Thực chất đặc điểm và công dụng của hàn. Thực chất của hàn là quá trình công nghệ nối (2 hoặc nhiều chi tiết, bộ phận) thành một khối thống nhất bằng cách dùng nguồn nhiệt nung nóng chỗ cần nối đến trạng thái lỏng (hoặc dẻo), sau đó kim loại tự kết tinh (hoặc dùng lực ép) tạo thành mối hàn. Đặc điểm và ứng dụng của hàn. Liên kết hàn là liên kết cố định không tháo rời được. So với đinh tán tiết kiệm 10 đến 20% khối lượng kim loại, so với đúc tiết kiệm 50%. Hàn giúp chế tạo các chi tiết có hình dáng phức tạp, liên kết các kim loại có cùng tính chất hoặc khác tính chất với nhau. Mối hàn đạt độ bền và độ kín cao, đáp ứng yêu cầu làm việc của các kết cấu quan trọng (vỏ tàu, bồn chứa, nồi hơi, ..vv). Quá trình hàn có thể được tự động hóa hoặc cơ khí hóa.
Trang 1CƠ SỞ LÝ THUYẾT HÀN
Bài 3
VẬT LIỆU HÀN
KHÍ
Trang 2MỤC TIÊU
Nắm được các vật liệu sử dụng trong hàn khí như o xi, a xê ty len, khí ga, đất đèn …
Dây hàn các loại dùng trong hàn khí Tính hàn của vật liệu kim loại
Trang 3CHƯƠNG 2 : VẬT LIỆU HÀN
2.2 Vật liệu hàn khí
1) Khí ô xi :
Sản xuất CN theo phương pháp hoá lỏng không khí
rồi cho bốc hơi ở – 183 0 C
Khí O 2 không màu không mùi
Chai đóng thường 70l với áp xuất 150 at
Trang 5CHƯƠNG 2 : VẬT LIỆU HÀN
2.2 Vật liệu hàn khí
3 ) Các bua can xi ( đất đèn):
Sản xuất theo phương pháp nung đá vôi với than cốc ở nhiệt
độ từ 1900 0 C đến 2000 0 C phản ứng tạo ra CaC 2 và CO, CO 2
CaC 2 có hàm lượng 65 – 80% và từ 10 – 25% là CaO,
còn lại là tạp chất.
Trang 6 Thuèc hµn ph¶i dÔ ch¶y, b¶o vÖ tèt mèi hµn, t¹o xØ dÔ vµ
thuËn lîi trong s¶n xuÊt b¶o qu¶n.( Như Na 2 B 4 O 7; K 2 O…)
Trang 7ĐẤT ĐÈN - CAC2
Trang 8ĐẤT ĐÈN – CAC2
Trang 9CHƯƠNG 2 : VẬT LIỆU HÀN
2.3 tính hàn của kim loại và hợp kim
1 ) Khái niệm tính hàn
Là tổ hợp các tính chất thể hiện kim
loại, hợp kim đó là dễ
hàn hay khó hàn khi cùng cho ta mối hàn chất lượng bảo đảm
Trang 10CHƯƠNG 2 : VẬT LIỆU HÀN
2.3 tính hàn của kim loại và hợp kim
2) Phân loại tính hàn của kim loại và hợp kim :
Vật liệu có tính hàn tốt nh thép C thấp, thép hợp kim thấp.
Đặc điểm: Hàn được bằng nhiều phương pháp, chế độ,
công nghệ…và dễ cho chất lượng mối hàn tốt.
Trang 11CHƯƠNG 2 : VẬT LIỆU HÀN2.3 tính hàn của kim loại và hợp kim
2) Phân loại tính hàn của kim loại và hợp kim :
Vật liệu có tính hàn thoả mãn là vật liệu chỉ phù hợp với một
số phương pháp hàn, chế độ hàn thì phạm vi hẹp hơn…
Một số thép C và hợp kim thấp, trung bình thuộc nhóm này.
Trang 12CHƯƠNG 2 : VẬT LIỆU HÀN2.3 tính hàn của kim loại và hợp kim
2) Phân loại tính hàn của kim loại và hợp kim :
Vật liệu có tính hàn thoả mãn là vật liệu chỉ phù hợp với một
số phương pháp hàn, chế độ hàn thì phạm vi hẹp hơn…
Một số thép C và hợp kim thấp, trung bình thuộc nhóm này.
Trang 13CHƯƠNG 2 : VẬT LIỆU HÀN
2.3 tÝnh hµn cña kim lo¹i vµ hîp kim
2) Ph©n lo¹i tÝnh hµn cña kim lo¹i vµ hîp kim :
Trang 14CHƯƠNG 2 : VẬT LIỆU HÀN
2.3 tính hàn của kim loại và hợp kim
Vật liệu có tính hàn hạn chế Để có mối hàn chất lượng đòi hỏi phải có biện pháp công nghệ tương đối đặc biệt như nung nóng sơ bộ, dùng khí trơ bảo vệ …Thép C cao, thép hợp kim cao hàn dễ bị nứt, thuộc nhóm này
Trang 15CHƯƠNG 2 : VẬT LIỆU HÀN2.3 tính hàn của kim loại và hợp kim
Vật liệu có tính hàn hạn chế
chế độ hàn nằm trong phạm vi rất hẹp
Yêu cầu về công nghệ và vật liệu hàn chặt chẽ hơn
Liên kết hàn có khuynh hớng bị nứt và dễ xuất hiện các loại khuyết tật
Trang 16CHƯƠNG 2 : VẬT LIỆU HÀN
2.3 tính hàn của kim loại và hợp kim
Vật liệu có tính hàn xấu
Phải hàn bằng các công nghệ phức tạp, tốn kém.
Mối hàn dễ nứt nóng và nứt nguội,
Gang và các hợp kim đặc biệt thuộc nhóm này.
Trang 17CHƯƠNG 2 : VẬT LIỆU HÀN
2.3 tính hàn của kim loại và hợp kim
3 ) Chỉ tiêu đánh giá :
Hàm lượng Các bon tương đương:
Khi C E < 0,45% thì vật liệu có tính hàn thoả mãn Khi C E > 0,45% thì vật liệu có tính hàn hạn chế
2 13
15 4
5 5
6
P Cu
Ni Mo
V Cr
Mn C
Trang 18Cr Mn
Ni
Si S
P C Hcs
25
3
Trang 1940
K S
H P
PL CM D
Trang 2060 20
30
Mo B
V Ni
Cu Cr
Mn
Si
C
P CM > 0,286 th× thÐp cã xu hưíng nøt nguéi.
Trang 21CH ƯƠ NG 2 : V Ậ T LI Ệ U HÀN
CÂU HỎI TỔNG KẾT CHƯƠNG II
Nêu cấu tạo và yêu cầu của lõi và thuốc bọc que hàn điện hồ quang ?
Các cách phân loại que hàn điện hồ quang? Phương pháp lựa chọn que hàn khi hàn?
Trình bày các loại vật liệu khi hàn tự động và bán tự động ?
Các loại vật liệu khi hàn khí ?
Trình bày khái niệm tính hàn của vật liệu? Nêu các chỉ tiêu đánh giá tính hàn của
vật liệu?
Trang 22 Câu1: Gang có hệ số CE nằm trong khoảng nào?
a ≤ 0,45
b ≥ 0,45
c ≥ 1,2
d ≥ 2,14
Trang 23 Câu 2: Vật liệu nào sau đây có tính hàn kém nhất:
a Thép C45
b Thép CT5
c Thép C45Ni15Cr20Mo4
d Thép C45Ni5Cr10Mo
Trang 24 Câu3: Vật liệu nào hệ số CE càng nhỏ thì có tính hàn ?
a Càng kém
b Càng giảm
c Không ảnh hưởng
d Càng tốt
Trang 26Chú ý: Tài liệu đang trong quá trình hoàn thiện và phát triển đề nghị các sinh viên vào zoom cahts đầy đủ để thảo luận nội dung bài học.