Sữa tươi sạch là nguồn dinh dưỡng thuần khiết từ tự nhiên. Đây là thức uống bổ dưỡng phù hợp với mọi lứa tuổi, đáp ứng hoàn hảo nhu cầu dinh dưỡng của cả bệnh nhân lẫn người khỏe mạnh. Tất cả mọi người đều có thể tận hưởng lợi ích của các dưỡng chất đa dạng có trong sữa tươi sạch như vitamin, chất khoáng, protein và carbohydrate để có một cuộc sống khỏe mạnh và hạnh phúc.
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HCM
KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
CÔNG NGHỆ BAO BÌ ĐÓNG GÓI THỰC PHẨM
BÀI TIỂU LUẬN
CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT SỮA TƯƠI
GVHD: ĐẶNG THỊ YẾN
Lớp: chiều thứ 5, tiết 7,8 SVTH:
Quách Hoàng Hà – 2005110131
Lương Duy Trường – 2005110610
Nguyễn Thị Thúy Viên – 2006110141Trần Đức Thiên – 2006120162
Lê Thị Kim Quyên – 2006120178Nguyễn Thị Hoa Viên - 2006120229
Tp.Hồ Chí Minh, 11 – 2014
Trang 2MỤC LỤC
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT 3
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ SỮA 4
1.1 Giới thiệu sản phẩm 4
1.2 Quy trình công nghệ 5
1.3 Đặc tính sản phẩm 6
1.4 Lợi ích của sữa 7
CHƯƠNG 2 BAO BÌ CỦA SỮA TƯƠI 13
2.1 Lịch sử của bao bì sữa tươi 13
2.2 Giới thiệu bao bì màng nhiều lớp 14
2.2.1 Định nghĩa và mục đích 15
2.2.2 Cấu trúc 15
2.2.3 Phân loại 15
2.2.4 Phương pháp chế tạo màng nhiều lớp Error! Bookmark not defined 2.3 Các phương pháp ghép màng Error! Bookmark not defined. 2.3.1 Phương pháp ghép ướt Error! Bookmark not defined. 2.3.2 Ghép khô không dung môi .Error! Bookmark not defined. 2.3.3 Ghép đùn .Error! Bookmark not defined 2.4 Ưu, nhược điểm bao bì nhiều lớp .Error! Bookmark not defined. 2.4.1 Ưu điểm .Error! Bookmark not defined. 2.4.2 Nhược điểm .Error! Bookmark not defined 2.5 Bao bì Tetra pak 17
2.5.1 Lịch sử của bao bì Tetra pak 17
2.5.2 Đặc điểm 17
2.5.3 Cấu trúc bao bì tetra pak 20
Trang 3TÀI LIỆU THAM KHẢO 26
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
PE: Polyetylen
LDPE: Low density polyethylene
MDPE: Medium density polyetylene
HDPE: High density polyethylene
PET: Polyetylen terephthalate
PP: Polypropylen
OPP: Oriented polypropylene
BOPP: Butadiene oriented polypropylene
PS: Polystyrence
EVA: Ethylen vinyl acetate
Trang 4CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ SỮA
1.1 Giới thiệu sản phẩm.
Sữa tươi sạch là nguồn dinh dưỡng thuần khiết từ tự nhiên Đây là thứcuống bổ dưỡng phù hợp với mọi lứa tuổi, đáp ứng hoàn hảo nhu cầu dinh dưỡng của
cả bệnh nhân lẫn người khỏe mạnh Tất cả mọi người đều có thể tận hưởng lợi ích của
các dưỡng chất đa dạng có trong sữa tươi sạch như vitamin, chất khoáng, protein vàcarbohydrate để có một cuộc sống khỏe mạnh và hạnh phúc
Sữa tươi sạch được khuyến khích sử dụng trong tài liệu dinh dưỡng củanhiều quốc gia trên thế giới bởi nó chứa hầu hết các nhóm chất dinh dưỡng cần thiếthàng ngày cho mọi thành viên trong gia đình Nhờ vào các dưỡng chất tự nhiên này,sữa tươi sạch không chỉ giúp thúc đẩy sự phát triển ở trẻ em mà còn tốt cho sức khỏe
và vẻ đẹp của phụ nữ cũng như nam giới
Trang 5Những ưu điểm của sản phẩm sữa tiệt trùng:
Sữa tiệt trùng được qua xử lý ở nhiệt độ rất cao (trên 100oC), Nhờ đó toàn
bộ enzyme có trong sữa bị vô hoạt Sản phẩm sữa tiệt trùng được bảo quản ở nhiệt độphòng, thời gian bảo quản có thể kéo dài từ 3-6 tháng
Nhà sản xuất có thể tiết kiệm được chi phí bảo quản và vận chuyển trong
điều kiện nhiệt độ bình thường ( sữa thanh trùng phải được bảo quản ở nhiệt độ thấp
5-7oC)
Người ta có thể sử dụng phương pháp tiệt trùng ngoài bao bì hoặc trong bao
bì, bài này đề cập đến sản phẩm sữa tiệt trùng ngoài bao bì sử dụng nhiệt độ siêu caoUHT (ultra high temperature)
1.2 Quy trình công nghệ.
Trang 6Hình 1 Sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất sữa tiệt trùng UHT
Trang 7- Ở nhiệt độ cao, các hợp chất khử như đường lactose tác dụng với những
hợp chất chứa nhóm NH2(acid amin, peptid ) theo phản ứng maillard hình thành nêncác hợp chất khử và chất màu
- Một số protein trong sữa có thể bị biến tính
Để hạn chế những điều này, ta sử dụng quá trình tiệt trùng ngoài bao bì để
giảm thời gian tiệt trùng, hạn chế tổn thất các cấu tử dinh dưỡn g Sữa sau khi tiệt trùngphải được rót vào bao bì trong điều kiện vô trùng với bao bì đã được vô trùng Hiệnnay, loại bao bì được sử dụng là bao bì nhiều lớp, đó là loại bao bì duy nhất hiện naydùng cho các sản phẩm tiệt trùng ngoài bao bì, bao bì giấy thì được vô trùng dễ dàng
hơn so với các loại bao bì khác
1.4 Lợi ích của sữa.
Ở các nước phát triển, sữa tươi được xem là thực phẩm rất dinh dưỡng, giàu
vitamin và khoáng chất từ thiên nhiên, rất tốt cho cơ thể Sữa tươi không những được
sử dụng thường xuyê n như một thức uống hàng ngày, mà còn dùng dưới nhiều hìnhthức khác nhau từ pha chế, trộn với trái cây, làm bánh và thêm vào các món ăn Cácbác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng luôn khuyến khích người tiêu dùng uống sữa tươi100% thiên nhiên vì không chỉ dễ uống, mùi vị thơm ngon, sữa tươi còn dễ hấp thu và
có thể uống thường xuyên, liên tục dễ dàng với các hình thức bao bì đóng gói tiệndụng
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng - Viện Dinh dưỡng Quốcgia cho biết: “một trong những nguồn thực phẩm cung cấp canxi nhiều nhất là sữa vàcác chế phẩm từ sữa ” Thông thường một người trưởng thành cần khoảng 1.200 -
1.300mg canxi/ngày Để có đủ lượng canxi này, chỉ cần uống khoảng 3 ly sữa tươi mỗingày là đủ
Tuy nhiên, tại Việt Nam, mức tiêu thụ sữa tươi hãy cò n rất ít Trong tổngsản lượng sữa tiêu thụ ở Việt Nam, thì sữa tươi 100% thiên nhiên lấy từ các đàn bò
nuôi trong nước mới chỉ đáp ứng được 28% nhu cầu sữa cả nước Và lượng sữa tươi
nguyên chất được nhà sản xuất đưa đến người tiêu dùng chỉ chiếm khoảng 1/5 trongtổng lượng sữa này, số còn lại đưa vào các sản phẩm khác như: sữa đặc, sữa bột,kem…
Trang 8Đây là một khó khăn cho người tiêu dùng, vì điều đó nghĩa là chỉ có một vài
nhãn hiệu sữa uy tín trên thị trường thật sự cung cấp được sữa tươi nguyên chất100% Còn lại, đa phần chỉ là sữa hoàn nguyên, tức sữa bột bổ sung thêm nước Một
số nhà sản xuất bổ sung thêm vitamin, khoáng chất vào để có thành phẩm giống sữa
tươi nhưng rõ ràng chất lượng, mùi vị thì không thể như sữa tươi 100% thiên
nhiên được
Sở dĩ có sự thiếu hụt này là vì sản xuất sữa hoàn nguyên tốn chi phí thấp
hơn, lại không phải đầu tư nhiều vào hệ thống trang trại cũng như thu mua sữa tươitrong nước Các nhà sản xuất cứ thế tập trung vào dòng sữa này, nhập nhằng vớingười tiêu dùng Ông Nguyễn Đăng Vang, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học - Công
nghệ và Môi trường cho biết: “Sữa đông khô chất lượng kém xa sữa bò tươi, vì trướckhi tiến hành đông khô, các nhà máy sơ chế ở nước ngoài đã rút hết các thành phần
bơ và mỡ trong sữa Khi đưa nguyên liệu về Việt Nam, các nhà máy phải thực hiện
quá trình hoàn nguyên sữa, tức là bổ sung các thành phần dinh dưỡng sao cho gần đạt
được như sữa tươi ban đầu”
Trên thị trường hiện nay, chỉ có rất ít doanh nghiệp sản xuất sữa đảm bảo
được chất lượng sữa tươi nguyên chất của mình Và Vinamilk là một trong số những
doanh nghiệp sản xuất sữa hàng đầu đã chủ động trong việc đảm bảo nguồn nguyênliệu sữa tươi để sản xuất Hiện nay, Vinamilk thu mua mỗi ngày 400 tấn sữa tươi trênphạm vi cả nước Bên cạnh việc ký hợp đồng và thu mua sữa tươi từ hơn 5.000 hộ
chăn nuôi bò sữa, Vinamilk còn đồng thời đầu tư hàng trăm tỉ đồng để xâydựng trang trại, nhập đàn bò giống, đầu tư công nghệ chăn nuôi hiện đại, côngnghệ phối giống… nhằm đảm bảo nguồn cung cấp nguyên liệu có chất lượng cao.Ngoài 4 trang trại đã đi vào hoạt động ở Tuyên Quang, Lâm Đồng, Thanh Hóa vàNghệ An, Vinamilk vừa khánh thành thêm một trang trại bò sữa ở Bình Định với quy
mô 2.000 con vào tháng 10/2009 vừa qua
Bên cạnh đó, sữa tươi của Vinamilk còn được sản xuất trên dây chuyền tiệt
trùng khép kín được xem là hiện đại bậc nhất hiện nay, đáp ứng những tiêu chuẩn chấtlượng khắt khe nhất như tiêu chuẩn ISO 9001, tiêu chuẩn An Toàn Vệ Sinh Thực
Phẩm HACCP Nhờ vậy bảo đảm 100% sản phẩm không chỉ chất lượng cao mà còntuyệt đối an toàn cho người sử dụng Theo k ết quả của nghiên cứu thị trường do công
Trang 9ty FTA thực hiện gần đây, hơn 90% người tiêu dùng chọn Vinamilk vì có mùi vị
thơm ngon được sản xuất từ 100% sữa tươi thiên nhiên
Tổng Giám đốc Công ty CP Sữa VN (Vinamilk), Mai Kiều Liên cho biết:
“Việc đầu tư dài hạn vào ngành chăn nuôi bò sữa quy mô lớn cùng hệ thống sản xuất
hiện đại thể hiện cam kết của Vinamilk trong việc cung cấp cho người tiêu dùng sữa
tươi 100% bổ dưỡng và an toàn”
Uống sữa tươi ngăn ngừa tăng huyết áp
Dùng sữa và các chế phẩm từ sữa: Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng việcuống sữa, ăn sữa chua và pho mát có thể có những lợi ích đáng kể cho người bệnh caohuyết áp Sữa có thể giúp khống chế bệnh cao huyết áp, ngăn ngừa bệnh tim mạch,
giúp xương vững chãi và kéo dài tuổi thọ của ngườ i bện cao huyết áp Các chuyên gia
khuyến cáo rằng lượng sữa phù hợp cho người lớn từ 19 -50 tuổi là 2 phần sữa mỗingày, những người trên 50 tuổi là 3 phần sữa mỗi ngày Mỗi phần tương đương với 1
ly sữa, hoặc ¾ hũ sữa chua hay 50g pho mát
Uống sữa tươi tránh nguy cơ đột quỵ và đau tim
Hãy uống 0,5l sữa tươi mỗi ngày sẽ giúp bạn giảm nguy cơ đột quỵ và đautim, - lời khuyên của các nhà khoa học Ngoài ra, sữa cũng có tác dụng làm giảm khả
năng phát triển của bệnh tiểu đường và bệnh ung thư ruột
Các nhà khoa học của Trường Đại học Reading và Đại học Cardiff của Anh
đã công bố kết quả của hơn 324 nghiên cứu trên toàn thế giới có liên quan tới mối liên
hệ giữa sức khỏe của con người và việc tiêu thụ sữa của hàng nghìn người dân
Nghiên cứu phát hiện ra rằng, những người hàng ngày uống khoảng trên 0,5l(con số chính xác trong nghiên cứu là 0,568261 lít) sữa giảm tới 15 - 20% nguy cơphát triển của bệnh tim mạch
Giáo sư Ian Givens thuộc trường Đại học Reading nói: trong sữa có chứa
các protein có thể làm giả m huyết áp, có tác động tích cực tới tim và mạch máu
Các nhà khoa học cũng phát hiện thêm là: nhờ uống sữa mức độ phát triểncủa bệnh tiểu đường ở những người thử nghiệm cũng giảm 4 - 9% Chỉ số này cũng
Trang 10được tìm thấy ở những người mắc bệnh ung thư ruột Và cũng có tín hiệu khả quan đối
với những người mắc các loại ung thư khác, ung thư tuyến tiền liệt và bàng quang
Kết quả nghiên cứu không nhằm chỉ rõ sự khác biệt của việc dùng sản phẩmsữa có hàm lượng chất béo cao hay thấp trong bối cảnh gần đây các ph ương tiệntruyền thông có đưa tin thảo luận về việc tăng mức độ cholesterol trong máu có liênquan tới việc tiêu thụ các sản phẩm sữa Nó chỉ nhằm làm sáng tỏ vấn đề: con người
có lợi nhiều hơn hại khi uống sữa
Đồng thời các nhà nghiên cứu cũng muốn nhắc nhở thêm: sữa vẫn là nguồn
cung cấp canxi lớn cho cơ thể, do đó, thức uống đặc biệt này là có ích đối với trẻ em
Một ly sữa cũng có tác dụng làm giảm đáng kể cảm giác đói Điều đó giúpbạn tránh phải ăn nhiều gây ảnh hưởng trực tiếp tới trọng lượng cơ thể và làm giảmmức độ béo phì ở một số người
Nguồn cung cấp năng lượng
Carbohydrate và chất béo giúp cung cấp năng lượng cho sự phát triển và cáchoạt động thể chất Protein có vai trò xây dựng, duy trì và phục hồi các mô trong cơthể Hai dưỡng chất này cần thiết cho sự phát triển của trẻ nhỏ và quá trình sản xuất
năng lượng ở người lớn Hơn nữa, chất béo còn có vai trò tối quan trọng đối với sự
phát triển trí não và hệ thần kinh ở trẻ em
Trẻ em cần năng lượng để tập trung học tập, còn người lớn cần năn g lượng
để làm việc Sữa tươi sạch là nguồn dinh dưỡng tự nhiên và bổ dưỡng, có vai trò tạo
ra năng lượng cho các hoạt động học tập và làm việc của trẻ em và người lớn Trong
sữa tươi sạch có khoảng 3,5% chất béo, 4,7% carbohydrate, 3,3% protein Do đó, s ữa
tươi sạch là một nguồn cung cấp năng lượng mà mọi thành viên trong gia đình bạn nên
bổ sung trong bữa ăn hàng ngày bên cạnh những thực phẩm chính như thịt, ngũ cốchay rau xanh
Nguồn cung cấp những vitamin quan trọng cho cơ thể
Sữa tươi sạch rất giàu các loại vitamin và khoáng chất thiết yếu để duy trì sựcân bằng và hoạt động bình thường của cơ thể Các vitamin trong sữa tươi sạch baogồm: A, D và các vitamin nhóm B
Trang 11Vitamin A thúc đẩy sự phát triển của xương, duy trì cấu trúc của răng, tăngcường tầm nhìn ban đêm Vitamin A cũng có công dụng làm đẹp cho các bà mẹ và các
bạn gái, cụ thể là giúp da, mắt và tóc khỏe đẹp
Vitamin D hỗ trợ sự hấp thụ canxi trong cơ thể, duy trì hoạt động của hệthần kinh và tim, phòng chống còi xương Sữa tươi sạch đư ợc xem là nguồn vitamin D
tự nhiên tốt nhất
Các vitamin nhóm B trong sữa tươi sạch mang lại rất nhiều lợi ích cho sứckhỏe Niacin (vitamin B3), Riboflavin (Vitamin B2) và B12 giúp chuyển hóa thức ăn
để sản sinh năng lượng cho cơ thể Hỗn hợp vitamin B hỗ trợ cơ thể tiêu thụ chất béo
và glucose Niacin cũng giúp cơ thể tạo ra nhiều loại hormone sinh dục và hormone có
liên quan đến stress ở tuyến thượng thận và các cơ quan khác trong cơ thể Riboflavin
là một chất cần thiết cho làn da Thiếu hụt riboflavin sẽ dẫn đến các triệu chứng rám
da, khô nứt môi
Nguồn cung cấp các chất khoáng thiết yếu
Chất khoáng là nhóm dinh dưỡng quan trọng đối với sức khỏe của cả gia
đình bạn Uống sữa tươi sạch là một cách tốt để bổ sung chất khoáng vì sữa tươi sạch
chứa lượn g chất khoáng đa dạng như canxi, phốt pho, ma giê, kẽm - những loại chấtkhoáng không thể thiếu cho hoạt động của các cơ quan trong cơ thể
Sữa tươi sạch là nguồn cung cấp canxi tự nhiên tốt nhất Canxi rất cần thiếtcho sự hình thành răng, cho hoạt động của tim và cơ chế đông máu Canxi cũng đặcbiệt cần thiết cho sự phát triển chiều cao ở trẻ em, ngăn chặn sự mất xương và loãng
xương ở người lớn tuổi, đó cũng là 2 mối quan tâm lớn của các gia đình Việt Nam hiệnđại
Tuy nhiên, canxi cần phải hoạt động cù ng với Phốt-pho trong một độ cânbằng nhất định để có thể phát huy hiệu quả trong quá trình tạo dựng xương và răng
Ưu điểm của sữa tươi sạch là chứa đồng thời cả 2 chất khoáng này
Ma-giê có trong sữa tươi sạch giúp các cơ bắp khỏe mạnh, có ích cho xương
và tim, đồng thời có tác dụng như một loại thuốc an thần tự nhiên
Trang 12Kẽm là thành phần của một số enzyme và insulin; kẽm trong sữa tươi sạch
hỗ trợ làm lành vết thương, tăng trưởng, hồi phục mô và phát triển giới tính
Ngoài ra, sữa tươi sạch chứa một lượng nước đáng kể nên đây là loại thứcuống lý tưởng để bù đắp nước sau khi chơi thể thao hoặc tập thể dục, hay trong nhữngngày nóng bức
Uống sữa không chỉ là cách duy trì và củng cố sức khỏe mà còn giúp tạonên lối sống lành mạnh, gần gũi với thiên nhiên Sữa tươi sạch tốt cho mọi lứa tuổi bởi
nó mang lại những chất dinh dưỡng thiết yếu cho các hoạt động hàng ngày Sữa càng
tươi sạch thì càng có giá trị cao Vì vậy, bạn nên chọn loại sữa nào giữ được càngnhiều giá trị nguyên chất của tự nhiên càng tốt, ch ẳng hạn như sữa tươi sạch được sảnxuất theo một quy trình khép kín với công nghệ hiện đại đạt chuẩn quốc tế
Uống sữa tươi sạch đều đặn sẽ giúp tăng cường sức khỏe Chỉ khi mạnhkhỏe, chúng ta mới có thể làm việc với năng suất cao, phát huy khả năng sáng tạo tốt
hơn và tận hưởng cuộc sống một cách trọn vẹn hơn Đó là lý do vì sao bạn nên duy trì
Trang 13thói quen uống sữa tươi sạch và chia sẻ thói quen này với những người thân thươngcủa mình.
CHƯƠNG 2 BAO BÌ CỦA SỮA TƯƠI
TIỆT TRÙNG
2.1 Lịch sử của bao bì sữa tươi
Nhờ sự phát triển của công nghiệp đóng gói đã giúp bảo quản sữa được lâu
hơn, đưa sữa vào sản xuất hàng loạt và mang lại lợi nhuận to lớn cho nhà sản xuất
Những hộp sữa chúng ta uống ngày nay là kết tinh của rất nhiều tinh túy từ các nhà sảnxuất qua nhiều thế hệ Cuối thế kỷ 19, khi người ta vẫn còn phải vắt sữa bằng tay Tuy
nhiên, trước áp lực về sản xuất hàng loạt do hiệu ứng từ cuộc cách mạng công nghiệp,
các trang trại nuôi bò sữa ở Mỹ đã cho vào các chai thủy tinh để chuyển giao tới kháchhàng Trong thực tế, các chai sữa xuất hiện sớm nhất đều là hàng dùng chung, tức là
chai đó được dùng để đựng bất kỳ chất lỏng nào nếu cần Hình ảnh những chai sữa
thủy tinh để bên ngoài cửa nhà và ngày ngày sẽ có xe đi qua thu gom vỏ cũ và chuyểngiao vỏ mới đã trở nên quen thuộc, buộc các hộ gia đình phải tiêu thụ sữa đủ nhanh đểkhông bị hỏng và trả kịp chai