cao tổ chức 2 năm một lần Các hội nghị này sẽ được tổ chức luân phiên ở châu á và châu âu, tiếp đến là các hội nghị cấp bộ trưởng ( ngoại giao, kinh tế, tài chính, khoa học- công nghệ, môi trường,nông nghiệp )
Cho đền nay, aseam đã tổ chức được 4 hội nghị cấp cao
Aseam 1 tổ chức tại băng cốc, thái lan năm 1996
Aseam 2 tổ chức tại luôn đôn, anh năm 1998
Aseam 3 tổ chức tại xơ-un, hàn quốc năm 2000
Aseam 4 tổ chức tại cô-pen-ha-gen, đan mạch năm 2002
Aseam 5 tổ chức tại hà nội, việt nam năm 2004
Về nguyên tắc hoạt động: aseam là một diễn đàn đối thoại không chính thức, hoạt động theo nguyên tắc đồng thuận Trong văn kiện “ khuôn khổ hợp tác á-âu 2000 ”, thông qua tại hội nghị cấp cao aseam 2 ( 4/1998 ), và aseam 3 ( 10/2000 ), các nhà lãnh đạo aseam đã thỏa thuận cùng nổ lực tạo dựng “ mối quan hệ đối tác mới toàn diện giữa á – âu vì sự tăng trưởng mạnh mẽ hơn ”, trên cơ sở
Bình đẳng tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi
Tăng cường nhận thức và hiểu biết lẫn nhau thông qua một tiến trình đối thoại và tiến tới hợp tác trong việc xác định các ưu tiên cho các hoạt động phối hợp và hỗ trợ lẫn nhau
Triển khai đồng đều cả 3 lĩnh vực hợp tác chủ yếu là tăng cường đối thoại chính trị, thúc đẩy hợp tác phát triển kinh tế và đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực khác
- Đóng góp tích cực của việt nam đối với aseam 5 là việc việt nam đăng cai tổ chức hội nghị cấp cao á-âu lần thứ 5 vào tháng 10/ 2004 vừa qua, đây là một hội nghị quan trọng đánh đấu gân một thế kỷ hình thành và phát triển của diễn đàn, là cơ hội để các thành viênaseam trao đổi, đề ra các biện pháp đưa ra môi quan hệ hợp tác của aseam lên một tầm cao mới.10 nước châu á ( 7 nước ASEAN và 3 nước Đông Bắc á : Bru-nây, Hàn quốc, In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Nhật bản, Phi-lip-pin, Thái lan, Trung quốc, Việt nam, Xin-ga-po )
15 nước thuộc liên minh châu âu ( Ai-Rơ-Len, Anh, Aùo, Bỉ, Bồ-Đồ-Nha, Đan Mạch,Đức , Hà Lan, Hy Lạp, I-Ta-Li-A, Lúc-Xem-Bua, Pháp, Phần Lan, Tây-Ban-Nha, Thuỵ Điển ) và uỷ ban châu âu ( Eu) Tổng số dân các nước ASEAM khoảng 2,3 tỷ người, chiếm khoảng 37% dân số thế giới Tổng thu nhập quốc dân ( GDP ) của các nước ASEAM trong năm 2002 đạt khoảng 14.849 tỉ USD, chiếm khoảng 46% GDP toàn thế giới
Thể thức hoạt động cao nhất của ASEAM là Hội
BÀI 6: HỢP TÁC CÙNG PHÁT TRIỂN.
LIÊN MINH CHÂU ÂU ( EU ).
Sau chiến tranh thế giới thư 2, nhất là từ năm 1950, nền kinh tế các nước tây âu được khôi phục đã dẫn đến xu hướng là sự liên kết kinh tế giữa các nước trong khu vực
Khởi đầu là sự ra đời của cộng đồng than, thép của châu âu vào tháng 4/1951, gồm có 6 nước Anh, pháp, i-ta-li-a, bỉ, hà lan, và lúc xem bua
Trang 3Tháng 3/ 1957, sáu nước trên cùng nhau thành lập cộng đồng năng lượng nguyên tử châu âu rồi cộng đồng kinh tế châu âu
HIỆP HỘI CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á.
Hiệp hội các nước đông nam á là tổ chức quốc tế khu vực đông nam á, thành lập ngày 8/8/1967, tại băng cốc thái lan với sự tham gia của 5 nước; in-đô-nê-xi-a, phi-lip-pin, ma-lai-xi-a, xin-ga-po và thái lan.năm 1984, có thêm bru-nây tôn chỉ mục đích của hội là thúc đẩy sự phát triển khinh tế tiến bộ xã hội
và sự phát triển văn hóa trong khu vục nhằm củng cố nền tãng cho HIỆP HỘI CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á.
Từ những năm 90 của thế kỷ XX, tình hình chính trị khu vực Đông Nam Á được cải thiện rõ rệt Xu hướng nởi bật đầu tiên là sự mở rộng thành viên của tổ chức ASEAN
Tháng 7/1995, Việt Nam chính thức gia nhập và trở thành thành viên thứ 7 của ASEAN, sau đó là Lào, Mi-an-ma ( 9/1997 ), Cam-pu-chia ( 4/1999 )
Năm 1992, ASEAN quyết định biến Đông Nam Á thành một khu vực mậu dịch tự do ( AFTA ) trong vòng 10-15 năm Năm 1994, đã có 23 quốc gia trong và ngoài khu vực tham gia diễn đàn khu vực của ASEAN nhằm tạo ra môi trường hoà bình, ổn định cho công cuộc hợp tác phát triển của Đông Nam Á
CẦU MĨ THUẬN.
Cầu Mĩ Thuận được xem là cây cầu dây văng hiện đại nhất ở Việt Nam, là chiếc cầu đầu tiên lớn nhất vượt dòng Mêkông mà hàng triệu người dân vùng đồng bằng châu thổ sông Cửu Long mơ ước bao đời Cầu được xem là thành tựu lớn nhất của Chương trình viện trợ nước ngoài của chính phủ Uùc Được khởi công từ ngày 6/7/1997, khánh thành ngày 21/5/2000, cầu có tổng chiều dài là 1.535m, có 2 trụ tháp cao 123,5m nằm ở hai đầu nhịp cầu, mặt cầu rộng 23,6m, 4 làn xe phân cách giữa cầu, hai lề đi bộ Tổng kinh phí đầu tư xây dựng là 95,6 triệu đô la Uùc, trong đó, chính phủ Uùc tài trợ 66% kinh phí và chính phủ Việt Nam đóng góp 34%
Theo kết luận của chương trình giám sát đánh giá có tác động của cầu Mĩ Thuận: Cầu Mĩ Thuận tiết kiệm cho Việt Nam 104 tỉ đồng mỗi năm Trước đây, mỗi ngày chỉ có khoảng 4000 tấn hàng hoá vựot sông, hiện nay đã lên tới 13.000 tấn hàng hoá qua cầu
Cầu Mĩ Thuận ra đời đã nối liền 17 triệu người dân đồng bằng sông Cửu Long với các phần còn lại của Việt nam, góp phần vào chiến lược xoá đói giảm nghèo, tăng trưởng kinh tế toàn diện ủa chính phủ Việt Nam
NGÀY THẾ GIỚI VỀ MÔI TRƯỜNG.
- Ngày Nước Thế Giới.
Ngày 23/3, vào ngày này, các quốc gia và các tổ chức quốc tết thường tổ chức các hội thảo, phát đi những thông điệp kêu gọi cộng đồng thế giới sử dụng hợp lí và bảo vệ nguồn tài nguyên môi trường
- Ngày Quốc tế bảo vệ tầng Ô-zôn.
Ngày 16/9, kỷ niệm ngày ký kết nghị định thư Môn-trê-an ( 16/9/1987 ) về các chất phá huỹ tầng ô-zôn do đại hội đồng liên hiệp quốc quyết định Múc đích là bảo vệ tầng ô-zôn tránh khởi sự huy hoại của các tia cực tím của Mặt Trời, hiện tầng ô-zôn của chúng ta rất mỏng và đang tiếp tục bị huỷ hoại.û
- Ngày làm sạch thế giới.
( Tuần thứ 3 của tháng 9 ) xuất phát từ phong trào “ Làm sạch Ô-xtra-li-a ”, theo sáng kiến của một số nhà sáng lập người Ô-xtra-li-a và thuỷ thủ quốc tế Kia-nan, sau khi ông đã hoàn thành cuộc hành trình vòng quang thế giới Hiện nay, lễ kỷ niệm ngày làm sạch thế giới đã thu hút được sự tham gia của
120 nước trên thế giới Việt Nam cũng hưởng ứng ngày lễ từ năm 1995
- Ngày quốc tế về giảm các thàm hoạ thiên nhiên.
Trang 4( Tuần thứ 2 của tháng 10 ) duới hình thức tổ chức hội thảo, tuyên truyền, phát động cuộc thi vẽ tranh về các vấn đề liên quan đến giảm thảm hoạ thiên nhiên
BÀI 7: KẾ THỪA VÀ PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG TỐT ĐẸP
CỦA DÂN TỘC.
MỘT SỐ LỄ HỘI Ở VIỆT NAM.
HỘI GIÓNG.
Hội Gióng ( Hội Phù Đổng ) được tổ chức từ ngày 6 đến ngày 12/4 âm lịch hàng năm tại đền Gióng, xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nộiđể tưởng nhớ người anh hùng thần thoại đánh tan giặc Aân- Thánh Gióng Có năm làng tham gia tổ chức lễ hội là: Phù Dực, Đổng Viên, Phù Đổng ( ở bờ bắc sông Đuống ) và Đổng Xuyên, Hội xá ( ở bờ Nam sông Đuống ) Hội bắt đầu từ chiều ngày mồng 5 bằng cuộc tổng diễn tập của các làng tham gia lễ hội, chiều mồng 6 rước nước, sáng mồng 7 rước cờ, ngày mồng 8 rước cổ, ngày mồng 9 là hội chính sẽ diễn ra trận Thánh Gióng đánh giặc Aân, kết thúc bằng lễ dâng thủ cấp giặc và mở tiệc khao quân Hội Gióng là một cuộc diễn sướng tổng hợp, là bản anh hùng ca biểu dương sức mạnh tinh thần của dân tộc ta Lễ hội còn bảo lưu được nhiều nghi lễ và phong tục cổ truyền phonh phú của dân tộc ta
HỘI BÀI CHÒI.
Hội diễn ra vào mùa xuân ở vùng nông thôn miền trung Việt nam, trên một khoảng đất có 9 cái chòi: 1 chòi lớn ở giữa, 8 chòi nhỏ ở 2 bên đối diện với nhau Bài là bộ tam cúc, mỗi bộ 27 cặp, chia làm 2 phần, số quân bài bằng nhau và giống nhau từng cặp, một phần thân thẻ nhuộu đỏ, một phần nhuộu xanh Người ta đem một phần chia cho 9 chòi, mỗi chòi nhận 3 qyân may rủi Phần còn lại được ban tổ chức giữ làm bài tì, cắm ở ống tre, đặt ở khu giữa Từng con bài tì được rút ra, hô to cho các chòi nghe, nếu chòi nào ăn đủ 3 quân là thắng, sẽ báo hiệu bằng một hồi mõ Vị chức sắc của ban tổ chức sẽ đánh một hồi trống chầu để xác nhận chòi được cuộc Chòi thắng sẽ đốt một dây pháo mừng Từ cách hô dao con bài trong Hội bài chòi đã tạo thành một làn điệu cơ bản cho một kịch hát ở miền Trung, gọi là Hát bài chòi
HỘI VOI TÂY NGUYÊN.
Lễ hội là cuộc thi voi truyền thống của các dân tộc ở vùng Tây Nguyên, được mở vào dịp xuân, tiết trời mát mẻ Các làng đưa voi về buôn đônđể thi tài Nơi đây có một trường đấu, voi được xếp thành từng tốp ( khoảng 10 con ) Sau hồi tù và báo hiệu, các chú voi phải vượt quãng đường khoảng 2 km và lao nhanh về đích Con nào về trước sẽ được thưởng Đây cũng là dịp để nhân dân Tây Nguyên thể hiện tinh thần thượng võ
HỘI ĐUA GHE NGO.
Hội đua thuyền, gắn liền với lễ Ok-Om-Bok ( lễ cúng trăng ) của đồng bào Khơ-me Nam bộ, tổ chức hàng năm vào ngày 15/10 âm lịch để tạ ơn thần Trăng đã cho mùa màng tốt tươi, sông ngòi nhiều tôm cá
Trong đêm lễ, các gia đình bày cỗ cúng khi trăng vừa ló Lễ vật gồm có: cốm dẹt, chuối chín, dừa tươi gọt vỏ… Người ta thả những chiếc đèn giấy lên trời, những bè chuối có gắn đèn và lễ vật trên các dòng kênh, rạch để xua đuổi bóng tối và sự ẩm uớt Trung tâm của lễ hội là cuộc đua ghe ngo Đó là những chiếc thuyền độc mộc lớn có mũi và lái cong, trang trí màu sắc sặc sỡ do các trai tráng trong phum, sóc chèo Người ta cho rằng có lẽ đây là vết tích cùa tục thờ thuỷ thần, cá sấu, rắn nước… trong tín ngưỡng dân gian
Trang 5BÀI 8: NĂNG ĐỘNG – SÁNG TẠO.
“
THẦN ĐÈN ”.
Chắc hẳn các em sẽ nghỉ ngay đến vị thần đèn trong câu chuyện thần kỳ “ A-la-din và cây đèn thần ” ? Điều ấy dễ hiểu, vì những vị thần thường chỉ xuất hiện trong những câu chuyện thần kì Nhưng hôm nay, có một vị thần đã xuất hiện trên đất nước ta, dưới vóc dáng của một người nông dân bình dị ở một miền quê mộc mạc của đồng bằng sông Cửu Long: “ Thần đèn – Nguyễn Cẩm Luỹ ”
Nguyễn Cẩm Luỹ quê ở ấp Long Phước, xã Long Khánh, huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp Từ những công trinh đầu tiên là dời cổng Tam Quan của ngôi chùa Ông Cố, miếu bà chúa Xứ, đình Vĩnh Hoà
ở An Giang… đến công trình gần đây nhất là dời cổng chùa Vĩnh Nghiêm ở Thánh phố Hồ Chí Minh, ông đã di dời, chống nghiêng lún khoảng 201 cộng trình bằng bàn tay khối óc của mình Mơ ước của ông là cứu được những di tích hư hỏng cho đất nước và viết một cuốn sách truyền lại cho thế hệ sau
BÀI 9: LÀM VIỆC CÓ NĂNG SUẤT HIỆU QUẢ, CHẤT LƯỢNG.
NHỮNG HÒN ĐÁ CUỘI.
Trong một buổi nói chuyện với một nhóm các doanh nhân một chuyên gia trình bày về cách sử dụng thới gian có hiệu quả ông đặt lên bàn một cái lọ rộng miệng và một túi chứa những hòn đá cuội to bằng nắm tay sau đó ông lần lượt đặt từng hòn đá vào lọ cho đến khi không bỏ vào được nữa rồi hỏi mọi người
Cái lọ đã đậy chưa?
Mọi người đáp : “ đã đầy rồi ”
Oâng lấy ra một cái túi sỏi nhỏ, đổ từ từ vào lọ cho đấn khi các hòc sỏi không thể len lỏi vào được nữa, rồi lại hỏi
Cái lọ đã đầy chưa?
Lần này, mọi người trả lời thận trong hơn “chắc là chưa”
Hai lần tiếp theo sau đó, vị chuyên gia đã cho vào lọ: một túi cát và đổ nước vào ngập miệng lọ Cuối cùng, Ông ngước nhìn mọi người và hỏi:
Việc này nói lên điều gì?
Một nhà kinh doanh hanh nhảu đáp: “ Vấn đề là cho dù kế hoạch làm việc của bạn có sít sao đến đâu, nếu cố gắng, bạn vẫn có thể làm thêm được nhiều việc nữa ”
Vị chuyên gai đáp: “ Đó không phải là vấn đề, vấn đề chính ở đây là: Nếu bạn không đặt những hón đá cuội vào lọ trước, bạn sẽ không bao giờ có thể nhét chúng vào được ”
Chúng ta luôn cố gắng làm thật nhiều việc trong khoảng thời gian giới hạn của mình, nhưng phải xác định đâu là những việc cần làm trước để đem lại hiệu quả cao nhất
Các em hãy chọn va đặt những “ Hòn đá cuội “ của chính mình vào lọ nước cuộc sống nhé
BÀI 10: LÍ TƯỞNG SỐNG CỦA THANH NIÊN.
HÃY ĐỂ CHO ƯỚC MƠ CHẤP CÁNH
Hỡi các bạn trẻ của thế giới hôm nay
Trang 6Các bạn được sinh ra trong thời đại này.
Hãy …
Bay lên Mặt Trăng
Nắm bắt những vì sao
Thức dậy cùng sao buổi sớm
Xé toang màn đêm
Và đánh thức ước mơ trong tim
Khi bạn chất chứa ngày mai trong tim
Bạn sẽ không bao giờ cạn mơ uớc
Ước mơ chính là quà tặng của hy vọng
Hãy mơ những gì bạn muốn mơ, tới những nơi bạn muốn tới, trở thành những gì bạn muốn,… Hãy nhớ rằng: bạn chỉ có một cuộc sống và một cơ hội để làm tất cả những gì bạn muốn
Câu chuyện sau đây sẽ giúp chúng ta hiểu được điều Đoàn đó:
HAI HẠT GIỐNG.
Có 2 hạt giống nằm canh nhautrên mảnh đất mùa xuân màu mỡ
Hạt thứ nhất nói: “ Tôi muốn mọc thành cây, được đón ánh mặt trời, được thấy bầu trời cao rộng, được ra hoa kết trái, sống có ích và được hạnh phục “
Thế là nó vươn lên mạnh mẽ, bất chấp mọi trở ngại
Hạt giống thứ 2 nói: “ Tôi sợ bóng tối, sợ mặt đất cứng, sợ các loài sâu bọ, sợ mưa to gió lớn, sợ mất những quả chín thơm ngọt “ Thế là nó che mặt, ngủ vùi
Kết quả là hạt giống thứ 1 đã trở thành một cây to, sau bao nhiêu gian lao, bây giờ đã đến lúc trưởng thành, nó say sưa thưởng thức hương vị của đất trời, sung sướng ngắm nhìn lũ chim ríu rít trong từng khẽ lá và khuôn mặt rạng rỡ của con người khi hái những quả chín ngọt của nó Thật hạnh phúc vì đã thực hiện được ước mơ của mình và đang sống có ích
Còn hạt giống thứ 2, nó không nẩy mầm mà đang thối rửa dần, đến nổi đàn gà con trong vườn không thèm để mắt đến nó Không ai cón nhớ nó nữa
Các em ạ ! Nếu s9ống mà không có ước mơ và không dám mạo hiểm để vươn tới những khát vọng chân chính thì sẽ tự nhấn chìm cuộc đời mình
BÀI 12: QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CÔNG DÂN TRONG HÔN NHÂN.
BA ĐIỀU.
Ba điều trong đời người mà một khi đã đi qua thì không lấy lại được:
- Thời gian
- Lời nói
- Cơ hôi
Ba thứ có giá trị nhất trong đời:
- Tình yêu
- Lòng tự tin
- Bạn bè
Ca dao:
“ Đường đi những lách cùng lau
Trang 7cha mẹ tham giàu ép uổng duyên con ”.
“ Cái bống cõng chồng đi chơi
Đi đến chỗ lội, đánh rơi mất chồng
Chú lái ơi cho tôi mượn cỗ gầu sòng
Tôi tát nước cạn cho chồng tôi lên”
BÀI 13: QUYỀN TỰ DO KINH DOANH VÀ NGHĨA VỤ ĐÓNG THUẾ.
“
HIỆP SĨ DANH DỰ ” BIU GÊT.
Ngày 2/3/2005 vừa qua, Nữ hoàng Anh Ê-li-za-bet II, đã trao tặng danh hiệu “ Hiệp sĩ danh dự ” cho nhà kinh doanh Bill Gết, chủ tập đoàn Mai-crô-sốp, vì có những d0óng góp có tính chất cách mạng cho môi trường kinh doanh thế giới
Bill Gết sinh năm 1955, là người đã sáng tạo ra kĩ thuật phần mềm thông dụng nhất, là nhà kih doanh thành đạt nhất và cũng là người giàu có nhất thế giới
Bill Gết sớm khám phá ra những tiện ích của phần mềm và bắt đầu thiết kế chương trình máy tính từ năm
13 tuổi Năm 1975, ông đã cùng người bạn thời niên thiếu là PônA-len xây dựng công ty Mai-crô-sốp, với một niềm tin mãnh liệt là máy tính sẽ trở thành một công cụ đắc lực cho công sở và nhà riêng Việc làm đầu tiên của ông là hướng tới việc xây dựng phần mềm cho máy tính cá nhân Dưới sự lãnh đạo của Bill Gết, công ty Mai-crô-sốp đã không ngừng cải thiện kỹ thuật phần mềm, làm cho nó hiệu quả hơn, dễ sử dụng mày tính trên khắp thế giới Hệ điều hành Windows của Mai-crô-sốp đang được sử dụng ở 94% số máy tính trên toàn cầu Năm 2005, Mai-crô-sốp đang có ý định mở rộng hoạt động qua các lĩnh vực khác như: Tivi, ôtô, giải trí,…
Bill Gết còn là nhà từ thiện lớn của hành tinh, ông đã dùng hàng triệu đô la để giúp người nghèo đẩy lùi các căn bệnh như bại liệt, AIDS…
Từ khi còn là cậu bé ngồi trên ghế nhà trường, Bill Gết đã sớm ước mơ, chính nghị lực và tài năng của ông đã nuôi duỡng, chấp cánh cho những ứơc mơ đó bay cao, bay xa
Còn em, em có mong muốn mình sẽ trở thành một nhà kinh doanh trẻ tuổi và thành đạt không? Hãy thiết kế cho mình một chương trình hành động
BÀI 18: SỐNG CÓ ĐẠO ĐỨC VÀ TUÂN THEO PHÁP LUẬT.
CHA ÔNG TA NGÀY XƯA ĐÃ DẠY CON CHÁU NHƯ THẾ NÀO?
Ngày xưa khi hệ thống pháp luật chưa phát triển hoàn chỉnh như bây giờ, cha ông thường dạy con cháu bằng những hình ảnh, những câu ca dao, tục ngữ, những chuyện cổ chập chờn đưa con vào giấc ngủ Những tinh hoa văn hoá của dân tộc kết tụ trong những truyền thống, những phong tục tập quán lâu đời thường ẩn hiện thấp thoáng trong những câu hát truyền miệng từ đời này qua đời khác Lối giáo dục ẩn dụ, truyền miệng ấy đã nuôi dưỡng, hình thành lối tư duy, nếp sống, cách nhìn, cách giải quyết vấn đề trong cuộc sống cá nhân, gia đình và xã hội Lâu dần nó trở thành chuẩn mựcđạo đức chung mà tất cả đều phải tuân thủ, nếu ai đi chệch ra ngoài thì lập tức sẽ bị người đời lên án, cười chê, buộc phải có hành vi tự điều chỉnh mình nếu không muốn bị đứng ngoài xã hội
Sau đây là một số câu ca dao, tục ngũ mang ý nghĩa giáo dục đạo đức nhưng được thể hiện rất nhẹ nhàng, thấm thuý, kín đáo mà sâu sắc
Trang 8- Nói về cách xử sự trong quan hệ cha mẹ, vợ chồng, anh chị, bạn bè.
“ Cha sinh mẹ dưỡng
đức cù lao lấy lượng mà đong
Thờ cha mẹ ở hết lòng
Aáy là chữ hiếu dạy trong luân thường
Chữ dễ nghĩa là để nhường
Nhường anh, nhường chị, lại nhường người trên
Ghi lòng tạc dạ chớ quên
Con em hãy giữ lấy nền con em”
“ Yêu con yêu sau lưng, giận con giận trước mặt”
“ Chồng giận thì vợ bớt lời
Cơm khê bớt lửa một đời không khê.”
“ Thói thường gần mực thì đen
Anh em bạn hữu phải nên chọn người”
- Nói về lối sống, nếp sống.
Aên có chừng, chơi có độ,
Bớt giận làm lành
Xởi lởi trời gửi của cho, xo ro trời co của lại
- Làm người, giá trị con người.
“ Làm người biết nghĩ, biết suy
Ngồi trên lưng ngựa biết đi đường dài ”
Aùo rách cốt cách người thương
Xem người biết việc
- Giao tiếp.
Aên trông nồi, ngồi trông hướng
Aên bớt bát, nói bớt lời
Khéo bán, khéo mua cũng thua người khéo nói
- Phê phán các thói hư tật xấu.
Mượn gió bẻ măng
Gió chiều nào xoay chiều ấy
Đâm bị thóc, chọc bị gạo
Chẳng được ăn thì đạp đổ
Chuột chù chê Khỉ rằng hôi
Khỉ mới trả lời: Cả họ mày thơm……
Các em yêu quý ! Dân tộc ta có cả một kho tàng ca dao, tục ngữ, chuyện cổ… chuyền tải ý tứ của tổ tiên, hãy đọc cho nhau nghe và cố gắng tự điều chỉnh và hoàn thiện bản thân mình……
Trang 9GIÁO DỤC CÔNG DÂN: LỚP 7
BÀI 10: GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG
TỐT ĐẸP CỦA GIA ĐÌNH DÒNG HỌ.
TỔ NGHỀ THÊU.
“ Một mai ai chớ bỏ ai
Chỉ thêu nên gấm, sắt mài nên kim ”
Câu ca dao nói lên tình nghĩa thuỷ chung của dân tộc ta, qua đó nhắc đến ngề thêu Tổ nghề thêu là ông Lê Công Hành, sinh năm 1606 tại xãQuất Động, huyện Thường Tín, tỉnh hà Tây Oâng thi đỗ tiến sĩ đời vua Lê Chân Tông ( 1643 – 1649 ) Năm 1646, Ông được cử đi sứ Trung Quốc và đã tự học được kĩ thuật thêu và làm lọng rồi chuyền lại cho dân làng Quất Động và một số làng lân cận Nghề thêu trở thành nghề truyền thống không chỉ vì mục đích kiếm sống mà cón góp phần hoàn thiện đức tính công, dung, ngôn, hạnh theo quan niệm của phụ nữ xưa
TỔ THUỐC NAM.
“ Dúng thốc nam trị bệnh người nước Nam ”, là câu nói của Tuệ Tĩnh Thiền Sư – người sáng lập ra nghề thuốc Việt Nam Tuệ Tĩnh tên thật là Nguyễn Bá Tĩnh, sinh ở làng Nghĩa Phú, huyện Cẩm Giàng,
tỉnh Hải Dương Ông xuất gia từ bé, tự gọi là Trúc Lâm Đầu Đà, mất năm 1713 Tài liệu và tiểu sử của
ông chưa thống nhất, nhưng chắc chắn một điều, ông là tác giả của sách Nam dược thần hiệu, cuốn sách thuốc nam có hệ thống đầu tiên ở nước ta, trong đó có kể tên 500 vị thuốc Về sau, Hải Thượng lãn Ông khi biên soạn sách thuốc cũng tham khảo sách này
TỔ NGHỀ ĐÚC ĐỒNG.
Di tích trống đồng cho thấy nghề đúc đồng đã xuất hiện khá sớm ở nước ta Nhân dân tôn ông tổ nghề đúc đồng là 2 thiền sư Nguyễn Minh Không và Dương Không Lộ Theo sách nam dị nhân thì Nguyễn Minh Không làng Đàm Xá, tỉnh Nam Định, còn Dương Không Lộ là người Thái Bình Háng ngày, 2 ông đi khắp nơi để chữa bệnh cho nhân dân và quyên góp đồng để đúc chuông cho các ngôi chùa Tương truyền
2 ông đã góp phần tạo nên “ Tứ đại khí ” của nước ta, đó là: Tượng phật khổng lồ chùa Quỳnh Lâm ( Quảng Ninh ), tháp Báo Thiên dựng ở chùa Sùng Khánh ( Thăng Long ), chuông Quy Điền ở chùa Diên Hựu ( chùa một Cột ), vác chùa Phổ Minh ( Nam Định )
TỔ NGHỀ GỐM.
Truyền thuyêt về ông tổ đâu tiên của nghề gốm có tên là ông Đào Nồi, vốn là người ở đất Tuyên Quang, sau dời đi lập nghiệp ở làng Hương Canh, tỉnh Vĩnh Phúc, gia đình chuyên s9ống bằng nghề nặn nồi Truyền thuyết ở Vính Phúc còn kể vè nhân vật Cao Lỗ, là tướng giỏi của An Dương Vương, đã chế ra lẫy nỏ bán một phát ra nhiều mũi tên diệt được nhiều giặc Dù giữ chức vụ cao nhưng ông lại là người nặn nồi giỏi nên dân gọi là nồi hầu Truyền thuyết dân gian còn nói đến tổ nghề gốm ở Bát Tràng ( Gia Lâm-Hà Nội ) là Hứa Vĩnh Kiều, cùng với tổ 2 làng gốm khác có liên hệ chặt chẽ với Bát Tràng là Đào Trí Tiến ( làng Thổ Hà ) và Lưu Phong Tú ( làng Phú Lãng ) Họ cùng khởi nghề gốm ở Bát Tràng, sau đó đi
Trang 10học nghề ở Thiều Châu ( Quảng Đông-Trung Quốc ) về truyền nghề cho dân 3 làng Nghề gốm truyền thông cùa ta từ xưa đã tinh xảo và không thua kém bất cứ nước nào
TỔ NGHỀ MỘC.
Theo truyền thuyết, Tổ nghề Mộc là ông Lỗ Ban, theo khảo sát của các làng nghề truyền thống thì tại Ý Yên có thờ ông Tổ nghề mộc là Ninh Hữu Hưng, người Hoa Lư, Ninh Bình Ông được vua Đinh vời
ra xây dựng cung điện Học trò của ông có người vào lập nghiệp ở Thanh Hoá đã đào tạo nên những người thợ tài hoa ở ba làng Đại Tài, Hà Vũ, Hà Thái thuộc Thanh Hoá
TỔ NGHỀ DỆT.
Theo truyền thuyết thì công chúa Thiều Hoa, con gái thứ 6 của vua Hùng Vương là người đầu tiên tìm ra con tằm và phát minh ra nghề dệt lụa Một ông tổ khác là trạng Bùng Phùng Khắc Khoan đã học nghề ở Trung Quốc, về nước dạy cho dân làng Bùng dệt ra thứ lượt bằng tơ nổi tiếng, được gọi là lượt Bùng Ông Trần Quý làng La Khê ( Hà Tây ) được tôn là tổ nghề dệt gấm của thươngnhân nước ngoài, ông đã khám phá ra những bí mật của đường tơ lắt léo, một tấm gấm rực rỡ đã ra đời Từ đó nghề dệt gấm
La Khê nổi tiếng trong cả nước
TỔ NGHỀ KHẮC BẢN IN.
Tổ nghề khắc bản in là ông Lương Nhữ Hộc, sinh năm 1420 tại làng Hồng Lục, Hải Dương, đỗ tiến
sĩ năm 1442 và được vua Lê Nhân Tông cử đi sứ Trung Quốc Oâng đã bí mật khắc một bản Tri73 về nước, ông truyền nghề lại cho làng mình, sau đó người làng Liễu Tràng cũng sang học Từ đó 2 làng này trở thành trung tâm khắc ván in trong cả nước suốt mấy thế kỷ