GIAO AN HOA HOC 12 SOAN CONG PHU

Đối với este no, đơn chức, mạch hở: CnH2nO2 - Tên của este RCOOR’: Tên gốc R’ + tên gốc axit RCOO đuôi at * Cho HS quan sát mẩu dầu thực vật, nghiên cứu SGK, từ đó rút ra tính chất * Yêu

Trang 1

Thoõng qua vieọc reứn luyeọn tử duy bieọn chửựng trong vieọc xeựt moỏi quan heọ giửừa caỏu taùo vaứ

tớnh chaỏt cuỷa chaỏt, laứm cho HS hửựng thuự hoùc taọp vaứ yeõu thớch moõn Hoaự hoùc hụn

- GV laọp baỷng kieỏn thửực vaứo giaỏy khoồ lụựn hoaởc baỷng phuù

IV Tiến trình bài giảng:

1 ổn định tổ chức lớp: (1')

2 Kiểm tra bài cũ: Trong giờ học.

3 Giảng bài mới:

* Cho HS Thảo luận và trả lời các vấn đề: Axit,

Bazơ và phản ứng về axit bazơ

- Hãy nêu khái niệm về axit?

- Hãy nêu các tính chất hoá học chung của axit?

- Viết các PTHH để chứng minh?

- Hãy nêu khái niệm về bazơ?

- Hãy nêu các tính chất hoá học chung của bazơ?

- Viết các PTHH để chứng minh?

I Axit, Bazơ và phản ứng về axit bazơ:

* Axit là những chất có khả năng phân li ra ion H+ VD: HCl, H2SO4, CH3COOH

- Tính chất hoá học chung của axit:

+ Làm đổi màu chất chỉ thị

+ Tác dụng với bazơ, oxit bazơ

HCl + NaOH NaCl + H2O

H2SO4 + CuO CuSO4 + H2O.+ Tác dụng với kim loại:

2HCl + Mg MgCl2 + H2+ Tác dụng với muối:

H2SO4 + CaCO3 CaSO4 + H2O+ CO2 ↑

Trang 2

* Bazơ là những chất có khả năng nhận proton VD: NaOH, Ba(OH)2, NH3

- Tính chất hoá học chung của bazơ:

+ Làm đổi màu chất chỉ thị

+ Tác dụng với axit, oxit axit

HNO3 + NaOH NaNO3 + H2O

H2SO4 + Ca(OH)2 CaSO4 + 2H2O

CO2 + Ba(OH)2 BaCO3 + H2O.+ Tác dụng với dd muối:

Ca(OH)2 + NaCO3 CaCO3 + 2NaOH

* Cho HS thảo luận và trả lời các vấn đề sau:

- Hãy nêu CTTQ của ankan?

- Viết CTPT của mọtt số ankan làm ví dụ?

- Hãy nêu các tính chất hoá học của an kan?

- Viết phơng trình phản ứng minh hoạ?

II Ankan:

-Ankan có CTTQ là CnH2n+2 (n≥1)

VD: CH4, C2H6, C3H8 -Tính chất hoá học của ankan:

Ankan là hiđrocacbon no có phản ứng thế, phản ứng tách hiđro và phản ứng cháy

- VD:

C2H6 + Cl2 C2H5Cl + HCl

CH3 - CH3 →t o CH2 = CH2 + H2

C3H8 + 5O2 3CO2 + 4H2O

- Hãy nêu CTTQ của anken?

- Viết CTPT của một số anken làm ví dụ?

- Hãy nêu các tính chất hoá học của an ken?

- Viết phơng trình phản ứng minh hoạ?

- VD:

+ Phản ứng cộng hiđro:

CH2 = CH - CH3 + H2 CH3 - CH2 - CH3

CH2 = CH 2 + Br2 CH2Br- CH2Br + Phản ứng trùng hợp:

nCH2 = CH 2 (-CH2 - CH2-)n+ Phản ứng oxi hoá:

C3H6 + 9/2O2 3CO2 + 3H2O

- Hãy nêu CTTQ của aren?

- Viết CTPT của một số aren làm ví dụ?

- Hãy nêu các tính chất hoá học của aren? Viết

C6H6 + HNO3 C6H5NO2 + H2OThế nguyên tử hiđro ở mạch nhánh

Fe, t0

H2SO4đ

t0

Trang 3

+ Phản ứng cộng:

VD: C6H6 + H2 C6H12

C6H6 + Cl2 C6H6Cl6+ PƯ oxi hoá:

VD: C6H5CH3 + 2KMnO4 C6H5COOK + 2MnO2 + KOH + H2O

- Hãy nêu CTTQ của ancol no đơn chức?

- Viết CTPT của một số ancol no đơn chức làm ví

- Tính chất hoá học của ancol:

+ Phản ứng thế H của nhóm OH:

VD: C2H5OH + Na C2H5ONa + H2+ Phản ứng thế nhóm OH:

VD: C2H5OH + HBr C2H5Br + H2O

C2H5OH + C2H5OH C2H5OC2H5 + H2O+ Phản ứng tách nớc:

VD: C2H5OH 2 4

170o

H SO C

→ C2H4 + H2O+ Phản ứng oxi hoá:

Oxi hoá không hoàn toàn:

VD:

C2H5OH + CuO CH3CHO + Cu + H2O

CH3CHOHCH3 + CuO

CH3COCH3 + Cu + H2OOxi hoá hoàn toàn:

VD: C2H5OH + 3O2 2CO2 + 3H2O

- Hãy nêu CTTQ của anđehit no đơn chức?

- Viết CTPT của một số anđehit no đơn chức làm ví

RCHO + 2AgNO3 + H2O + 3NH3 RCOOH + 2NH4NO3 + 2Ag( phản ứng tráng gơng)

- Hãy nêu CTTQ của axit cacboxylic no đơn chức?

- Viết CTPT của một số axit cacboxylic no đơn

chức làm ví dụ?

- Hãy nêu các tính chất hoá học của axit cacboxylic

VII Axit cacboxylic:

- CTTQ của axit cacboxylic no đơn chức là

Trang 4

no đơn chức?

- Viết phơng trình phản ứng minh hoạ? Sự phân li thuận nghịchR-COOH ↔ RCOO- + H+

+ Tác dụng với bazơ và oxit bazơ

4 Củng cố bài giảng: (3')

1) Thửùc nghieọm cho bieỏt phenol laứm maỏt maứu dung dũch nửụực brom coứn toluen thỡ khoõng

Tửứ keỏt quaỷ thửùc nghieọm treõn ruựt ra keỏt luaọn gỡ ?

2) Coự theồ duứng Na ủeồ phaõn bieọt caực ancol: CH3OH, C2H5OH, C3H7OH ủửụùc khoõng ? Neỏu ủửụùc, haừy trỡnh baứy caựch laứm

3) Vỡ sao khoõng neõn noựi chaỏt ủieọn li maùnh laứ chaỏt khi tan trong nửụực phaõn li hoaứn toaứn

thaứnh ion ?

4) Dửùa vaứo caỏu hỡnh electron nguyeõn tửỷ cuỷa nitụ haừy dửù ủoaựn caực soỏ oxi hoaự cuỷa nitụ.

5 Hớng dẫn học sinh học và làm bài tập về nhà: (1')

Xem laùi phaỷn ửựng giửừa axit cacboxylic vaứ ancol

V Tự rút kinh nghiệm sau bài giảng:

chuyên môn duyệt Ngày / / 2010

Đỗ Mai Hơng

Trang 5

- HS bieỏt: Khaựi nieọm, tớnh chaỏt cuỷa este.

- HS hieồu: Nguyeõn nhaõn este khoõng tan trong nửụực vaứ coự nhieọt ủoọ soỏi thaỏp hụn axit ủoàng phaõn

* Cho HS viết pthh khi cho axit axetic

tác dụng với ancol etylic và ancol

isoamilic

* Cho HS biết các hợp chất tạo thành là

este Từ đó yêu cầu HS rút ra khái niệm,

CTTQ

I Khái niệm - Danh pháp:

- C2H5OH + CH3COOH

CH3COOC2H5 + H2O Etyl axetat

- CH3COOH + HO-[CH2]2-CH(CH3)2

CH3COO-[CH2]2-CH(CH3)2 + H2O Isoamyl axetat

- Khi thay nhóm OH ở nhóm cacboxyl của axit cacboxilic

t 0 , H2SO4đăc.

Trang 6

* Từ tên gọi của các este tên, yêu cầu

HS đa ra quy tắc gọi tên

- Este có CTTQ: RCOOR’ Đối với este no, đơn chức, mạch hở: CnH2nO2

- Tên của este RCOOR’:

Tên gốc R’ + tên gốc axit RCOO (đuôi at)

* Cho HS quan sát mẩu dầu thực vật,

nghiên cứu SGK, từ đó rút ra tính chất

* Yêu cầu HS nghiên cứu SGK, từ đó

rút ra tính chất hóa học của este GV

III Tính chất hóa học:

- Este bị thủy phân trong môi trờng axit và môi trờng kiềm.+ Thủy phân trong môi trờng axit:

CH3COOC2H5 + H2O C2H5OH + CH3COOH Phản ứng này là phản ứng thuận nghịch

+ Thủy phân trong môi trờng bazơ:

CH3COOC2H5 + NaOH C2H5OH + CH3COONaPhản ứng này xảy ra một chiều

→ RCOOR’ + H2O

* Cho HS nghiên cứu SGK, từ đó rút ra

các ứng dụng của este

Cõu 1 Phỏt biểu nào sau đõy khụng đỳng:

A Đặc điểm của phản ứng este húa là phản ứng khụng thuận nghịch

B Đặc điểm của phản ứng este húa là phản ứng thuận nghịch

C Trong phản ứng este húa, axit sunfuric đặc vừa đúng vai trũ là chất xỳc tỏc vừa cú tỏc dụng hỳt nước

D Este luụn cú nhiệt độ sụi thấp hơn axit cacboxylic tạo ra nú

Cõu 2 C4H8O2 cú bao nhiờu đồng phõn tỏc dụng với dung dịch NaOH?

Cõu 3 Metyl Propionat là tờn gọi của hợp chất cú cụng thức cấu tạo :

A HCOOC3H7 B C2H5COOCH3 C C3H7COOH D C2H5COOH

xt, t0

Trang 7

Cõu 4 Este được tạo thành từ axit no, đơn chức và ancol no, đơn chức cú cụng thức tổng quỏt là

A CnH2n −1COOCmH2m+1 B CnH2n −1COOCmH2m −1

C CnH2n +1COOCmH2m −1 D CnH2n +1COOCmH2m +1

Cõu 5 Etyl fomat cú thể cho được phản ứng với chất nào sau đõy:

A dd NaOH B Natri C Ag2O trong dd amoniac D (A) và (C) đều đỳng

Cõu 6 Cho cỏc chất axit axetic (I), anđehit axetic (II), etylaxetat(III) lần lượt tỏc dụng với Na(1), dung

dịch NaOH(2), H2(3), Ag2O/ddNH3(4) Những trường hợp cú phản ứng xảy ra là:

A (I) và (1),(2); (II) và (3),(4); (III) và (2) B (I) và (1),(2); (II) và (3),(4); (III) và (1) và(2)

C (I) và (1),(2); (II) và (2),(4); (III) và (2) D (I) và (1),(2) và (4); (II) và (3),(4); (III) và (2)

Cõu 7 Đốt một este thu dược 13.2g CO2 và 5.4g H2O X thuộc lọai?

A Este no B Este no đơn chức B Este đơn C Este đơn cú 1 nối C=C

Cõu 8: Hai hợp chất hữu cơ (X) và (Y) cú cựng cụng thức phõn tử C2H4O2 (X) cho được phản ứng với

dung dịch NaOH nhưng khụng phản ứng với Na, (Y) vừa cho được phản ứng với dung dịch NaOH vừa phản ứng được với Na Cụng thức cấu tạo của (X) và (Y) lần lượt là:

A H-COOCH3 và CH3COOH B HO-CH2-CHO và CH3COOH

C H-COOCH3 và CH3-O-CHO D CH3COOH và H-COOCH3

Cõu 9 Cho 0.01 mol este hữu cơ mạch hở X phản ứng vừa đủ với 0.03 mol KOH X thuộc lọai este:

Cõu 10 Dầu chuối cú tờn gọi là iso amyl axetat được điều chế từ:

A CH3COOH, CH3OH B (CH3)2CHCH2OH, CH3COOH

C CH3COOH, C2H5OH D CH3COOH , (CH3)2CH CH2CH2OH

Bài 2 đến Bài 5/7.

Đỗ Mai Hơng

Trang 8

- HS bieỏt: Lipit laứ gỡ ? Caực loaùi lipit Tớnh chaỏt hoaự hoùc cuỷa chaỏt beựo

- HS hieồu nguyeõn nhaõn taùo neõn caực tớnh chaỏt cuỷa chaỏt beựo

Mụừ daàu aờn hoaởc mụừ lụùn, coỏc, nửụực, etanol, ủeồ laứm thớ nghieọm xaứ phoứng hoaự chaỏt beựo

2 Kiểm tra bài cũ: (5')

ệÙng vụựi CTPT C4H8O2 coự bao nhieõu ủoàng phaõn laứ este ? Choùn moọt CTCT cuỷa este vaứ trỡnh baứy tớnh chaỏt hoaự hoùc cuỷa chuựng Minh hoaù baống phửụng trỡnh phaỷn ửựng

* Viết CTCT các đồng phân este ứng với

* Yêu cầu HS nêu khái niệm, từ đó lấy

- VD: Chất béo, sáp, steroit

* Yêu cầu HS nêu khái niệm về chất

béo, từ đó đa ra khái niệm về axit béo

II Chất béo:

1 Khái niệm:

- Chất béo là trieste của glixerol với axit béo, gọi chung là triglixerit hay là triaxylglixerol

Trang 9

* Em hãy đa ra CTCT chung của chất

béo Lấy các VD minh họa

- Axit béo là các axit đơn chức có mạch C dài và không phân nhánh VD:

CH3(CH2)16COOH axit stearic

CH3(CH2)14COOH axit panmiticCis - CH3[CH2]7CH=CH[CH2]7COOH axit oleic

- CTCT chung của chất béo:

R1COO – CH2

R2COO – CH (trong đó: R1, R2, R3 có thể giống nhau

R3COO – CH2 hoặc khác nhau)

- VD:

(CH3[CH2]16COO)3C3H5 Tristearoylglixerol hay tristearin(CH3[CH2]14COO)3C3H5

Tripanmitoylglixerol hay tripanmitin(CH3[CH2]7CH=CH[CH2]7COO)3C3H5Trioleoylglixerol hay triolein

* Cho HS quan sát dầu hoặc mở, làm thí

nghiệm về tính tan trong nớc, từ đó rút

ra các tính chất vật lí của chất béo

* Dựa vào kiến thức đã học, yêu cầu HS

rút ra các tính chất hóa học của chất

béo Viết các PTHH chứng minh

* GV bổ sung:

- Phản ứng cộng H2 của chất béo lỏng

dùng để chuyển hóa chất béo lỏng thành

b Phản ứng xà phòng hóa:

(CH3[CH2]16COO)3C3H5 + 3NaOH 3CH3[CH2]16COONa + C3H5(OH)3

c Phản ứng cộng H2 của chất béo lỏng:

- Là thức ăn quan trọng của con ngời

- Là nguyên liệu để tổng hợp một số chất cần thiết khác trong cơ thể

- Một lợng nhỏ dùng để điều chế xà phòng

- Sản xuất thực phẩm

* Viết CTCT của chất béo ứng với axit

linoleic C17H31COOH (C17H31COO)3C3H5

Trong thaứnh phaàn cuỷa moọt loaùi sụn coự trieste cuỷa glixerol vụựi axit linoleic C17H31COOH vaứ axit linolenic C17H29COOH Vieỏt CTCT thu goùn cuỷa caực trieste coự theồ cuỷa hai axit treõn vụựi glixerol

t 0 , H2SO4

t0

Trang 10

Bài 1/11 đến Bài 5/12.

Đỗ Mai Hơng

Trang 11

- Bieỏt khaựi nieọm veà xaứ phoứng, chaỏt giaởt rửỷa toồng hụùp.

- Hieồu ủửụùc nguyeõn nhaõn taùo neõn ủaởc tớnh giaởt rửỷa cuỷa xaứ phoứng vaứ chaỏt giaởt rửỷa toồng hụùp

2 Kỹ năng:

Sửỷ duùng hụùp lớ xaứ phoứng vaứ chaỏt giaởt rửỷa toồng hụùp

3 T tởng:

- Coự yự thửực sửỷ duùng hụùp lớ coự hieọu quaỷ xaứ phoứng vaứ chaỏt giaởt rửỷa toồng hụùp

- Baỷo veọ taứi nguyeõn moõi trửụứng

* Viết CTCT thu gọn của trieste của 2

axit: axit panmitic và axit stearic - Este của axit panmitic:(C15H31COO)3C3H5

- Este của axit stearic:

(C17H35COO)3C3H5

Trang 12

* Cho HS nghiên cứu SGK, rút ra phơng

pháp sản xuất xà phòng

* GV bổ sung:

- Quy trình sản xuất xà phòng

- PP sản xuất xà phòng ngày nay, từ đó

yêu cầu HS đa ra sơ đồ

- Đun chất béo với dd kiềm trong thùng kín ở nhiệt độ cao

(R-COO) 3 C 3 H 5 + 3NaOH R-COONa + C 3 H 5 (OH) 3

khái niệm về chất giặt rữa tổng hợp

* Cho HS nghiên cứu SGK, từ đó đa ra sơ

đồ sản xuất và VD cụ thể

II Chất giặt rữa tổng hợp:

1 Khái niệm:

- Là những chất có tính năng giặt rữa nh xà phòng

2 Ph ơng pháp sản xuất:

- Sơ đồ sản xuất:

- VD:

CH3[CH2]11-C6H4SO3H CH3[CH2]11-C6H4SO3Na

Axit Natri đođexylbenzensunfonic đođexylbenzensunfonat Hoạt động 5 Tác dụng tẩy rửa của xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp * GV nêu cơ chế của quá trình làm sạch vết bẩn của xà phòng trên hình vẽ * Từ đó cho HS rút ra u nhợc điểm của mổi loại III Tác dụng tẩy rửa của xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp: - Xà phòng: giảm tác dụng trong nớc cứng do tạo kết tủa với kim loại trong nớc cứng - Chất giặt rửa tổng hợp: có tác dụng giặt rửa trong nớc cứng Hoạt động 6 Củng cố Viết PTHH điều chế xà phòng từ chất béo của axit panmitic (CH 3[CH2]14COO)3C 3CH3H5 + 3NaOH3[CH2]14COONa + C3H5(OH)3 4 Củng cố bài giảng: (3') Haừy ủieàn chửừ ẹ (ủuựng) hoaởc S (sai) vaứo oõ troỏng ụỷ caực phaựt bieồu sau: a) Xaứ phoứng laứ saỷn phaồm cuỷa phaỷn ửựng xaứ phoứng hoaự. ẹ b) Muoỏi natri hoaởc kali cuỷa axit hửừu cụ laứ thaứnh phaàn chớnh cuỷa xaứ phoứng S c) Khi ủun noựng chaỏt beựo vụựi dung dũch NaOH hoaởc KOH ta ủửụùc xaứ phoứng. ẹ d) Tửứ daàu moỷ coự theồ saỷn xuaỏt ủửụùc chaỏt giaởt rửỷa toồng hụùp. ẹ 5 Hớng dẫn học sinh học và làm bài tập về nhà: (1') Bài 1/15 đến Bài 5/16 V Tự rút kinh nghiệm sau bài giảng:

Đỗ Mai Hơng

Tiết 5 Bài 4

t0

Anka n

Axit cacboxylic

Muối natri của axit cacboxylic

Dầu mỏ

Axit

đođexylben zensunfonic

Natri

đođexylbenzensunf

onat

Na2CO3

Trang 13

Luyện tập Este và chất béo

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: Cuỷng coỏ kieỏn thửực veà este vaứ lipit

2 Kỹ năng: Giaỷi baứi taọp veà este.

* GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi:

- Khái niệm este?

- Công thức tổng quát của este no, đơn

chức, mạch hở?

- Chất béo?

- Tính chất hoá học của este?

1 Este của axit cacboxylic:

HS trả lời các câu hỏi theo yêu cầu:

- Đại diện HS trình bày trớc lớp bài giải

* Trả lời bài 1: HS giải và rút ra kiến thức:

- Tính chất của este

- Phản ứng oxi hoá ancol bậc I, anđehit

1 CH3COOH + NaOH  CH3COONa + C2H5OH

2 C2H5OH + CuO  CH3CHO + Cu + H2O

3 CH CHO + 1/2 O  CHCOOH

Trang 14

4 CH3COOH + CH3OH ↔ CH3COOCH3 + H2O

Hoạt động 2 Bài tập về nhận biết * Bài tập 2: Bằng phơng pháp hoá học, nhận biết các chất lỏng sau: CH3COOH, CH3COOCH3, HCHO, C6H5OH, C3H5(OH)3 - Viết PTHH minh hoạ các phản ứng xãy ra * HS thảo luận rút ra đợc: - Nhận biết axit: quỳ tím - Nhận biết anđehit bằng AgNO3/NH3 - Nhận biết phenol bằng dd Br2 - Nhận biết bằng Cu(OH)2 - Còn lại este Hoạt động 3 Bài tập về este * Bài tập 3: Chất E là este no, đơn chức, mạch hở Xà phòng hoá hoàn toàn 22 gam E cần dùng vừa đủ 0,25 mol NaOH Xác định CTCT của este * GV hớng dẫn - Đặt công thức este - Viết phơng trình phản ứng xảy ra - Dựa vào PTHH, tìm số mol este đã dùng - Tính M → n * HS giải theo hớng dẫn: - Đặt công thức: RCOOR’ - PTHH: RCOOR’ + NaOH → RCOONa + R’OH 0,25 0,25 88 0,25 2,2 M= = ⇒ CnH2nO2 = 88 ⇒ n = 4 CTPT: C4H8O2 ⇒ HCOOC3H7 CH3COOC2H5 CH3CH2COOCH3 Hoạt động 4 Củng cố * Yêu cầu HS so sánh tính chất hóa học của este và chất béo - Tính chất hóa học của este và chất béo là tơng tự nhau do đều là este 4 Củng cố bài giảng: (3') Baứi 8: 10,4g hoón hụùp X goàm axit axetic vaứ etyl axetat taực duùng vửứa ủuỷ vụựi 150 g dung dũch NaOH 4% % khoỏi lửụùng cuỷa etyl axetat trong hoón hụùp laứ A 22% B 42,3% C 57,7% D 88% 5 Hớng dẫn học sinh học và làm bài tập về nhà: (1') Xem trớc bài Glucozơ V Tự rút kinh nghiệm sau bài giảng:

Đỗ Mai Hơng

Chơng 2 :

Trang 15

Monosaccarit: Là nhóm cacbohiđrat đơn chức giản nhất, không thể thuỷ phân được.

Thí dụ: Glucozơ, fructozơ.

Đisaccarit: Là nhóm cacbohiđrat mà khi thuỷ phân mỗi phân tử sinh ra hai phân tử monosaccarit

Thí dụ: Saccarozơ, mantozơ.

Polisaccarit: Là nhóm cacbohiđrat phức tạp, khi thuỷ phân đến cùng mỗi phân tử đều sinh ra nhiều phân tử monosaccarit

Thí dụ: Tinh bột, xenlulzơ

- Cấu trúc dạng mạch hở của glucozơ.

- Tính chất các nhóm chức của glucozơ để giải thích các hiện tượng hoá học.

 HS hiểu được phương pháp điều chế, ứng dụng của glucozơ và fructozơ

2 Kü n¨ng:

- Khai thác mối quan hệ giữa cấu trúc phân tử và tính chất hoá học.

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích các kết quả thí nghiệm.

- Giải các bì tập có liên quan đến hợp chất glucozơ và fructozơ.

1 Dụng cụ: Ống nghiệm, kẹp gỗ, ống hút nhỏ giọt, đèn cồn.

2 Hoá chất: Glucozơ, các dung dịch AgNO3, NH3, CuSO4, NaOH

3 Các mô hình : phân tử glucozơ, fructozơ, hình vẽ, tranh ảnh có liên quan đến bài học

IV TiÕn tr×nh bµi gi¶ng:

Trang 16

2 Kiểm tra bài cũ: Trong giờ học

Hoạt động của Giáo

* Hoaùt ủoọng 1:

 GV cho HS quan

saựt maóu glucozụ

Nhaọn xeựt veà traùng

thaựi maứu saộc ?

 HS tham khaỷo theõm SGK ủeồ bieỏt ủửụùc moọt soỏ tớnh chaỏt vaọt lớ khaực cuỷa glucozụ cuừng nhử traùng thaựi thieõn nhieõn cuỷa glucozụ

I – TÍNH CHAÁT VAÄT LÍ – TRAẽNG THAÙI Tệẽ NHIEÂN

- Chaỏt raộn, tinh theồ khoõng maứu, deó tan trong nửụực, coự vũ ngoùt nhửng khoõng ngoùt baống ủửụứng mớa.

- Coự trong haàu heỏt caực boọ phaọn cuỷa cụ theồ thửùc vaọt nhử hoa, laự, reó,… vaứ nhaỏt laứ trong quaỷ chớn (quaỷ nho), trong maựu ngửụứi (0,1%).

 Yêu cầu HS nghieõn

cửựu SGK vaứ cho bieỏt:

ẹeồ xaực ủũnh CTCT

cuỷa glucozụ, ngửụứi ta

caờn cửự vaứo keỏt quaỷ

thửùc nghieọm naứo ?

 Tửứ caực keỏt quaỷ thớ

nghieọm treõn yêu cầu

 HS ruựt ra nhửừng ủaởc ủieồm caỏu taùo cuỷa glucozụ

 HS neõu CTCT cuỷa glucozụ: caựch ủaựnh soỏ maùch cacbon

II – CAÁU TAẽO PHAÂN TệÛ

* CTPT: C 6 H 12 O 6

- Glucozụ coự phaỷn ửựng traựng baùc, bũ oxi hoaự bụỷi nửụực brom taùo thaứnh axit gluconic → Phaõn tửỷ glucozụ coự nhoựm -CHO

- Glucozụ taực duùng vụựi Cu(OH)2 → dung dũch maứu xanh lam → Phaõn tửỷ glucozụ coự nhieàu nhoựm -OH keà nhau

- Glucozụ taùo este chửựa 5 goỏc axit CH3COO → Phaõn tửỷ glucozụ coự 5 nhoựm –OH

- Khửỷ hoaứn toaứn glucozụ thu ủửụùc hexan → Trong phaõn tửỷ glucozụ coự 6 nguyeõn tửỷ C vaứ coự maùch C khoõng phaõn nhaựnh

* Keỏt luaọn: Glucozụ laứ hụùp chaỏt taùp chửựa, ụỷ daùng

maùch hụỷ phaõn tửỷ coự caỏu taùo cuỷa anủehit ủụn chửực vaứ ancol 5 chửực.

* CTCT:

CH6 2OH CHOH CHOH CHOH CHOH CH O5 4 3 2 1

Hay CH2OH[CHOH]4CHO

Trang 17

* Hoạt động 3:

 GV ?: Từ đặc điểm

cấu tạo của glucozơ,

em hãy cho biết

glucozơ có thể tham

gia được những phản

ứng hoá học nào ?

 GV biểu diễn thí

nghiệm dung dịch

glucozơ + Cu(OH)2

 Y/c HS nghiên cứu

SGK và cho biét công

thức este của glucozơ

mà phân tử cho chứa 5

gốc axetat Từ CTCT

này rút ra kết luận gì

về glucozơ

 Ph¶n øng cđa ancol ®a chøc vµ cđa an®ehit

 HS quan sát hiện tượng, giải thích và kết luận về phản ứng của glucozơ với Cu(OH)2

 HS nghiên cứu SGK và cho biét công thức este của glucozơ mà phân tử cho chứa 5 gốc axetat Từ CTCT này rút ra kết luận

gì về glucozơ

III – TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

1 Tính chất của ancol đa chức

a) Tác dụng với Cu(OH) 2 → dung dịch màu xanh lam

b) Phản ứng tạo este

Glucozơ + (CH3CO)2O piriđin Este chứa 5 gốc CH3COO

4 Cđng cè bµi gi¶ng: (3')

Bµi 1/25.

Bµi tËp: Phát biểu nào sau đây không đúng ?

A Glucozơ và fructozơ là đồng phân cấu tạo của nhau.

B Có thể phân biệt glucozơ và fructozơ bằng phản ứng tráng bạc.

C Trong dung dịch, glucozơ tồn tại ở dạng mạch vòng ưu tiên hơn dạng mạch hở.

D Metyl α-glicozit không thể chuyển sang dạng mạch hở.

5 Híng dÉn häc sinh häc vµ lµm bµi tËp vỊ nhµ: (1')

Bµi 2; Bµi 3; Bµi 4/25.

Trang 18

2 Kiểm tra bài cũ: (5 )’ Bài 4/25.

phaỷn ửựng leõn men

 Hs quan saựt hieọn tửụùng, giaỷi thớch vaứ vieỏt PTHH cuỷa phaỷn ửựng

 HS vieỏt PTTT cuỷa phaỷn ửựng khửỷ glucozụ baống H2

 Ghi TT

2 Tớnh chaỏt cuỷa anủehit ủụn chửực

a) Oxi hoaự glucozụ baống dung dũch AgNO 3 /NH 3

CH2OH[CHOH]4CHO + 2AgNO3 + 3NH3 + H2O t0

CH2OH[CHOH]4COONH 4 + 2Ag + NH4NO3amoni gluconat

b) Oxi hoaự baống Cu(OH) 2

CH2OH[CHOH]4CHO + 2Cu(OH)2 + NaOH t0

CH2OH[CHOH]4COONa + 2Cu2O (ủoỷ gaùch) + 3H2O natri gluconat

c) Khửỷ glucozụ baống hiủro

CH2OH[CHOH]4CHO + H2 Ni, t0 CH2OH[CHOH]4CH 2 OH

cửựu SGK vaứ cho bieỏt

phửụng phaựp ủieàu

cheỏ glucozụ trong

 HS nghieõn cửựu SGK ủ bieỏt nhửừng ửựng duùng cuỷa glucozụ

IV – ẹIEÀU CHEÁ VAỉ ệÙNG DUẽNG

2 ệÙng duùng: Duứng laứm thuoỏc taờng lửùc, traựng gửụng

ruoọt phớch, laứ saỷn phaồm trung gian ủ saỷn xuaỏt etanol tửứ caực nguyeõn lieọu coự chửựa tinh boọt hoaởc xenlulozụ

Trang 19

 GV yeõu caàu HS

nghieõn cửựu SGK vaứ

cho bieỏt: CTCT cuỷa

fructozụ vaứ nhửừng

ủaởc ủieồn caỏu taùo cuỷa

noự

nghieõn cửựu SGK vaứ

cho bieỏt nhửừng tớnh

chaỏt lớ hoùc, hoaự hoùc

ủaởc trửng cuỷa

fructozụ

giaỷi thớch nguyeõn

nhaõn fructozụ tham

gia phaỷn ửựng oxi hoaự

bụựi dd AgNO3/NH3,

maởc duứ khoõng coự

nhoựm chửực anủehit

 HS nghieõn cửựu SGK vaứ cho bieỏt:

CTCT cuỷa fructozụ vaứ nhửừng ủaởc ủieồn caỏu taùo cuỷa noự

 HS nghieõn cửựu SGK vaứ cho bieỏt nhửừng tớnh chaỏt lớ hoùc, hoaự hoùc ủaởc trửng cuỷa fructozụ

V – ẹOÀNG PHAÂN CUÛA GLUCOZễ – FRUCTOZễ

CTCT daùng maùch hụỷ

CH6 2OH CHOH CHOH CHOH CO5 4 3 2 CH1 2OH

Hay CH2OH[CHOH]3COCH2OH

Laứ chaỏt keỏt tinh, khoõng maứu, deó tan trong nửụực, coự

vũ ngoùt hụn ủửụứng mớa, coự nhieàu trong quaỷ ngoùt nhử dửựa, xoaứi, ẹaởc bieọt trong maọt ong coự tụựi 40%

fructozụ

Tớnh chaỏt hoaự hoùc:

- Tớnh chaỏt cuỷa ancol ủa chửực: Tửụng tửù glucozụ

- Phaỷn ửựng coọng H2

CH2OH[CHOH]3COCH2OH + H2 Ni, t0 CH2OH[CHOH]4CH 2 OH

sobitol

Trong moõi trửụứng bazụ fructozụ bũ oxi hoaự bụỷi dung dũch AgNO3/NH3 do trong moõi trửụứng bazụ fructozụ chuyeồn thaứnh glucozụ

Fructozụ OH- Glucozụ

Bài 5/25.

Bài tập:

a) Haừy cho bieỏt coõng thửực daùng maùch hụỷ cuỷa glucozụ vaứ nhaọn xeựt veà caực nhoựm chửực cuỷa noự (teõn

nhoựm chửực, soỏ lửụùng , baọc neỏu coự) Nhửừng thớ nghieọm naứo chửựng minh ủửụùc glucozụ toàn taùi ụỷ daùng maùch voứng ?

b) Trong dung dũch, glucozụ toàn taùi ụỷ nhửừng daùng naứo (vieỏt coõng thửực vaứ goùi teõn) ?

Bài 6/25; Đọc bài đọc thêm; Xem trớc bài Saccarozơ …

Đỗ Mai Hơng

Trang 20

- So saựnh nhaọn daùng saccarozụ, tinh boọt vaứ xenlulozụ.

- Vieỏt caực PTHH minh hoaù cho tớnh chaỏt hoaự hoùc cuỷa caực hụùp chaỏt treõn

- Giaỷi caực baứi taọp veà saccarozụ, tinh boọt vaứ xenlulozụ

1 Duùng cuù: OÁng nghieọm, oỏng nhoỷ gioùt.

2 Hoaự chaỏt: Dung dũch I2, caực maóu saccarozụ, tinh boọt vaứ xenlulozụ

3 Caực sụ ủoà, hỡnh veỷ, tranh aỷnh coự lieõn quan ủeỏn noọi dung baứi hoùc.

2 Kiểm tra bài cũ: (5 )’

Trỡnh baứy ủaởc ủieồm caỏu taùo daùng maùch hụỷ cuỷa glucozụ Vieỏt PTHH minh hoaùù cho caực ủaởc ủieồm caỏu taùo ủoự

Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung

* Hoaùt ủoọng 1

 Y/C HS nghieõn cửựu

SGK ủeồ bieỏt ủửụùc tớnh

chaỏt vaọt lớ, traùnh thaựi thieõn

nhieõn cuỷa ủửụùc saccarozụ

 HS nghieõn cửựu SGK ủeồ bieỏt ủửụùc tớnh chaỏt vaọt lớ, traùnh thaựi thieõn nhieõn cuỷa ủửụùc

I – SACCAROZễ: C 6 H 12 O 11

Saccarozụ laứ loaùi ủửụứng phoồ bieỏn nhaỏt, coự trong

nhieàu loaứi thửùc vaọt, coự nhieàu nhaỏt trong caõy mớa, cuỷ caỷi ủửụứng, hoa thoỏt noỏt

1 Tớnh chaỏt vaọt lớ

- Chaỏt raộn, keỏt tinh, khoõng maứu, khoõng muứi, coự

vũ ngoùt, noựng chaỷy ụỷ 1850C

- Tan toỏt trong nửụực, ủoọ tan taờng nhanh theo nhieọt ủoọ

Trang 21

* Hoạt động 2

 Y/C HS nghiên cứu SGK

vàcho biết để xác định

CTCT của saccarozơ, người

ta căn cứ vào những kết

quả thí nghiệm nào ?

 Y/C HS nghiên cứu

SGK và cho biết CTCT của

saccarozơ, phân tích và rút

ra đặc điểm cấu tạo đó

- Saccarozơ không có phản ứng tráng bạc, không làm mất màu nước Br2  phân tử saccarozơ không có nhóm –CHO

- Đun nóng dd saccarozơ với H2SO4 loãng thu được dd có phản ứng tráng bạc (dd này có chứa glucozơ và fructozơ)

2 Công thức cấu tạo

Kết luận: Saccarozơ là một đisaccarit được cấu

tạo từ một gốc glucozơ và một gốc fructozơ liên kết với nhau qua nguyên tử oxi

O H

OH

H H OH H

5 4 3

2 1

SGK vàcho biết hiện

tượng phản ứng khi cho

dung dịch saccarozơ tác

dụng với Cu(OH)2 Giải

thích hiện tượng trên

SGK và viết PTHH của

phản ứng thuỷ phân dung

dịch saccarozơ và điều

kiện của phản ứng này

- Dung dịch saccarozơ +

Cu(OH)2 → dung dịch đồng saccarat màu xanh lam

- PTP¦:

3 Tính chất hoá học

a Phản ứng với Cu(OH) 2

Dung dịch saccarozơ + Cu(OH)2 → dung dịch đồng saccarat màu xanh lam

b Phản ứng thuỷ phân

C12H22O11 + H2O C6H12O6 + C6H12O6

glucozơ fructozơ

H+, t0

* Hoạt động 4

 Y/C HS xem SGK và

nghiên cứu các công đoạn

của quá trình sản xuất

đường saccarozơ

 HS xem SGK và nghiên cứu các công đoạn của quá trình sản xuất đường saccarozơ

4 Sản xuất và ứng dụng

a Sản xuất saccarozơ

Sản xuất từ cây mía, củ cải đường hoặc hoa thốt nốt

Quy trình sản xuất đường saccarozơ từ cây mía

Trang 22

 Y/C HS tìm hiểu SGK

và cho biết những ứng

dụng của saccarozơ

 HS tìm hiểu SGK và cho biết những ứng dụng của saccarozơ

Cây mía

Ép (hoặc ngâm, chiết)

Nước mía (12-15% đường)

(2) + Vôi sữa, lọc bỏ tạp chất

Dung dịch đường có canxi saccarat

(3) + CO2, lọc bỏ CO2

Dung dịch đường (có màu)

(4) + SO2 (tẩy màu)

Dung dịch đường (không màu)

(5) Cô đặc để kết tinh, lọc

(1)

b Ứng dụng

- Là thực phẩm quan trọng cho người

- Trong công nghiệp thực phẩm, saccarozơ là nguyên liệu để sản xuất bánh kẹo, nước gải khát, đồ hộp

- Trong công nghiệp dược phẩm, saccarozơ là nguyên liệu dùng để pha thuốc Saccarozơ còn là nguyên liệu để thuỷ phân thành glucozơ và fructozơ dùng trong kĩ thuật tráng gương, tráng ruột phích

* Hoạt động 1

 GV cho HS quan sát

mẫu tinh bột

 HS quan sát, liên hệ thực tế, nghiên cứu SGK cho biết tính chất vật lí của tinh bột

II – TINH BỘT: (C 6 H 10 O 5 ) n

1 Tính chất vật lí: Chất rắn, ở dạng bột, vô

định hình, màu trắng, không tan trong nước lanh Trong nước nóng, hạt tinh bột sẽ ngậm nước và trương phồng lên tạo thành dung dịch keo, gọi là hồ tinh bột

C©u 1 Đặc điểm cấu tạo của saccarozơ ?

C©u 2 Tính chất hoá học của saccarozơ ?

- Các bài tập trong SGK có liên quan đến phần glucozơ và fructozơ

- Xem trước phần XENLULOZƠ

Trang 23

2 Kiểm tra bài cũ: (5 )’

Trỡnh baứy tớnh chaỏt hoaự hoùc cuỷa saccarozụ Vieỏt caực PTHH cuỷa phaỷn ửựng

SGK vaứ cho bieỏt caỏu truực

phaõn tửỷ cuỷa tinh boọt

 HS nghieõn cửựu SGK vaứ cho bieỏt caỏu truực phaõn tửỷ cuỷa tinh boọt

2 Caỏu taùo phaõn tửỷ

Thuoọc loaùi polisaccarit, phaõn tửỷ goàm nhieàu maột xớch C6H10O5 lieõn keỏt vụựi nhau

CTPT : (C6H10O5)n Caực maột xớch lieõn keỏt vụựi nhau taùo thaứnh 2 daùng:

- Amilozụ: Goàm caực goỏc α-glucozụ lieõn keỏt vụựi nhau taùo thaứnh maùch daứi, xoaộn laùi coự phaõn tửỷ khoỏi lụựn (~200.000)

- Amilopectin: Goàm caực goỏc α-glucozụ lieõn keỏt vụựi nhau taùo thaứnh maùng khoõng gian phaõn nhaựnh

Tinh boọt ủửụùc taùo thaứnh trong caõy xanh nhụứ

quaự trỡnh quang hụùp.

CO2 H2O, as C6H12O6 (C6H10O5)n

SGK vaứ cho bieỏt ủieàu

kieọn xaỷy ra phaỷn ửựng

thuyỷ phaõn tinh boọt Vieỏt

PTHH cuỷa phaỷn ửựng

 GV bieồu dieón thớ

nghieọm hoà tinh boọt +

dung dũch I2

 GV coự theồ giaỷi thớch

theõm sửù taùo thaứnh hụùp

chaỏt maứu xanh

- ptp:

(C6H10O5)n + nH2O H+, t0 nC6H12O6

 HS quan saựt hieọn tửụùng, nhaọn xeựt

3 Tớnh chaỏt hoaự hoùc

a Phaỷn ửựng thuyỷ phaõn

(C6H10O5)n + nH2O H+, t0 nC6H12O6

b Phaỷn ửựng maứu vụựi iot

Hoà tinh boọt + dd I2 → hụùp chaỏt maứu xanh

→ nhaọn bieỏt hoà tinh boọt

Giaỷi thớch: Do caỏu taùo ụỷ daùng xoaộn, coự loó roóng,

tinh boọt haỏp thuù iot cho maứu xanh luùc

SGK ủeồ bieỏt caực ửựng  HS nghieõn cửựu SGK ủeồ bieỏt caực ửựng duùng cuỷa

4 ệÙng duùng

- Laứ chaỏt dinh dửụừng cụ baỷn cho ngửụứi vaứ moọt

soỏ ủoọng vaọt

Trang 24

dụng của tinh bột cũng

như sự chuyển hoá tinh

bột trong cơ thể người

tinh bột cũng như sự chuyển hoá tinh bột trong

cơ thể người

- Trong công nghiệp, tinh bột được dùng để sản xuất bánh kẹo và hồ dán

- Trong cơ thể người, tinh bột bị thuỷ phân thành glucozơ nhờ các enzim trong nước bọt và ruột non Phần lớn glucozơ được hấp thụ trực tiếp qua thành ruột và đi vào máu nuôi cơ thể ; phần còn dư được chuyển về gan Ở gan, glucozơ được tổng hợp lai nhờ enzim thành glicogen dự trữ cho cơ thể

* Hoạt động 1:

 GV cho HS quan sát

một mẫu bông nõn

 HS quan sát + nghiên cứu SGK và cho biết tính chất vật lí cũng như trạng thái thiên nhiên của xenlulozơ

III – XENLULOZƠ

1 Tính chất vật lí, trạng thái thiên nhiên

- Xenlulozơ là chất rắn dạng sợi, màu trắng, không mùi vị Không tan trong nước và nhiều dung môi hữu cơ như etanol, ete, benzen, nhưng tan được trong nước Svayde là dung dịch Cu(OH)2/dd NH3

- Là thành phần chính tạo nên màng tế bào thực vật, tạo nên bộ khung của cây cối

* Hoạt động 2:

 GV ?: Giữa tinh bột

và xenlulozơ có điểm gì

giống và khác nhau về

mặt cấu tạo ?

 HS nghiên cứu SGK và cho biết đặc điểm cấu tạo của phân tử xenlulozơ ?

2 Cấu tạo phân tử

- Là một polisaccarit, phân tử gồm nhiều gốc

β-glucozơ liên kết với nhau tạo thành mạch dài, có khối lượng phân tử rất lớn (2.000.000) Nhiều mạch xenlulozơ ghép lại với nhau thành sợi xenlulozơ

- Xenlulozơ chỉ có cấu tạo mạch không phân nhánh, mỗi gốc C6H10O5 có 3 nhóm OH

C6H10O5)n hay [C6H7O2(OH)3]n

* Hoạt động 3:

SGK và cho biết điều

kiện của phản ứng thuỷ

phân xenlulozơ và viết

PTHH của phản ứng

 HS nghiên cứu SGK và cho biết điều kiện của phản ứng thuỷ phân xenlulozơ và viết PTHH của phản ứng

 HS tham khảo SGK và viết PTHH của phản ứng

3 Tính chất hoá học

a Phản ứng thuỷ phân

Trang 25

* Hoạt động 4:

 GV yêu cầu HS

nghiên cứu SGK và cho

biết những ứng dụng của

xenlulozơ

 GV có thể liên hệ

đến các sự kiện lịch sử

như: chiến thắng Bạch

Đằng,…

- Những nguyên liệu chứa xenlulozơ (bông, đay, gỗ,…) thường được dùng trực tiếp (kéo sợi dệt vải, trong xây dựng, làm đồ gỗ,…) hoặc chế biến thành giấy

- Xenlulozơ là nguyên liệu để sản xuất tơ nhân tạo như tơ visco, tơ axetat, chế tạo thuốc súng không khói và chế tạo phim ảnh

4 Ứng dụng

- Những nguyên liệu chứa xenlulozơ (bông, đay, gỗ,…) thường được dùng trực tiếp (kéo sợi dệt vải, trong xây dựng, làm đồ gỗ,…) hoặc chế biến thành giấy

- Xenlulozơ là nguyên liệu để sản xuất tơ nhân tạo như tơ visco, tơ axetat, chế tạo thuốc súng không khói và chế tạo phim ảnh

C©u 1 Miếng chuối xanh tác dụng với dung dịch I2 cho màu xanh Nước ép quả chuối chín cho phản ứng tráng bạc Hãy giải thích 2 hiện tượng nói trên ?

Khí cacbonic → Tinh bột → Glucozơ → Ancol etylicGọi tên các phản ứng

Các bài tập trong SGK có liên quan đến phần tinh bột

V Tù rĩt kinh nghiƯm sau bµi gi¶ng:

§ç Mai H¬ng

Trang 26

Tiết 10 Bài 7

Luyện tập Cấu tạo và tính chất của cacbohđrat

- Caỏu taùo cuỷa caực loaùi cacbohiủrat ủieồn hỡnh

- Caực tớnh chaỏt hoaự hoùc ủaởc trửng cuỷa caực loaùi cacbohiủrat vaứ moỏt quan heọ giửừa caực loaùi hụùp chaỏt ủoự

2 Kỹ năng:

- Reứn luyeọn cho HS phửụng phaựp tử duy trửứu tửụùng, tửứ caỏu taùo phửực taùp cuỷa caực loaùi cacbohiủrat, ủaởc bieọt laứ caực nhoựm chửực suy ra tớnh chaỏt hoaự hoùc thoõng qua giaỷi caực baứi taọp luyeọn taọp

- Giaỷi caực baứi taọp hoaự hoùc veà hụùp chaỏt cacbohiủrat

a lý thuyết

Hoạt động 1 Tổng hợp kiến thức cacbohiđrat.

GV yêu cầu HS hoạt động theo nhóm cặp đôi, thảo luận để điền vào bảng sau:

GV nêu nội dung thảo luận:

- Phân loại cacbohiđrat?

- Viết công thức phân tử, nêu đặc điểm cấu tạo của từng chất? So sánh cấu tạo của các loại cacbohiđrat?

- Từ cấu tạo suy ra tính chất của từng chất? Viết phơng trình phản ứng để chứng minh

Điền vào bảng sau:

Hợp chất glucozơMonosaccaritfructozơ Đisaccaritsaccarozơ tinh bộtPolisaccaritxenlulozơCông thức

phân tử

Đặc điểm

cấu tạo

Trang 27

Tính chất

Thông tin:

Hợp chất

- Trong mt kiềm:

fructozơ ơ →glucozơ

amilozơ và amilopectin

- β -glucozơ và liên kết với nhau tạo thành mạch kéo dài.

- Có thể viết: (C 6 H 10 O 5 ) n hay [C 6 H 7 O 2 (OH) 3 ] n

- Poliacol.

- Thuỷ phân. - Thuỷ phân.- Màu với Iot - Thuỷ phân.- Màu với HNO 3

b bài tập

- Các bớc giải bài toán nhận biết?

- Dựa vào tính chất hoá học đặc trng để viết

phơng trình phản ứng nhận biết?

- HS hoạt động theo nhóm 4 - 5 ngời, thảo luận để tìm ra cách giải các bài tập:

Bài 1: Bài 3 - SGK.

a- Glucozơ, glixerol, anđehit axetic:

b- Glucozơ, saccarozơ, glixerol

c- Saccarozơ, anđehit axetic, hồ tinh bột

c- Thuốc thử: Iot, Cu(OH)2

* GV yêu cầu HS trả lời nhanh các bài tập

trắc nghiệm Giải thích vì sao chọn phơng án

a Glucôzơ và Sac ca rôzơ

b Axit fomic và rợu êtylic

Trang 28

c Sac ca rôzơ và tinh bột

d Tất cả đều đợc

* GV tiếp tục yêu cầu các nhóm thảo luận để

nêu hớng giải, trình bày cách giải các bài tâp

SGK

Bài 3: Giải bài tập 5 - SGK.

HS thảo luận và trình bày đợc:

a- Tính m tinh bột trong 1 kg gạo:

m = 0,8 kg

(C6H10O5)n + nH2O H ,t + 0

162n kg 180n kg 0,8 kg 0,89 kgb- Tơng tự câu b:

m = 0,556 kg

c- Tơng tự và tính đợc: m = 0,5263 kg

1) Xenlulozụ khoõng thuoọc loaùi

A cacbohiủrat B gluxit C polisaccaritD ủisaccarit

2) Cho m gam tinh boọt leõn men thaứnh ancol etylic vụựi hieọu suaỏt 81% Toaứn boọ lửụùng khớ CO2sinh ra ủửụùc haỏp thuù hoaứn toaứn vaứo dung dũch Ca(OH)2 dử, thu ủửụùc 75g keỏt tuỷa Giaự trũ m laứ:

3) Xenlulozụ trinitrat ủửụùc ủieàu cheỏ xenlulozụ vaứ axit HNO3 ủaởc coự xuực taực laứ H2SO4 ủaởc, noựng ẹeồ coự ủửụùc 29,7kg xenlulozụ trinitrat, caàn duứng dung dũch chửựa m kg axit HNO3 (hieọu suaỏt phaỷn ửựng 90%) Giaự trũ m laứ:

4) Cho sụ ủoà chuyeồn hoaự sau: Tinh boọt → X → Y → Axit axetic X, Y laàn lửụùt laứ:

A glucozụ, ancol etylic  B mantozụ, glucozụ

C glucozụ, etyl axetat D ancol etylic, anủehit axetic 5) Chaỏt loỷng hoaứ tan ủửụùc xenlulozụ laứ

A benzen B ete C etanol D nửụực Svayde

Caực caõu hoỷi vaứ baứi taọp coự lieõn quan ủeỏn xenlulozụ trong SGK

Xem trửụực baứi noọi dung cuỷa baứi thửùc haứnh: ẹIEÀU CHEÁ, TÍNH CHAÁT HOAÙ HOẽC CUÛA

ESTE VAỉ GLUXIT

Đỗ Mai Hơng

Tiết 11 Bài 8

Trang 29

- Tieỏn haứnh moọt soỏ thớ nghieọm:

+ ẹieàu cheỏ etyl axetat + Phaỷn ửựng xaứ phoứng hoaự chaỏt beựo + Phaỷn ửựng cuỷa glucozụ vụựi Cu(OH)2 + Phaỷn ửựng maứu cuỷa hoà tinh boọt vụựi dung dũch iot

1 Duùng cuù: OÁng nghieọm, baựt sửự nhoỷ, ủuừa thuyỷ tinh, oỏng thuyỷ tinh, nuựt cao su, giaự thớ nghieọm,

giaự ủeồ oỏng nghieọm, ủeứn coàn, kieàng saột

2 Hoaự chaỏt: C2H5OH, CH3COOH nguyeõn chaỏt; dung dũch: NaOH 4%, CuSO4 5%; glucozụ 1%; NaCl baừo hoaứ; mụừ hoaởc daàu thửùc vaọt; nửụực ủaự

1 Hoạt động 1: Thí nghiệm 1: Điều chế etyl axetat

- Dụng cụ: ống nghiệm, kẹp gỗ, đèn cồn, cốc thuỷ tinh, giá sắt

- Hoá chất: C2H5OH, CH3COOH nguyên chất, H2SO4 đặc

- Cách tiến hành: HS tiến hành theo hớng dẫn ở SGK

- Yêu cầu cần đạt: Quan sát thấy có lớp este nổi trên mặt nớc, có mùi thơm

- PTHH của các phản ứng xảy ra:

CH COOH + CHOH ⇔ CH COOCH + HO

Trang 30

2 Hoạt động 2: Thí nghiệm 2: Phản ứng xà phòng hoá.

- Dụng cụ: bát sứ, giá nung, đèn cồn

- Hoá chất: dầu thực vật, NaOH 40%, NaCl bão hoà

- Cách tiến hành: HS tiến hành theo hớng dẫn ở SGK

- Yêu cầu cần đạt: Khi đổ NaCl vào, làm lạnh thì có chất rắn màu trắng tách ra, có mùi xà phòng

- PTHH của các phản ứng xãy ra:

+ 3C17H35 - COONa

3 Hoạt đông 3: Thí nghiệm 3: Phản ứng của glucozơ với Cu(OH)2

- Dụng cụ: ống nghiệm, kẹp gỗ

- Hoá chất: dung dịch CuSO4, NaOH, glucozơ

- Cách tiến hành: Theo SGK

- Yêu cầu cần đạt: Đầu tiên có kết tủa trắng, nhỏ từng giọt glucozơ vào thì kết tủa tan tạo dung dịch màu xanh thẩm:

CuSO4 + 2NaOH → Cu(OH)2 + Na2SO4

Glucozơ + Cu(OH)2 → dung dịch xanh thẫm

4 Hoạt động 4: Thí nghiệm 4: Phản ứng của tinh bột với dung dịch I2

- Dụng cụ: ống nghiệm, kẹp gỗ

- Hoá chất: dung dịch I2, hồ tinh bột

- Cách tiến hành: Theo SGK

- Yêu cầu cần đạt: Đầu tiên có kết tủa trắng, nhỏ từng giọt glucozơ vào thì kết tủa tan tạo dung dịch màu xanh thẩm:

Tinh bột + dd I2 → dung dịch màu xanh lục

Maóu baựo caựo thớ nghieọm:

Hoù vaứ teõn hoùc sinh: Teõn baứi thửùc haứnh:

TT TEÂN TN CAÙCH TIEÁN HAỉNH

- HS thu doùn duùng cuù, hoaự chaỏt, veọ sinh phoứng thớ nghieọm, lụựp hoùc, vieỏt baỷn tửụứng trỡnh

- Tieỏt sau kieồm tra vieỏt 1 tieỏt

Đỗ Mai Hơng

Tiết 12

Trang 31

kiểm tra viết

Cõu 1: Phản ứng tương tỏc của rượu tạo thành este cú tờn gọi là gỡ?

A Phản ứng kết hợp B Phản ứng trung hũa C Phản ứng ngưng tụ D Phản ứng este húa

Cõu 2 Xà phũng hoỏ 22,2g hỗn hợp 2 este là HCOOC2 H 5 và CH 3 COOCH 3 đó dựng hết 200 ml dd NaOH Nồng độ mol/l của dd NaOH là.

Cõu 3: Đặc điểm của phản ứng thuỷ phõn este trong mụi trường axit là :

A khụng thuận nghịch B luụn sinh ra axit và ancol C thuận nghịch D xảy ra nhanh ở nhiệt độ thường Cõu 4: Chất X cú cụng thức phõn tử C4 H 8 O 2 ,khi tỏc dụng với dung dịch NaOH sinh ra chất Y cú cụng thức

C 3 H 5 O 2 Na X thuộc chất nào sau đõy?

Cõu 5: Este X đơn chức tỏc dụng vừa đủ với NaOH thu được9,52 g muối natri fomat và 8,4g ancol Vậy Xlà:

A metyl fomat B etyl fomat C propyl fomat D butyl fomat Câu 6: ứng với công thức phân tử C4 H 8 O 2 có bao nhiêu este đồng phân của nhau?

A 4 B 4 C 5 D 2

Cõu 7: Chọn đỏp ỏn đỳng.

A Chất bộo là trieste của glixerin với axit B Chất bộo là trieste của glixerin với axit bộo.

C Chất bộo là trieste của glixerin với axit vụ cơ D Chất bộo là trieste của ancol với axit bộo.

Cõu 8: Cụng thức tổng quỏt của este tạo bởi axit đơn chức no mạch hở và ancol đơn chức no mạch hở cú dạng.

A Cn H 2n+2 O 2 ( n ≥ 2) B Cn H 2n O 2 ( n ≥ 3) C Cn H 2n-2 O 2 ( n ≥ 4) D Cn H 2n O 2 (n ≥ 2)

Cõu 9: Este cú cụng thức phõn tử CH3 COOCH 3 cú tờn gọi là:

A metyl propionat B metyl axetat C vinyl axetat D metyl fomiat.

Cõu 10: Dóy chất nào sau đõy được sắp xếp theo chiều nhiệt độ sụi của cỏc chất tăng dần?

A CH3 COOH, CH 3 COOC 2 H 5 , CH 3 CH 2 CH 2 OH B CH3 COOH, CH 3 CH 2 CH 2 OH CH 3 COOC 2 H 5 ,

C CH3 CH 2 CH 2 OH , CH 3 COOH, CH 3 COOC 2 H 5 D CH3 COOC 2 H 5 ,CH 3 CH 2 CH 2 OH , CH 3 COOH

Cõu 11: Khi thủy phõn chất nào sau đõy sẽ thu được glixerol?

Cõu 12: Dữ kiện nào sau đõy chứng minh glucozơ cú nhiều nhúm –OH ở kề nhau?

A Glucozơ phản ứng với dung dịch AgNO3 /NH 3 cho phản ứng trỏng gương.

B Glucozơ phản ứng với Cu(OH)2 ở nhiệt độ phũng cho dung dịch màu xanh lam.

C Glucozơ phản ứng với kim loại Na giải phúng H2

D Glucozơ phản ứng với Cu(OH)2 ở nhiệt độ cao cho kết tủa đỏ gạch.

Cõu 13: Cho 5,4g glucozơ phản ứng hoàn toàn với dung dịch AgNO3 /NH 3 (dư) thỡ khối lượng Ag thu được là:

Cõu 14: Dung dịch saccarozơ tinh khiết khụng cú tớnh khử,nhưng khi đun núng với dung dịch H2 SO 4 lại cú thể cho phản ứng trỏng gương.Đú là do:

A Saccarozơ bị thuỷ phõn tạo thành glucozơ B Đó cú sự tạo thành anđehit sau phản ứng.

C Saccarozơ bị thuỷ phõn tạo thành glucozơ và fructozơ D Saccarozơ bị thuỷ phõn tạo thành fructozơ Cõu 15: Dóy cỏc chất nào sau đõy đều cú phản ứng thuỷ phõn trong mụi trường axit?

A Tinh bột, xenlulozơ, fructozơ B Tinh bột, xenlulozơ, saccarozơ.

C Tinh bột, xenlulozơ, glucozơ D Tinh bột, saccarozơ, fructozơ.

Trang 32

Câu 16: Cho biết chất nào sau đây thuộc monosacarit:

Câu 17: Cho 2,25 kg glucozơ chứa 20% tạp chất trơ lên men thành ancol etylic Trong quá trình chế biến ancol

etylic bị hao hụt 10% Khối lượng ancol etylic thu được là:

Câu 18: Khử gucozơ bằng H2 để tạo sobitol Khối lượng glucozơ dùng để tạo ra 1,82 g sobitol với hiệu suất 80%

là bao nhiêu?

Câu 19: Để chứng minh trong phân tử của glucozơ có nhiều hiđroxyl, người ta cho dung dịch glucozơ phản ứng

với:

A AgNO3 trong dung dịch NH 3 đun nóng B Cu(OH)2 ở nhiệt độ thường.

Câu 20: Chất nào sau đây là đồng phân của Fructozơ?

Câu 21: Cho biết chất nào sau đây thuộc đisacarit:

Câu 22: Sắp xếp các chất sau đây theo thứ tự độ ngọt tăng dần:Glucozơ,Fructozơ, Saccarozơ

A Glucozơ < Fructozơ < Saccarozơ B Fructozơ < glucozơ < Saccarozơ

C Glucozơ < Saccarozơ < Fructozơ D Saccarozơ <Fructozơ < glucozơ.

Câu 23: Giữa saccarozơ và glucozơ có đặc điểm gì giống nhau?

A Đều được lấy từ củ cải đường.

B Đều có trong biệt dược “huyết thanh ngọt”

C Đều bị oxi hoá bởi [Ag(NH3 ) 2 ]OH.

D Đều hoà tan Cu(OH)2 ở nhiệt độ thường cho dung dịch màu xanh lam.

Câu 24: Có 3 lọ đựng 3 chất bột màu trắng sau: Tinh bột, xenlulozơ, saccarozơ Bằng cách nào trong các cách sau

có thể nhận biết các chất trên tiến hành theo trình tự sau:

A Dùng iot, dd AgNO3 /NH 3 B Hoà tan vào nước, vài giọt dd H2 SO 4 đun nóng, dd AgNO 3 /NH 3

C Dùng vài giọt dd H2 SO 4 đun nóng, dd AgNO 3 /NH 3 D Hoà tan vào H2 O, dùng iot.

Câu 25: Dữ kiện nào sau đây chứng minh glucozơ có nhóm chức anđehit?

A Glucozơ phản ứng với kim loại Na giải phóng H2

B Glucozơ phản ứng với Cu(OH)2 ở nhiệt độ phòng cho dung dịch màu xanh lam.

C Glucozơ phản ứng với dung dịch CH3 OH/HCl cho ete.

D Glucozơ phản ứng với Cu(OH)2 ở nhiệt độ cao cho kết tủa đỏ gạch.

C Tù rót kinh nghiÖm sau bµi gi¶ng:

§ç Mai H¬ng

Gi¸o viªn chiÕu h×nh ¶nh con c¸ lªn b¶ng:

Trang 33

Giáo viên đặt vấn đề:

Khi ăn thịt cá đã nấu chín các em thấy mùi gì ạ?- Mùi tanh

Mùi tanh đó là do đâu? - Do trong cơ thể con cá có 1 số amin có mùi tanh

Ngoài amin ra thì trong cơ thể cá còn có các protenin rất cần thiết cho cơ thể

Vậy amin và protein là gì? Tính chất vật lý, hh và ứng dụng ra sao? Chúng ta sẽ nghiên chứu trong chơng này:

Chơng 3:

Tiết 13, 14 Bài 9

amin Ngày soạn: 25 / 09 / 2010

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

- HS bieỏt: ẹũnh nghúa, phaõn loaùi vaứ goùi teõn amin

- HS hieồu: Caực tớnh chaỏt ủieồn hỡnh cuỷa amin

2 Kỹ năng:

- Nhaọn daùng caực hụùp chaỏt amin

- Vieỏt chớnh xaực caực PTHH cuỷa amin

- Quan saựt, phaõn tớch caực thớ nghieọm chửựng minh cuỷa amin

3 T tởng:

Thaỏy ủửụùc taàm quan troùng cuỷa caực hụùp chaỏt amin trong ủụứi soỏng vaứ saỷn xuaỏt, cuứng vụựi

hieồu bieỏt veà caỏu taùo, tớnh chaỏt hoaự hoùc cuỷa caực hụùp chaỏt amin

II Phơng pháp:

Đàm thoại kết hợp khéo léo với thuyết trình

III Đồ dùng dạy học:

- Duùng cuù: OÁng nghieọm, ủuừa thuyỷ tinh, oỏng nhoỷ gioùt, keùp thớ nghieọm

- Hoaự chaỏt : metylamin, quyứ tớm, anilin, nửụực brom

- Hỡnh veừ tranh aỷnh lieõn quan ủeỏn baứi hoùc

Tiết 13:

Trang 34

Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung

gọi là amin bậc II Vậy bậc

của amin là gì? Có tất cả

 Các liên kết đó đợc hình thành bằng cách thay thế 1 hay nhiều ntử

H cua amoniac

 Quan sát

 Khi thay theỏ nguyeõn tửỷ H trong phaõn tửỷ NH3baống goỏc hiủrocacbon ta thu ủửụùc hụùp chaỏt amin

 Baống soỏ nguyeõn tửỷ hiủro trong phaõn tửỷ NH3

bũ thay theỏ bụỷi goỏc hiủrocacbon

- Baọc cuỷa amin: Baống soỏ nguyeõn tửỷ hiủro

trong phaõn tửỷ NH3 bũ thay theỏ bụỷi goỏc

hiủrocacbon

Tiêu đề	Giáo án hóa học 12 soạn công phu
Tác giả	Phạm Tuấn Hậu
Trường học	Trường THPT Lê Chân
Chuyên ngành	Hóa học
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2010
Thành phố	Quảng Ninh

Định dạng
Số trang	69
Dung lượng	1,21 MB