- Là giỏo viờn tiểu học, được tiếp xỳc trực tiếp với cỏc em học sinh tiểu học, tuổi chập chững bước vào ngưỡng cửa của việc giỏo dục , kiến thức văn húa xó hội.. - Trong t hực tế giảng d
Trang 1Một số kinh nghiệm Bồi dỡng học sinh giỏi,
phụ đạo học sinh yếu
1 Lý do chọn đề tài:
- “Non sông đất nớc ta có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam ta có bớc tới
đài vinh quang sánh vai với các cờng quốc năm châu đợc hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu.” Câu nói ấy đã thể hiện đợc tầm quan trọng của giáo dục
- Giỏo dục đào tạo là một trong những cụng tỏc được Đảng và Nhà nước quan tõm sõu sắc, và được coi là quốc sỏch hàng đầu Nhà nước ta coi “Đầu tư cho giỏo dục là đầu tư cho phỏt triển” Một đất nước cú văn minh giàu đẹp, kinh tế cú phỏt triển mạnh hay khụng phần lớn là phụ thuộc vào nền Giỏo dục- Đào tạo của đất nước đú Khụng thế mà ngay khi giành được độc lập, Bỏc Hồ đó nờu ra vấn đề “Diệt giặc đúi, diệt giặc dốt” Bỏc coi dốt là một kẻ thự của đất nước Chính vỡ vậy, Đảng đó giao cho ngành giỏo dục trực tiếp giữ vai trò chớnh trong việc đào tạo con người Đảng và Nhà nớc ta ngày càng quan tâm chú trọng đến giáo dục Đã có rất nhiều trờng học đợc tạo
ra cùng với sự đầu t thích đáng cho giáo dục
- Là một giỏo viờn trực tiếp giảng dạy tụi thấy giỏo dục cho học sinh cả về văn húa cũng như nhõn cỏch là một vấn đề quan trọng và cần thiết, cho cỏc em phỏt triển một cỏch toàn diện mà đặc biệt là lứa tuổi học sinh tiểu học Cỏc em như một tờ giấy trắng và
đa số cỏc em hoạt động theo bản năng là chớnh, thớch khen hơn chờ Vỡ thế cần phải đỏnh giỏ khỏch quan, cụng bằng, vụ tư, trỏnh thiờn vị
- Là con người ai khụng phải trải qua giỏo dục về mọi mặt dự ớt hay nhiều Đú là cả một quỏ trỡnh tu dưỡng, rốn luyện lõu dài và đa dạng về phương phỏp, các hình thức
tổ chức, giỏo dục theo từng giai đoạn giáo dục
- Từng giai đoạn giỏo dục, từng lứa tuổi, họ cú sự tiếp xỳc với nhiều cụng việc khỏc nhau Song ở đú đều tập trung vào việc Giỏo dục – Đào tạo con người trở thành cụng dân tốt cú ớch cho xó hội
- Là giỏo viờn tiểu học, được tiếp xỳc trực tiếp với cỏc em học sinh tiểu học, tuổi chập chững bước vào ngưỡng cửa của việc giỏo dục , kiến thức văn húa xó hội Đõy là nơi tạo dựng
cơ sở ban đầu, là nền múng của việc giỏo dục con người Ở đõy học sinh sẽ được làm quen với việc tiếp thu kiến thức mới lạ, đồng thời cũng là nơi tạo dựng nhõn cỏch cho học sinh Trong quỏ trỡnh tiếp xỳc, thu nhận kiến thức mới, đũi hỏi học sinh phải cú những cỏch thức mới, phương phỏp để tiếp thu nội dung bài trờn lớp cũng như phương phỏp học tập ở nhà Từ việc nắm chắc kiến thức cũ và kiến thức mới Từ đ ú học sinh
sẽ tiếp thu cú hệ thống, logớc hơn, học sinh sẽ cú vốn kiến thức của mỡnh để cú thể tiếp tục lờn bậc học cao hơn nữa
- Trong t hực tế giảng dạy để học sinh cú mặt bằng về kiến thức như yờu cầu kiến thức
kỹ năng cơ bản từng lớp của Bộ giỏo dục- Đào tạo quy định thỡ khụng đơn giản một sớm, một chiều Bởi muốn cú được điều ấy thỡ phụ thuộc vào rất nhiều khả năng nhận thức của từng học sinh Vỡ mức độ kiến thức cũng như nhận thức của từng học sinh
cú sự chờnh lệch nhất định Trong quỏ trỡnh dạy học nếu ngời giỏo viờn chỉ truyền thụ
Trang 2mọi kiến thức tới cỏc em một cỏch chung chung mà khụng cú sự nghiờn cứu cụ thể
về khả năng, mức độ nhận thức của từng học sinh thỡ sẽ rơi vào tình trạng phiến diện, qua loa, đại khỏi kết quả gặt hỏi được sẽ khụng đảm bảo yờu cầu, sẽ ảnh hưởng tới chất lượng học sinh ngay trước mắt và cả lâu dài, làm thui chột về mặt nhận thức của từng học sinh Hơn thế nữa bồi dỡng học sinh giỏi , phụ đạo học sinh yếu là một hoạt động chuyờn mụn thường xuyờn của mỗi giỏo viờn nhằm đưa trỡnh độ, kiến thức của từng học sinh trong từng khối lớp đồng đều, học sinh cơ bản nắm được kiến thức chủ yếu của chương trỡnh lớp mỡnh đang học, tọa điều kiện để cho học sinh có khả năng nhận thức sâu sắc về bài học và mở rộng nâng cao kiến thức Bởi vậy tụi thấy rằng việc bồi dỡng học sinh giỏi , phụ đạo cho học sinh yếu là một việc làm khụng thể thiếu được, nú rất cần thiết cho bất cứ giai đoạn giỏo dục nào đặc biệt là bậc tiểu học Một bậc học nền tảng của nền tảng giỏo dục nước nhà Vì vậy mà tụi chọn đề tài “ Bồi dỡng học sinh giỏi , phụ đạo học sinh yếu”
2 Mục đớch nghiờn cứu:
- Căn cứ vào nhiệm vụ năm học : 2009- 2010 của cỏc em nhằm khụng ngừng nõng cao chất lượng dạy của giỏo viờn và việc học của học sinh để cho khả năng nhận thức của cỏc
em ngày càng nõng cao
- Thụng qua chuyờn đề để nõng cao chất lượng mặt bằng cho học sinh ở bậc tiểu học một cỏch đồng đều và kiến thức ở từng khối lớp và phát triển thêm cho các em có năng khiếu
3 Đối tượng và phạm vi nghiờn cứu :
- Học sinh lớp 4A3 trường tiểu học thị trấn huyện Than Uyờn
- Lớp 4A3 là lớp đa phần là con em người Kinh, trong đú chủ yếu là bố mẹ làm ăn buụn bỏn và nụng nghiệp và cũn 6 học sinh là dõn tộc, trỡnh độ nhận thức của một số
em cũn chưa cao
4 Nhiệm vụ nghiờn cứu:
- Nhiệm vụ nghiờn cứu “ Bồi dỡng học sinh giỏi , phụ đạo học sinh yếu lớp 4A3” để chọn những giải phỏp, phương phỏp, cỏch dạy của giỏo viờn và học tập của học sinh giỳp cỏc
em hăng say trong học tập, hiểu bài cú ý t hức học tập cỏc bộ mụn
* Đối với giỏo viờn:
- Cần cú kế hoạch cụ thể cho từng tuần, từng thỏng và từng kỡ học
- Nghiờn cứu kỹ nội dung cần bồi dỡng , phụ đạo cho học sinh
- Nắm rừ và chỉ rừ cho học sinh kiến thức trọng tõm của từng bài Có thể lựa chọn thêm một số bài có các dạng tơng tự và nâng cao để cho học sinh đợc thực hành nhiều, từ
đó học sinh có thể rút ra đợc kiến thức cần nắm của bài
- Phần xếp loại học sinh chớnh xỏc, cụ thể (Học sinh nào cần bồi dỡng , phụ đạo mụn Toỏn, học sinh nào cần bồi dỡng , phụ đạo mụn Tiếng Việt)
- Ra vào lớp đỳng giờ, giảng dạy nhiệt tỡnh, chấm chữa bài thường xuyờn để phỏt hiện
ra học sinh yếu, học sinh trung bỡnh, học sinh khá , học sinh giỏi để cú hướng kốm cặp cỏc em ngay từ đầu, giỏo viờn luôn động viờn, khuyến khớch cỏc em yờn tõm học tập, phấn đấu cuối năm đạt kết quả cao
* Đối với học sinh:
- Đi học chuyờn cần, trong lớp chỳ ý nghe giảng, cú ý kiến đúng gúp xõy dựng bài
Trang 3- Có phương pháp học cụ thể cho từng môn học.
- Thuộc bài, chuẩn bị bài đầy đủ trước khi đến lớp
- Có đủ đồ dùng học tập
- Có sự suy nghĩ trước khi trả lời câu hởi của bài cũng như trong khi làm bài tập
5 Các phương pháp nghiên cứu chính
5.1 Phương ph¸p điều tra:
- Trong quá trình dạy học sinh, giáo viên cần điều tra về trình độ học sinh lớp mình: Giỏi, Khá, TB, Yếu là bao nhiêu để có hướng giải quyết
5.2 Phương pháp khảo sát.
- Giáo viên khảo sát chất lượng học sinh lớp mình nắm được chất lượng học sinh, kết hợp với phương pháp phỏng vấn, đàm thoại, phân tích, tổng hợp để có phương pháp nghiên cứu chuyên đề phụ đạo “Båi dìng häc sinh giái , phụ đạo học sinh yếu lớp 4A3”
- Tôi đã sử dụng phương pháp như trên để có hướng tìm tòi phương pháp truyền thụ phù hợp với từng đối tượng của lớp mình
PhÇn chÝnh
Chương 1: c¬ së lÝ luËn.
- Biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy là giáo viên cần có biện pháp truyền thụ kiến thức cho học sinh hiểu và học tập tiếp thu được kết quả cao
- Căn cứ vào thực hiện chỉ tiêu kế hoạch được giao là không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học, không ngừng tìm tòi, học hỏi, tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao tr×nh độ chuyên môn để giảng dạy đạt kết quả cao
Chương II KÕt qu¶ ®iÒu tra kh¶o s¸t thùc tiÔn
(Thèng kª, miêu tả, phân tích, đánh giá)
1 Thuận lợi
- Các em đều là con em ở khu vực thị trấn, các em thích đi học, đa số được phụ huynh quan tâm
- Thêm vào đó các em có ý thức học tập tốt, có tinh thần đoàn kết, biết giúp đỡ lẫn nhau
- Trường đóng trên khu vực thị trấn có nhiều điều kiện để học tập
2 Khó khăn
- Một số em còn chưa được sự quan tâm sâu sát của phụ huynh học sinh, các em còn hiếu động,…một số em tới lớp còn chưa chú ý vào bài giảng v× vậy kiến thức không đồng đều
- Trong lớp có 02 học sinh hòa nhập
Trang 4- Một số em do sức khỏe yếu nên thời gian nghỉ học còn nhiều vì thế l àm ảnh hởng đến khả năng tiếp thu bài của các em
- Dịch thủy đậu cũng đã ảnh hởng đến quá trình học tập của các em
• Khảo sỏt chất lượng đầu năm
Nguyờn Nhõn
- Do nắm kiến thức chưa chắc, việc đầu tư học tập ở một số em cũn hạn chế, cỏc em chưa xỏc định rừ mục tiờu học tập Cha mẹ một số em chưa quan tõm sõu sỏt, điều kiện kinh tế một số gia đỡnh cũn thấp, tõm lý của cỏc em thớch chơi hơn học Vỡ thế, ngay từ đầu năm giỏo viờn cần cú kế hoạch và biện phỏp cụ thể để nõng cao chất lượng học tập
Chương III: giải pháp
- Muốn đạt được vấn đề nờu trờn, giỏo viờn phải là người cú tõm huyết với nghề
nghiệp, yờu nghề, mến trẻ, nhiệt tỡnh với cụng việc, cú sự chuẩn bị chu đỏo và nhận thức rừ về vấn đề cần thực hiện.- Cú như vậy chất lượng mới từng bước nõng dần lờn
- Khi đi sõu vào việc bồi dỡng học sinh giỏi , phụ đạo học sinh yếu trước hết giỏo viờn cần chỳ ý quan tõm tới từng đối tượng học sinh để tỡm hiểu, hỏi han xem nguyờn nhõn dẫn đến yếu là do đõu, vỡ đõu?
- Cú rất nhiều nguyờn nhõn dẫn đến nhận thức yếu của học sinh Cỏc em học yếu một phần là do hoàn cảnh gia đỡnh khú khăn khụng cú điều kiện đầu tư cho học tập của cỏc em Cú em do nghỉ nhiều khụng theo kịp cỏc bạn Một số em do khả năng nhận thức chậm, lười học, mải chơi Một số em kỹ năng tớnh toỏn chậm, khụng biết làm Toỏn Núi túm lại cú rất nhiều nguyờn nhõn khỏc nhau dẫn đến học sinh yếu là cỏc
em sau:
+ Lê Huỳnh Đức yếu Toán + Tiếng Việt + Nguyễn Xuân Chiến yếu Tiếng Việt
+ Cầm Thị Quỳnh Linh yếu Toỏn + Tiếng Việt + Cầm Thị Hờng yếu Tiếng Việt
+ Bùi Hoàng Nam yếu Toỏn + Tiếng Việt
+ Hoàng Anh Việt yếu Toỏn + Tiếng Việt + Nguyễn Thu Uyên yếu Tiếng Việt
+ Một số em lại có khả năng nhận thức rất tốt:
+ Đặng Đức Cảnh Môn toán
+ Nguyễn Văn Thanh Môn toán
+ Nguyễn Đăng Huy Môn toán
Toỏn:
Giỏi: 3 em = 13 %
Khỏ: 7 em = 30,4 %
TB : 8 em = 34,8 %
Yếu: 5 em = 21,8 %
Tiếng Việt
Giỏi: 3 em= 13 % Khỏ: 4 em = 17,5 %
TB : 10 em = 43, 4 % Yếu: 6 em = 26,1 %
Trang 5+ Trần Thị Phơng Thảo Môn Tiếng Việt + Trần Ngọc Mai Môn Tiếng Việt + Vàng Thị Mai Hiên Môn Tiếng Việt
- Khi nắm được cụ thể như trờn, tụi quan tõm đặc biệt đến cỏc em này, nắm được tõm
lý của từng đối tượng đa số cỏc em chỏn nản, tự ti với bản thõn Đũi hỏi người giỏo viờn phải kiờn trỡ, tỷ mỷ, khụng dồn ộp, khụng núng vội, phải tỡm ra biện phỏp cụ thể
để vận dụng cho từng đối tượng cụ thể
- Vậy muốn thực hiện được vấn đề trờn bản thõn tụi phải cú lũng nhiệt tỡnh cựng với
sự chuẩn bị bài chu đỏo và nhận rừ trỏch nhiệm cụ thể của mỡnh để thực hiện
1 Sự chuẩn bị của thầy:
- Tụi luụn xác định đõy là phần quan trọng nhất đảm bảo cho thành cụng của bài dậy, soạn giỏo ỏn đầy đủ và thực hiện cỏc bước sau:
+ Cần nghiờn cứu đọc kỹ nội dung bài trước khi soạn
+ Hỡnh dung được nội dung kiến thức của bài dạy
+ Soạn bài chi tiết, cụ thể từng phần
+ Bài sọan tỏch bạch từng phần hoạt động của thầy và hoạt động của trò
+ Bài soạn có từng phần cụ thể cho từng đối tợng học sinh
2 Lờn lớp:
- Kết hợp hài hũa giữa cỏc phương phỏp
- Thầy hướng dẫn, trũ là trung tõm của hoạt động
- Hướng dẫn học sinh làm việc với SGK hợp lý
- Hướng dẫn tỡm hiểu vấn đề mới bằng cỏch đưa ra những tỡnh huống cú vấn đề để học sinh giải quyết vấn đề đú
- Những khú khăn mà cỏc em gặp phải sẽ được giỏo viờn giải quyết ngay tại lớp
- Tăng cường giao việc cho cỏc em phù hợp với đối tợng , hướng dẫn làm việc theo từng phần thật tỉ mỉ
- Cõu hỏi đặt ra phải phự hợp với đối tượng học sinh
- Cõu hởi phải cú tớnh gợi mở để học sinh cựng suy nghĩ trả lời đỳng trọng tõm bài giảng
- Đối với học sinh giỏi cần cho thêm bài tập nâng cao ngoài bài tập trong SGK để các
em có thể mở rộng thêm dựa vào kiến thức cơ bản mà bài học đa ra Đa ra các yêu cầu cao hơn để các em giải quyết vấn đề
- 3 Hỡnh thức:
- Giỏo viờn luụn gần gữi cỏc em , động viờn nhắc nhở cỏc em cố gắng về mọi mặt
- Những cõu hỏi khú thường dựng cho học sinh khỏ, học sinh giỏi Những cõu hỏi dễ hơn thường dành cho học sinh yếu Khi thấy cỏc em học sinh yếu cú tiến bộ cho cả lớp hoan nghờnh , biểu dương luụn trong tiết học để khuyến khớch cỏc em phỏt huy hơn nữa sự tiến bộ của mỡnh
- khi kiểm tra bài cũ, thấy học sinh yếu giơ tay cần ưu tiờn cỏc em Nếu trả lời đỳng, cho điểm kịp thời để gõy hứng thỳ học tập ở nhà cũng như trờn lớp
- Bồi dỡng học sinh giỏi , phụ đạo học sinh yếu đỳng đối tượng khụng tràn lan và bằng nhiều hỡnh thức:
Trang 6+ Đụi bạn cựng tiến: Cho hai em học sinh giỏi thi đua , hai em học sinh yếu thi đua nhau xem em nào học tập tiến bộ hơn
+ Đụi bạn ham học hỏi: Cho học sinh thi đua nhau học bài và hỏi thầy cụ trong trường hợp những kiến thức mà cỏc em chưa hiểu, chưa làm được bài để cỏc em cú thúi quen bạo dạn, bỏ dần được tớnh nhỳt nhát sợ sệt khụng dỏm gần thầy cụ để mau tiến bộ trong học tập
Chương IV: KếT LUậN.
- Qua việc vận dụng những phương phỏp trờn giảng dạy và giỏo dục học sinh đến nay tôi thấy rằng việc học tập trờn lớp cú chiều hướng tiến bộ rừ rệt, lớp học tập sụi nổi, học sinh cú hứng thỳ học tập, một số đó cú ý thức học hỏi, khụng xa lỏnh giỏo viờn,
số học sinh yếu đó khụng cũn so với đầu năm, cỏc em đều đó cú tiến bộ
- Kết quả cuối năm phấn đấu 100% học sinh Trung bỡnh trở lờn
- Túm lại, trong quỏ trỡnh dạy học, để nõng cao chất lượng học tập cho học sinh trước tiờn giỏo viờn phải là người tõm huyết với nghề, tớch cực nghiờn cứu tài liệu tự bồi dưỡng chuyờn mụn nghiệp vụ nõng cao năng lực sư phạm để truyền thụ kiến thức đến học sinh một cỏch nhanh chúng và dễ dàng nhất Để xứng đỏng là người mẹ thứ hai của cỏc em Cần gần gũi quan tõm giỳp đỡ cỏc em về mọi mặt, xõy dựng cho cỏc em nề nếp, thúi quen tốt trong học tập, giỳp đỡ và tạo cho cỏc em cú niềm tin vào bản thõn từ đú tự tin trong học tập cú hướng vươn lờn Để đạt được điều đú, giỏo viờn cần khụng ngừng rốn luyện, tu dưỡng về phẩm chất đạo đức, thực sự là tấm gương sỏng cho học sinh noi theo Tớch cực nghiờn cứu tỡm tũi, học hỏi đồng nghiệp, nghiờn cứu cỏc loại sỏch bỏo giỏo dục nhằm nõng cao chuyờn mụn Đổi mới
và vận dụng linh hoạt, sỏng tạo cỏc phương phỏp dạy học và đổi mới về cỏch soạn bài Xõy dựng cho mình kế hoạch cụ thể theo từng tuần, từng thỏng để bồi dỡng học sinh giỏi , phụ đạo học sinh yếu
- Trờn đõy là một số ý kiến của bản thõn tụ i về phụ đạo học sinh yếu, vấn đề tụi
nghiờn cứu được rỳt ra trong thực tế giảng dạy và bước đầu đạt hiệu quả, từ đú tụi thấy cần phải lưu ý một số điểm sau:
+ Phải thực sự yờu nghề mến trẻ, tõm huyết với nghề
+ Phải c ú kỉ cương- Tỡnh thương- Trỏch nhiệm
+ Coi trường là nhà, học sinh là con đẻ của mỡnh
+ Bám trờng bám lớp Thực hiện tốt các cuộc vận động của nghành phát động nh: Nói không với tiêu cức trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục Nói không với vi phạm
đạo đức nhà giáo và việc ngồi nhầm lớp
+ Soạn bài, chữa bài kịp thời tỉ mỉ rừ ràng
+ Khụng ngừng học hỏi, đổi mới phương phỏp và sử dụng linh hoạt cỏc phương phỏp + Tớch cực dự giờ thăm lớp, sưu tầm nghiờn cứu cỏc tài liệu, tự tu dưỡng chuyờn mụn + Thực hiện tốt nhiệm vụ được giao
Trang 7- Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi về bồi dỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu Rất mong sự đóng góp ý kiến của tất cả các đồng nghiệp Tôi xin chân thành cảm ơn.