I. TÊN ĐỀ TÀI: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIÚP HỌC SINH TIỂU HỌC RÈN LUYỆN KĨ NĂNG HỌC TỪ VỰNG TIẾNG ANH CÓ HIỆU QUẢ II . Đặt vấn đề 1. Lí do chọn đề tài Đất nước ta đang trên con đường đổi mới, phát triển, hội nhập. Việc học ngoại ngữ là một yêu cầu cấp thiết để đáp ứng với xu thế phát triển chung của xã hội. Tiếng Anh là một ngôn ngữ quốc tế đã, đang và sẽ được nhiều người theo học do nhu cầu, giao tiếp, học tập và nghiên cứu. Tiếng Anh trở thành một phương tiện quan trọng trong quá trình giao lưu, hội nhập vào nền kinh tế, văn hoá của khu vực và của thế giới. Chính vì vậy môn tiếng Anh đã đưa vào chương trình giáo dục tiểu học và cũng là một môn chính trong các kỳ thi phổ thông với mục tiêu giúp các em học sinh rèn luyện 4 kĩ năng: nghe, nói, đọc, viết đạt được khả năng đọc hiểu tiếng Anh ở chương trình phổ thông tạo điều kiện thuận lợi cho việc tự học, tìm hiểu khoa học kĩ thuật hiện đại và kho tàn văn hoá phong phú của thế giới. Xuất phát từ đối tượng là học sinh tiểu học thuộc vùng khó, việc học tiếng Anh hoàn toàn mới lạ và ý thức học tập của các em chưa cao, ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học sinh. Trong quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy rằng, các em còn gặp nhiều khó khăn trong việc học từ vựng, dẫn đến phát âm chưa chính xác, sử dụng từ chưa phù hợp ngữ cảnh…. Là một giáo viên Anh văn, tôi luôn trăn trở làm thế nào để giúp học sinh học tốt từ vựng. Qua đây tôi mạnh dạn đưa ra một số phương pháp tôi đã tham khảo, áp dụng vào quá trình giảng dạy. 2. Mục đích đề tài Đề tài tập trung vào vấn đề mà quá trình học tập và thực tế giảng dạy nhằm giúp các em hiểu thêm về cách học từ vựng và nhận thức rõ tầm quan trọng của việc học Tiếng Anh.Vì vậy tôi chọn đề tài : “Một số phương pháp giúp học sinh rèn luyện một số kĩ năng trong việc học và sử dụng từ vựng có hiệu quả” 3. Phương pháp nghiên cứu Khi tiến hành nghiên cứu vấn đề này, tôi đã đi sâu tìm hiểu những nguyên nhân vì sao học sinh gặp nhiều khó khăn trong việc học và sử dụng từ vựng. Từ những kinh nghiệm tích lũy được trong quá trình học tập và qua việc kiểm tra, đối thoại trực tiếp với học sinh ở trên lớp. Tôi đã áp dụng một số phương pháp trong việc dạy và sử dụng từ vựng đối với học sinh ở các lớp tôi đảm nhiệm. Kết quả cho thấy các em có chuyển biến tốt trong việc học từ vựng. 4. Phạm vi nghiên cứu Tôi chọn các lớp trực tiếp giảng dạy trong năm học này làm cơ sở thực tiễn cùng với sách giáo khoa, các tài liệu tham khảo. Bài viết dừng lại một số kỹ năng giúp học sinh học tốt từ vựng. ********* 1 ******** - Phương pháp dạy từ vựng trong bài mới - Phương pháp kiểm tra và ôn luyện củng cố từ vựng. - Phương pháp giúp học sinh học từ vựng ở nhà. III. Cơ sở lí luận Từ vựng là một trong những phần quan trọng nhất của việc học ngoại ngữ. Học sinh muốn giỏi tiếng Anh dù ở bất cứ kĩ năng nào nghe, nói, đọc, viết thì cũng cần có một vốn từ vựng nhất định. Hiện nay phương pháp dạy học môn Anh Văn được đổi mới theo hướng tích cực, chủ động, sáng tạo trong việc học từ vựng. Giáo viên đóng vai trò là người điều khiển, hướng dẫn giúp các em tiếp thu nhanh, nhớ lâu. Trên thực tế sau thời gian áp dụng các biện pháp vào những lớp đảm nhiệm, tôi thấy học sinh có những tiến bộ tích cực. Song việc lôi cuốn tất cả các em học sinh tham gia vào hoạt động này là một quá trình công phu bởi vì thời gian giảng dạy và trình độ học sinh còn nhiều hạn chế. Từ nhận thức trên, bài viết này giúp học sinh nắm vững các phương pháp học từ vựng, làm nền tảng cho việc học bộ môn Anh tốt hơn, đặc biệt là các em ở vùng xa, điều kiện học còn nhiều khó khăn cụ thể như trường tôi đang giảng dạy. IV. Cơ sở thực tiễn Qua thực tế giảng dạy tôi thấy học sinh rất “sợ và ngại” học từ mới, việc sử dụng từ còn nhiều hạn chế, viết sai chính tả, phát âm sai… Điều này không những tồn tại ở các em có học lực trung bình, yếu mà ngay cả học sinh khá giỏi. Tuy nhiên mức độ chênh lệnh ở các em h ọc sinh có khác nhau. Đa số các em có thói quen học thuộc nghĩa của từ. Một số em chỉ học vẹt chống đối để xung phong lên bảng viết từ mới. Sau đó khi cần sử dụng lại quên mất…Có nhiều em thì cứ học thuộc từ mới mà các em gặp, nên thấy bài nào từ mới nhiều dẫn đến tâm lí ngại học từ. V. Nội dung thực hiện 1. Phương pháp dạy từ vựng trong bài mới: Trong một đơn vị bài học môn tiếng Anh ở chương trình đổi mới hầu hết tiết học nào cũng có phần “ giới thiệu từ vựng” dạy đầu tiên sau phần kiểm tra bài cũ, là phần quan trọng của tiết học. Giáo viên cần phải lựa chọn các phương pháp phù hợp với từng loại để sao cho học sinh dễ hiểu, dễ nhớ và dễ sử dụng. 1.1. Cách dẫn dắt vào từ, Giáo viên nên chọn một số thủ thuật gợi mở tập trung sự chú ý của học sinh và buộc học sinh phải tư duy suy nghĩ. 1.1.1. Sử dụng vật thực (real Objective): Example: Unit 6 Let’s learn English 1. Giáo viên chỉ vào cây thước This is a ruler (đây là cây thước). 1.1.2. Sử dụng tranh ( picture or flash eards) Tranh chuẩn bị sẵn dể nhận biết, có thể lấy ở ngoài hoặc ngay trong sách giáo khoa. ********* 2 ******** Example: Unit 2: Let’s l earn English 2. Đưa bức tranh và hỏi đây là các gì? Picture → th is is………………. 1.1.3. Vẽ( drawing) Giáo viên vẽ các hình đơn giản và gần gũi với học sinh. 1.1.4. Dùng hành động(Action) Dùng để dạy các tính từ, từ chỉ cảm giác, hay các động từ chỉ hành động. Example: I’m singing ( tôi đang hát) Giáo viên vừa hành động và nói. 1.1.5. Dạy theo chủ đề ( dùng net work) Thường dùng cho danh từ chung, danh từ riêng kèm theo. Example: 1.1.6. Đoán từ qua câu: Giáo viên đưa ra từ và câu đơn giản mà học sinh dễ nghe và đoán Example: She’s a student. She goes to the school. 1.1.7. Dịch ra tiếng Việt (translation) Những từ khó, trừu tượng … giáo viên nên dịch ra Tiếng Việt kèm theo lời giải thích. 1.1.8. Kết hợp các phương pháp(combination) Gv có thể kết hợp các kĩ năng để khắc sâu thêm cho học sinh Example: clock (n): đồng hồ GV dùng tranh - vẽ - vật thật. 1.2. Trình bày bảng một cách logic để học sinh tiện theo dõi ghi nhớ. 1.2.1. Nên sắp xếp theo từng loại: Example: Unit let’s learn English 1: Sunny/ cloudy/ windy/ rainy. 1.2.2. Sắp xếp theo cách sử dụng: Example: Drink Food: 2. Phương pháp kiểm tra và ôn luyện, củng cố từ vựng. Sau khi từ vựng đã được dạy ở phần giới thiệu dữ liệu mới, giáo viên cần tiến hành kiểm tra mức độ hiểu từ và tiếp thu của học sinh. Qua một hình thức kiểm tra ********* 3 ******** Food được hướng dẫn trong sách thiết kế bài giảng. Tôi còn áp dung một số phương pháp. 2.1 Kiểm tra mức độ hiểu từ: 2.1.1. Sử dụng các bài tập ngữ nghĩa hoá khác nhau. Thông thường để giới thiệu từ mới, Giáo viên hay dùng các hình thức như sau: - Tranh ảnh, vật, trực quan. - Điệu bộ. - Định nghĩa. - Tiếng mẹ đẻ. Khi từ giới thiệu xong , tôi có thể kiểm tra mức độ hiểu từ bằng chính một trong các hình thức trên, nhưng không lặp lại cách đã dùng để giới thiệu. 2.1.2. Multiple choice:(câu lựa chọn) Giáo viên đưa ra nhiều câu khác nhau để diễn tả nghĩa, yêu cầu học sinh chọn định nghĩa đúng. Example: Monkey can _______ A. Jump B.Clim C.Dance. 2.1.3. True – False( chọn câu đúng sai) Example: a teacher He works in a hospital F He takes care of patiens F He work in a school T 2.1.4. Chain game( hoạt động móc xích) Example: Đưa bức tranh : I would like a humburger 2.1.5. Hỏi câu hỏi có liên quan đến từ vừa học Example: Is this your school? 2.1.6. Gap – filling(điền từ) Cho một đoạn văn trong sách, bỏ trống từ vừa giới thiệu, yêu cầu học sinh điền lại. Example: I like_____ because they are ______. 2.1.7. Kim’s game: - Dán poster ghi các từ vừa giới thiệu. - Cho học sinh nhớ trong 2 phút - Gọi học sinh lên bảng viết từ tiếp sức theo nhóm. 2.1.8. Guees the picture(đoán qua tranh) ********* 4 ******** Gọi một học sinh lên chọn tranh trong số các tranh có nội dung vừa học Học sinh ở dưới lớp đoán từ qua tranh. Học sinh nào đoán đúng thì sẽ được lên đưa tranh và tiếp tục. 2.1.9. Dictation lists: Giáo viên đọc một số từ vừa giới thiệu, học sinh nghe và điền vào khung thích hợp Example: Read: rice, water, banana, apple… a an some Banana apple rice 2.2. Thủ thuật ôn luyện, cũng cố từ: Trong quá trình học tập, từ vựng không chỉ nhất thiết được ôn trong 1 tiết hcọ mà phải được ôn luyện và cũng cố sau từng đơn vị bài học, trước khi kiểm tra định kỳ. 2.2.1 Ôn từ theo cụm(wordsets) * Odd one out: cho 1 số từ trong số có 1 từ không nằm trong cụm về một ý nghĩa nào đó. Yêu cầu học sinh chọn. Example: Meet read fine. * Find related words: Tìm từ liên quan. Bathroom living room bedroom kitchen 2.2.2 Observe and remember( quan sát và nhớ). Giáo viên chuẩn bị 1 số đồ vật khác nhau trên bàn hoặc treo tranh vẽ cho học sinh quan sát, sau đó yêu cầu học sinh viết từ chỉ các từ mà học sinh quan sát được. 2.2.3 Finding the righ words( tìm từ đúng) Giáo viên đưa ra một câu hay 1 đoạn văn có chỗ trống. Yêu cầu học sinh điền từ vào chỗ trống. Nếu học sinh không nhớ giáo viên có thể gợi ý bằng ký tự đầu. Example: I’m Mi. I’m ten years old. This is my father. He’s a ______. And My mother’s Lan. She’s a ______. I have a brother. He’s a _______. 2.2.4 Ordersing(sắp xếp) - Giáo viên viết một số từ lên bảng không theo thứ tự - Yêu cầu học sinh chép vào vở. ********* 5 ******** House - Giáo viên đọc hay kể 1 câu chuyện có các từ đó, yêu cầu học sinh sắp xếp theo đúng thứ tự xuất hiện( nên áp dụng với những từ theo chủ điểm hoạt động). Example: to get up/ go to school/ have lunch/ go to bed. 3. Phương pháp giúp học sinh học từ vựng ở nhà: Sau khi từ vựng được dạy, kiểm tra, ôn luyện ở lớp. Giáo viên hướng dẫn học sinh một số phương pháp để các em học ở nhà. • Không những học nghĩa của từ mà cần phải học cách đánh vần, cách phát âm, cách sử dụng từ và biết từ thuộc loại từ nào? • Khi ôn lại từ mới hãy suy nghĩ 1 hình ảnh gì đó về từ đang học để ta có thể nhanh chóng nhớ nghĩa khi gặp lại nó. • Học từ đều đặn thường xuyên. Hãy dành 30 phút học từ mỗi ngày hơn là dành thời gian học trong một ngày mà thỉnh thoảng mới học. • Yêu cầu mỗi học sinh có một quyển vở tập viết, ghi từ mới. Giáo viên có thể thu chấm theo định kì, khuyến khích lấy điểm… • Gạch chân hoặc làm nổi bậc những từ quan trọng trong bài bằng bút màu. • Yêu cầu học sinh thường xuyên siêng đọc sách nếu có điều kiện. Bằng cách này các em sẽ phát âm chuẩn hơn. VI. Kết quả đạt được Với những kĩ năng phương pháp học từ vựng phổ biến mà tôi đã áp dụng và sẽ áp dụng đối với các lớp. Tôi đã thu được nhiều kết quả tốt. Học sinh nhớ từ rất nhanh và có hệ thống tạo nên không khí học tập sôi nỗi. Học sinh hứng thú với việc học hơn . Từ vựng không còn là nỗi kinh hoàn của nhiều học sinh. Học sinh phát âm từ tốt hơn. Kĩ năng nói và nghe tốt hơn. Kết quả HKI: KHỐI LỚP TSHS GIỎI KHÁ T.BÌNH YẾU SL TL SL TL SL TL SL TL 3 66 25 37.9 25 37.9 16 24.2 0 4 45 20 44.5 15 33.3 10 22.2 0 5 62 28 45.1 19 30.6 15 24.3 0 TC 173 73 42.1 59 31.2 41 23.7 0 VII. Kết luận chung Đề tài này tôi đưa ra một số sáng kiến nhỏ giúp học sinh khắc phục được những lỗi trong việc học và sử dụng từ vựng. Hy vọng sáng kiến này không chỉ vận dụng đối với học sinh lớp tôi đảm nhiệm, mà còn có thể góp phần nào cho các em học sinh các trường vận dụng học môn tiếng Anh tôt hơn. Học sinh tiểu học bước đầu học Tiếng Anh chủ yếu là phần từ vựng để lấy căn bản, cái gốc sau này lên lớp THCS học tốt hơn và sử dụng từ để giao tiếp tốt “without vocabulary, nothing can be conveyes” Không có từ vựng thì không thể giao tiếp được”. Bài viết không tránh khỏi những khiếm khuyết. Tôi rất mong các đồng nghiệp xem xét bổ ********* 6 ******** sung cho bài viết hoàn thiện để tìm ra giải pháp tối ưu nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng trong việc học Anh tốt hơn. VIII. Đề nghị Năn học 2009- 2010 mới chính thức đưa tiếng Anh vào xét điểm số đối với môn tiếng Anh tiểu học, nên vẫn chưa đáp ứng được một số nhu cầu của giáo viên .Tôi mong cấp trên có thể đáp ứng được nguyện vọng của giáo viên. - Đầu tư trang thiết bị cho giờ dạy Anh. - Tập huấn để giao lưu chuyên môn, môn tiếng Anh. - Thêm tiết dạy cho khối lớp 3 mỗi tuần 4 tiết dạy, vì học sinh quá nhỏ để tiếp thu hết. - Tăng thêm thời gian dạy cho một tiết học ********* 7 ******** ********* 8 ******** . lượng trong việc học Anh tốt hơn. VIII. Đề nghị Năn học 2009- 2010 mới chính thức đưa tiếng Anh vào xét điểm số đối với môn tiếng Anh tiểu học, nên vẫn. picture(đoán qua tranh) ********* 4 ******** Gọi một học sinh lên chọn tranh trong số các tranh có nội dung vừa học Học sinh ở dưới lớp đoán từ qua tranh. Học sinh