Ph ng pháp gi i.
Trang 1khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 2khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 3khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
L i c m n
Sau m t th i gian h ng say và mi t mài nghiên c u cùng v i s giúp đ
t n tình c a các th y cô giáo và các b n sinh viên khoá lu n c a em đã hoàn
thành Em xin bày t lòng bi t n sâu s c c a mình t i th y V ng
Thông-T tr ng t i s đã ch b o, giúp đ em trong quá trình th c hi n và hoàn
thành khoá lu n
Em xin chân thành c m n s giúp đ quý báu c a các th y cô giáo trong khoa Toán, các th y cô trong t i s tr c ti p gi ng d y đã t o đi u ki n thu n l i cho em trong quá trình em làm khoá lu n
Khoá lu n c a em đã hoàn thành song c ng không tránh kh i nh ng thi u xót, h n ch Em r t mong nh n đ c s đóng góp chân tình, nh ng ý ki n
ph n h i c a các th y cô giáo và các b n sinh viên đ khoá lu n c a em đ c hoàn thi n h n
Trang 4khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
L i nói đ u
a th c chi m m t v trí h t s c quan tr ng trong toán h c, không nh ng
là đ i t ng nghiên c u ch y u c a đ i s mà còn là ph ng ti n h u hi u
c a gi i tích.Bên c nh đó lý thuy t đa th c còn ph c v cho ch ng trình toán
ph thông, toán cao c p, toán ng d ng
V i nh ng ng d ng đó ngày nay tài li u v đa th c c ng khá nhi u và đi sâu vào nhi u d ng toán, các d ng toán đ c phân lo i rõ ràng và có h
th ng.Song nh ng v n đ v đa th c ch a đ a ra đ c ph ng pháp gi i m t cách chi ti t và t ng minh
V i nh ng lí do trên em ch n đ tài “ ng d ng đa th c” đ làm khoá
Trang 5khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
M c l c
L i nói đ u: ……… 1
M C L C ……… 2
Ch ng 1: Nh ng ki n th c liên quan ……… 3
1.1 Vành đa th c m t n ……….……… 3
1.2 a th c v i h s nguyên ……… 10
1.3 Vành đa th c nhi u n ……… 13
Ch ng 2: ng d ng đa th c m t n ……… 16
2.1 NG D NG 1: M t s bài toán chia h t ……… 16
2.2 NG D NG 2: GI i toán ph ng trình b c hai ……… 19
2.3 NG D NG 3: GI i ph ng trình c n th c ……… …… 22
2.4 NG D NG 4: Tâm giá tr c a các bi u th c đ i x ng đ i v i các nghi m c a đa th c ……… 24
2.5 ng d ng 5: Nghi m c a đa th c h s đ i x ng 29
2.6 NG D NG 6: Tâm đi m c đ nh c a h đ th hàm s … …… 32
Ch ng 3: ng d ng đa th c nhi u n ……… 35
3.1 ng d ng 1: Phân tích đa th c thành nhân t ……… 35
3.2 NG D NG 2: Tìm các nghi m nguyên c a ph ng trình đ i x ng 38 3.3 NG D NG 3: Gi i h ph ng trình … ……… 45
3.4 NG D NG 4: CH ng minh h ng đ ng th c….……… 47
3.5 NG D NG 5:CH ng minh b t đ ng th c …… ……… 51
3.6 NG D NG 6: TR c c n th c m u ……… ……… 54
K T LU N ……… 58
TàI LI U THAM KH O ……… 59
Trang 6khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Ch ng 1 : nh ng ki n th c liên quan
1 vƠnh đa th c 1 n
1 Xây d ng vƠnh đa th c 1 n
Trang 7khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 8khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
deg( ( )f x g x( ))max{deg ( )f x deg ( )}g x
2/N u f x g x( ) ( ) 0thì deg( ( ) ( ))f x g x deg ( )f x deg ( )g x
Trang 9khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 10khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 11khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
-M i đa th c b c nh t đ u b t kh quy trên m i tr ng s
-M t đa th c b t kh quy trên C là đa th c b c nh t
-M t đa th c b t kh quy trên R là đa th c b c nh t,b c hai(v i
Trang 12khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
*B đ Gauss: Tích c a hai đa th c nguyên b n là m t đa th c nguyên b n
* Khái ni m nguyên t cùng nhau
nh ngh a: ( ), ( )P x Q x nguyên t cùng nhau n u UCLN c a chúng là m t
đa th c h ng s hay ( ( ), ( )) 1P x Q x
nh lí: i u ki n c n và đ đ 2 đa th c ( ), ( )P x Q x nguyên t cùng nhau là
t n t i c p đa th c ( ), ( )U x V x sao cho :
Trang 13khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Cho( ) x là đa th c khác không Ta nói r ng nh ng đa th c ( ), ( )P x Q x là
đ ng d theo môđun đa th c ( ) x n u P x ( ) Q x ( ) ( ) x
N u ( ), ( )P x Q x đ ng d theo môđun ( ) x thì ta kí hi u :
( )P x Q x( )(mod ( )) x
nh lí:
Cho ( ) x là đa th c khác không Ch ng minh r ng n u ( )P x và ( )Q x là hai
đa th c thì ( )P x Q x( )(mod ( )) x t ng đ ng ( )P x và ( )Q x cùng m t đa
th c d khi chia cho ( ) x
Trang 14khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 15khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
3 VƠnh đa th c nhi u n
Trang 16khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
nh ngh a 2: Trong vành A x x [ ,1 2, , xn] các đa th c sau là đa th c
đ ix ng g i là đa th c đ i x ng c b n hay đa th c đ i x ng s c p
Trang 17khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 18khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 19khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 20khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 21khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 22khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 23khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
nguyên và có 2 nghi m th c khác nhau n m trong kho ng (0,1)
Tìm giá tr d ng nh nh t c a a cho tam th c nh v y t n t i?
Trang 24khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Hãy l p 1 ph ng trình b c hai mà các nghi m là bình ph ng các nghi m
23
Trang 25khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
1 ( 2 ) 2 1
11
1001
uvuv
Trang 26khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
V y ta có
1 2
10
1001
uvuv
Trang 27khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 28khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
1
2
810
Ví d 2: Hãy tính di n tích tam giác mà đ ng cao c a nó là nghi m c a
Sy
x
(*)
Trang 29khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 30khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 31khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 32khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
x
x2 x 1 0
Trang 33khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 34khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
35
23
25
12
2
yy
xx
xx
xxx
- D a vào tính ch t c a đa th c b ng nhau
- Cho đa th c f x( ) 0khi đó các h t c a đa th c b ng 0.Khi đó đa
2.6.2 Ph ng pháp gi i
Trang 35khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
0n
Trang 36khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 37khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
0 2
.Tìm msao cho trên (Cm) có 2
Trang 38khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
- i v i đa th c 2 n vi c bi u di n không khó kh n b ng đa th c 3 n,
133
kkk
Trang 39khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Ví d 2: Phân tích đa th c thành nhân t
Trang 40khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
c a x y z, , nên không thay đ i khi ta thay x y z, , b i các giá tr đ i c a nó
Trang 41khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 42khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
13
Trang 43khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 44khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 45khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 46khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
1 2
Trang 47khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
13468
2 2
Trang 48khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
3 2 3 2 3
28082808
216 216
2808 6 78
tt
Trang 49khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
2 2
211
ttt
Trang 50khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 51khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Ta có x3 y3 (x y)3 3xy x( y)13 3 1 2
2
13
Trang 52khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 53khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
032
121
Trang 54khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 55khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 56khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 57khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 58khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 59khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 60khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
a b c
3/
1
m n
Trang 61khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 62
khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
K t lu n
Khoá lu n đã trình bày c th và chi ti t v nh ng d ng toán c b n c a
đa th c m i ch ng đ u nêu ra lý thuy t liên quan, ph ng pháp gi i và các
ví d đi n hình.Các ví d đã đ a ra ph ng pháp gi i đ c tr ng , c b n nh t Tuy nhiên v i v n ki n th c còn h n ch nên khoá lu n ch a đ a ra đ c nhi u d ng toán v đa th c
Khoá lu n đ c th c hi n v i mong mu n đóng góp m t ph n kinh nghi m nh bé c a b n thân trong vi c nghiên c u và tìm hi u v đa th c, t
đó giúp b n đ c có cái nhìn t ng quát và đi vào nghiên c u sâu h n, r ng h n
v đa th c
Trang 63khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà
Trang 64khóa lu n t t nghi p Thân Th Thu Hà