Hà Tĩnh, mảnh đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống cách mạng và văn hóa, nơi có nhiều tên đất, tên người đã gắn liền với những trang sử hào hùng của dân tộc. Trong đó, Ngã ba Đồng Lộc là địa danh đã trở thành huyền thoại trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Ngã ba Đồng Lộc được xếp hạng Khu di tích lịch sử cấp Quốc gia vào năm 1989; được Đảng, Nhà nước, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Đảng bộ và nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đầu tư xây dựng thành Khu tưởng niệm TNXP toàn quốc. Ngày 9122013, Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định trở thành Khu di tích lịch sử cấp Quốc gia Đặc biệt trên hệ thống đường Hồ Chí Minh huyền thoại.
Trang 1Trong những trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, Ngã ba Đồng Lộc – mảnh đất địa linh nhân kiệt đã trở thành một địa chỉ đỏ, trở thành biểu tượng của chủ nghĩa cách mạng gắn liền với lịch
sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước Ngã ba Đồng Lộc là nơi giàu truyền thống cách mạng, là địa danh trở thành huyền thoại trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước
Ngã ba Đồng Lộc thuộc địa phận xã Đồng Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, có tổng diện tích
107 ha, nằm trên con đường mòn Hồ Chí Minh xuyên qua dãy Trường Sơn, cách trung tâm thành phố Hà Tĩnh chừng 25km Nơi đây là giao điểm của quốc lộ 15A và tỉnh lộ 2 của Hà Tĩnh
Từ năm 1964 đến năm 1972, tuyến đường quốc lộ 1A đi qua địa bàn Hà Tĩnh bị đánh phá và chia cắt hoàn toàn, thời điểm đó mọi thông thương từ miền Bắc vào miền Nam phải đi qua con đường 15A vàtrong có Ngã ba Đồng Lộc là địa điểm quan trọng ở đây Biết được vị trí chiến lược của Ngã ba Đồng Lộc đế quốc Mỹ đã tập trung toàn bộ sức mạnh của không quân, hải quân đánh vào các đầu mối giao thông quan trọng của ta trong đó có quân khu IV.Bằng mọi giá đế quốc Mỹ muốn biến Ngã ba này thành điểm chết, thành một bãi hoang không bóng người và không một chuyến xe qua Với nhiệm vụ chiến đấu tránh trả máy bay địch, cảnh giới, giải tỏa giao thông, san lấp hố bom, phá bom nổ chậm, làm cọc tiêu dẫn đường chỉ lối, đảm bảo an toàn cho người và hàng hóa chi viện vào chiến trường miền Nam, các vị anh hùng làm việc trên tinh thần “chết kiên cường dũng cảm”, không quản ngại hy sinh gian khổ.Hằng trăm hàng ngàn liệt sỹ trên khắp mọi miền quê hương của Tổ quốc đã gửi lại tuổi thanh xuân tươi đẹp nơi Ngã ba này để giữ vững mạch máu giao thông từ Bắc vào Nam được thông suốt Đặc biệt là sự hy sinh anh dũng của tiểu đội 10 cô gái TNXP thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55 vào ngày 24/7/1968 – năm ác liệt nhất
Sau ngày đất nước thống nhất, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đã chọn di tích Ngã ba Đồng Lộc là nơi tiêu biểu cho lòng yêu nước, ý chí, sức mạnh của thế hệ trẻ Thanh niên xung phong trong toàn quốc Ngày nay, Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc đã và đang được đầu tư xây dựng ngày một khang trang, nhiều công trình kiến trúc đặc biệt được xây dựng như: Khu mộ
10 nữ TNXP, Nhà bia tưởng niệm TNXP toàn quốc, Sa bàn chiến đấu, Nhà bảo tàng, Tháp chuông Đồng Lộc, cụm tượng 10 nữ TNXP và nhiều công trình văn hóa tâm linh khác đang được đầu tư xây dựng
Ở vị trí dễ quan sát nhất là Cột biểu tượng lưu niệm của ngành Giao thông vận tải, được khánh
Thiện – Đồng Lộc, Khe Giao – Đồng Lộc, Ba Giang – Đồng Lộc
Trên con đường ????? , nơi đầu tiên mà ta nhìn thấy chính là Đài tưởng niệm Anh hùng liệt sỹ ngành giao thông vận tải Đây là nơi ghi danh và tưởng niệm 842 Anh hùng, liệt sĩ ngành GTVT
hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước trên địa bàn Hà Tĩnh
Khách du lịch đi thẳng về phía trước trên con đường Lạc Thiện – Khe Giao, bên tay trái là Tượng đài chiến thắng Đồng Lộc - biểu tượng của sức mạnh, ý chí quyết thắng, tinh thần vươn lên vượt qua mọi gian nan vất vả của lực lượng TNXP, bộ đội, công an, , Dưới chân tượng đài là lư hương và bệ đá Xung quanh chân tượng đài xếp hình cánh cung là những bức phù điêu
Trang 2Tiếp tục đi thẳng về phía trước,bên tay phải là Nhà bia tưởng niệm liệt sĩ Thanh niên xung phong toàn quốc được xây dựng năm 1995 ghi danh gần 4.000 liệt sĩ TNXP hy sinh trên toàn quốc và tại Chiến trường Ngã ba Đồng Lộc Nơi đây là hiện thân của các anh hùng, liệt sĩ; là hiện thân của những người không tiếc xương máu vì độc lập tự do dân tộc và cũng tại nơi này tên tuổi của các anh hùng liệt sĩ Thanh niên xung phong sẽ được lưu danh muôn đời
Đặc biệt hơn hết, chính là khu mộ 10 nữ anh hùng liệt sĩ Thanh niên xung phong Mười đóa hoa
ấy vừa độ tuổi xuân – cái tuổi đẹp nhất của tuổi trẻ đã hy sinh cả tuổi thanh xuân, đã chiến đấu kiên cường, dũng cảm cho sự nghiệp giải phóng dân tộc Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc đã đi vào lịch sử trở thành một phần trong những trang sử hào hùng, trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của tuổi trẻ Việt Nam Bây giờ đây, họ cùng nằm lại mảnh đất nơi họ chiến đấu Mười ngôi mộ không khí nào ngớt khói hương của những người chiến hữu, những người khách du lịch, tất cả cùng đến và gửi gắm lòng biết ơn, sự tiếc thương vô hạn trước sự hy sinh anh dũng của
10 cô gái TNXP
Tiếp đó, ở vị trí trung tâm khu di tích là tượng đài 10 nữ TNXP Cụm tượng diễn tả cảnh tượng 10 chị lao ra mặt đường với các hố bom nham nhở: người cầm xẻng, người kéo xe bò,…Bằng nghị lực, lòng căm thù giặc, các chị làm việt không biết mệt mỏi để san lấp mặt đường
Cũng không kém phần đặc biệt là nhà trưng bày truyền thống Thanh niên xung phong toàn quốc, nơi mà lịch sử chiến đấu được tái hiện rõ nét nhất, sống động nhất Gian chính có tượng bác Hồ cùng với thanh niên xung phong Những câu khẩu hiệu, lý tưởng cháy bỏng cũng được trưng bày
ở đây Cùng với 110 hiện vật gốc, 12 ảnh gốc và 145 hiện vật được phục chế cho người xem thấy cuộc sống lao động, chiến đấu của TNXP trên mọi ngả đường với tinh thần:” Tất cả cho tiền tuyến”,”Địch phá một, ta làm mười”
Và cuối cùng là công trình uy nghi tọa lạc trên một quả đồi hay còn gọi là Tháp Chuông Tháp gồm 7 tầng, 8 mái Du khánh có thể lên đỉnh tháp bằng bậc thang, ngắm nhìn toàn cảnh Ngã ba Đồng Lộc Tháp chuông Ngã ba Đồng Lộc là công trình tri ân của thế hệ hôm nay với các bậc cha anh và các Anh hùng liệt sỹ đã ngã xuống vì độc lập của dân tộc Tháp cao sừng sững là biểu tượng công đức cao dày của tổ tiên, tinh thần chiến đấu hy sinh cao cả của các thế hệ anh hùng liệt
sĩ và là biểu tượng cho tinh thần ý chí quyết tâm vươn lên để xây dựng quê hương đất nước phồn vinh và hạnh phúc
Năm 2013, Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc được Chính phủ quyết định trở thành Khu di tích lịch sử cấp Quốc gia Đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc là địa chỉ giáo dục đạo đức truyền thống, cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau Chính vì vậy, ngay từ bây giờ, em sẽ cố gắng học tập, rèn luyện đạo đức để sau này em lớn lên, trưởng thành có thể đóng góp một phần nhỏ nào đó trong công cuộc phát triển đất nước và để xứng đáng là người con của mảnh đất Đồng Lộc linh thiêng