SỰ PHÁT TRIỂN PHÔI Ở ĐỘNG VẬT

Quá trình phát triển cá thể• Quá trình phát triển của mỗi sinh vật là quá trình từ khi sinh ra mầm mống của cơ thể mới, phát triển qua các giai đoạn cho tới khi già và chết của cá thể..

SỰ PHÁT TRIỂN PHÔI Ở

ĐỘNG VẬT

CÓ XƯƠNG SỐNG

Ths Đỗ Thanh Tuân

1 Quá trình phát triển cá thể

• Quá trình phát triển của mỗi sinh vật là quá

trình từ khi sinh ra mầm mống của cơ thể mới, phát triển qua các giai đoạn cho tới khi già và chết của cá thể

Ở động vật có xương sống, quá trình phát triển cá thể gồm một số giai đoạn chính như sau:

• Giai đoạn tạo giao tử

• Giai đoạn tạo hợp tử

• Giai đoạn phôi thai

• Giai đoạn sinh trưởng

• Giai đoạn trưởng thành

• Giai đoạn già lãoGiai đoạn già lão

• Giai đoạn tử vong

2 Các tế bào sinh dục

Cấu tạo tinh trùng

Phần đầu Phần cổ Phần đuôi

Cấu tạo tinh trùng gồm các phần sau:

- Đầu: là nơi chứa nhân mang thông tin di truyền của con đực Ngoài ra còn

- Đuôi

2.2 Trứng

• Trứng là tế bào hình tròn hoặc bầu dục,

không có khả năng di động, kích thước lớn hơn tinh trùng rất nhiều Trứng chứa nhiều chất dự trữ để nuôi bào thai gọi là noãn

hoàng

Cấu tạo trứng

+ Noãn hoàng: là các chất dự trữ có trong trứng Tuỳ theo

thành phần cấu trúc mà người ta phân ra 3 loại noãn là:

Noãng hoàng hidratcacbon Noãn hoàng mỡ

Noãn hoàng protein + Tế bào chất dưới vỏ

+ Màng trứng

Tùy theo lượng noãn hoàng và sự phân bố noãn hoàng trong trứng, người ta chia ra các loại trứng:

• Trứng đẳng hoàng: noãn hoàng ít và phân bố

đều trong trứng, nhân nằm ở trung tâm

• Trứng đoạn hoàng: lượng noãn hoàng có thể ở

mức trung bình hoặc rất ít

• Trứng trung hoàng: Noãn hoàng tương đối ít và

phần lớn tập trung ở trung tâm của trứng xung quanh nhân

• Trứng vô hoàng: Trứng không có noãn hoàng

Cầu gai

3 Hiện tượng thụ tinh

Dù thụ tinh ngoài hay thụ tinh trong thì tinh trùng cũng tự động bơi đến với trứng để thụ tinh

và 9 tháng sau….

Vậy mình được hình thành như thế nào nhỉ?

4 Hình thái của sự phát triển phôi

• Quá trình phát triển phôi của các loại trứng

khác nhau nhưng đều qua các giai đoạn:

phân cắt, phôi vị hóa và phát sinh mầm cơ quan….

hoàng

• Giai đoạn phân cắt:

Đặc điểm: Quá trình phân cắt xảy ra hoàn toàn và đều, toàn

bộ các tế bào phân cắt từ hợp tử đều phát triển thành phôi thai.

Phát triển phôi của trứng đẳng hoàng

kinh tuyến, lần phân cắt thứ 5

theo mặt phẳng song song với

mặt phẳng xích đạo

Giai đoạn phôi vị hóa và phát triển mầm cơ quan

• Lớp ngoài (ngoại bì) sẽ hình thành nên các tế

bào của biểu bì và hệ thần kinh

• Lớp giữa (trung bì) sẽ tạo ra nhiều cơ quan như

tim, thận, tuyến sinh dục, nhiều loại mô liên kết như xương, cơ, gân và các tế bào máu

• Lớp trong (nội bì) sẽ tạo màng bao quanh ống

tiêu hoá cùng các cơ quan phói hợp như gan,

4.2 Phát triển phôi của trứng vô

nhưng không đều, các tế bào phân cắt từ hợp tử sớm biệt hóa, một phần phát triển thành phôi thai, phần còn lại phát triển thành lá nuôi, sau đó biệt hóa thành rau thai để cung cấp chất dinh dưỡng cho thai.

Quá trình diễn biến

Quá trình phân cắt phôi ở trứng

vô hoàng

• Mặt phân cắt thứ nhất

và thứ hai theo mặt phẳng kinh tuyến, lần phân cắt thứ 3 song song với mặt phẳng xích đạo và gần cực động vật hơn tạo 4 tiểu phôi bào ở phía trên và 4 đại phôi bào

ở phía dưới

5 Tương lai của các lá phôi

• Lá phôi ngoài: Hình thành da và các sản phẩm

của da, miệng, hậu môn, hệ thần kinh và các

giác quan, tuyến tiền yên

• Lá phôi giữa: Tạo xương, răng, cơ (cơ trơn, cơ

vân, cơ tim), lớp dưới da, màng treo ruột, màng bụng, cơ quan niệu sinh dục (trừ tế bào sinh

dục), cơ quan tuần hoàn (tim, mạch máu)

• Lá phôi trong: Tạo ống tiêu hóa và các tuyến tiêu

hóa (gan, tụy, tuyến nước bọt), cơ quan hô hấp (niêm mạc khí quản, phế quản và phổi), tuyến