Vì vậy nhận thức đợc tầm quan trọng của hoạt động chuẩn bị trớc khi cho HS nghe, hiểu nên tôi đã đi sâu vào tìm hiểu đề tài “ Một số phơng pháp giới thiệu bài để việc dạy nghe ở trờng TH
Trang 1Th viện SKKN của Quang Hiệu http://quanghieu030778.violet.vn/
Phần I
Đặt vấn đề
I Cơ sở lý luận:
Chúng ta đang ở những năm đầu tiêu của thế kỷ XXI – Kỷ nguyên của thông tin và khoa học kỹ thuật tiên tiến Với xu thế toàn cầu hóa ngôn ngữ Quốc
tế Tiếng Anh một thứ ngoại ngữ đợc nhiều ngời sử dụng nhất và đang đợc coi là phơng thức giao tiếp quan trọng nhất, chiếm lĩnh mọi lĩnh vực trong đời sống hiện đại
Vốn là một ngôn ngữ có lịch sử phát triển lâu đời và có nhiều u điểm riêng đã đợc thừa nhận, Tiếng Anh đã trở thành một ngôn ngữ quốc tế đầy hiệu quả Có thể nói việc nghiên cứu các tài liệu nớc ngoài đã bắt kịp với sự phát triển chung của thế giới Đây chính là lý do khiến cho việc học ngoại ngữ nói chung
và Tiếng Anh nói riêng trở lên cấp bách và cần thiết trong mọi cấp học Đặc biệt việc học ngoại ngữ ở trờng phổ thông giúp cho HS có kiến thức nhất định, làm nền tảng cho việc học ngoại ngữ nâng cao sau này
Trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nớc, để góp phần vào công việc đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội, đòi hỏi mỗi ngời phải biết ít nhất một ngoại ngữ để nâng cao sự hiểu biết, từ đó sẽ trợ giúp đắc lực cho công việc chính Vì vậy mà ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trờng, các em học sinh phải xác định đợc tầm quan trọng của việc học ngoại ngữ từ đó xác định đợc mục tiêu cuối cùng là có đợc vốn kiến thức vững vàng, góp phần xây dựng đất
n-ớc ngày càng phồn thịnh
II cơ sở thực tiễn:
Việc dạy ngoại ngữ nói chung và Tiếng Anh nói riêng không chỉ là việc cho các em làm quen với một thứ ngôn ngữ mới ngoài tiếng mẹ đẻ mà còn giúp trang bị cho các em vốn kiến thức để giao tiếp, hòa nhập với nền văn minh thế giới, với sự phát triển vợt bậc của khoa học công nghệ thông tin Chính vì vậy mà
đây sẽ là một quá trình không dễ dàng đối với cả ngời dạy và ngời học đặc biệt
là ở các trờng THCS Đây là cấp học của các đối tợng HS ở độ tuổi 11 – 16, do vốn kiến thức và sự hiểu biết chung còn hạn chế nên khi học Tiếng Anh với các
Trang 2khái niệm mới mẻ khiến các em tiếp thu còn chậm, nhiều khi dẫn đến sợ học môn này Vậy chúng ta phải làm thế nào để xóa bỏ tình trạng này và gây hứng thú cho các em vào việc học ngoại ngữ
Qua giảng dạy một vài năm môn Tiếng Anh ở nhà trờng THCS tôi nhận thấy rằng trong các kỹ năng: Nghe – nói - đọc – viết thì HS thờng em ngại khi rèn luyện và học tiết nghe Trong khi đó “nghe” lại là một kỹ năng đầu tiêu khi học tiếng nớc ngoài nói chung và Tiếng Anh nói riêng Vì trớc tiên các em phải làm quen với ngôn ngữ bằng thính giác sau đó mới nói theo, đọc ngôn ngữ và viết, do đó nghe và hiểu đợc điều mình nói rất quan trọng Do đó chúng ta phải tạo hứng thú cho HS vào các tiết nghe – hiểu, đặc biệt là HS lớp 7, 8
Khi các tiết nghe - hiểu chiếm phần lớn, số tiết Nhng tại sao các em lại
e ngại khi học các tiết nghe hiểu ? Qua HS và qua các giờ dạy trên lớp tôi nhận thấy rằng nhiều khi trớc khi nghe, học sinh vẫn không biết mình sẽ nghe cái gì? với mục đích gì? cho nên khi nghe HS sẽ mơ hồ, không xác định đợc nội dung chi tiết mà mình cần nghe, cần hiểu Do đó trớc khi tiến hành nghe GV cần có một số hoạt động chuẩn bị cho HS nghe để gây hứng thú cho HS vào hoạt động nghe
Vì vậy nhận thức đợc tầm quan trọng của hoạt động chuẩn bị trớc khi cho HS nghe, hiểu nên tôi đã đi sâu vào tìm hiểu đề tài “ Một số phơng pháp giới thiệu bài để việc dạy nghe ở trờng THCS đạt hiệu quả cao ” mặc dù tôi có thể khẳng định đợc vị trí, vai trò của việc dùng phơng pháp giới thiệu bài trớc khi tiến hành nghe là quan trọng và đạt hiệu quả cao, song thực tế việc áp dụng chúng còn nhiều hạn chế gợng ép, với việc thực hiện đề tài này tôi rất mong rằng trong các giờ học nghe - hiểu GV sẽ áp dụng một số phơng pháp này để tạo sự chú ý, hứng thú của HS vào môn học, và chất lợng đạt hiệu quả cao
III Mục đích yêu cầu:
- Nghiên cứu việc áp dụng phơng pháp giới thiệu giảng dạy giờ nghe hiểu của HS cấp THCS để giờ dạy đạt kết quả cao
- Nghiên cứu phơng pháp kích thích tích cực sáng tạo, chủ động sáng tạo của HS, tạo hứng thú học tập Tiếng Anh nói chung và phát triển kỹ năng nghe nói riêng
Trang 3- Giới thiệu một số phơng pháp giới thiệu bài trớc khi tiến hành cho HS nghe, áp dụng cho cấp học THCS để đạt hiệu quả giờ học cao
- Phân tích u điểm và một vài hạn chế của việc sử dụng phơng pháp giới thiệu bài để dạy nghe đạt hiệu quả cao ở cấp THCS
IV Phơng hớng nghiên cứu.
Trong khi nghiên cứu đề tài tôi có sử dụng một số phơng pháp sau:
- Phơng pháp nghiên cứu và quan sát tình hình học tập của học sinh trong các giờ ngoại ngữ (giờ nghe) có áp dụng các phơng pháp giới thiệu bài
Đánh giá nhận xét thái độ học tập, tinh thần và mức độ hứng thú của học sinh vào giờ học
- Phơng pháp phân tích, tổng hợp kết quả thu đợc qua các giờ dạy có sử dụng phơng pháp mới
- Phơng pháp thảo luận, trao đổi ý kiến với các đồng nghiệp trong nhóm
tổ nhằm hoàn thiện cách áp dụng các phơng pháp một cách hợp lý
- Phơng pháp phỏng vấn thăm dò ý kiến đánh giá nhận xét ý kiến của học sinh sau khi các em đợc học các giờ có áp dụng phơng pháp mới
Trang 4Phần II Giải quyết vấn đề
A Phần giới thiệu bài
Với bất kỳ một môn học nào đi nữa thì phần giới thiệu bài là vô cùng quan trọng vì nó sẽ hớng học sinh vào nội dung mà mình sẽ học và gây hứng thú kích thích óc tò mò của học sinh vào bài học Cũng nh vậy trong bộ môn tiếng Anh nói chung và trong giờ dạy kỹ năng nói riêng thì phần giới thiệu bài lại càng phải đợc chú ý hơn Nếu trong một giờ học nghe trớc khi vào bài giáo viên chỉ nói
“Listen to this” sau đó bật đài hoặc đọc to thì học sinh sẽ lúng túng và ở trong tình thế bị động vì chúng có thể sẽ không biết đợc mình dự nghe những gì, thậm chí với những âm thanh nghe không rõ hay những từ không quen thì học sinh sẽ không thể đoán đợc đó là từ gì và ý nghĩa của nó Vì chúng không hiểu chủ điểm
mà mình nghe hoặc nếu giáo viên có chỉ dẫn có giới thiệu nhng sơ sài không hợp
lý thì sẽ không gây chú ý, hứng thú cho học sinh vào việc nghe, từ đó sẽ dẫn đến tình trạng học sinh e ngại khi phải nghe – hiểu và giờ học sẽ không đạt đợc kết quả cao nh mong muốn
Do đó việc sử dụng một số phơng pháp để giới thiệu bài trớc khi tiến hành cho học sinh nghe là rất cần thiết cho một tiết dạy, nhng giáo viên phải áp dụng nó vào thực tế một cách hợp lý thì mới phát huy hết tác dụng và đạt kết quả cao Trong thực tế giảng dạy việc sử dụng phơng pháp giới thiệu bài trớc khi nghe có một số ý nghĩa sau:
- Giúp cho học sinh dự định đợc điều mình sẽ đợc nghe từ đó gây đợc hứng thú của học sinh vào chủ đề đợc nghe, đợc tìm hiểu
- Khi biết đợc chủ điểm, nội dung mà mình sẽ đợc nghe học sinh sẽ dễ dàng đoán đợc ý nghĩa của những từ mà chúng cha quen từ đó học sinh có thể hiểu đợc cả câu, cả bài một cách chuẩn xác
Trang 5- Giới hạn số lợng việc trớc khi nghe giúp học sinh chỉ phải chọn những thông tin mà mình cần chú trọng nghe, tránh sự lan man, phân tán sự tập trung vào những thông tin không cần thiết
- Với một khoảng thời gian ngắn đầu giờ học, nếu giáo viên biết các sử dụng phơng pháp giới thiệu bài một cách hợp lý thì sẽ phát huy đợc tính tích cực của học sinh và một giờ dạy nghe - hiểu sẽ đạt đợc kết quả cao hơn mong đợi, góp phần vào sự thành công trong giảng dạy của chúng ta
B Một số yêu cầu khi tiến hành sử dụng các phơng pháp giới thiệu bài nghe - hiểu.
Muốn việc sử dụng đợc phơng pháp đạt kết quả cao thì giáo viên cần thực hiện một số yêu cầu sau:
- GIáo viên cần có sự chỉ dẫn rõ ràng để học sinh hiểu đợc những yêu cầu công việc mà chúng phải làm trớc khi nghe những điểm nào cần chú ý khi nghe
- Cần lựa chọn các hoạt động trớc khi nghe cho phù hợp dựa vào các nhân tố sau:
+ Thời gian có thể sử dụng
+ Những tài liệu, sách vở có thể dùng
+ Khả năng nhận thức của học sinh
+ Sở thích , hứng thú của học sinh
+Sở thích, hứng thú của giáo viên
+Không gian, địa điểm có thể tiến hành hoat động
+Nội dung bài nghe
Trong số các nhân tố trên thì “Nội dung bài nghe ” là quan trọng nhất để tquyết định hoạt động và sử dụng phơng pháp cho phù hợp với học sinh cũng
nh điều kiện trờng sở
-Giới hạn công việc phù hợp với thời gian, trình độ học sinh Để việc sử dụng phơng pháp không chiếm quá nhiều thời gian của tiết học cũng nh không yêu cầu học sinh làm, chuẩn bị những câu hỏi quá khó, những ví dụ không thực tế
Trang 6-Có kế hoạch cho các hoạt động sẽ tiến hành tránh trùng lặp, nhàm chán ở học sinh
Ngoài các yêu cầu trên thì giáo viên phải chuẩn bị câu hỏi, biểu đồ, tranh
ảnh, các ví dụ cần thiết cho việc dùng phơng pháp giới thiệu bài khi nghe Nhng những ví dụ, tranh ảnh đó phải thực tế, sát nội dung bài sắp nghe, có chút hài
h-ớc, dí dỏm tạo hứng thú cho học sinh vào bài học
C giới thiệu một số phơng pháp giới thiệu bài trớc khi nghe áp dụng ở cấp thcs(Lớp 6-7 sách mới)
I True- falSe statEments Frediction
u điểm:
Có thể áp dụng vào nhiều bài, sự chuẩn bị và cách tiến hành đơn giản, phát huy đợc tính lao động tập thể của học sinh
Các bớc tiến hành
- Giáo viên chép 5 => 10 câu lên bảng dựa vào nội dung chính của bài sắp nghe Trong đó chỉ có một nửa số câu là đúng theo nội dung bài Sau đó học sinh đoán câu đúng, sai theo cặp Gọi học sinh lên đọc to sự dự đoán của mình, hoặc viết lên bảng giáo viên không sửa hoặc nhận xét gì về dự đoán đó Giáo viên cho học sinh nghe đài (hoặc giáo viên đọc) nội dung bài (2 lần) để học sinh kiểm tra lại kết quả dự đoán Học sinh so sánh kết quả theo cặp, giáo viên đọc lại lần cuối cùng và cả lớp thống nhất những câu nào đúng, những câu nào sai với nội dung bài
Ví dụ
Grade 7 – Unit 9: A3
Listening Listening text (Grade 7 Unit 9:–
A3)
Set the scene: The Robinson Family
Returned home after visiting Nha Trang
Do you know what they did?
Only 5 statements are truc
1 The Robinsons returned to Ha Noi by
The Robinsons had a great holyday in Nha Trang Unfortunaely, the holyday soon ended and it was time to return home They took a bus back to Ha Noi Liz was exeited as the bus drove through the countryside She saw rice
Trang 72 The Robinsons returned to Ha Noi by
bus
3 This was the second time Liz saw the
paddies
4 This was the first time Liz saw the
paddies
5 They stopped at the restaurant for a short
time
6 They stopped at the restaurant for a long
time
7 Mr Robinson bought some food for Liz
8 Mrs Robinson bought some food for Liz
9 They arrived home in the afternoon
10 They arrived home in the evening
Answer: 2,4,5,8,9
paddies for the first time Everything looked calm and peaceful At four o,
clock the bus stopped at a small roadside restaurant for 10 minutes
Mr Robinson was asleep, soMrs Robinson bought some peanut and an ice-cream for Liz The bus arrived in
Ha Noi at about 7 p.m
* Note: Không yêu cầu học sinh chép cả câu mà chỉ chép số thứ tự để
điền T/F
- Dựa vào trình độ của học sinh có thể cho các em sửa một số câu sai
- Phơng pháp này lên áp dụng cho bài nghe hiểu
II Looking at a list of items
1 u điểm:
- Giúp học sinh ôn lại từ mới và cấu trúc ngữ pháp vừa học, làm quen với
từ sắp học Hơn nữa sự chuẩn bị và cách tiến hành tơng đối đơn giản, nhanh, dễ hiểu
2 Các bớc tiến hành
- Giáo viên chép một số chi tiết lên bảng theo nội dung chính của bài sắp nghe sau đó yêu cầu học sinh đoán xem chi tiết nào sẽ có trong bài thì đánh dấu vào chi tiết đó (Học sinh làm việc theo cặp)
- Gọi học sinh đứng lên đọc to những chi tiết mà chúng dự đoán có trong bài hoặc lên bảng đánh dấu (GV không sửa)
Trang 8- GIáo viên cho học sinh nghe đài (hoặc đọc) nội dung bài 2 lần.
- GV gọi học sinh kiểm tra đáp án và so sánh theo cặp
- GV cho học sinh nghe lần cuối để kiểm tra lại thông tin và đi đến thống nhất đáp án đúng
Ví dụ: Grade – Unit 6: B3
Set the scene: You are going to listen
to some places Tick before the places
which you guess you will listen
1 museum/ stadium/temple/hospital
2 Restaurant/ store/ book store/factory
3 Park/river/lake/yard
4 Hotel/house/ street/ tree
Answer.
1 Museum
2 Bookstore
3 River
4 Street
1 There are three museums in the city
2 The book store is on the other side of the street
3 She walks along the river everymoning
4 Chindren can’t play soccer on the street
III Complete part of achart.
1 u điểm:
- Hoạt động này giúp học sinh phát huy đợc quan điểm riêng, óc sáng tạo và khả năng phán đoán riêng của mình và còn là cơ hội để học sinh so sánh những suy nghĩ với các bạn khác
2 Các bớc tiến hành
GV đa ra bảng liệt kê hoặc biểu đồ có liên quan đến nội dung sẽ nghe, giải thích yêu cầu thông tin cần điền
- Yêu cầu học sinh suy đoán và điền thông tin và biểu đồ theo ý kiến riêng của mình Sau đó so sánh theo cặp
- Gọi một vài học sinh đọc to suy đoán thông tin của mình hoặc điền thông tin lên bảng
Trang 9- Cuối cùng giáo viên mới cho nghe nội dung bài, học sinh kiểm tra, sửa lại thông tin ở biểu đồ của mình
- Giáo viên cho nghe lần cuối để đi đến thống nhất chung Giáo viên gọi một vài học sinh lên bảng điền lại
Set the scene: You are going to listen to
the work of Peter, Susan, Jane, Phong
Do you know about their works? Fill in
the table
What you think?
Name Job Hours
Per week
Amount of vacation Peter
Susan
Jane
Phong
Peter is a doctor in a hospital He is
on duty for about 70 hours a week
He has four weeks’ vacation cach year
Susan in a nurse She is on duty for 5 hours a week She has three weeks’ vacation a year
Jane is a shop assistant She works
35 hours a week She has one week’s vacation a year
Phong is a factory worker He works
8 hours hours a week He has an annual vacation of tow weeks
Note: Tùy theo trình độ của học sinh giáo viên có thể đa ra những bảng,
biểu đồ ngắn đơn giản và nên làm cho học sinh một vài ví dụ
IV Reading a text before listening
1 u điểm:
Phơng pháp này thích hợp cho mọi đối tợng học sinh, đặc biệt là học sinh thiếu tự tin Khi có bài đọc và biết trớc nội dung học sinh sẽ tự tin để nghe hơn
2 Cách tiến hành
- Giáo viên giới thiệu nội dung đoạn hội thoại và cho học sinh đọc thầm
đoạn hội thoại (có phần trống)
- Học sinh chỉ đoán các từ còn thiếu, viết ra giấy và so sánh các cặp
Trang 10- Gọi một vài học sinh hoàn thành bài theo dự đoán của mình.
- Cho học sinh nghe qua bài một lần
- Cho học sinh nghe lại bài lần 2 đồng thời tìm thông tin điền vào chỗ trống so sánh kết quả theo cặp
- Gọi một hoặc hai học sinh trả lời trớc lớp
- Cho học sinh nghe lại lần cuối để cả lớp đi đến thống nhất đáp án
Set the scene: You are going to listen
to the dialogue between the Doctor
anhd Hoa Guess the missing words
anhd fill in the spare
Doctor: I want you a few questinons…
before I start, Hoa old are you?…
Hoa: Fourteen
Doctor : And………height is one
meter…….centimeters?
Hoa: No, I think I’m……….the nurse
measured………
Doctor: Oh, How………are you?
Hoa: One…… 45……
Doctor: I………ask the…… to check
your ………again How heavy are you?
Hoa: I……….I’m 42……
Doctor: it says on your that you’re … …
40 kilos
Doctor: I want to ask you a few questions befor I start, Hoa how old are you?
Hoa: Fourteen Doctor: And your height is one meter
50 centimeters?
Hoa; No, I think I’m shorter The nurse measured me
Doctor: Oh, How tall are you?
Hoa: One meter 45 centimeters
Doctor: I will ask the nurse to check your height again How heavy are you? Hoa: I think I’m 42 kilos
Doctor: No, It says on your form that you’re 40 kilos
Note: Cần cho học sinh đọc kỹ bài trớc khi nghe Giáo viên có thể nói
một số từ có trong bài mà học sinh nghe không hiểu rõ