Hóa 9 (tiết...)

Bài soạn: Axetilen Lớp 9 – Theo chơng Trình Sách giáo khoa mới I, Mục đích bài học: 1, Kiến thức: - HS biết đợc công thức cấu tạo của axetilen đặc điểm lên kết: gồm 1 liên kết ba trong

Bài soạn:

Axetilen

(Lớp 9 – Theo chơng Trình Sách giáo khoa mới)

I, Mục đích bài học:

1, Kiến thức:

- HS biết đợc công thức cấu tạo của axetilen (đặc điểm lên kết: gồm 1 liên kết ba trong đó có hai liên kết kém bền dễ bị đứt trong phản ứng hoá học)

- Qua việc xác định loại hợp chất (vô cơ hay hữu cơ), so sánh công thức cấu tạo giữa axetilen và etilen học sinh dự đoán đợc tính chất hoá học của axetilen (phản ứng cháy và làm mất màu dung dịch brom)

- HS viết đợc phơng trình hoá học điều chế axetilen từ caxicacbua và biết cách thu khí axetilen (suy luận từ tính chất vật lí)

2, Kỹ năng:

- Rèn luyện kỹ năng viết và cân bằng phơng trình hoá học

- Rèn luyện kỹ năng quan sát thí nghiệm, phỏng đoán và giải thích

- Làm quen cách suy đoán tính chất hoá học từ công thức cấu tạo (đối với hợp chất hữu cơ là rất quan trọng)

II Bài giảng:

STT Nội dung bài học Hoạt động của GV và HS

Axetilen

Công thức phân tử: C2H2

Phân tử khối: 26

- GV đặt vấn đề: - Axetilen có rất nhiều ứng dụng trong thực tiễn nh: làm nhiên liệu trong đèn xì hàn cắt kim loại, là nguyên liệu để sản xuất nhựa PVC, cao su, axit axetic (axit giấm) và nhiều hợp chất khác

- Chiếu lên hình ảnh các sản phẩm

đ-ợc tạo ra từ axetilen, hàn cắt kim loại…

- Vậy axetilen là gì? Tại sao nó lại có

đợc những ứng dụng nh vậy? Hôm nay chúng ta sẽ đi nghiên cứu bài axetilen

- GV chiếu tên đầu bài, ra công

thức phân tử của axetilen và yêu cầu học sinh đọc nhanh phân tử khối.

- Axetilen là chất khí,

không màu, không mùi, ít tan

trong nớc, nhẹ hơn không khí

(daxetilen/kk = 26/29)

- GV đa ra thông tin về trạng thái, màu sắc, mùi vị của axetilen, khả năng tan trong nớc

- Chiếu các thông tin về tính chất vật lí.

- Yêu cầu HS trả lời: axetilen nặng hay nhẹ hơn không khí? Bao nhiêu lần?

- HS trả lời

- GV chiếu tính chất: axetilen nhẹ hơn không khí.

- Công thức cấu tạo:

H – C ≡ C – H

- Công thức cấu tạo dạng

rút gọn: HC ≡ CH

- Mô hình phân tử:

+ Dạng rỗng:

+ Dạng đặc:

- Nhận xét:

Trong phân tử axetilen có 1

liên kết ba, trong đó có 2 liên

kết kém bền dễ bị đứt trong

các phản ứng hoá học

- So sánh cấu tạo giữa

etilen và axetilen:

Etilen Axetilen Giống - Đều là hợp chất

hữu cơ

- Đều có liên kết kém bền trong

- GV yêu cầu cả lớp viết viết công thức cấu tạo của axetilen (C2H2) theo đúng hoá trị của C và H ra nháp sau đó gọi một vài em trả lời

- HS trả lời

- GV chiếu công thức cấu tạo dạng đầy đủ, thu gọn, và mô hình phân tử axetilen dạng rỗng và dạng

đặc.

- GV yêu cầu HS nhận xét

về liên kết hóa học trong phân tử axetilen? (gợi ý: có liên kết gì? đơn,

đôi, ba) HS trả lời

- GV khẳng định lại và chiếu lên nhận xét

- GV yêu cầu HS so sánh

về loại hợp chất và cấu tạo giữa axetilen và etilen Từ đó có dự đoán gì

về tính chất hoá học của axetilen?

- HS trả lời

- GV khẳng định lại điểm giống và khác, chiếu lên bảng so

phân tử.

Khác Có 1 lk

kém bền

Có 2 lk kém bền

- Dự đoán tính chất hoá

học:

+ Phản ứng cháy

+ Phản ứng làm mất màu

dung dịch brom

sánh và dự đoán về tính chất hoá học (nhấn mạnh điểm giống với

etilen là đều là hợp chất hữu cơ, đều

có liên kết kém bền; điểm khác là axetilen có 2 lk kém bền còn etilen chỉ có một)

a.Axetilen có cháy

không?

- Hiện tợng: axetilen cháy

với ngọn lửa màu vàng, có

muội đen

- Phơng trình hoá học:

2C2H2 + 5O2   →t0 4CO2 +

2H2O

b Axetilen có làm mất

màu dung dịch brom

không?

- Phơng trình hoá học:

(1) HC ≡ CH (k) + Br2 (dd)→

Br – CH = CH

– Br (l)

(2) Br – CH = CH – Br(l)

+ Br2 (dd) → Br2CH – CHBr2 (l)

(3) HC ≡ CH (k) + 2Br2 (dd)

→ Br2CH –

CHBr2 (l)

- GV chiếu TN đốt cháy axetilen

trong không khí Yêu cầu HS quan sát hiện tợng và viết phơng trình hoá học.

- HS trả lời

- GV đa ra phơng trình hoá học

chính xác và đa thêm thông tin về nhiệt phản ứng (Cứ 1 mol axetilen

cháy sinh ra 1300kJ, ngọn lửa có thể lên đến 30000C)

- GV yêu cầu HS so sánh ngọn lửa cháy của axetilen và metan và giải thích? (về nhà) (gợi ý ngọn lửa metan cháy chính là ngọn lửa bếp ga)

- GV cho HS xem TN axetilen tác dụng với brom, yêu cầu HS dự đoán hiện tợng, quan sát và viết phơng trình hoá học

(lu ý cho HS etilen có 1 lk kém bền nên 1 phân tử etilen cộng đợc vói

1 phân tử Br2, còn axetilen có 2 lk kém bền nên có thể cộng với 2 phân

tử brom) Yêu cầu HS viết phản ứng cộng lần lợt rồi phản ứng cộng gộp

- GV da ra 3 phơng trình hoá học

đã yêu cầu

6 5, Điều chế

- Điều chế C2H2 từ CaC2

canxicacbua:

CaC2 + 2H2O → C2H2 +

Ca(OH)2

- Thu khí axetilen bằng

cách dời nớc

- GV đa ra phơng trình hoá học

điều chế C2H2 từ canxicacbua

Yêu cầu HS cho biết có thể thu khí axetilen theo cách nào trong 3 cách: dời nớc, dời không khí xuôi, dời không khí ngợc? (dựa vào tính chất vật lí của axetilen)

- HS trả lời

- GV khẳng định có thể thu axetilen bằng 2 cách: dời nớc, dời không khí ngợc; tuy nhiên hay sử dụng cách dời nớc vì phân tử khối của axetilen nhỏ hơn không khí không

đáng kể và cách dời nớc dễ nhận biết khi nào đầy khí hơn)

- GV cho HS xem TN điều chế và thu khí axetilen bằng cách dời nớc từ canxicacbua.

- GV giới thiệu thêm: ngày nay

ngời ta điều chế axetilen bằng cách nhiệt phân metan

các chất sau có liên kết ba trong phân tử? Chất nào có thể làm mất màu dung dịch nớc brom?

CH3 – CH3;

CH2 = CH – CH3;

CH3 – CH2 – CH3;

CH ≡ C – CH3;

CH3 – C ≡ C – CH3;

CH2 = CH2

Câu 2:

Có 3 lọ mất nhãn đựng 3 khí không màu sau: CH4, C2H2, CO2 Bằng các phản ứng hoá học hãy nhận biết các khí đó

- Bài tập thêm:

Lấy cùng một thể tích axetilen và

etilen (đo cùng điều kiện về nhiệt độ

và áp suất) cho phản ứng với dung dịch brom d, lợng brom tham gia phản ứng với 2 chất đó có bằng nhau

không? Có thể dùng dung dịch brom

để nhận biết 2 khí này không?