Hệ thống các bài tập giúp học sinh luyện tập trong quá trình ôn thi học sinh giỏi môn địa lý. Đây là bộ tài liệu hiếm hoi về môn địa cấp trung học cơ sơ . Tài luệ này được biên soan rất công phu nhằm giúp giáo viên và học sinh ôn tập hiệu quả.
Trang 1PHẦN 5: MỘT SỐ DẠNG BÀI TẬP ĐỊA LÍ Bài tập 1: Cho bảng số liệu : Diện tích và dân số các vùng lãnh thổ nước ta năm 2010
a.Tính mật độ dân số các vùng của nước ta năm 2010 ( Đơn vị : người / km2)
b.Nhận xét, giải thích đặc điểm phân bố dân cư ở nước ta
Bài tập 2: Cho bảng số liệu : Sản lượng thủy sản ở đồng băng sông Cửu Long ( nghìn tấn)
Năm
Vẽ biểu đồ cột thể hiện sản lượng thủy sản ở đồng băng sông Cửu Long và cả nước Nêu nhận xét
Bài 3: Cho bảng số liệu : Diện tích , dân số, GDP của ba vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và ba vùng kinh tế trọng điểm của cả nước , năm 2002
Tiêu chí
Vùng
Diện tích ( nghìn km2)
Dân số ( triệu người) GDP ( tỉ đồng)
Hãy vẽ biểu đồ thể hiện tỉ trọng Diện tích , dân số, GDP của ba vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trong ba vùng kinh tế trọng điểm của cả nước , năm 2002 và nhận xét
Bài tập 4: Cho bảng số liệu dân số thành thị và nông thôn ở TP Hồ Chí Minh ( nghìn người)
Vẽ biểu đồ cột chồng thể hiện dân số thành thị và nông thôn ở TP Hồ Chí Minh qua các năm và nhận xét
Trang 2Bài tập 5: Cho bảng số liệu diện tích mặt nước nuôi trồng thủy sản theo các tỉnh năm 2002
Các tỉnh , thành phố Đà
Nẵng
Quảng Ninh
Quảng Ngãi
Bình Định
Phú Yên Khánh
Hòa
Ninh thuận
Bình Thuận
Hãy vẽ biểu đồ thanh ngang thể hiện diện tích nuôi trồng thủy sản ở các tỉnh, thành phố vùng duyên hải Nam Trung Bộ năm 2002 và nêu nhận xét
Bài 6: Cho bảng số liệu : Diện tích gieo trồng phân theo nhóm cây ( nghìn ha)
Năm
Cây thực phẩm, cây ăn quả và cây
khác
a.Hãy vẽ biểu đồ thế hiện cơ cấu diện tích gieo trồng các nhóm cây
b Từ biểu đồ đã vẽ hãy rút ra nhận xét
Bài 7: Dựa vào bảng số liệu Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2011 ở tỉnh Gia Lai ( Đơn vị ha)
Tổng diện tích Đất sản xuất nôngnghiệp Đất lâm nghiệp Đất nuôi trồng thủysản Đất nông nghiệpkhác
a.Tính tỉ trọng ( %) các loại đất trên
b Vẽ biểu đồ thể hiện cơ cấu các loại đất trên ở tỉnh Gia Lai năm 2011 và nêu nhận xét
Bài 8: Cho bảng số liệu : Sản lượng lúa cả năm phân theo vùng của nước ta ( Đơn vị : nghìn tấn)
Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện cơ cấu sản lượng lúa cả năm phân theo vùng của nước ta năm 1995 và 2012 Nhận xét
Bài 9:Cho bảng số liệu : Tổng sản phẩm trong nước phân theo khu vực kinh tế nước ta giai đoạn 1995- 2013 ( Đơn vị: tỉ đồng)
Trang 3nghiệp
Công nghiệp- xây dưng
Dịch vụ
a.Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu tổng sản phẩm trong nước phân theo khu vực kinh tế nước ta giai đoạn 1995 -2013
b.Nhận xét và giải thích về sự chuyển dịch cơ cấu tổng sản phẩm trong nước phân theo khu vực kinh tế nước ta giai đoạn 1995 -2013
Bài 10: Cho bảng số liệu giá trị sản xuất nông nghiệp théo giá thực tế phân theo ngành hoạt động ( Đơn vị : tỉ đồng)
a.Vẽ biểu đồ thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp phân theo ngành hoạt động qua
các năm trên
b.Nhận xét và giải thích sự chuyển dịch cơ cấu giá trị nông nghiệp thời kì trên ?
Bài 11: Cho bảng số liệu: Khối lượng hàng hóa vận chuyển phân theo ngành vận tải nước ta (năm 1990 là 100%)
Đơn vị tính : nghìn tấn
a.Tính tốc độ tăng trưởng khối lượng hàng hóa vận chuyển của từng ngành vận tải nước ta trong giai đoạn
1990-2005
b.Vẽ biểu đồ thế hiện tốc độ tăng trưởng khối lượng hàng hóa vận chuyển của từng ngành vận tải nước ta
trong giai đoạn 1990-2005
Trang 4Bài 12: Cho bảng số liệu : Giá trị sản xuất công nghiệp của Tây Nguyên và cả nước thời kì 1995-2002
( Đơn vị: nghìn tỉ đồng)
a Tính tỉ trọng giá trị sản xuất công nghiệp của Tây Nguyên so với cả nước ?
b Tính tốc độ tăng trưởng công nghiệp của Tây Nguyên và cả nước giai đoạn 1995-2002 Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện tốc độ phát triển công nghiệp của Tây Nguyên và cả nước
Bài 13: Cho bảng số liệu : Cơ cấu dân số theo nhóm tuổi và theo giới tính ở Việt Nam ( đơn vị %)
Năm
Nhóm tuổi
a Nhận xét tỉ lệ hai nhóm dân số nam, nữ của nước ta thời kì 1979-1989
b Tính tỉ số giới tính của dân số nước ta năm 1979, 1989,1999
c Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện cơ cấu dân số theo nhóm tuổi của các năm 1979, 1989, 1999
*Hướng dẫn làm bài:
a.Hs dựa vào bảng số liệu để nhận xét
b Tính tỉ số giới tính
- Áp dụng công thức: Tỉ số giới tính = A
B ( A là số dân Nam, B là số dân nữ)
c Vẽ 03 tháp dân số năm : 1979, 1989, 1999
Bài 14: Dựa vào bảng số liệu : Tống giá trị xuất nhập khẩu và cán cân xuất nhập khẩu Việt Nam
( đơn vị: Tỉ USD)
a Tính giá trị xuất ,nhập khẩu của nước ta qua hai năm 2000 và 2005
b Nhận xét tình hình xuất khẩu và nhập khẩu nước ta giai đoạn 2000 và 2005
* Hướng dẫn làm bài:
a Áp dụng công thức: ( Hs làm nháp ở ngoài, còn kết quả phải được thể hiện bằng bảng)
Tổng giá trị xuất nhập khẩu = xuất khẩu + nhập khẩu
Cán cân xuất nhập khẩu = xuất khẩu - nhập khẩu
Trang 5Gọi x là giá trị nhập khẩu
Gọi y là giá trị xuất khẩu
Bài 15: Dựa vào bảng số liệu : dân số sản lượng lương thực của đồng bằng sông Hồng
a.Tính bình quân lương thực của đồng bằng sông Hồng qua các năm
b Tính tốc độ tăng của các chỉ số : sản lượng lương thực, dân số, bình quân lương thực theo đầu người của đồng bằng sông Hồng trong giai đoạn 1995-2005 ( lấy năm 1995 làm gốc = 100 %)
* Hướng dẫn làm bài
A, Xử lí số liệu
+ Bình quân lương thực của đồng bằng sông Hồng :
Áp dụng công thức: Bình quân lương thực = sản lượng lương thực : tổng số dân số ( đơn vị kg/ người) + Tốc độ tăng của các chỉ số : sản lượng lương thực, dân số, bình quân lương thực theo đầu người của đồng bằng sông Hồng trong giai đoạn 1995-2005 ( lấy năm 1995 làm gốc = 100 %)
Áp dụng công thức: Tốc độ tăng trưởng = B
A 100 ( Đơn vị %)
Bài 16: Cho bảng số liệu: sản lượng thủy sản khai thác của Bắc Trung Bộ , duyên hải Nam Trung Bộ ( Đơn vị: nghìn tấn)
Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện sản lượng thủy sản khai thác của Bắc Trung Bộ so với Duyên Hải Nam Trung Bộ giai đoạn 2010-2014 và nêu nhận xét
Bài 17: Dựa vào bảng số liệu sau: Diện tích , sản lượng cây cà phê ở Gia Lai giai đoạn 2000-2010
Năm
Cây trồng
a.Hãy tính năng suất cây cà phê qua các năm
b Vẽ biểu đồ thể hiện rõ nhất năng suất cây cà phê qua các năm, nêu nhận xét và giải thích
c.Nêu thế mạnh của tỉnh Gia Lai trong việc phát triển cây cà phê
* Hướng dẫn làm bài:
a Tính năng suất cây cà phê qua các năm
Áp dụng công thức: Năng suât = sản lượng : diện tích ( đơn vị tạ /ha)
Trang 6b Vẽ biểu đồ cột đơn
c Thế mạnh
- Tự nhiên
+ đất : bazan
+ Khí hậu cao nguyên mát mẻ
-Xã hội:
+ Dân số đông, người dân có kinh nghiệm trong việc trồng cây cà phê
+Nhà nước có nhiều chính sách hỗ trợ phát triển cây cà phê
+ Thị trường tiêu thụ rộng lơn
+ Cơ sở chế biến cà phê
Bài 18: Cho bảng số liệu: diện tích đất nông nghiệp theo đàu người ở Đồng bằng sông Hồng năm 2002
Đất nông nghiệp ( nghìn ha) Dân sô ( triệu người)
Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện bình quân đất nông nghiệp theo đầu người ở đồng bằng sông Hồng và cả nước ( ha/ người) Nhận xét
* Hướng dẫn làm bài
a.Tính bình quân đất nông nghiệp theo đầu người
Áp dụng công thức : Bình quân đất nông nghiệp theo đầu người = diện tích đất nông nghiệp : tổng số dân ( đơn vị ha/người)
Bài 19: Tính thu nhập bình quân đầu người của cộng hòa Nam Phi theo số liệu sau:
Dân số: 43 600 000 người
GDP: 113 247 triệu USD
* Hướng dẫn làm bài: Thu nhập bình quân đầu người = Tổng GDP : tổng dân số ( đơn vị : USD/ người) Bài 20: Dựa vào bảng số liệu dưới đây : tỉ suất sinh và tỉ suất tử của dân số nước ta thời kì 1979- 1999 ( 0 / 00 )
Năm
Tỉ suất
Trang 7Tính tỉ lệ % gia tăng tự nhiên của dân số và nêu nhận xét
Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện tình hình gia tăng tự nhiên của dân số ở nước ta thời kì 1979- 1999
*Hướng dẫn làm bài:
a.Tính tỉ lệ gia tăng tự nhiên (%)
Áp dụng công thức: tỉ lệ gia tăng tự nhiên = tỉ lệ sinh- tỉ lệ tử ( đổi ra %)