Tên sáng kiến: Một số biện pháp hướng dẫn học sinh tham gia nghiên cứu khoa học kỹ thuật đạt hiệu quả tại trường THPT Vĩnh Trạch.. Mặt khác qua việc định hướng, hướng dẫn cho học sinh
Trang 1Thoại Sơn, ngày 20 tháng 02 năm 2019
BÁO CÁO Kết quả thực hiện sáng kiến, cải tiến, giải pháp kỹ thuật, quản lý, tác nghiệp, ứng
dụng tiến bộ kỹ thuật hoặc nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
-
I Sơ lược lý lịch của tác giả:
- Họ và tên: Đào Vương Nam Nam, nữ: nam
- Ngày tháng năm sinh: 24/02/1981
- Nơi thường trú: ấp Đông Bình Trạch, xã Vĩnh Thành, Châu Thành, An Giang
- Đơn vị công tác: Trường THPT Vĩnh Trạch
- Chức vụ hiện nay: TTCM
- Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm kỹ thuật TPHCM
- Lĩnh vực công tác: giáo viên trung học
II Sơ lược đặc điểm tình hình đơn vị: Trường tọa lạc tại ấp Tây Bình, xã Vĩnh Trạch,
huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang với tổng cộng 26 lớp
Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của chính quyền, địa phương và Ban Giám Hiệu
- Trường có các phòng bộ môn Vật Lý, được đầu tư trang thiết bị tương đối đầy đủ
- Các giáo viên trong tổ có năng lực chuyên môn, có ý thức trách nhiệm trong công
tác, luôn đoàn kết, nhất trí trong mọi hoạt động; đặc biệt tuổi đời của các giáo viên
còn trẻ nên có nhiều thời gian đầu tư trao đổi, thảo luận chuyên môn, nghiệp vụ
Khó khăn:
- Chất lượng đầu vào tuyển sinh 10 khá thấp nên nguồn học sinh nhạy bén cũng rất
hạn chế
- Học sinh vùng nông thôn sâu, có nhà xa trường, việc đi lại còn ít nhiều khó khăn,
chưa được trang bị đầy đủ dụng cụ học tập ở nhà
- Phụ huynh học sinh còn khoán trắng việc học tập của học sinh cho nhà trường,
chưa quan tâm và đầu tư đúng mức
SỞ GD & ĐT AN GIANG
TRƯỜNG THPT VĨNH TRẠCH
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Trang 2 Tên sáng kiến: Một số biện pháp hướng dẫn học sinh tham gia nghiên cứu khoa
học kỹ thuật đạt hiệu quả tại trường THPT Vĩnh Trạch
Lĩnh vực: Chuyên môn
III Mục đích yêu cầu của đề tài, sáng kiến:
1 Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến
Một trong những chủ trương lớn của Đảng và nhà nước ta đối với giáo dục trong thời
kỳ đổi mới là: Nâng cao nguồn nhân lực và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước Muốn làm được việc này thật không dễ, nó đòi hỏi một sự nổ lực và sáng tạo không biết mệt mỏi của những người làm công tác giáo dục nói chung và toàn thể đội ngũ giáo viên chúng ta nói riêng Nhằm tạo ra nguồn nhân tài trong tương lai cho đất nước thì ngay từ khi các
em còn ngồi trên ghế nhà trường chúng ta cần phải theo dõi, phát hiện và tiến hành bồi dưỡng các em nhằm giúp các em phát huy hết khả năng tư duy sáng tạo của mình
Nghiên cứu khoa học kỹ thuật là một hoạt động trải nghiệm bổ ích, thiết thực, gắn liền giữa lý thuyết với thực hành và thực tiễn lao động sản xuất Hoạt động này giúp phát huy, khích lệ, định hướng, tiếp lửa, khơi dậy niềm đam mê nghiên cứu, sáng tạo của các
em học sinh Đặc biệt, hoạt động nghiên cứu khoa học - kỹ thuật còn rèn luyện cho các
em kĩ năng tự học, tự nghiên cứu, tự kiểm chứng kết quả bằng thực nghiệm Mặt khác qua việc định hướng, hướng dẫn cho học sinh nghiên cứu, giáo viên được nâng cao năng lực của bản thân về những kiến thức có liên quan đến các đề tài nghiên cứu khoa học
Là một giáo viên phụ trách giảng dạy môn Công Nghệ ở trường phổ thông Bản thân tôi đã trải qua hơn 16 năm giảng dạy môn học này, năm nay song song với công tác giảng dạy trên lớp theo chuyên môn thì tôi còn tham gia công tác hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật của trường Lần đầu tham gia và có được những thành
công nhất định trong lĩnh vực, do vậy tôi xin bộc bạch chia sẻ “Một số biện pháp hướng dẫn học sinh tham gia nghiên cứu khoa học kỹ thuật đạt hiệu quả tại trường THPT Vĩnh Trạch” của mình cho bạn bè đồng nghiệp tham khảo cũng như chia sẻ thêm cho tôi
những kinh nghiệm về công tác này nhằm cùng nhau đưa phong trào thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật của trường, của địa phương mình tiến thêm những bước mới
Trang 3mạnh mẽ Nhằm giúp cho các em học sinh hiểu rõ về cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật dành cho học sinh, biết được quy trình nghiên cứu, thực hiện một dự án nghiên cứu khoa học kỹ thuật
Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động này, tôi luôn trăn trở làm sao
để kích thích học sinh đưa ra ý tưởng, làm sao để học sinh hiểu và tiếp cận được hoạt động nghiên cứu khoa học - kỹ thuật dành riêng cho các em Tôi hy vọng qua đề tài này
sẽ giúp các bạn đồng nghiệp có thêm kinh nghiệm phát hiện và kích thích niềm đam mê khoa học – sáng tạo, từ đó tạo cơ hội tốt cho các em được bày tỏ và bộc lộ ý tưởng khoa học của bản thân
3 Nội dung sáng kiến
3.1 Tiến trình phát hiện ý tưởng của học sinh
Hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học hàng năm được Sở Giáo Dục và Đào Tạo An Giang phát động rất sớm, từ khi có kế hoạch của Sở Giáo Dục, trường đã tổ chức cuộc thi ý tưởng KHKT cấp trường để tìm ra những ý tưởng hay, có tính khả thi Hơn nữa tôi thường xuyên trao đổi và kể những câu chuyện nghiên cứu khoa học từ những ý tưởng nhỏ của các trường bạn trong các tiết dạy trên lớp để từ
đó kích thích tính tò mò và hình thành ý tưởng của học sinh, rồi chọn lựa và sàng lọc ý tưởng phù hợp với thực tiễn địa phương rồi tham gia dự thi ý tưởng cấp trường Chẳng hạn như đầu năm học 2018-2019 một học sinh lại hỏi thầy ơi trường mình nhiều cây kiểng vậy mỗi lần cắt tỉa các bác bảo vệ cắt mệt và vất vả quá thầy, vừa tốn công, tốn thời gian, lại làm việc trên cao rất nguy hiểm Mình có thể nào làm một cái máy cắt thao tác được trên cao không Thầy? Vậy cho đỡ nguy hiểm hơn? Mặc dù đây là những ý tưởng nhỏ, rất đời thường nhưng tôi rất tự hào vì học sinh của mình tỏ ra thích thú với hoạt động này Lúc này tôi mới đặt lại câu hỏi cho các em “Sao các em không thực hiện ý tưởng bằng một cuộc thi” Qua đó chúng ta thấy việc phát hiện và định hướng ý tưởng cho học sinh là một bước cực kỳ quan trọng trong hoạt động hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật nhằm tạo sự húng thú cao Như các bạn điều biết khi chúng ta thích một việc gì đó thì chúng ta thường đạt kết quả cao khi tiến hành công việc đó
3.2 Quy trình hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật
Trang 43.2.2 Lập kế hoạch nghiên cứu
Mỗi dự án khác nhau, mỗi lĩnh vực khác nhau có kế hoạch nghiên cứu khác nhau, cần phân biệt và xác định rõ dự án của học sinh là đề tài khoa học hay đề tài kỹ thuật để xây dựng kế hoạch nghiên cứu một cách triệt để
Việc lập kế hoạch nghiên cứu nhằm quản lí tốt quỹ thời gian cũng như kiểm soát được tiến độ thực hiện một cách khoa học Kế hoạch này cũng chỉ có vai trò như sợi chỉ dẫn đường, có tính linh động và dễ dàng điều chỉnh chứ không phải là bất di bất dịch
Độ dài ngắn của từng giai đoạn còn phụ thuộc vào điều kiện, hoàn cảnh thực tế của mỗi người và thời hạn kết thúc đề tài
Trong quá trình học sinh tự nghiên cứu, tôi thường xuyên kiểm tra, nắm bắt tiến độ và tháo gỡ kịp thời những khó khăn mà các em gặp phải
Bảng: Kế hoạch nghiên cứu
18-5-2018 đến
8-6-2018
Phần thân máy chứa động cơ Trương Ngọc Phương, Bùi Thị Huỳnh Như Tìm nguyên liệu, thiết kế phần thân
Chạy thử nghiệm máy, kiểm tra chi tiết máy, khắc phục sự cố và thêm những chi tiết cần thiết
khác
3.2.3 Lƣợc khảo tài liệu
Trang 5học sinh nghiên cứu, sắp xếp những thông tin có được một cách khoa học (theo dàn ý lập sẵn) nếu những tài liệu đó khó tìm kiếm Giáo viên cũng cần lưu ý cho học sinh những thông tin tìm kiếm được phải xuất phát từ các nguồn tin chính thống (các bài báo, sách, tạp chí trong nước và ngoài nước) có tác giả rõ ràng Khi muốn lấy thông tin từ tài liệu nào, học sinh cần lưu tên tác giả, tên bài (báo, sách), nơi xuất bản, năm xuất bản, số thứ
tự trang tài liệu, … Sau khi nghiên cứu tài liệu, học sinh sẽ tiến hành viết đề cương nghiên cứu (tổng quan tài liệu) dưới sự hướng dẫn của giáo viên
3.2.4 Thu thập số liệu, xử lý thông tin
Đây là công việc trọng tâm của một dự án khoa học kỹ thuật Từ kế hoạch nghiên cứu đã lập ra, học sinh bắt đầu tiến hành các giai đoạn thực nghiệm, thử nghiệm Để học sinh làm tốt công việc này, giáo viên hướng dẫn cần đề ra các bước làm cụ thể, hướng dẫn học sinh cách thu thập số liệu thực nghiệm, cách xử lí số liệu và phải yêu cầu học sinh ghi chép kết quả thực nghiệm một cách chi tiết, tỉ mỉ và cẩn thận vào một cuốn sổ, gọi là sổ tay nhật kí nghiên cứu Việc thu thập số liệu thực nghiệm cần có hệ thống, có quy luật chặt chẽ, nêu ra các yếu tố ảnh hưởng giá trị của số liệu thực nghiệm
3.2.5 Viết báo cáo kết quả nghiên cứu
Đây là công việc cuối cùng để hoàn thiện một dự án khoa học kỹ thuật trước khi
dự án được gửi lên trường học kết nối Một báo cáo tốt sẽ thể hiện được những kết quả đã đạt được của dự án, mức độ, độ tin cậy, phạm vi của dự án và sự cố gắng của những người thực hiện dự án Đa số học sinh sẽ gặp khó khăn trong việc viết báo cáo kết quả nghiên cứu, vì vậy cần có sự hướng dẫn chi tiết của giáo viên hướng dẫn nên chúng ta có
thể lập một dàn ý sơ bộ để học sinh tham khảo như sau: “Đề tài: Máy cắt kiểng điều khiển từ xa”
Trang 6Dàn ý chi tiết của một bài báo cáo KHKT
Bài viết cụ thể cho từng phần theo dàn ý đã được chuẩn bị trước:
Trang
Mục lục 1
Lời cảm ơn 2
I Tóm tắt 3
1 Mục đích 3
2 Trình tự thực hiên 3
3 Dữ liệu và kết luận 8
II Giới thiệu 8
III Phương pháp và thiết bị thí nghiệm 9
IV Kết quả 10
V Thảo Luận 11
VI Kết luận 12
Tài liệu kham thảo 13
Mục lục
Lời cảm ơn
I Tóm tắt
1 Mục đích
2 Trình tự thực hiên
3 Dữ liệu và kết luận
II Giới thiệu
III Phương pháp và thiết bị thí nghiệm
IV Kết quả
V Thảo luận
VI Kết luận
Tài liệu kham thảo
Trang 7I/ TÓM TẮT:
1 Mục đích
Đối với đa số các loại cây cảnh có những đặc điểm cơ bản chung mà người trồng cần chú trọng trong khâu trồng và chăm sóc, nắm rõ các đặc điểm sẽ giúp người trồng có những biện pháp giúp cây luôn tươi tốt, khỏe mạnh Nhưng vấn đề đặt ra ở đây là làm thế nào để việc chăm sóc cũng như khâu cắt tỉa cây cảnh có thể
dễ dàng, ít tốn thời gian chi phí, sức lao động con người? Nên chúng tôi cùng với
sự hướng dẫn của Thầy, đã ngày đêm tìm tòi, tích lũy vốn kiến thức ít ỏi của mình
để cho ra đời sản phẩm “máy cắt kiểng điều khiển từ xa”, góp phần giúp cho công đoạn cắt tỉa trở nên tốt hơn, dễ dàng hơn, ít tốn kém công sức và chi phí
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình nghiên cứu thực hiện sản phẩm này, chúng
em chân thành cảm ơn Ban giám hiệu nhà trường cùng Thầy hướng
dẫn đã tạo điều kiện và giúp đỡ chúng em tận tình trong suốt quá
trình nghiên cứu
Với lòng nhiệt huyết và say mê khoa học chúng em mong muốn góp phần nhỏ công sức của mình cho khoa học Với trình độ
kinh nghiệm bản thân còn nhiều hạn chế trong việc thực hiện sản
phẩm, chúng em rất mong nhận được sự đồng cảm và sự góp ý chân
thành của quý Ban giám khảo, quý thầy cô và bạn đọc
Chúng em xin chân thành biết ơn!
Trang 9 Bánh răng đầu chụp:
Động cơ:
+ Bắt đầu lắp ráp dây đai vào trong thanh nhôm, cố định 2 đầu dây đai
bằng kẹp
+ Gắn động cơ kéo vào 1 trong 2 đầu thanh nhôm
+ Gắn động cơ cắt vào vị trí đầu kẹp trên thanh nhôm
+ Gắn 2 giá đỡ vào 2 đầu của thanh nhôm để căng dây Inox và luồng các
móc nhựa để cố định dây điện từ động cơ không bị vướng với động cơ, lưỡi cắt
+ Cố định 2 công tắc hành trình ở 2 đầu thanh nhôm
Trang 10- Phần cụm lưỡi cắt:
+ Tìm kiếm nguyên liệu (lưỡi dao rọc giấy bản to, miếng tôn,…)
+ Thiết kế và làm phần cánh để lắp lưỡi dao rọc với động cơ cắt
+ Thiết kế và làm phần chụp bảo vệ bên ngoài lưỡi cắt
+ Kẹp lưỡi cắt:
Trang 11- Đế giữ motor:
- Phần chân đỡ động cơ:
+ Tìm kiếm nguyên liệu( Sắt, bánh xe, động cơ,…)
+ Thiết kế chân dựng theo bản phác họa trước đó
+ Gắn bánh xe vào động cơ
- Phần mạch động cơ:
Trang 12+ Tìm nguyên liệu (mạch điều khiển từ xa 4 kênh, 2 Rơle điều khiển, bảng điện, dây dẫn,…)
+ Lắp mạch điện điều khiển:
Trang 13- Điều khiển từ xa một cách nhanh chóng
- Khi gặp lỗi sữa chữa thì sửa chữa máy móc một cách đơn giản, dễ dàng
- Năng lượng tiêu thụ ít hơn những loại máy trên thị trường
II/ GIỚI THIỆU:
Cây cảnh (hoặc cây kiểng) là một số loại thực vật được chăm sóc, gieo trồng
và tạo dáng công phu, thường dùng làm vật trang trí hay một chi tiết trong phong thủy, cây cảnh được trình bày có khi nhằm thể hiện một ý tưởng người trồng qua cách sắp đặt mà vẫn giữ được vẻ đẹp tự nhiên của lá Thân cây và tán cây được cắt theo một hình dáng nào đó có thể kết hợp với chậu, đất hay nước và môi trường dinh dưỡng cho thực vật đó.Bên cạnh mục tiêu làm cảnh, cây cảnh còn là một loại hàng hóa được kinh doanh không theo một khung giá cố định mà phần nhiều tùy hứng người bán và người mua hoặc tùy tâm của người bán
Nghệ thuật chơi cây cảnh có tính quần chúng rộng rãi, tính dân tộc đậm đà, tính nhân văn cao quý, tính thẩm mỹ độc đáo, tính triết học sâu sắc, tính sáng tạo mới mẽ, tính giải trí và kinh tế cao.Tuổi cây càng cao thì càng quý Cây cảnh đẹp phải là cổ thụ nhưng nhỏ gọn, để nói lên ý nghĩa trường tồn Thế cây có dạng như dạng hình chóp, dạng trực (thẳng đứng), dạng hoành (ngang), Đối với đa số các loại cây cảnh có những đặc điểm cơ bản chung mà người trồng cần chú trong khâu trồng và chăm sóc, nắm rõ các đặc điểm sẽ giúp người trồng có những biện pháp giúp cây luôn tươi tốt, khỏe mạnh
Hiện nay, trên thị trường có nhiều loại máy hỗ trợ cho những người yêu thích cây cảnh đơn cử như: máy cắt cỏ Honda, máy cắt tỉa hàng rào dùng xăng Makita, máy cắt tỉa hàng rào STIHL HS 45,…Mặc dù tiết kiệm thời gian công sức người chăm sóc nhưng đối với những cây trên cao việc cắt tỉa, chăm sóc theo hình dạng mong muốn thật sự rất khó, đặc biệt là đối với những loại cây có dạng hình chóp Vì vậy, để vươn lên theo kịp đà phát triển của các nước trong khu vực thì đòi hỏi giới trẻ không ngừng sáng tạo, không ngừng đưa ra ý tưởng độc đáo Làm thế nào để đưa ra những sản phẩm sáng tạo trong điều kiện cơ sở hạ tầng để học hỏi và trao dồi kiến thức còn hạn chế Những vấn đề trên yêu cầu chúng ta cần có hướng giải quyết tốt nhất để giúp những người đam mê cây cảnh có thể cắt tỉa làm ra sản phẩm cây cảnh có hình dáng độc đáo hơn, chất lượng và mang lại kinh tế cao
Trang 14Vì thế, để tất cả mầm non của đất nước có thể phát huy tài năng vốn có của bản thân cũng như để cho người trồng có thể tạo ra sản phẩm cây cảnh (cây kiểng) đẹp nhất Nên chúng tôi cùng với sự hướng dẫn của Thầy, đã ngày đêm tìm tòi, tích lũy vốn kiến thức ít ỏi của mình để cho ra đời sản phẩm “máy cắt kiểng điều khiển từ xa”, góp phần giúp cho công đoạn cắt tỉa trở nên tốt hơn, dễ dàng hơn, ít tốn kém công sức và chi phí
III/ PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT BỊ THÍ NGHIỆM
Sản phẩm “ Máy cắt kiểng điều khiển từ xa ” dựa trên cơ sở nghiên cứu về chuyển động Hiện nay, trên thị trường cũng có loại máy phục vụ việc cắt tỉa Tuy nhiên, loại máy dành riêng cho việc cắt tỉa trên cao vẫn chưa có Do đó, chúng em thiết kế dự án này nhằm bổ sung thiết bị chăm sóc cây cho Việt Nam nói riêng cũng như thế giới nói chung nhằm tiết kiệm thời gian và kinh phí, nâng cao chất lượng và vẻ đẹp về hình dáng bên ngoài của cây
Để hiểu rõ đặc điểm và công dụng của sản phẩm này như thế nào? Chúng ta xem các hình ảnh bên dưới, ảnh phụ lục, có hướng dẫn sử dụng, có mô hình kèm theo dự thi