Những vấn đề chung về thuế và kế toán thuế

HỌC PHẦN THUẾ VÀ KẾ TOÁN THUẾ Mục tiêu của học phần Giải thích được bản chất và các nội dung cơ bản của các sắc thuế. Giải thích được bản chất của kế toán thuế. Làm rõ sự khác biệt giữa kế toán tài chính và kế toán thuế Tính toán được các sắc thuế trong doanh nghiệp. Tính toán các sắc thuế liên quan chủ yếu đến hoạt động sản xuất kinh doanh của DN như thuế GTGT, thuế xuất, nhập khẩu, thuế TNDN, thuế TTĐB, thuế TNCN. Thực hiện định khoản kế toán các sắc thuế trong doanh nghiệp Rèn luyện tính tự giác và tuân thủ các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp kế toán NỘI DUNG HỌC PHẦN CHƯƠNG 1 : NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THUẾ VÀ KT THUẾ CHƯƠNG 2: KẾ TOÁN THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG. CHƯƠNG 3: KẾ TOÁN THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU. CHƯƠNG 4: KẾ TOÁN THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT. CHƯƠNG 5: KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP. CHƯƠNG 6: KẾ TOÁN THUẾ TÀI NGUYÊN, THUẾ NHÀ ĐẤT, TIỀN THUÊ ĐẤT, CÁC LOẠI THUẾ KHÁC VÀ PHÍ, LỆ PHÍ CHƯƠNG 7: KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN http:khoaketoan.uneti.edu.vndecuongchitiethocphannganhdaotaoketoana251.html TÀI LIỆU Tài liệu tham khảo: Luật thuế, thông tư,nghị định hướng dẫn thuế, chuẩn mực kế toán, thông tư 200TTBTC PGS.TS. Trần Mạnh Dũng, TS. Hà Thị Thuý Vân, TS. Vũ Thị Kim Anh, Thuế và kế toán thuế trong doanh nghiệp nhỏ và vừa, Nhà xuất bản Tài chính, 2017 TS. Phạm Đức Cường, Thuế và kế toán thuế Việt Nam, Nhà xuất bản Tài chính, 2016 TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU HỌC PHẦN THUẾ VÀ KẾ TOÁN THUẾ Tài liệu học tập môn Thuế và kế toán thuế (xem trên thư viện số của trường) Hệ thống bài tập, câu hỏi trắcnghiệm, bài tập tình huống CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THUẾ VÀ KT THUẾ ThS. Vũ Thị Thanh Tâm Trường Đại học kinh tế kỹ thuật công nghiệp Mục tiêu học tập 1 • Nắm được khái niệm và đặc điểm của thuế; các yêu cầu của chính sách thuế đối với kế toán tài chính; 2 • Nắm vững phạm vi và chức năng của kế toán thuế; các nguyên tắc kế toán cơ bản đảm bảo xác định nghĩa vụ thuế; 3 • Nắm được các tài liệu kế toán để xác định và kiểm tra nghĩa vụ thuế Sau khi học xong chương này, sinh viên có thể: HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Để hoàn thành tốt bài học này, sinh viên cần thực hiện các nhiệm vụ sau: • Đọc trước tài liệu học tập, Chương 1 – Những vấn đề chung về thuế và kế toán thuế • Theo dõi bài giảng, hệ thống bài tập và câu hỏi trắc nghiệm của GV trên LMS • Làm BT và trả lời các câu hỏi trắc nghiệm • Hoàn thành các bài tập cuối bài, cuối chương • Nếu có nội dung chưa hiểu, SV liên hệ với GV qua địa chỉ email: vtttamuneti.edu.vn TÌNH HUỐNG DẪN NHẬP BÀI • BỐI CẢNH: – Một nền tài chính quốc gia lành mạnh phải dựa chủ yếu vào nguồn thu từ nội bộ nền kinh tế quốc dân.Tất cả các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước đều được đáp ứng qua các nguồn thu từ thuế, phí và các hình thức thu khác như: vay mượn, viện trợ nước ngoài, bán tài nguyên quốc gia, thu khác.... Ở Việt Nam, Thuế thực sự trở thành nguồn thu chủ yếu của Ngân sách Nhà nước từ năm 1990. Điều này được thể hiện qua tỷ trọng số thuế trong tổng thu ngân sách. – Doanh nghiệp muốn phát triển, cũng cần quản lý tốt nghĩa vụ của doanh nghiệp với nhà nước đã thực hiện đúng chưa? Có đảm bảo nộp đúng và đủ cho nhà nước? Để làm được điều này, doanh nghiệp cần sử dụng công cụ kế toán Bài học hôm nay sẽ giải quyết tình huống này cho doanh nghiệp • ĐẶT CÂU HỎI – 1 . Thuế là gì? – 2. Kế toán thuế là gì? CẤU TRÚC CHƯƠNG 1 1.1 1.2 1.3 1.4 Thuế và vai trò của thuế trong nền kinh tế Các yếu tố cấu thành nên một sắc thuế Phân loại thuế Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế 10 1.1. Thuế và vai trò của thuế trong nền kinh tế 1.1.1. Sự ra đời và tính tất yếu khách quan của thuế Thuế là một hình thức động viên bắt buộc của Nhà nước theo luật định thuộc phạm trù phân phối, nhằm tập trung một bộ phận thu nhập của các thể nhân và pháp nhân vào Ngân sách nhà nước, để đáp ứng các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước và phục vụ cho lợi ích công cộng. 11 1.1. Thuế và vai trò của thuế trong nền kinh tế 1.1.1. Sự ra đời và tính tất yếu khách quan của thuế Đặc điểm cơ bản của thuế: ✓ Thuế là một khoản thu của Ngân sách NN mang tính bắt buộc ✓ Thuế là khoản thu của NSNN mang tính chất không hoàn trả trực tiếp ✓ Thuế là một hình thức phân phối của cải xã hội chứa đựng các yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội 12 1.1. Thuế và vai trò của thuế trong nền kinh tế 1.1.2. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế trong nền kinh tế Khái niệm thuế: Thuế là một khoản đóng góp bắt buộc từ các thể nhân và pháp nhân cho Nhà nước theo mức độ và thời hạn được pháp luật quy định nhằm sử dụng cho mục đích chung toàn xã hội. 13 1.1. Thuế và vai trò của thuế trong nền kinh tếA 1.1.2. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế trong nền kinh tế Đặc điểm của thuế: Thuế có tính bắt buộc Thuế có tính không hoàn trả trực tiếp Thuế có tính pháp lý cao, 14 Thuế không chỉ đơn thuần là một nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước mà thuế còn gắn liền với các vấn đề về sự tăng trưởng kinh tế, về sự công bằng trong phân phối và sự ổn định xã hội. Tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước: Mỗi một loại thuế mà nhà nước ban hành đều nhằm vào mục đích là tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Trong nền kinh tế thị trường vai trò này của thuế càng nổi bật bởi thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước 1.1.2. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế trong nền kinh tế Vai trò của thuế trong nền kinh tế: 1.1. Thuế và vai trò của thuế trong nền kinh tế 15 Vai trò kích thích tăng trưởng kinh tế: là vai trò không kém phần quan trọng bởi vì chính sách thuế ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập, giá cả, quan hệ cung cầu, cơ cấu đầu tư và đến sự phát triển hoặc suy thoái của một nền kinh tế. Vai trò điều tiết thu nhập, thực hiện công bằng xã hội: Trong nền kinh tế thị trường, nếu không có sự can thiệp của nhà nước, để thị trường tự điều chỉnh thì sự phân phối của cải và thu nhập sẽ mang tính tập trung rất cao tạo ra hai cực đối lập nhau: một thiểu số người sẽ giàu có lên nhanh chóng, còn cuộc sống của đại bộ phận dân chúng ở mức thu nhập thấp. 1.1.2. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế trong nền kinh tế Vai trò của thuế trong nền kinh tế: 1.1. Thuế và vai trò của thuế trong nền kinh tế CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM Câu 1: Thuế là? a. Một khoản đóng góp bắt buộc từ các pháp nhân và thể nhân b. Một khoản đóng góp tự nguyện từ các pháp nhân và thể nhân c. Một khoản đóng góp bắt buộc từ các pháp nhân d. Tất cả các đáp án trên đều sai Câu 2: Vai trò của thuế trong nền kinh tế thị trường a. Thuế là công cụ tập trung chủ yếu nguồn thu cho ngân sách b. Thuế là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế c. Cả a và b đều đúng d. Thuế là biện pháp tài chính mang tính bắt buộc và tính pháp lý Câu 3: Vì sao nói thuế tồn tại và phát triển là một tất yếu khách quan? a. Thuế được Nhà nước sử dụng như một công cụ kinh tế quan trọng. b. Thuế là hình thức động viên cổ xưa nhất của tài chính nhà nước. c. Thuế là phạm trù kinh tế xuất hiện và tồn tại cùng với sự hình thành và phát triển của Nhà nước. d. Thuế là một công cụ để động viên một phần thu nhập của người dân. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM Đáp án: 1a, 2c, 3c 18 Là những pháp nhân và cá nhân có đối tượng tính thuế, không hẳn chỉ là các đơn vị kinh doanh là người nộp thuế mà bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào có đối tượng tính thuế đều thuộc diện nộp thuế. Người nộp thuế là người đem tiền thuế nộp cho Nhà nước Người chịu thuế là người có thu nhập bị thuế điều tiết. 1.2.1 Đối tượng nộp thuế (người nộp thuế): 1.2. Các yếu tố cấu thành nên một sắc thuế 19 Là những căn cứ để xác định số tiền thuế phải nộp. Nói cách khác đối tượng tính thuế là cơ sở tính thuế được thể hiện dưới dạng tiền tệ. Mỗi sắc thuế đều được xây dựng dựa trên một đối tượng xác định cụ thể. Không thể một loại thuế vừa tính trên đối tượng này, vừa tính trên đối tượng khác và có ba đối tượng chính để tính thuế như sau: Giá trị hàng hóa, dịch vụ được tạo ra bởi hoạt động kinh tế; Giá trị tài sản; Thu nhập của doanh nghiệp hoặc cá nhân. 1.2.2 Đối tượng tính thuế: 1.2. Các yếu tố cấu thành nên một sắc thuế 20 Trong một Luật thuế, thuế suất là linh hồn của sắc thuế, thể hiện nhu cầu cần tập trung nguồn tài chính và biểu hiện chính sách kinh tế xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ phát triển kinh tế. Đồng thời, đó cũng là mối quan tâm hàng đầu của người nộp thuế. 1.2.3 Thuế suất, biểu thuế: 1.2. Các yếu tố cấu thành nên một sắc thuế 21 Thuế suất có hai loại cơ bản: Thuế suất tuyệt đối và thuế suất tương đối (tỷ lệ). Thuế suất tuyệt đối: Là mức thuế tính bằng số tuyệt đối cho đối tượng tính thuế (VD: thuế Môn bài). Thuế suất tương đối (tỷ lệ): Là mức thuế được tính bằng tỷ lệ phần trăm quy định cho mỗi đối tượng tính thuế nên rất linh hoạt và phù hợp với nền kinh tế có nhiều biến động. (VD: thuế suất tỷ lệ 5%,10%, ...) 1.2.3 Thuế suất, biểu thuế: 1.2. Các yếu tố cấu thành nên một sắc thuế 22 Chế độ miễn giảm thuế thường được áp dụng trong các trường hợp dưới đây: Có thể miễn giảm trong thời gian đầu mới thành lập; Theo vùng, miền khó khăn; Theo ngành nghề ưu đãi,... 1.2.4 Chế độ giảm thuế, miễn thuế 1.2. Các yếu tố cấu thành nên một sắc thuế 23 1.2.5 Thời hạn thu, thủ tục nộp thuế và các chế tài liên quan 1.2. Các yếu tố cấu thành nên một sắc Về kê khai thuế phải tuân thủ theo mẫu quy định hiện hành và theo định kỳ quy định tháng hoặc quý hoặc năm. Thời hạn các đối tượng nộp thuế phải nộp các tờ kê khai thuế đối với từng sắc thuế cụ thể cũng được quy định về mẫu biểu và thời hạn nôp cụ thể (chậm nhất là ngày nào), trong mỗi sắc thuế cũng được qui định cụ thể về chế tài xử lý vi phạm nghĩa vụ thuế. Về nộp thuế cũng được quy định nộp ở đâu (nơi mà cơ quan thuế chỉ định); nộp bằng gì; thời hạn nộp thuế và các quy định về xử lý vi phạm về chậm nộp. Câu 4: Tại sao nói “Thuế góp phần thực hiện công bằng xã hội, bình đẳng giữa các thành phần kinh tế và tầng lớp dân cư”? a. Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước. b. Thuế là một khoản thu không hoàn trả cho người nộp thuế. c. Thuế là một khoản thu vào các thể nhân, pháp nhân có thu nhập do lao động, do hoạt động sản xuất kinh doanh… tạo ra. d.Thuế là một khoản bao giờ cũng chứa đựng yếu tố thực về kinh tế xã hội Đáp án: 4c CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM 25 1.3.1 Phân loại theo đối tượng đánh thuế 1.3. Phân loại thuế Phân loại theo đối tượng đánh thuế có: Thuế tài sản, thuế đánh vào thu nhập và thuế tiêu dùng + Thuế tài sản: Là sắc thuế đánh vào bản thân tài sản chứ không đánh vào phần thu nhập phát sinh từ tài sản đó ví dụ như thuế nhà đất.. + Thuế đánh vào thu nhập: Là sắc thuế chỉ thực hiện đối với những đối tượng có giá trị thặng dư phát sinh từ tài sản của họ như thuế TNDN, TNCN + Thuếtiêu dùng: Là loại thuế gián thu như thuế GTGT thuế tiêu thụ đặc biệt 26 1.3.2 Phân loại theo tính chất chuyển dịch tiền thuế 1.3. Phân loại thuế Thuế gián thu: bao gồm các loại thuế như thuế xuất nhập khẩu, thuế gắn với sản xuất và bán hàng hóa. Gọi chung là thuế gián thu vì người gánh chịu thuế là khách hàng, nhưng người nộp thuế lại là người bán hàng, nhà nhập khẩu. Nói khác đi, đã có sự chuyển dịch nghĩa vụ thuế từ khách hàng sang người kinh doanh. Thuế gián thu có ưu điểm thường hạn chế sự phản ứng thuế từ người gánh chịu thuế nhưng lại không tạo ra sự bình đẳng về điều tiết thu nhập của những đối tượng có thu nhập chênh lệch. 27 1.3.2 Phân loại theo tính chất chuyển dịch tiền thuế 1.3. Phân loại thuế Thuế trực thu: bao gồm các loại thuế như thuế thu nhập, thuế đánh vào tài sản, thuế đánh vào đối tượng thường trú… Thuế được gọi là thuế trực thu vì người có nghĩa vụ nộp thuế thường là người gánh chịu thuế, hay nói cách khác người nộp thuế không thể chuyển nghĩa vụ thuế sang cho các đối tượng khác. Thuế trực thu có ưu điểm đảm bảo sự công bằng trong việc điều tiết thu nhập thặng dư của người nộp thuế nhưng thường gây ra sự phản ứng về thuế của người nộp thuế do không có sự chuyển dịch về thuế và có một sự đảm bảo chắc chắn rằng phải thực hiện một nghĩa vụ nộp tiền. Câu 5: Thuế gián thu là thuế mà doanh nghiệp nộp thay cho ai? a. Cho sản phẩm hàng hóa tiêu thụ của bản thân doanh nghiệp. b. Cho đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu. c. Cho người nhận gia công. d. Cho người tiêu dùng Câu 6: Loại thuế nào sau đây KHÔNG phải là thuế trực thu? a. Thuế giá trị gia tăng. b. Thuế thu nhập cá nhân. c. Thuế chuyển quyền sử dụng đất. d. Thuế thu nhập doanh nghiệp. Câu 7: Dựa vào tiêu thức nào dưới đây để phân loại thuế thành thuế trực thu và thuế gián thu? a. Theo đối tượng chịu thuế. b. Theo khả năng chuyển dịch gánh nặng thuế. c. Theo khả năng nộp thuế. d. Theo phương thức đánh thuế Đáp án: 5d, 6a, 7b CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM 1.4. Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế Nội Dung Phạm vi và chức năng kế toán thuế thuộc kế toán tài chính Đơn vị kế toán thực hiện kế toán thuế. Kế toán tài chính cung cấp các căn cứ xác định nghĩa vụ nộp thuế doanh nghiệp Các nguyên tắc kế toán cơ bản bảo đảm xác định trung thực, khách quan nghĩa vụ nộp các loại thuế Các tài liệu kế toán cung cấp số liệu cho công việc xác định và kiểm tra nghĩa vụ thuế 1.4. Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế 1.4.1.Phạm vi và chức năng kế toán thuế thuộc kế toán tài chính Thông tin của KTTC 1.Doanh nghiệp Thuế Ngân hàng Chủ đầu tư Kế toán thuế là một bộ phận trong phòng kế toán với nhiệm vụ lập hồ sơ báo cáo theo quy định của các luật thuế mà đơn vị có trách nhiệm phải nộp loại thuế đó. Kế toán thuế là quá trình thu thập, xử lý các thông tin về tình hình hoạt động SXKD của đơn vị để lập các báo cáo thuế theo quy định của pháp luật. 1.4. Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế 1.4.1.Phạm vi và chức năng kế toán thuế thuộc kế toán tài chính ? Phân biệt Kế toán tài chính và kế toán thuế? 1.4. Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế 1.4.2. Đơn vị kế toán thực hiện kế toán thuế Điều 2 Khoản 1 c Luật kế toán Việt Nam quy định: Đơn vị kế toán là doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam. Đơn vị kế toán được hiểu là một tổ chức độc lập kể cả đối với chủ sở hữu và tổ chức này thực hiện một quy trình kế toán khép kín từ khâu lập chứng từ đến khâu ghi sổ và lập báo cáo tài chính (các doanh nghiệp có đủ tư cách pháp nhân). 1.4. Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế 1.4.3. KTTC cung cấp những căn cứ xác định Nghĩa vụ thuế Thông tin kế toán là cơ sở để các cơ quan chức năng của Nhà nước kiểm tra, đánh giá tình hình thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Cơ quan thuế căn cứ vào tờ khai thuế, hồ sơ quyết toán thuế của doanh nghiệp để kiểm tra tính đầy đủ, tính hợp lệ, hợp pháp, kiểm tra việc tính toán số liệu trên báo cáo. 34 1.4. Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế Nguyên tắc giá gốc Nguyên tắc hoạt động liên tục  Nguyên tắc thận trọng Nguyên tắc cơ sở dồn tích Nguyên tắc phù hợp Nguyên tắc trọng yếu Nguyên tắc nhất quán Yêu cầu khách quan, trung thực, đầy đủ, kịp thời, dễ hiểu và có thể so sánh được 1.4.4.Các nguyên tắc kế toán cơ bản bảo đảm xác định trung thực, khách quan nghĩa vụ nộp các loại thuế 35 1.4. Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế Chứng từ kế toán Phương pháp tính giá Tài khoản và hệ thống tài khoản Sổ kế toán Báo cáo tài chính Các tài liệu kế toán cung cấp số liệu cho việc xác định và kiểm tra nghĩa vụ thuế Câu 8: Tài liệu kế toán nào là căn cứ quan trọng hàng đầu cho việc xác định và kiểm tra nghĩa vụ thuế a. Chứng từ kế toán b. Sổ kế toán c. Tài khoản kế toán và hệ thống tài khoản kế toán d. Báo cáo tài chính Câu 9: Công việc của kế toán thuế là: a. Trực tiếp làm việc với cơ quan thuế khi có phát sinh các nghiệp vụ liên quan đến thuế b. Xác định đúng các khoản thuế phải nộp ngân sách Nhà nước c. Lập các báo cáo và theo dõi các khoản thuế phải nộp Nhà nước d. Kiểm tra, xác định, theo dõi, lập kế hoạch, báo cáo theo qui định về các loại thuế phải nộp ngân sách Nhà nước và trực tiếp làm việc với cơ quan thuế theo quy định về quản lý thuế CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM Câu 10: Các báo cáo tài chính chịu sự chi phối chặt chẽ của các luật thuế, biểu hiện cụ thể: a. Bảng cân đối kế toán b. Báo cáo kết quả kinh doanh c. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ d. Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết quả kinh doanh Đáp án: 8a,9d,10d CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM 38 BÀI TẬP VẬN DỤNG Bài 1. Có các giao dịch tại công ty TNHH thương mại Hà nội như sau: 1. Ngày 3112N công ty có xuất bán 1 lô hàng giá vốn trị giá 500.000.000đ, giá bán chưa bao gồm thuế GTGT 10% là 550.000.000đ, tiền hàng chưa thanh toán. 2. Ngày 51N+1 người mua trả lại 50% giá trị hàng hóa mua ngày 3112N do chất lượng kém và thanh toán tiền hàng, công ty đã đồng ý và nhập kho số hàng bị trả lại. 3. Ngày 101N+1 kế toán công ty TNHH thương mại Hà nội làm tờ khai thuế GTGT cho kỳ kế toán tháng 12N đã không kê khai doanh thu và tiền thuế GTGT của 50% giá trị hàng hóa bán ra ngày 3112N do chất lượng kém bị trả lại vào ngày 51N+1. Yêu cầu: Theo quan điểm của bạn kế toán công ty TNHH thương mại Hà nội kê khai thuế GTGT cho kỳ kế toán tháng 12N đúng hay sai và giải thích. TỔNG KẾT BÀI 1. Thuế là một khoản đóng góp bắt buộc từ các thể nhân và pháp nhân cho Nhà nước theo mức độ và thời hạn được pháp luật quy định nhằm sử dụng cho mục đích chung toàn xã hội. 2. Các yếu tố cấu thành nên 1 sắc thuế Đối tượng nộp thuế; Đối tượng tính thuế; Thuế suất, biểu thuế; Chế độ giảm thuế, miễn thuế; Thời hạn thu, thủ tục nộp và các chế tài liên quan. 3. Phân loại thuế theo tính chat chuyển dịch tiền thuế chia thành thuế trực thu và thuế gián thu 4. Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế gồm: Phạm vi và chức năng kế toán thuế; đơn vị kế toán thực hiện kế toán thuế; kế toán tài chính cung cấp các căn cứ xác định nghĩa vụ thuế; các nguyên tắc kế toán cơ bản đảm bảo xác định trung thực, khách quan nghĩa vụ nộp các loại thuế. CHUẨN BỊ BÀI SAU Đọc và nghiên cứu tài liệu chương 2: Thuế và kế toán thuế GTGT Làm các bài tập 2,3,4 trong hệ thống câu hỏi và bài tập chương 1 Làm câu hỏi thảo luận và câu hỏi trắc nghiệm trong hệ thống câu hỏi và bài tập chương 1 CHÚC CÁC BẠN THÀNH CÔNG

HỌC PHẦN

THUẾ VÀ KẾ TOÁN THUẾ

Mục tiêu của học phần

-Giải thích được bản chất và các nội dung cơ bản của các sắc thuế Giải thích được bản chất của kế toán thuế Làm rõ sự khác biệt giữa

kế toán tài chính và kế toán thuế

Tính toán được các sắc thuế trong doanh nghiệp Tính toán các sắc thuế liên quan chủ yếu đến hoạt động sản xuất kinh doanh của DN như thuế GTGT, thuế xuất, nhập khẩu, thuế TNDN, thuế TTĐB, thuế TNCN

NỘI DUNG HỌC PHẦN

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THUẾ VÀ KT THUẾ

CHƯƠNG 2: KẾ TOÁN THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG.

CHƯƠNG 3: KẾ TOÁN THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU.

CHƯƠNG 4: KẾ TOÁN THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT.

CHƯƠNG 5: KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP.

CHƯƠNG 6: KẾ TOÁN THUẾ TÀI NGUYÊN, THUẾ NHÀ ĐẤT, TIỀN THUÊ ĐẤT, CÁC LOẠI THUẾ KHÁC VÀ PHÍ, LỆ PHÍ

CHƯƠNG 7: KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN

TÀI LIỆU

Tài liệu tham khảo:

TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU HỌC PHẦN THUẾ VÀ KẾ TOÁN THUẾ

Tài liệu học tập môn Thuế và kế toán thuế (xem trên thư viện số của trường)

Hệ thống bài tập, câu hỏi trắcnghiệm, bài tập tình huống

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THUẾ VÀ KT THUẾ

ThS Vũ Thị Thanh Tâm

Trường Đại học kinh tế kỹ thuật công nghiệp

Mục tiêu học tập

1

• Nắm được khái niệm và đặc điểm của

thuế; các yêu cầu của chính sách thuế đối với kế toán tài chính;

• Làm BT và trả lời các câu hỏi trắc nghiệm

• Hoàn thành các bài tập cuối bài, cuối chương

• Nếu có nội dung chưa hiểu, SV liên hệ với GV qua địa chỉ email: vtttam@uneti.edu.vn

TÌNH HUỐNG DẪN NHẬP BÀI

• BỐI CẢNH:

– Một nền tài chính quốc gia lành mạnh phải dựa chủ yếu vào nguồn thu

từ nội bộ nền kinh tế quốc dân.Tất cả các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước đều được đáp ứng qua các nguồn thu từ thuế, phí và các hình thức thu khác như: vay mượn, viện trợ nước ngoài, bán tài nguyên quốc gia, thu khác Ở Việt Nam, Thuế thực sự trở thành nguồn thu chủ yếu của Ngân sách Nhà nước từ năm 1990 Điều này được thể hiện qua tỷ trọng số thuế trong tổng thu ngân sách.

– Doanh nghiệp muốn phát triển, cũng cần quản lý tốt nghĩa vụ của doanh nghiệp với nhà nước đã thực hiện đúng chưa? Có đảm bảo nộp đúng và đủ cho nhà nước? Để làm được điều này, doanh nghiệp cần

1.1 Thuế và vai trò của thuế trong nền kinh tế

1.1.1 Sự ra đời và tính tất yếu khách quan của thuế

Thuế là một hình thức động viên bắt buộc của Nhà nước theo luật định thuộc phạm trù phân phối, nhằm tập trung một bộ phận thu nhập của các thể nhân và pháp nhân vào Ngân sách nhà nước, để đáp ứng các nhu cầu chi tiêu của

1.1 Thuế và vai trò của thuế trong nền kinh tế

1.1.1 Sự ra đời và tính tất yếu khách quan của thuế

Đặc điểm cơ bản của thuế:

✓ Thuế là một khoản thu của Ngân sách NN mang

tính bắt buộc

✓ Thuế là khoản thu của NSNN mang tính chất

không hoàn trả trực tiếp

✓ Thuế là một hình thức phân phối của cải xã hội

chứa đựng các yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội

1.1 Thuế và vai trò của thuế trong nền kinh tế

1.1.2 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế trong nền kinh tế

Khái niệm thuế:

Thuế là một khoản đóng góp bắt buộc từ các thể nhân và pháp nhân cho Nhà nước theo mức độ và thời hạn được pháp luật quy định nhằm sử dụng cho mục đích chung toàn xã hội.

1.1 Thuế và vai trò của thuế trong nền kinh tếA

1.1.2 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế trong nền kinh tế

Đặc điểm của thuế:

Thuế có tính bắt buộc

Thuế có tính không hoàn trả trực tiếp

Thuế có tính pháp lý cao,

Thuế không chỉ đơn thuần là một nguồn thu chủ yếu củangân sách nhà nước mà thuế còn gắn liền với các vấn đề về sựtăng trưởng kinh tế, về sự công bằng trong phân phối và sự ổnđịnh xã hội.

- Tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước: Mỗi một loại thuế

1.1.2 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế trong nền kinh tế

Vai trò của thuế trong nền kinh tế:

1.1 Thuế và vai trò của thuế trong nền kinh tế

- Vai trò kích thích tăng trưởng kinh tế: là vai trò không

kém phần quan trọng bởi vì chính sách thuế ảnh hưởng trực tiếpđến thu nhập, giá cả, quan hệ cung cầu, cơ cấu đầu tư và đến sựphát triển hoặc suy thoái của một nền kinh tế

- Vai trò điều tiết thu nhập, thực hiện công bằng xã hội:

Trong nền kinh tế thị trường, nếu không có sự can thiệp của nhànước, để thị trường tự điều chỉnh thì sự phân phối của cải và thunhập sẽ mang tính tập trung rất cao tạo ra hai cực đối lập nhau:một thiểu số người sẽ giàu có lên nhanh chóng, còn cuộc sống

1.1.2 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế trong nền kinh tế

Vai trò của thuế trong nền kinh tế:

1.1 Thuế và vai trò của thuế trong nền kinh tế

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Câu 1: Thuế là?

a Một khoản đóng góp bắt buộc từ các pháp nhân và thể nhân

b Một khoản đóng góp tự nguyện từ các pháp nhân và thể nhân

c Một khoản đóng góp bắt buộc từ các pháp nhân

d Tất cả các đáp án trên đều sai

Câu 2: Vai trò của thuế trong nền kinh tế thị trường

a Thuế là công cụ tập trung chủ yếu nguồn thu cho ngân sách

Câu 3: Vì sao nói thuế tồn tại và phát triển là một tất yếu khách quan?

a Thuế được Nhà nước sử dụng như một công cụ kinh tế quan trọng.

b Thuế là hình thức động viên cổ xưa nhất của tài chính nhà nước.

c Thuế là phạm trù kinh tế xuất hiện và tồn tại cùng với sự hình thành và phát triển của Nhà nước.

d Thuế là một công cụ để động viên một phần thu nhập của

người dân.

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Đáp án: 1a, 2c, 3c

Là những pháp nhân và cá nhân có đối tượng tính thuế,không hẳn chỉ là các đơn vị kinh doanh là người nộp thuế mà bất

kỳ tổ chức hay cá nhân nào có đối tượng tính thuế đều thuộc diệnnộp thuế

Người nộp thuế là người đem tiền thuế nộp cho Nhà nước

1.2.1 Đối tượng nộp thuế (người nộp thuế):

1.2 Các yếu tố cấu thành nên một sắc thuế

Là những căn cứ để xác định số tiền thuế phải nộp Nói cách khác đối tượng tính thuế là cơ sở tính thuế được thể hiện dưới dạng tiền tệ Mỗi sắc thuế đều được xây dựng dựa trên một đối tượng xác định cụ thể Không thể một loại thuế vừa tính trên đối tượng này, vừa tính trên đối tượng khác và có ba đối tượng chính để tính thuế như sau:

- Giá trị hàng hóa, dịch vụ được tạo ra bởi hoạt động kinh tế;

- Giá trị tài sản;

1.2.2 Đối tượng tính thuế:

1.2 Các yếu tố cấu thành nên một sắc thuế

Trong một Luật thuế, thuế suất là linh hồn của sắc thuế, thể hiện nhu cầu cần tập trung nguồn tài chính và biểu hiện chính

sách kinh tế xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ phát triển

kinh tế Đồng thời, đó cũng là mối quan tâm hàng đầu của người

1.2.3 Thuế suất, biểu thuế:

1.2 Các yếu tố cấu thành nên một sắc thuế

Thuế suất có hai loại cơ bản: Thuế suất tuyệt đối và thuế suất tương đối (tỷ lệ).

Thuế suất tuyệt đối: Là mức thuế tính bằng số tuyệt đốicho đối tượng tính thuế (VD: thuế Môn bài)

Thuế suất tương đối (tỷ lệ): Là mức thuế được tính bằng tỷ

lệ phần trăm quy định cho mỗi đối tượng tính thuế nên rất linh

hoạt và phù hợp với nền kinh tế có nhiều biến động (VD: thuế

suất tỷ lệ 5%,10%, )

1.2.3 Thuế suất, biểu thuế:

1.2 Các yếu tố cấu thành nên một sắc thuế

Chế độ miễn giảm thuế thường được áp dụng trong các trường hợp dưới đây:

- Có thể miễn giảm trong thời gian đầu mới thành lập;

- Theo vùng, miền khó khăn;

- Theo ngành nghề ưu đãi,

1.2.4 Chế độ giảm thuế, miễn thuế

1.2 Các yếu tố cấu thành nên một sắc thuế

1.2.5 Thời hạn thu, thủ tục nộp thuế và các chế tài liên quan

1.2 Các yếu tố cấu thành nên một sắc

Về kê khai thuế phải tuân thủ theo mẫu quy định hiện hành

và theo định kỳ quy định tháng hoặc quý hoặc năm Thời hạn cácđối tượng nộp thuế phải nộp các tờ kê khai thuế đối với từng sắcthuế cụ thể cũng được quy định về mẫu biểu và thời hạn nôp cụthể (chậm nhất là ngày nào), trong mỗi sắc thuế cũng được qui định cụ thể về chế tài xử lý vi phạm nghĩa vụ thuế

Về nộp thuế cũng được quy định nộp ở đâu (nơi mà cơquan thuế chỉ định); nộp bằng gì; thời hạn nộp thuế và các quy

Câu 4: Tại sao nói “Thuế góp phần thực hiện công bằng xã hội, bình đẳng giữa các thành phần kinh tế và tầng lớp dân cư”?

a Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước

b Thuế là một khoản thu không hoàn trả cho người nộp

thuế

c Thuế là một khoản thu vào các thể nhân, pháp nhân có thu nhập do lao động, do hoạt động sản xuất kinh doanh… tạo ra

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

1.3.1 Phân loại theo đối tượng đánh thuế

1.3 Phân loại thuế

Phân loại theo đối tượng đánh thuế có: Thuế tài sản, thuế đánhvào thu nhập và thuế tiêu dùng

+ Thuế tài sản: Là sắc thuế đánh vào bản thân tài sản chứ không đánh

vào phần thu nhập phát sinh từ tài sản đó ví dụ như thuế nhà đất

+ Thuế đánh vào thu nhập: Là sắc thuế chỉ thực hiện đối với những đối

tượng có giá trị thặng dư phát sinh từ tài sản của họ như thuế TNDN,TNCN

+ Thuế tiêu dùng: Là loại thuế gián thu như thuế GTGT thuế tiêu thụ đặc

1.3.2 Phân loại theo tính chất chuyển dịch tiền thuế

1.3 Phân loại thuế

- Thuế gián thu: bao gồm các loại thuế như thuế xuất

nhập khẩu, thuế gắn với sản xuất và bán hàng hóa Gọi chung làthuế gián thu vì người gánh chịu thuế là khách hàng, nhưngngười nộp thuế lại là người bán hàng, nhà nhập khẩu Nói khác

đi, đã có sự chuyển dịch nghĩa vụ thuế từ khách hàng sang ngườikinh doanh

1.3.2 Phân loại theo tính chất chuyển dịch tiền thuế

1.3 Phân loại thuế

- Thuế trực thu: bao gồm các loại thuế như thuế thu nhập, thuế

đánh vào tài sản, thuế đánh vào đối tượng thường trú… Thuế được gọi

là thuế trực thu vì người có nghĩa vụ nộp thuế thường là người gánh chịu thuế, hay nói cách khác người nộp thuế không thể chuyển nghĩa vụ thuế sang cho các đối tượng khác.

Thuế trực thu có ưu điểm đảm bảo sự công bằng trong việc điều tiết thu nhập thặng dư của người nộp thuế nhưng thường gây ra sự phản ứng về thuế của người nộp thuế do không có sự chuyển dịch về thuế và có một sự đảm bảo chắc chắn rằng phải thực hiện một nghĩa vụ

Câu 5: Thuế gián thu là thuế mà doanh nghiệp nộp thay cho ai?

a Cho sản phẩm hàng hóa tiêu thụ của bản thân doanh nghiệp.

b Cho đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu.

c Cho người nhận gia công.

d Cho người tiêu dùng

Câu 6: Loại thuế nào sau đây KHÔNG phải là thuế trực thu?

a Thuế giá trị gia tăng.

b Thuế thu nhập cá nhân.

c Thuế chuyển quyền sử dụng đất.

d Thuế thu nhập doanh nghiệp.

Câu 7: Dựa vào tiêu thức nào dưới đây để phân loại thuế thành thuế trực

thu và thuế gián thu?

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

1.4 Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế

Nội

Dung

Phạm vi và chức năng kế toán thuế thuộc kế toán tài chính

Đơn vị kế toán thực hiện kế toán thuế.

Kế toán tài chính cung cấp các căn cứ xác định nghĩa

vụ nộp thuế doanh nghiệp

Các nguyên tắc kế toán cơ bản bảo đảm xác định trung thực, khách quan nghĩa vụ nộp các loại thuế

Các tài liệu kế toán cung cấp số liệu cho công việc xác định và kiểm tra nghĩa vụ thuế

1.4 Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế

1.4.1.Phạm vi và chức năng kế toán thuế thuộc kế toán tài chính

Thông tin của KTTC

1.Doanh nghiệp

1.4 Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế

1.4.1.Phạm vi và chức năng kế toán thuế thuộc kế toán tài chính

? Phân biệt Kế toán tài chính và kế toán thuế?

1.4 Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế

1.4.2 Đơn vị kế toán thực hiện kế toán thuế

Điều 2- Khoản 1c- Luật kế toán Việt Nam quy định: Đơn

vị kế toán là doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế được

Đơn vị kế toán được hiểu là một tổ chức độc lập kể cả đốivới chủ sở hữu và tổ chức này thực hiện một quy trình kế toánkhép kín từ khâu lập chứng từ đến khâu ghi sổ và lập báo cáo tàichính (các doanh nghiệp có đủ tư cách pháp nhân)

1.4 Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế

1.4.3 KTTC cung cấp những căn cứ xác định

Nghĩa vụ thuế

Thông tin kế toán là cơ sở để các cơ quan chức năng củaNhà nước kiểm tra, đánh giá tình hình thực hiện nghĩa vụ thuế củadoanh nghiệp Cơ quan thuế căn cứ vào tờ khai thuế, hồ sơ quyếttoán thuế của doanh nghiệp để kiểm tra tính đầy đủ, tính hợp lệ,hợp pháp, kiểm tra việc tính toán số liệu trên báo cáo

1.4 Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế

1.4 Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế

Chứng từ kế toán

Phương pháp tính giá

Tài khoản và hệ thống tài khoản

Sổ kế toán

Báo cáo tài chính

Các tài liệu kế toán cung cấp số liệu cho việc xác định

và kiểm tra nghĩa vụ thuế

Câu 8: Tài liệu kế toán nào là căn cứ quan trọng hàng đầu cho việc xác định và kiểm tra nghĩa vụ thuế

a Chứng từ kế toán

b Sổ kế toán

c Tài khoản kế toán và hệ thống tài khoản kế toán

d Báo cáo tài chính

Câu 9: Công việc của kế toán thuế là:

a Trực tiếp làm việc với cơ quan thuế khi có phát sinh các nghiệp vụ liên quan đến thuế

b Xác định đúng các khoản thuế phải nộp ngân sách Nhà nước

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Câu 10: Các báo cáo tài chính chịu sự chi phối chặt chẽ của các luật thuế, biểu hiện cụ thể:

a Bảng cân đối kế toán

b Báo cáo kết quả kinh doanh

c Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

d Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết quả kinh doanh

Đáp án: 8a,9d,10d

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

BÀI TẬP VẬN DỤNG

Bài 1 Có các giao dịch tại công ty TNHH thương mại Hà nội như sau:

1 Ngày 31/12/N công ty có xuất bán 1 lô hàng giá vốn trị giá 500.000.000đ, giá bán chưa bao gồm thuế GTGT 10% là 550.000.000đ, tiền hàng chưa thanh toán.

2 Ngày 5/1/N+1 người mua trả lại 50% giá trị hàng hóa mua ngày 31/12/N do chất lượng kém và thanh toán tiền hàng, công ty đã đồng ý và nhập kho số

hàng bị trả lại.

3 Ngày 10/1/N+1 kế toán công ty TNHH thương mại Hà nội làm tờ khai thuế GTGT cho kỳ kế toán tháng 12/N đã không kê khai doanh thu và tiền thuế

TỔNG KẾT BÀI

1 Thuế là một khoản đóng góp bắt buộc từ các thể nhân và pháp nhân cho Nhà nước theo mức độ và thời hạn được pháp luật quy định nhằm sử dụng cho mục đích chung toàn xã hội.

2 Các yếu tố cấu thành nên 1 sắc thuế

- Đối tượng nộp thuế;

- Đối tượng tính thuế;

- Thuế suất, biểu thuế;

- Chế độ giảm thuế, miễn thuế;

- Thời hạn thu, thủ tục nộp và các chế tài liên quan.

3 Phân loại thuế theo tính chat chuyển dịch tiền thuế chia thành thuế trực thu và thuế gián thu

4 Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế gồm: Phạm vi và chức năng kế toán thuế; đơn vị kế toán thực hiện kế toán thuế; kế toán tài chính cung cấp các căn cứ xác định nghĩa vụ thuế; các nguyên tắc kế toán cơ bản đảm bảo xác định trung thực, khách quan

nghĩa vụ nộp các loại thuế.

CHUẨN BỊ BÀI SAU

- Đọc và nghiên cứu tài liệu chương 2: Thuế và kế toán thuế GTGT

- Làm các bài tập 2,3,4 trong hệ thống câu hỏi và bài tậpchương 1

- Làm câu hỏi thảo luận và câu hỏi trắc nghiệm trong hệ

CHÚC CÁC BẠN THÀNH CÔNG !