CACH VE BIEU DO

CHUYÊN ĐỀRÈN LUYỆN KỸ NĂNG... - Nếu cần có thể chuyển đơn vị thích hợp, tính toán chính xác.. - Vẽ biểu đồ sạch sẽ, theo thứ tự của đề bài.. - Ký hiệu rõ ràng, ghi số liệu và chú thí

CHUYÊN ĐỀ

RÈN LUYỆN KỸ NĂNG

I/ĐẶT VẤN ĐỀ:

Trong các bô ̣ môn bài ho ̣c ở trường phổ thông thì đi ̣a lý là bô ̣ môn bài ho ̣c khó với hai lý do:

-Thứ nhất: các yếu tố đi ̣a lý phải dựa trên cơ sở khoa

ho ̣c tự nhiên và khoa ho ̣c xã hô ̣i mà mô ̣t giáo viên chưa qua đào

ta ̣o chuyên môn hoă ̣c có thì cũng phải vững nếu không thì sẽ

không giảng da ̣y tốt ở bô ̣ môn này

-Thứ hai: với đă ̣c trưng bô ̣ môn ngoài viê ̣c ho ̣c sinh phải

nắm vững kiến thức từ kênh chữ và kênh hình (hình ảnh, biểu bảng, lược đồ, sơ đồ, bản đồ, biểu đồ,…) đòi hỏi còn phải rèn luyê ̣n kỹ năng: nhâ ̣n da ̣ng và vẽ được các da ̣ng biểu đồ: cô ̣t,

tròn, miền,…

Thực tế giảng da ̣y cho ta thấy trên 70% ho ̣c sinh:

•Chưa nhâ ̣n da ̣ng

•Chưa xử lý được số liê ̣u

•Chưa nắm được các bước để vẽ hoàn chỉnh biểu đồ

“RÈN LUYỆN KỸ NĂNG : NHẬN DẠNG VÀ VẼ BIỂU ĐỒ TRONG MÔN ĐI ̣A LÝ”

Đó là lý do để chúng ta thực hiê ̣n chuyên đề:

I/ĐẶT VẤN ĐỀ:

-Chưa biết vâ ̣n du ̣ng các kiến thức dựa trên cơ sở bảng số liê ̣u, biểu đồ để nhâ ̣n xét

II/GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

1/Thực tra ̣ng viê ̣c làm bài tâ ̣p vẽ biểu đồ đối với môn đi ̣a lý ở trường phổ thông hiê ̣n nay:

a/ Về phía học sinh:

-Đa số ho ̣c sinh xem bô ̣ môn đi ̣a lý là môn phu ̣ nên ít chăm ho ̣c và không thường xuyên rèn luyê ̣n kỹ năng vẽ biểu đồ

-Chưa biết nhâ ̣n da ̣ng đươ ̣c yêu cầu của đề là vẽ biểu đồ ở da ̣ng nào, chưa xử lý được số liê ̣u để đáp ứng theo yêu cầu

của đề

I/ĐẶT VẤN ĐỀ:

Qua cải cách thay sách giáo khoa mới thì có tăng cường các tiết thực hành vẽ biểu đồ nhất là ở đi ̣a lý lớp 9

II/GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

1/Thực tra ̣ng viê ̣c làm bài tâ ̣p vẽ biểu đồ đối với môn đi ̣a lý ở trường phổ thông hiê ̣n nay:

a/ Về phía học sinh:

b/Về phía giáo viên:

I/ĐẶT VẤN ĐỀ:

Tuy nhiên trong phân phối chương trình của các khối 6, 7,

8 chưa có dành mô ̣t số tiết cu ̣ thể để hướng dẫn ho ̣c sinh nhâ ̣n

da ̣ng và vẽ biểu đồ Nên viê ̣c hướng dẫn ho ̣c sinh chưa sâu sát trong phần kỹ năng vẽ biểu đồ

Biểu đồ cột: cô ̣t đơn, cô ̣t ghép, cô ̣t chồng, cô ̣t thanh ngang

II/GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

1/Thực tra ̣ng viê ̣c làm bài tâ ̣p vẽ biểu đồ đối với môn đi ̣a lý ở trường phổ thông hiê ̣n nay:

2/Biê ̣n pháp thực hiê ̣n:

-a/ Các dạng biểu đ ồ

Tuy nhiều da ̣ng nhưng tâ ̣p trung vào hai nhóm chính:

Biểu đồ miền

Biểu đồ tròn

Biểu đồ đường: thể hiê ̣n tình hình, thể hiê ̣n tốc đô ̣ (biểu đồ

đồng qui)

Các da ̣ng biểu đồ thể hiê ̣n đô ̣ng thái phát triển của đối

tươ ̣ng đi ̣a lý

Các da ̣ng biểu đồ thể hiê ̣n cơ cấu của đối tượng đi ̣a lý

b/Cách vẽ biểu đồ:

II/GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

1/Thực tra ̣ng viê ̣c làm bài tâ ̣p vẽ biểu đồ đối với môn đi ̣a lý 2/Biê ̣n pháp thực hiê ̣n:

a/Các da ̣ng biểu đồ:

b.1.Nguyên tắc chung khi vẽ biểu đồ

•Đảm bảo tính chính xác

•Đảm bảo tính thẩm mỹ

•Đảm bảo tính trực quan

- Vẽ biểu đồ chỉ sử dụng một màu mực (không được dùng viết đỏ

và viết chì đặc biệt các bài thi và bài kiểm).

- Xem kỹ đơn vị đề bài cho: đơn vị thực tế (SL thô) hay đơn vị %.

- Nếu cần có thể chuyển đơn vị thích hợp, tính toán chính xác.

- Vẽ biểu đồ sạch sẽ, theo thứ tự của đề bài.

- Ký hiệu rõ ràng, ghi số liệu và chú thích đầy đủ.

- Ghi tên cho biểu đồ đã vẽ.

b/Cách vẽ biểu đồ:

II/GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

1/Thực tra ̣ng viê ̣c làm bài tâ ̣p vẽ biểu đồ đối với môn đi ̣a lý ở trường phổ thông hiê ̣n nay:

2/Biê ̣n pháp thực hiê ̣n:

a/Các da ̣ng biểu đồ:

b.1.Nguyên tắc chung khi vẽ biểu đồ

b.2 Các biểu đồ thể hiê ̣n đô ̣ng thái phát triển của đối

tươ ̣ng đi ̣a lí

b.2.1 Biểu đồ hình cô ̣t

b.2 Các biểu đồ thể hiê ̣n đô ̣ng thái phát triển của đối

tươ ̣ng đi ̣a lí

*Da ̣ng này sử du ̣ng để chỉ sự khác biê ̣t về qui mô khối lươ ̣ng của 1 hay 1 số đối tượng đi ̣a lí hoă ̣c sử du ̣ng để thực hiê ̣n tương quan về đô ̣ lớn giữa các đa ̣i lượng

Ví du ̣ : Vẽ biểu đồ so sánh dân số , diê ̣n tích của 1 số tỉnh

(vùng , nước) hoă ̣c vẽ biểu đồ so sánh sản lượng (lúa, ngô, điê ̣n, than ) của 1 số đi ̣a phương qua 1 số năm

Bước 1: Cho ̣n tỉ lê ̣ thích hợp

b.2.1 Biểu đồ hình cô ̣t

b.2 Các biểu đồ thể hiê ̣n đô ̣ng thái phát triển của đối tươ ̣ng đi ̣a lí

*Các bước tiến hành khi vẽ biểu đồ hình cột :

•Tru ̣c hoành thường thể hiê ̣n thời gian (năm) hoă ̣c các đối tươ ̣ng khác (vùng, miền,…)

•Tru ̣c tung thể hiê ̣n giá tri ̣ của các đa ̣i lượng (đơn vi ̣)

Bước 2: Kẻ hê ̣ tru ̣c to ̣a đô ̣:

b.2.1 Biểu đồ hình cô ̣t

*Các bước tiến hành khi vẽ biểu đồ hình cột :

Triê ̣u người Triê ̣u tấn Kg/ người

Năm Ngành Vùng

%

Bước 1: Cho ̣n tỉ lê ̣ thích hợp

b.2.1 Biểu đồ hình cô ̣t

b.2 Các biểu đồ thể hiê ̣n đô ̣ng thái phát triển của đối

tươ ̣ng đi ̣a lí

*Các bước tiến hành khi vẽ biểu đồ hình cột :

Bước 4: Hoàn thiê ̣n biểu đồ (ghi các số liê ̣u tương ứng vào

các cô ̣t tiếp theo vẽ kí hiê ̣u vào cô ̣t và lâ ̣p bản chú giải cuối

cùng ta ghi tên biểu đồ)

Bước 3: Tính đô ̣ cao của từng cô ̣t cho đúng tỉ lê ̣ rồi thể hiê ̣n

trên giấy

•Tru ̣c hoành thường thể hiê ̣n thời gian (năm) hoă ̣c các đối

tươ ̣ng khác (vùng, miền,…)

•Tru ̣c tung thể hiê ̣n giá tri ̣ của các đa ̣i lượng (đơn vi ̣)

Bước 2: Kẻ hê ̣ tru ̣c to ̣a đô ̣:

+Biểu đồ cô ̣t đơn:

b.2.1 Biểu đồ hình cô ̣t

*Một số dạng biểu đồ cột thường gặp

+Biểu đồ cô ̣t gô ̣p nhóm – cô ̣t ghép: Gồm 2 loa ̣i

-Cô ̣t ghép cùng đa ̣i lượng

-Cô ̣t ghép khác đa ̣i lượng

+Biểu đồ thanh ngang:

+Biểu đồ cô ̣t đơn

b.2.1 Biểu đồ hình cô ̣t

*Một số dạng biểu đồ cột thường gặp

VD: Cho bảng số liê ̣u về sản lượng lúa ở Viê ̣t Nam qua các

năm

Sản lượng lúa (triê ̣u tấn) 25 32,6 34,6 35,8

Hãy vẽ biểu đồ cô ̣t thể hiê ̣n sản lượng lúa ở Viê ̣t Nam

(1995 – 2005)