Mức độ cần đạt: Thấy được vẻ đẹp của hỡnh tượng người chiến sĩ lỏi xe Trường Sơn những năm thỏng đỏnh Mĩ ỏc liệt & chất giọng húm hỉnh, trẻ trung trong một bài thơ của Phạm Tiến Duật..
Trang 1Ngày soạn: 18.10 Tiết 47
Ngày giảng:20.10
Văn bản : bài thơ về Tiểu đội xe không kính
( Phạm Tiến Duật)
A Mức độ cần đạt:
Thấy được vẻ đẹp của hỡnh tượng người chiến sĩ lỏi xe Trường Sơn những năm thỏng đỏnh Mĩ ỏc liệt & chất giọng húm hỉnh, trẻ trung trong một bài thơ của Phạm Tiến Duật
Trọng tõm kiến thức, kĩ năng:
1 Kiến thức:
- Những hiểu biết bước đầu về nhà thơ Phạm Tiến Duật
- Đặc điểm của thơ Phạm Tiến Duật qua một sỏng tỏc cụ thể: giàu chất hiện thực
& tràn đầy cảm hứng lóng mạn
- Hiện thực cuộc khỏng chiến chống Mĩ cứu nước được phản ỏnh trong tỏc phẩm; vẻ đẹp hiờn ngang, dũng cảm, tràn đầy niềm lạc quan cỏch mạng,…của những con người đó làm nờn con đường Trường Sơn huyền thoại được khắc họa trong bài thơ
2, Kĩ năng:
- Đọc - hiểu một bài thơ hiện đại
- Phõn tớch được vẻ đẹp hỡnh tượng người chiến sĩ lỏi xe Trường Sơn trong bài thơ
- Cảm nhận được giỏ trị của ngụn ngữ, hỡnh ảnh độc đỏo trong bài thơ
3 Thỏi độ: thêm yêu mến, kính trọng, tự hào về những ngời lính Trờng Sơn năm
xa trong gian khổ vẫn phơi phới niềm tin
B Chuẩn bị :
- GV : ảnh chân dung nhà thơ Phạm Tiến Duật ; ảnh minh hoạ những chiếc xe không kính chạy trên đờng Trờng Sơn
- HS : Đọc kỹ bài, soạn bài
C
Phơng pháp :
- Phơng pháp gợi tìm, tái hiện tích hợp kiến thức lịch sử
- Phân tích theo hình tợng : Những chiếc xe không kính và hình ảnh ngời chiến sĩ lái xe
D Tiến trỡnh bài dạy:
I
ổn định tổ chức :
II Kiểm tra bài cũ :
Bài cũ:
Đọc thuộc lũng bài thơ “Đồng chớ” – Phõn tớch 6 cõu thơ đầu
Gợi ý:
- Thuộc lũng:
- Tỡnh đồng chớ bắt nguồn từ sự tương đồng về hoàn cảnh xuất thõn của những người lớnh: “ Quờ hương anh nước mặn đồng chua – Làng tụi nghốo đất cày lờn sỏi đỏ” …
- Tỡnh đồng chớ hỡnh thành từ sự cựng chung nhiệm vụ, cựng chung lớ tưởng, sỏt cỏnh bờn nhau trong hàng ngũ chiến đấu: “ Sỳng bờn sỳng, đầu sỏt bờn đầu”…
- Tỡnh đồng chớ nảy nở và trở thành bền chặt trong sự chan hũa và chia sẻ sự gian lao cũng như niềm vui: “Đờm rột chung chăn thành đụi tri kỉ”…
Trang 2Bài mới: Giới thiệu con đường Trường Sơn (Chiếu)
Chiến tranh đã đi qua hơn 30 năm, thời gian có thể phủ bụi lên quá khứ Nhưng con người Việt Nam sẽ không thể nào quên về cuộc chiến khốc liệt mà hào hùng của dân tộc chống lại kẻ thù hung bạo - đế quốc Mĩ Để giải phóng miền Nam chúng ta không thể không nhớ đến con đường Trường Sơn Dài từ Bắc vào Nam, để làm lên con đường lịch sử này, là nhờ nhân dân & thanh niên xung phong & các chiến sĩ mở đường ngày đêm gỡ bom, nấp hố bom cho xe thông suốt Những huyền thoại này đã được dệt lên thành những bài thơ, bản nhạc sẽ còn mãi với thời gian bởi giá trị bất diệt của nó Những trang thơ qua bài “ Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật đã khắc họa phần nào vẻ đẹp của thế hệ thanh niên thời chống Mĩ.- Ta tìm hiểu bài học ngày hôm nay
? Dùa vµo Sgk, em h·y nªu nh÷ng nÐt c¬ b¶n vÒ t¸c
gi¶ Ph¹m TiÕn DuËt ?Chiếu)
- Phạm Tiến Duật sinh năm 1941, quê Phú Thọ Là
một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ các
nhà thơ thời kháng chiến chống Mĩ
- Với chất liệu hiện thực sống động của cuộc sống
ác liệt, nơi chiến trường khói lửa, với tất cả sức trẻ
& niềm tin yêu, nhà thơ đã tạo nên những vần thơ
khỏe khoắn, rất lính, dường như không thấy đọng
lại trong đó sự mệt mỏi, nao lòng
- Ông bị phát bệnh ung thư phổi vào tháng 7.2007
Sau nhiều ngày hôn mê, ông đã đi về cõi vĩnh hằng
lúc 8h 50p sáng ngày 4/ 12/2007 Tại bệnh viện
quân đội 108 Hà Nội
? Phong cách thơ của Phạm Tiến Duật là gì ?
- Giọng thơ tự nhiện, tinh nghịch, sôi nổi, tươi trẻ
? Bài thơ nằm trong tập thơ nào của tác giả ? Được
vinh dự nhận giải thưởng gì?(Chiếu)
- Bài thơ nằm trong tập thơ: “Vầng trăng quầng
lửa”
- Được giải nhất cuộc thi thơ báo văn nghệ năm
1969- 1970 Nhiều bài thơ của ông đã đi vào tâm trí
của mỗi người dân Việt Nam: Trường Sơn đông,
Trường Sơn tây; Lửa đèn, Gửi em cô gái thanh niên
xung phong, Bài thơ về tiểu đội xe không kính
(chiếu)
* chuyển: ? V ăn bản trên cần đọc với giọng như thế
nào?
- GVHD đọc: giọng vui tươi, dí dỏm, khỏe khoắn,
ngang tàng, chú ý những câu gần với văn xuôi có vẻ
lí sự
- GV đọc mẫu HS đọc
? Em hiểu chông chênh là gì?
- Chông chênh: đu đưa, không yên ổn, không vững
A Giới thiệu chung:
1 Tác giả: ( 1941-2007)
- Quê: Thanh Ba – Phú Thọ.
- Là nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mĩ.
- Thơ ông tập trung vào thế hệ trẻ trong kháng chiến trên đường Trường Sơn
2 Tác phẩm: 1969
- In trong tập thơ: “ Vầng trăng quầng lửa”
B Đọc - Hiểu văn bản:
1 Đọc –Chú thích: (SGK)
* Đọc:
* Chú thích:
Trang 3chắc so sỏnh với cõu: “Bàn đỏ chụng chờnh dịch
sử Đảng”
? Bếp Hoàng Cầm mà tỏc giả nhắc đến trong bài thơ
là loại như thế nào ? Vỡ sao nú lại cú tờn gọi như
võỵ? (SGK) (chiếu)
? Trong quõn đội tiểu đội gồm bao nhiờu người ?
(chiếu)- Gồm 1012 người
? Bài thơ được viết theo thể thơ gỡ?
- Thể thơ kết hợp linh hoạt giữa thơ 7 chữ & thơ 8
chữ tạo cho bài thơ cú giọng thơ gần với lời núi
tự nhiờn sinh động
? VB này ta có thể chia đoạn ra để phân tích đợc
không ?
- Không thể và không cần chia đoạn để phân tích vì
cả 7 khổ thơ đều xoay quanh và làm nổi bật chủ đề
? Đọc nhan đề bài thơ “ Bài thơ về tiểu đội xe khụng
kớnh” cú gỡ độc đỏo mới lạ ?(chiếu)
- Nhan đề khỏ dài, làm nổi bật rừ hỡnh ảnh toàn bài:
những chiếc xe khụng kớnh lạ & độc đỏo
? Do đõu tỏc giả lại cú thể đưa hỡnh ảnh này vào
trong thơ ?
- Tỏc giả là người am hiểu hiện thực đời sống chiến
tranh trờn tuyến đường Tường Sơn Là một phỏt
hiện thỳ vị của tỏc giả
? Ta cú thể bỏ đi hai chữ “Bài thơ” trong nhan đề
bài này được khụng? Em hóy giải thớch vỡ sao?
- Khụng thể bỏ hai chữ “Bài thơ” trong nhan đề bài
này được vỡ: hai chữ “ Bài thơ” tỏc giả khụng chỉ
viết về những chiếc xe khụng kớnh hay hiện thực
khốc liệt của chiến tranh Mà nhà thơ muốn núi về
chất thơ vỳt lờn trong cuộc sống chiến đấu của hiện
thực ấy ( xe ko kớnh) (chiếu), chất thơ của tuổi trẻ
hiờn ngang, dũng cảm, trẻ trung, vượt lờn những
gian khổ, thiếu thốn hiểm nguy của chiến tranh
? Bài thơ cú mấy hỡnh ảnh được khắc họa? (chiếu)
- Hỡnh ảnh những chiếc xe khụng kớnh
- Hỡnh ảnh những người lớnh lỏi xe
? Vậy cú thể chia bài thơ theo hai hỡnh ảnh này được
khụng? – Cú.
* Chuyển Phõn tớch
? Hỡnh ảnh nổi bật & độc đỏo trong bài thơ này là
gỡ?– Hỡnh ảnh những chiếc xe khụng kớnh.(ghi :3.1)
? Quan sỏt bài thơ em hóy tỡm, đọc những cõu thơ
trực tiếp miờu tả hỡnh ảnh những chiếc xe khụng
Khụng cú kớnh khụng phải vỡ xe khụng cú kớnh
2 Thể loại - Bố cục:
- Thể thơ : tự do.
* Nhan đề & hỡnh ảnh bài thơ:
Lạ & độc đỏo
Hai hỡnh ảnh thơ
3 Phõn tớch văn bản:
3.1 Hỡnh ảnh những chiếc
xe khụng kớnh:
Trang 4Bom giật bom rung kớnh vỡ đi rồi.
? Hai cõu thơ này cú giọng điệu như thế nào, mục
đớch của tỏc giả là gỡ? ( Chiếu)
- Gần với văn xuụi, giọng ngang tàng, lớ sự - với cấu
trỳc: Khụng cú, khụng phải, vỡ khụng cú…vỡ bom
đạn Nhà thơ chọn cỏch núi như muốn tranh cói
với ai đú Giọng điệu tếu nhộn của những chiến sĩ
lỏi xe Trường Sơn
? Tỏc giả sử dụng biện phỏp nghệ thuật nào qua đụi
cõu thơ trờn? (chiếu)
- Cõu phủ định (khụng) điệp từ, (Bom), với hàng
loạt động từ mạnh liờn tiếp (giật , rung, vỡ )( Chiếu)
Giải thớch thanh minh lớ do xe khụng kớnh – Do
bom đạn chiến tranh làm cho những chiếc xe
biến dạng trần trụi như vậy. Nờu được hoàn cảnh
hoạt động của những chiếc xe trong cuộc chiến cam
go khốc liệt
? Những chiếc xe khụng cũn kớnh được miờu tả cụ
thể hơn qua những cõu thơ nào? (chiếu)
- Khụng cú kớnh; khụng cú đốn; khụng cú mui xe,
thựng xe cú xước
? Tỏc giả đó sử dụng biện phỏp nghệ thuật gỡ để
miờu tả những chiếc xe khụng kớnh? Tỏc dụng?
(chiếu- xe (chiếu) (chiếu) Phủ định Khụng
kớnh, khụng đốn, khụng mui xe để rồi khẳng định
thựng xe cú xước
( Chiếu) - Liệt kờ Tỏc dụng: (chiếu) Liờn tiếp
một loạt cỏc từ phủ định để diễn tả độc đỏo chõn
thực hỡnh ảnh những chiếc xe trờn đường ra trận,
mộo mú, biến dạng, đầy thương tớch ( chiếu - xe)
*GV: Hỡnh ảnh những chiếc xe khụng kớnh rất độc
đỏo, khỏc thường; hơn nữa nú lại trở thành phổ biến
trong hiện thực chiến tranh, khụng phải một vài
chiếc mà cả một tiểu đội; nhưng rất hiếm, thậm chớ
khụng cú nhà thơ nào trước PTD nhận ra & đưa
hiện tượng độc đỏo này vào thơ ca Phải cú tõm hồn
thơ nhạy cảm với nột ngang tàng & tinh nghịch
thớch khỏm phỏ cỏi mới lạ như PTD thỡ mới nhận ra
được & đưa hiện tượng thơ độc đỏo của thời chiến
tranh chống Mĩ
? Miờu tả hỡnh ảnh những chiếc xe bị hư hỏng đến
mức trần trụi thế này, tỏc giả muốn núi điều gỡ về
chiến tranh? (chiếu – xe ), (chiếu) Sự khốc liệt
của chiến tranh ở Trường sơn
? Lớ do nào khiến những chiếc xe như thế này vẫn
tiến về phớa trước?
- Không có kính , không
có đèn, không có mui xe , thùng xe có xớc
- Do bom đạn chiến tranh
làm cho những chiếc
xe bị biến dạng
Trang 5- Đó chính là cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước
– Vì mục tiêu trước mắt là giải phóng miền Nam,
thống nhất đất nước
? Miêu tả những chiếc xe không kính, tác giả muốn
làm nổi bật hình ảnh nào ?
- Hình ảnh những chiến sĩ lái xe trên đường Trường
Sơn
* HS đọc khổ thơ 1& 2
? Những chiến sĩ lái xe ngồi trên những chiếc xe
không kính với tư thế như thế nào ? Từ ngữ nào đặc
tả tư thế ấy ?
(chiếu)- Tư thế: (chiếu –xe) (chiếu) Ung dung ta
ngồi …nhìn thẳng
? Nhận xét về dấu hiệu nghệ thuật được sử dụng
trong 2 câu thơ này?(chiếu) Ung dung, nhìn,nhìn…
( Chiếu) đảo ngữ, điệp từ nhìn Nhìn: đất
trời thẳng
? Em nhận xét gì về nhịp thơ – biện pháp nghệ thuật
tác giả sử dụng trong câu thơ trên? Tác dụng của
phép nghệ thuật ấy ?
- Nhịp 2/2/2 điệp từ “nhìn”, “thấy” tạo nhịp thơ dồn
dập, giọng khỏe khoắn , tràn đầy niềm vui Góp
phần tạo cái cảm giác & thị giác của người lính lái
xe thật hiên ngang – như một niềm sảng khoái bất
tận
? Nhà thơ muốn diễn tả tư thế như thế nào của
người lính?
(chiếu) – Bình tĩnh, tự tin, hiên ngang
? Quan sát khổ thơ em cho biếtnhững người lính lái
xe không kính gặp phải những khó khăn nào ? ( họ
có cảm giác nào ?) (chiéu-xe, chiếu-xe) – (chiếu)
- Có gió – vào xoa mắt đắng
- Con đường – chạy thẳng vào tim
- Sao trời – đột ngột cánh chim
- Sa – ùa vào buồng lái (Chiếu)
Cảm giác kì lạ, đột ngột do xe lao nhanh, do
không còn kính chắn gió nên thấy mắt đắng - thấy
gió thốc vào mặt thấy con đường chạy thẳng vào
tim… Đó là những ấn tượng thực nhưng qua cách
cảm nhận của tác giả đã trở thành những hình
ảnh đậm chất lãng mạn, chỉ có ở những con người
can đảm, vượt lên trên những thử thách khốc liệt
của cuộc sống chiến trường
? Gió, bụi, mưa tác động như thế nào đến người lái
xe? (chiếu,chiếu,chiếu)
? Nhận xét về biện pháp nghệ thuật sử dụng trong
3.2 Hình ảnh những chiến
sĩ lái xe Trường Sơn:
- T thÕ ung dung hiªn ngang, b×nh tÜnh, v÷ng vµng
Trang 6những cõu thơ này ? Tỏc dụng?
(chiếu) – So sỏnh - sử dụng liờn tiếp một loạt động
từ mạnh (nhỡn, xoa, phun, tuụn, xối, chạy, sa, ựa, …
(Chiếu) - thấy được khú khăn chồng chất bởi điều
kiện thời tiết khắc nhiệt
- Và cỏc so sỏnh liờn tiếp ở cuối khổ thơ thứ hai, tỏc
giả muốn diễn tả cỏi cảm giỏc mạnh đột ngột của
người ngồi trong buồng lỏi khụng cú kớnh - người
chiến sĩ lỏi xe được hưởng thụ tiếp xỳc, trực tiếp với
khụng gian bờn ngoài của thiờn nhiờn
* Chớnh điều kiện thiếu thốn đó bộc lộ vẻ đẹp tinh
thần của người lớnh như thế nào một em đọc khổ 3 &
4.
? Hai khổ thơ 3&4 được đọc với giọng điệu như thế
nào?
- Giọng thơ ngang tàng, đựa tếu, nghịch ngợm:
khụng cú, ừ thỡ…
? Trước những khú khăn này, người lớnh cú thỏi độ
& hành động như thế nào?( Chiếu)
- Bụi phun túc trắng như người già
- Mưa tuụn, mưa xối như ngoài trời
(chiếu) - Ừ thỡ cú bụi, (chiếu) - Ừ thỡ ướt ỏo
? Cỏch núi “ ừ thỡ” cú tỏc dụng gỡ ?
- Ngày nắng, đường rừng Trường Sơn ngập bụi
( Bụi Trường Sơn nhũa trong trời lửa – Cỏch núi
bất chấp khú khăn, của điều kiện chiến tranh, điều
kiện tự nhiờn mịt mự bụi khúi tung tỏa
? Trong hoàn cảnh đú thỡ người chiến sĩ lỏi xe đó
đối phú với những khú khăn ấy như thế nào ?
(chiếu) Cú bụi – chưa cần rửa – phỡ phốo chõm
- Ừ thỡ: điếu thuốc miệng vẫn cười ha ha
Ướt ỏo – chưa cần thay – lỏi trăm cõy
số nữa giú lựa mau khụ thụi
? Cười ha ha Là nụ cười như thế nào?
Cười ha ha nụ cười rất sảng khoỏi, vụ tư lạc
quan, yờu đời, tõm hồn, sụi nổi, trẻ trung
? Cỏch diễn đạt như thế này, cho em biết gỡ về tinh
thần người lớnh lỏi xe đường Trường Sơn ?
( Chiếu)- Tinh thần, lạc quan, yờu đời, vượt lờn mọi
gian khổ khú khăn
- Những người chiến sĩ lỏi xe đường Trường Sơn
mang trong mỡnh tõm hồn sụi nổi dỏm nghĩ, dỏm
làm, coi thường gian khổ hiểm nguy Đú là, những
khú khăn với những chiến sĩ lỏi xe là chuyện
thường Đầu, túc, mặt, mũi bụi bỏm trắng khụng cần
rửa, ỏo ướt khụng cần thay vẫn cú thể phỡ phốo
- Thái độ bất chấp gian khổ khó khăn nguy hiểm,
sự lạc quan, tâm hồn sôi nổi, trẻ trung
Trang 7chõm điếu thuốc – nhỡn nhau mặt lấm cười ha ha
Niềm vui & tiếng cười của người lớnh trẻ sụi nổi,
tinh nghịch cứ vỳt lờn giữa gian khổ khắc nghiệt,
giữa cả hiểm nguy, chết người của chiến tranh với
những “bom giật, bom rung”, “bom rơi” họ vẫn cú
thể cất “tiếng hỏt ỏt tiếng bom”
? Quan sỏt khổ thơ tiếp theo Tỡm cõu thơ thể hiện
tỡnh đồng đội giữa những người lớnh?
(Chiếu)- … Bắt tay nhau qua cửa kớnh vỡ rồi
( Chiếu) Gặp bạn bố …vỡ rồi (Chiếu) Chung bỏt …
gia đỡnh đấy
? Nhận xột về hỡnh ảnh thơ được sử dụng & tỏc dụng
của nú? (Chiếu) Bắt tay… (chiếu) Chung bỏt
đũa… ( Chiếu) - Hỡnh ảnh thơ chõn thực gợi tả tỡnh
đồng đội gắn bú thõn thiết
- Hỡnh ảnh rất thực, rất đời thường, mộc mạc chứa
đựng bao điều: những nột sinh hoạt đời thường giản
dị Lối sinh hoạt khẩn trương nhưng vẫn đàng
hoàng, ấm ỏp tỡnh đồng chớ, đồng đội…Cỏi bắt tay
thay cho lời chào hỏi, truyền hơi ấm tỡnh thương
đồng đội, lời hứa quyết tõm ra trận, lời thề quyết
chiến thắng, truyền sức mạnh cho nhau vượt qua
gian khổ Ở bài Đồng chớ : Thương nhau ta nắm lấy
bàn tay Sự chõn thành cảm thụng - Sự chia sẻ lặng
lẽ, lắng sõu (Chiếu) Chất lớnh: ngang tàng, tinh
nghịch, trẻ trung
- (Chiếu - xe) Tư thế: bỡnh tự tin, hiờn ngang
- (Chiếu- xe) Tinh thần: lạc quan, yờu đời
- (Chiếu-xe) Tỡnh đồng đội gắn bú, thõn thiết
? Qua những chi tiết trờn tỏc giả muốn làm sỏng lờn
phẩm chất gỡ của người lớnh lỏi xe đường Trường
- Tiểu đội của cỏc anh, những người điều khiển
những chiếc xe khụng kớnh, khụng lựi bước trước
những khú khăn gian khổ của cuộc chiến tranh ỏc
liệt - họ biến những hi sinh mất mỏt thành hành
động
? Em cú liờn tưởng gỡ về cuộc sống của người lớnh
lỏi xe đường Trường Sơn?
- Dựng bếp Hoàng Cầm nấu những bữa ăn đạm bạc,
khẩn trương Coi nhau như một gia đỡnh, gia đỡnh
của những người lớnh, họ nghỉ ngơi trờn những
chiếc vừng chụng chờnh ( Cú thể trờn những chiếc
xe khụng kớnh ấy) Và rồi lại tiếp tục lờn đường mặc
cho bom rơi, đạn nổ, mặc cho giú mưa quất thẳng
- Giàu tình đồng đội, tình
đồng chí, gắn bú thõn thiết
Trang 8
vào buồng lỏi, mặc cho muụn vàn thiếu thốn hiểm
nguy Tạo nên chất hiện thực bề bộn của cuộc sống
chiến trờng, vừa lãng mạn,vừa hào hùng của cuộc đời
ngời lính lái xe
? Hỡnh ảnh “ Trời xanh thờm” gợi cho em suy nghĩ
gỡ ? (Chiếu)- Lại đi, lại đi trời xanh thờm
- “ Lại đi, lại đi trời xanh thờm” Là hỡnh ảnh thực
nhưng cũng chỉ là cỏch núi chứa chan tinh thần lạc
quan Cỏch mạng tiếp tục lờn đường, hũa niềm tin và
hi vọng cựng đất trời & cựng tổ quốc Cõu thơ với 5
thanh bằng - & điệp ngữ Lại đi - tạo õm điệu thanh
thản, nhẹ nhàng, hỡnh ảnh bầu trời xanh phơi phới
một niền lạc quan yờu đời
? Nhà thơ đó lớ giải những phẩm chất trờn đõy của
người lớnh qua cõu thơ nào?
(Chiếu) Xe vẫn chạy vỡ miền Nam phớa trước
Chỉ cần trong xe cú một trỏi tim
( Chiếu- xe – 2 cặp cõu thơ)
? So sỏnh 2 cặp cõu thơ để phỏt hiện ra biện phỏp
nghệ thuật được sử dụng?
(Chiếu) Khụng (chiếu) cú (Chiếu) Khụng
vật chất (Chiếu) cú tinh thần (Chiếu)
nhiều -(chiếu) Một (Chiếu) NT: Đối lập
- Xe khụng kớnh, khụng cú đốn, khụng mui, thựng
xe cú xước Xe khụng cũn nguyờn vẹn Những
gian khổ, hiểm nguy ngày càng chồng chất, ỏc liệt,
nhưng cú hề gỡ xe vẫn vượt qua những gian khổ ấy,
vẫn chạy lao nhanh về phớa trước tiến lờn tiếp viện
cho tiền tuyến miền Nam
? Vậy theo em hỡnh ảnh kết tinh cả bài thơ là hỡnh
ảnh nào ?- Trỏi tim - Chỉ cần trong xe cú một trỏi
tim
( Chiếu thảo luận) ? Em hiểu như thế nào về hỡnh
ảnh: Trong xe cú một trỏi tim.
( Chiếu) – Hỡnh ảnh hoỏn dụ tượng trương cho ý
chớ quyết chiến, quyết thắng với mục đớch cao đẹp:
tất ca vỡ miền Nam thõn yờu (Chiếu) Trỏi tim cầm
lỏi. Trỏi tim đưa những chiếc xe qua những chặng
đường gập ghềnh khỳc khủyu vượt qua bom đạn ỏc
liệt để tới đớch an toàn Trỏi tim giàu bản lĩnh, gan
gúc kiờn cường chan chứa, vẻ đẹp hiờn ngang, dũng
cảm, tràn đầy niềm lạc quan cỏch mạng, một bầu
nhiệt huyết, một niềm tin tất thắng vào sự thắng lợi
cuối cựng quyết chiến kẻ thự xõm lược của những
con người làm lờn con đường Trường Sơn huyền
+ Chỉ cần trong xe có một
trái tim
ý chí quyết tâm chiến đấu, giải phóng MN thống nhất đất nớc
Trang 9thoại ( Chiếu)- Sức mạnh khụng ở phương tiện
kĩ thuật hiện đại, sức mạnh ở tinh thần con ng ười
Cõu thơ cuối cựng là cõu thơ hay nhất trong bài
thơ Làm nổi bật chủ đề, tỏa sỏng vẻ đẹp hỡnh tượng
nhõn vật trong thơ ý chớ quyết tõm giải phúng
miền Nam thống nhất đất nước
? Những nột mới nào trong thơ hiện đại, xuất hiện
trong thơ Phạm Tiến Duật ?
- Cỏi chõn thực bắt nguồn từ chớnh chiến tranh: vẻ
đẹp hiờn ngang, dũng cảm, giọng thơ ngang tàng
đầy khẩu khớ, ngụn ngữ đời thường, gần với văn
xuụi
? Em hóy khỏi quỏt những nột nghệ thuật đặc sắc
trong toàn bài thơ ? ( Ngụn ngữ, giọng điệu, bài
thơ) (Chiếu nghệ thuật)
- Thể thơ 7 chữ & thơ 8 chữ tạo cho bài thơ cú
giọng thơ gần với lời núi, tự nhiờn sinh động
? Em cú nhận xột gỡ về chi tiết thơ, hỡnh ảnh thơ?
- Chi tiết thơ, hỡnh ảnh thơ: thực, tiờu biểu, độc đỏo
? Phương thức biểu đạt là gỡ? - Tự sự + M.tả+
B.cảm
? Hỡnh ảnh những chiếc xe khụng kớnh được khắc
họa như thế nào? Hỡnh ảnh người lỏi xe hiện lờn với
tư thế & phẩm chất gỡ? (Chiếu)Sơ đồ
- Bài thơ tạo một hỡnh ảnh độc đỏo: những chiếc xe
khụng kớnh, qua đú khắc họa nổi bật những người
lớnh lỏi xe ở Trường Sơn trong thời kỡ khỏng chiến
chống Mĩ cứu nước Với tư thế hiờn ngang tinh thần
dũng cảm bất chấp khú khăn nguy hiểm, niềm vui
sụi nổi của tuổi trẻ & ý chớ chiến đấu giải phúng
miền Nam Tỏc giả đưa vào bài thơ chất liệu hiện
thực sinh động của cuộc sống chiến trường, cựng vớ
ngụn ngữ & giọng điệu giàu tớnh khẩu ngữ tự nhiờn,
khỏe khoắn.( Chiếu nội dung)
- í nghĩa văn bản:
Bài thơ ca ngợi người chiến sĩ lỏi xe Trường Sơn
dũng cảm, hiờn ngang, tràn đầy niềm tin chiến thắng
trong thời kỡ chống giặc Mĩ xõm lược
? Một em đọc ghi nhớ của bài học ?
( Chiếu luyện tập) ( Chiếu bài về nhà)
4
Tổng kết:
4.1 Nghệ thuật :
- Ngôn ngữ , giọng điệu ngang tàng, giàu tính khẩu ngữ tự nhiên, khoẻ khoắn Nhiều chất hiẹn thực
- Chi tiết, hình ảnh thơ : chân thực , tiêu biểu , độc
đáo
- Phơng thức biểu đạt chính :
Tự sự + miêu tả
4.2 Nội dung :
- Nhan đề bài thơ: thể hiện chất thơ vỳt lờn từ trong cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hi sinh
- Hiện thực khốc liệt thời
kỡ chiến tranh: bom đạn
kẻ thự, những con đường
ra trận để lại dấu tớch trờn những chiếc xe khụng kớnh
- Sức mạnh tinh thần của những người chiến sĩ-của một dõn tộc kiờn cường, bất khuất
4.3 Ghi nhớ: (SGK)
4 Củng cố:
? Qua bài thơ em cảm nhận được những vẻ đẹp nào của người lớnh lỏi xe đường Trường Sơn trong những năm khỏng chiến chống Mĩ ?
- Những người lớnh lỏi xe đường Trường Sơn trong những năm thỏng khỏng chiến chống Mĩ hiờn ngang, coi thường hiểm nguy, hi snh, gian khổ, vui tươi,
Trang 10thân thiện Ý chí quyết tâm giải phóng miền Nam thống nhất đất nước Đầy gian khổ, nhưng cũng đầy sự tích hào hùng trên tuyến lửa đường Trường Sơn
5 Hướng dẫn tự học:
- Học thuộc lòng bài thơ:
- Thấy được sức mạnh & vẻ đẹp tinh thần của người lính cách mạng-những người đồng chí được thể hiện qua những chi tiết, hình ảnh, ngôn ngữ giản dị, chân thực, cô đọng,giàu sức biểu cảm
- So sánh để thấy được vẻ đẹp độc đáo của hình tượng người chiến sĩ trong hai bài thơ Đồng chí & Bài thơ về tiểu đội xe không kính
- Đọc thuộc lòng bài thơ – Hoàn chỉnh phần luyện tập
Tiết 48 Kiểm tra truyện trung đại
- Chuẩn bị bài tiếp theo