ĐẢNG CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN CễNG TÁC DÂN TỘ C

Chớnh sỏch KT-XH đối với đồng bào dõn tộc, miền nỳi, vựng sõu, vựng xa trước hết là Đảng và Nhà nước ta đó điều chỉnh chớnh sỏch thuế nụng nghiệp, thuế tiểu, thủ cụng nghiệp, thuế lưu th

ĐẢNG CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN CễNG TÁC DÂN TỘ C

THÀNH TỰU VÀ KINH NGHIỆM

2.1 Quỏ trỡnh Đảng chỉ đạo thực hiện cụng tỏc dõn tộc.

2.1.1 Đổi mới cụng tỏc dõn tộc của Đảng.

Đổi mới cỏc chớnh sỏch KT-XH đối với đồng bào dõn tộc miền nỳi

CSDT của Đảng được đổi mới là để thực hiện triệt để quyền bỡnh đẳng về mọi mặt giữa cỏc dõn tộc, tạo những điều kiện cần thiết để xoỏ bỏ tận gốc chờnh lệch về trỡnh độ kinh tế và văn hoỏ giữa cỏc dõn tộc ớt người và dõn tộc đụng người, đưa miền nỳi tiến kịp miền xuụi, làm cho tất cả cỏc dõn tộc đều cú cuộc sống ấm no, văn minh, hạnh phỳc, đoàn kết giỳp đỡ nhau cựng tiến bộ, cựng làm chủ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Cương lĩnh xõy dựng đất nước trong thời kỳ quỏ độ lờn CNXH ở nước ta của Đảng cũng chỉ rừ: “Thực hiện chớnh sỏch bỡnh đẳng, đoàn kết, tương trợ giữa cỏc dõn tộc, tạo mọi điều kiện để cỏc dõn tộc phỏt triển đi lờn con đường văn minh, tiến bộ, gắn bú mật thiết với sự phỏt triển chung của cả cộng đồng dõn tộc Việt Nam Tụn trọng lợi ớch và truyền thống văn hoỏ, ngụn ngữ, tập quỏn tớn ngưỡng của cỏc dõn tộc Chống tư tưởng dõn tộc lớn và dõn tộc hẹp hũi, kỳ thị và chia rẽ dõn tộc Cỏc chớnh sỏch kinh tế-xó hội phải phự hợp với đặc điểm của cỏc vựng

và cỏc dõn tộc, nhất là dõn tộc thiểu số”{3, 16}

Chớnh sỏch KT-XH đối với đồng bào dõn tộc, miền nỳi, vựng sõu, vựng xa trước hết là Đảng và Nhà nước ta đó điều chỉnh chớnh sỏch thuế nụng nghiệp, thuế tiểu, thủ cụng nghiệp, thuế lưu thụng hàng hoỏ nhằm khuyến khớch sự phỏt triển kinh tế hàng hoỏ cho đồng bào Phương hướng chung là miễn thuế nụng nghiệp cho một số vựng cú nhiều khú khăn, miễn thuế lưu thụng cho một số sản phẩm thiết yếu, giảm thuế nụng nghiệp cho sản xuất lương thực và thuế kinh doanh cho một số ngành nghề tiểu, thủ cụng nghiệp ở nụng thụn miền nỳi, cỏc dõn tộc vựng

sõu, vựng xa Nhà nước ta đó cú chủ trương tăng tỉ lệ trớch từ thuế để lại cho cỏc huyện, xó miền nỳi.

Đảng và nhà nước ta chủ trương chuyển từ phương thức trợ giỏ bỏn vật tư sản xuất sang trợ giỏ mua sản phẩm hàng hoỏ Đõy là chủ trương hết sức đỳng đắn phự hợp và khuyến khớch đồng bào dõn tộc và miền nỳi tớch cực phỏt triển sản xuất tạo ra ngày càng nhiều cỏc mặt hàng phong phỳ; phỏt huy được mọi tiềm năng sẵn

cú thỳc đẩy nền kinh tế hàng hoỏ ngày càng phỏt triển Đảng và Nhà nước đó thực hiện chớnh sỏch trợ cấp trực tiếp thay cho trợ cấp qua giỏ đối với những người thuộc đối tượng hưởng chớnh sỏch xó hội Áp dụng lói suất tớn dụng phự hợp đối với một số mặt hàng tiờu dựng cần dự trữ ở khõu lưu thụng để đảm bảo cung ứng đều đặn cho đồng bào miền nỳi, vựng sõu, vựng xa nhất là vào mựa mưa bóo

Cựng với đổi mới, điều chỉnh chớnh sỏch thuế nụng nghiệp và trợ giỏ bỏn vật

tư sản xuất sang trợ giỏ mua sản phẩm hàng hoỏ, Đảng và Nhà nước đó khuyến khớch việc hỡnh thành cỏc trung tõm cụng nghiệp- thương mại-dịch vụ tại cỏc thị trấn, thị tứ, cỏc trục giao thụng ở miền nỳi Đầu tư xõy dựng và cải tạo cỏc khu chợ miền nỳi, để chợ thực sự trở thành cỏc tụ điểm kinh tế, văn hoỏ, thương mại, giao dịch Danh mục những sản phẩm khụng được tự do lưu thụng do Nhà nước cụng

bố, khuyến khớch tự do sản xuất kinh doanh, tự do lưu thụng trao đổi cỏc sản phẩm hàng hoỏ giữa cỏc dõn tộc, cỏc vựng ở miền nỳi và giữa miền nỳi với miền xuụi, trờn phạm vi cả nước Đảng và Nhà nước khuyến khớch mở rộng mạng lưới thương nghiệp, kể cả thương nghiệp tư nhõn đến những bản làng hẻo lỏnh Đối với cỏc chợ biờn giới, cần chỳ trọng bảo đảm an ninh quốc gia, theo đỳng phỏp luật của Nhà nước

Về đời sống và cụng tỏc giỏo dục, đào tạo, văn hoỏ, xó hội, y tế, trước mắt Đảng và nhà nước ta xỏc định tập trung giải quyết một số vấn đề chủ yếu sau:

Tăng mức đầu tư cho hệ thống y tế miền nỳi, bảo đảm cung ứng đủ thuốc thụng thường và thuốc phũng chống dịch bệnh Tớch cực đào tạo, bồi dưỡng và cú

chớnh sỏch khuyến khớch thoả đỏng đối với cỏn bộ y tế miền nỳi, phấn đấu trong một thời gian nhất định cú đủ cỏn bộ y tế ở cỏc bản làng hoặc liờn bản Hệ thống này gắn với cỏc cơ sở Hội Chữ thập đỏ Việt Nam nhằm nõng cao khả năng quản lý chăm súc sức khoẻ của nhõn dõn ở từng bản nhỏ và từng cụm dõn cư Nhà nước cần phải cú quy định cụ thể để đỏnh giỏ, xỏc nhận và khuyến khớch mạnh việc chế biến sử dụng cỏc loại dược liệu địa phương và cỏc phương thuốc gia truyền để phũng bệnh dịch và chữa bệnh cho nhõn dõn Khuyến khớch cỏc cỏn bộ y tế cú đủ điều kiện lập cỏc cơ sở chế biến dược liệu, khỏm và chữa bệnh cho nhõn dõn với nhiều hỡnh thức thớch hợp như tổ hợp tỏc, tư nhõn… ở miền nỳi Nhà nước cần cú chớnh sỏch trợ cấp điều trị tại cỏc bệnh viện trực tiếp cho những cỏn bộ và nhõn dõn sinh sống ở vựng cao, vựng thượng, vựng căn cứ cỏch mạng đang cú nhiều khú khăn Tranh thủ và dành phần thớch đỏng việc trợ cấp của cỏc nước và cỏc tổ chức quốc tế để đầu tư phỏt triển y tế, giỏo dục và cải thiện đời sống đồng bào dõn tộc vựng cao, biờn giới, vựng sõu, vựng xa, vựng căn cứ cỏch mạng.

Bờn cạnh đú, Nhà nước cú chớnh sỏch ưu đói trong việc cung ứng một số mặt hàng thiết yếu với đời sống của nhõn dõn cỏc dõn tộc như: muối ăn, dầu thắp sỏng, thuốc chữa bệnh, giấy viết cho học sinh, dịch vụ văn hoỏ, văn nghệ… Thực hiện chương trỡnh cấp nước sinh hoạt cho cỏc điểm dõn cư ở vựng cao, biờn giới và cỏc đồn biờn phũng Phấn đấu đến năm 1995 giải quết về cơ bản nhu cầu nước sinh hoạt cho nhõn dõn cỏc vựng trờn

Nhằm giỳp cho đồng bào dõn tộc kịp thời nắm bắt cỏc thụng tin về mọi mặt của đời sống xó hội, Nhà nước cần tăng cường cỏc phương tiện thụng tin đại chỳng, kể cả cỏc phương tiện hiện đại như mỏy thu thanh, cỏt xột, mỏy thu hỡnh, băng ghi hỡnh, để cải tiến và nõng cao cỏc chương trỡnh phỏt thanh, truyền hỡnh ở địa phương; phổ biến cỏc văn hoỏ phẩm và cỏc tài liệu cú những nội dung thiết thực nhất đối với đồng bào, phự hợp với yờu cầu và truyền thống văn hoỏ của đồng bào cỏc dõn tộc Chỳ trọng sử dụng ngụn ngữ dõn tộc (và chữ viết nếu cú) trong

hoạt động cụng tỏc thụng tin tuyờn truyền.

Cựng với cỏc nội dung trờn, Đảng cũn chủ trương đổi mới chớnh sỏch giỏo dục, đào tạo, bồi dưỡng cỏn bộ và chế độ đói ngộ cỏn bộ miền nỳi, vựng dõn tộc thiểu số, vựng sõu, vựng xa Tăng thờm vốn đầu tư cho việc xõy dựng cỏc trường, lớp, đào tạo giỏo viờn phổ thụng, bảo đảm đủ giỏo viờn và chỗ học tập cho con em cỏc dõn tộc Tổ chức lại hệ thống trường phổ thụng cơ sở, trước hết là ở những xó vựng cao, kể cả cỏc lớp dõn lập ở thụn, bản hoặc liờn gia đỡnh Phấn đấu phổ cập cấp một cho lứa tuổi thanh thiếu niờn theo chương trỡnh phự hợp; miễn phớ cho học sinh là con em cỏc dõn tộc ở miền nỳi và con em cỏc gia đỡnh ở miền xuụi lờn lập nghiệp ở miền nỳi cũn cú nhiều khú khăn Chỳ ý giải quyết tốt nhu cầu của từng dõn tộc về học chữ dõn tộc mỡnh xen kẽ với học chữ phổ thụng Đặc biệt đối với những đồng bào cú nhu cầu học chữ dõn tộc, Nhà nước phải tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho việc học tập đạt hiệu quả cao Bờn cạnh đú, cần xem xột lại hệ thống giỏo dục phự hợp với yờu cầu phỏt triển KT-XH miền nỳi núi chung, từng vựng núi riờng Trước hết, mở rộng và củng cố cỏc trường phổ thụng dõn tộc nội trỳ, cỏc trường vừa học, vừa làm, đặc biệt đối với cỏc trung tõm dạy nghề, cỏc lớp

dự bị cho con em cỏc dõn tộc miền nỳi chuẩn bị vào cỏc trường đại học và chuyờn nghiệp đối với một số ngành nghề cần thiết Đồng thời cú chớnh sỏch ưu tiờn, ưu đói trong tuyển sinh và học bổng đặc biệt đối với con em dõn tộc, miền nỳi, vựng sõu, vựng xa Chớnh sỏch cỏn bộ được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tõm Thực hiện nguyờn tắc ưu tiờn đào tạo cỏn bộ dõn tộc, cỏn bộ cụng tỏc ở miền nỳi, vựng sõu, vựng xa khi được đào tạo xong trở về địa phương phục vụ đồng bào Cỏc hỡnh thức đào tạo cỏn bộ đa dạng, mở rộng chương trỡnh đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn cỏn bộ quản lý, cỏc kỹ thuật viờn phự hợp với cơ cấu sản xuất và tập quỏn của từng vựng Khụi phục cỏc lớp giành riờng cho cỏn bộ miền nỳi ở trường Đảng, trường hành chớnh, cỏc trường đoàn thể quần chỳng ở Trung ương và địa phương, đồng thời cú chế độ thoả đỏng đối với học viờn cỏc lớp núi trờn Để đảm bảo cho

CTDT đạt hiệu quả cao, thiết thực cần phải bổ sung chớnh sỏch, chế độ đối với cỏn

bộ người dõn tộc cũng như những người ở miền xuụi cụng tỏc ở địa bàn miền nỳi Đặc biệt là cỏn bộ cụng tỏc ở vựng cao, vựng sõu, vựng xa, hải đảo

Những quan điểm đổi mới chớnh sỏch về CTDT được văn kiện Đại hội Đảng lần thứ IX tiếp tục khẳng định: “Thực hiện tốt chớnh sỏch cỏc dõn tộc bỡnh đẳng, đoàn kết, tương trợ, giỳp nhau cựng phỏt triển, xõy dựng kết cấu hạ tầng KT-XH, phỏt triển sản xuất hàng hoỏ, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần, xoỏ đúi, giảm nghốo, mở mang dõn trớ, giữ gỡn, làm giàu và phỏt huy bản sắc văn hoỏ và truyền thống tốt đẹp của cỏc dõn tộc, thực hiện cụng bằng xó hội giữa cỏc dõn tộc, giữa miền nỳi và miền xuụi, đặc biệt quan tõm vựng gặp nhiều khú khăn, vựng trước đõy là căn cứ cỏch mạng và khỏng chiến Tớch cực thực hiện chớnh sỏch ưu tiờn trong việc đào tạo, bồi dưỡng cỏn bộ dõn tộc thiểu số Động viờn, phỏt huy vai trũ của những người tiờu biểu, cú uy tớn trong dõn tộc và ở địa phương Chống kỳ thị, chia rẽ dõn tộc, chống tư tưởng dõn tộc lớn, dõn tộc hẹp hũi, dõn tộc cực đoan, khắc phục tư tưởng tự ti, mặc cảm dõn tộc”{7, 127-128}

2.1.2 Tổ chức chỉ đạo thực hiện chớnh sỏch dõn tộc của Đảng.

Xuất phỏt từ vị trớ vai trũ và tầm quan trọng to lớn của CTDT mà Đảng và Nhà nước ta luụn quan tõm đối với việc tổ chức thực hiện sao cho cú hiệu quả cao nhất Từ khi Đảng lónh đạo và khởi xướng sự nghiệp đổi mới từ năm 1986 đến nay, CNĐQ đứng đầu là đế quốc Mỹ và cỏc thế lực thự địch luụn tỡm mọi cỏch chống phỏ nhằm chia rẽ tỡnh đoàn kết giữa cỏc dõn tộc, phỏ vỡ khối đại đoàn kết toàn dõn, mục tiờu cuối cựng của chỳng là nhắm xoỏ bỏ chế độ XHCN ở nước ta

Vỡ vậy giải quyết vấn đề dõn tộc tốt sẽ giỳp cho Đảng ta thực hiện thắng lợi sự nghiệp cỏch mạng của Đảng, nhất là trong cụng cuộc đổi mới để thực hiện CNH, HĐH đất nước

Núi về tầm quan trọng của cụng tỏc dõn tộc, văn kiện Hội nghị lần thứ bẩy của Ban Chấp hành Trung ương Khoỏ IX nhấn mạnh: “Giải quyết tốt và cú chớnh sỏch

đỳng đắn về cỏc vấn đề dõn tộc và tụn giỏo sẽ là một đúng gúp to lớn vào việc mở rộng và tăng cường hơn nữa khối đại đoàn kết dõn tộc trong thời kỳ mới”{6,7}

Vỡ vậy để tổ chức thực hiện CTDT cú hiệu quả thiết thực cỏc cấp uỷ Đảng phải tổ chức quỏn triệt Nghị quyết lần thứ VII Ban chấp hành Trung ương Khoỏ IX cho tất cả cỏn bộ đảng viờn và toàn thể nhõn dõn Đặc biệt là đối với đội ngũ cỏn

bộ làm CTDT ở cỏc Bộ, Ngành và địa phương vựng đồng bào cỏc dõn tộc thiểu số phải nắm chắc, hiểu rừ và thấu đỏo nội dung của Nghị quyết để tuyờn truyền, vận động và tổ chức thực hiện tốt Nghị quyết đạt chất lượng hiệu quả thiết thực

Cựng với việc tổ chức quỏn triệt Nghị quyết về CTDT của cỏc cấp uỷ đảng, Đảng đoàn Quốc hội, Ban Cỏn sự đảng Chớnh phủ phải thể chế hoỏ cụ thể nội dung nghị quyết; kết hợp với cỏc chớnh sỏch, chương trỡnh, dự ỏn phỏt triển KT-

XH vựng dõn tộc và miền nỳi đó và đang thực hiện, để xõy dựng cỏc chương trỡnh hành động của Chớnh phủ; đồng thời chỉ đạo cỏc Bộ, Ngành, cỏc địa phương phải

cụ thể hoỏ Nghị quyết bằng chương trỡnh hành động, quy hoạch, kế hoạch dài hạn hàng năm và cụng tỏc thường xuyờn của cỏc cấp

Muốn thực hiện tốt cỏc nội dung trờn đũi hỏi cỏc cơ quan chức năng cú liờn quan từ Trung ương đến địa phương phải nghiờm tỳc quỏn triệt tốt, và mỗi cỏn bộ của cỏc cấp, cỏc ngành cú liờn quan phải tự quỏn triệt thật triệt để sõu sắc cụ thể hoỏ Nghị quyết thành những chương trỡnh hành động thiết thực đối với cỏc đồng bào dõn tộc thiểu số, đồng bào ở vựng miền nỳi, vựng sõu, vựng xa

CTDT muốn đạt hiệu quả cao, đũi hỏi cỏc cấp uỷ Đảng vựng dõn tộc và miền nỳi phải nghiờn cứu vận dụng nội dung Nghị quyết vào tỡnh hỡnh cụ thể ở cỏc địa phương sao cho phự hợp; kết hợp với việc triển khai cỏc Nghị quyết Trung ương năm (Khoỏ IX): như về đổi mới và nõng cao chất lượng hệ thống chớnh trị ở cỏc

cơ sở xó, phường, thị trấn

Xõy dựng và phỏt huy vai trũ của hệ thống chớnh trị ( tổ chức đảng, bộ mỏy Nhà nước, Mặt trận, cỏc đoàn thể chớnh trị, xó hội) ở cỏc vựng nụng thụn, miền nỳi, vựng

dõn tộc thiểu số đang là vấn đề cú ý nghĩa thời sự do những yờu cầu mới đặt ra đối với sự nghiệp CNH, HĐH nụng nghiệp, nụng thụn núi chung và của cụng cuộc phỏt triển KT-

XH vựng dõn tộc thiểu số núi riờng trong thời gian từ 2001-2010 để xõy dựng chương trỡnh hành động cụ thể thực hiện Nghi quyết

Hiện nay, phương thức hoạt động của cỏc tổ chức trong hệ thống chớnh trị vẫn cũn nhiều lỳng tỳng, bất cập chưa đỏp ứng được yờu cầu của một hệ thống thiết chế chớnh trị mới trước yờu cầu của phỏt triển KT-XH, CNH, HĐH nụng nghiệp, nụng thụn Đặc biệt ở cấp huyện và cấp xó là nơi cũn bộc lộ rừ sự yếu kộm về phương thức hoạt động và hiệu quả cụng việc Hoạt động của hệ thống chớnh trị vựng dõn tộc ớt người trong những năm qua cũn ở tỡnh trạng tỏch rời giữa cỏc bộ phận thành viờn trong hệ thống Chức năng, vai trũ và phương thức hoạt động của cỏc tổ chức chưa xỏc định một cỏch rừ ràng cụ thể…Vai trũ lónh đạo của tổ chức cơ sở đảng cú tỏc động quyết định đến hậu quả của cỏc tổ chức thành viờn trong hệ thống chớnh trị Vỡ vậy cần phải củng cố kiện toàn cỏc tổ chức trong hệ thống chớnh trị nõng cao chất lượng hoạt động CTDT

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cỏc đoàn thể nhõn dõn cần tổ chức quỏn triệt Nghị quyết một cỏch đầy đủ và sõu sắc; xõy dựng cỏc chương trỡnh hành động cụ thể; làm tốt cụng tỏc tuyờn truyền, giỏo dục, vận động quần chỳng thực hiện nghiờm tỳc cỏc CSDT của Đảng

Ban Cỏn sự đảng Uỷ ban Dõn tộc phối hợp với cỏc Ban Tổ chức Trung ương, Ban Cỏn sự đảng Bộ Nội vụ hướng dẫn về tổ chức bộ mỏy làm CTDT ở cỏc nơi cần thiết; khẩn trương xõy dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cỏn bộ dõn tộc thiểu số ở cỏc vựng dõn tộc và miền nỳi; đề xuất chớnh sỏch đặc thự, thống nhất trong cả nước nhằm sử dụng cú hiệu quả số học sinh là con em đồng bào dõn tộc thiểu số đó được đào tạo

Ban Cỏn sự đảng Uỷ ban Dõn tộc cựng với Ban Dõn vận Trung ương thường xuyờn theo dừi, kiểm tra, đụn đốc và định kỳ bỏo cỏo Bộ Chớnh trị, Ban Bớ thư

kết quả thực hiện Nghị quyết; nhất là trong quỏ trỡnh triển khai, cần bỏm sỏt thực tế, kịp thời phỏt hiện, đề xuất, kiến nghị để điều chỉnh, bổ sung và cụ thể hoỏ cỏc chủ trương, chớnh sỏch, giải phỏp nhằm thực hiện thắng lợi, Nghị quyết của Đảng.

2.1.3 Một số chủ trương biện phỏp thực hiện.

Về chuyển dịch cơ cấu kinh tế miền nỳi.

Căn cứ vào yờu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH của cả nước, vào những khả năng mới, thực hiện từng bước việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế miền nỳi nhằm khai thỏc cú hiệu quả tiềm năng to lớn về rừng, cõy cụng nghiệp, cõy ăn quả, cõy dược liệu, chăn nuụi quy mụ lớn, cựng với những tiềm năng về phỏt triển cụng nghiệp khai khoỏng, cụng nghiệp chế biến nụng, lõm sản Cơ cấu kinh tế mới của miền nỳi phải được hỡnh thành theo yờu cầu của thị trường trong nước và ngoài nước đồng thời được điều chỉnh dần qua từng thời gian

Về nụng nghiệp, phải xỏc định rừ cơ cấu cõy trồng, vật nuụi phự hợp với đặc

điểm tự nhiờn cũng như kinh nghiệm sản xuất của từng vựng sinh thỏi, kể cả cỏc tiểu vựng; phải hỡnh thành cho được những vựng cõy cụng nghiệp, cõy ăn quả tập trung với quy mụ lớn Xột điều kiện thực tế đến nay thấy rằng miền nỳi khụng thể

đi lờn bằng lương thực mặc dự lương thực tại chỗ là rất quan trọng Do vậy phải tập trung vào một số vựng cú điều kiện thõm canh, tăng năng suất, đạt hiệu quả cao Với khả năng sản xuất lương thực hiện nay của cả nước, phải tổ chức thật tốt việc điều hoà lưu thụng lương thực trong phạm vi một vựng hoặc trong cả nước để đảm bảo nhu cầu lương thực cho miền nỳi bằng nguồn tài nguyờn phong phỳ của miền nỳi

Về lõm nghiệp, phải ra sức bảo vệ rừng hiện cú, khoanh nuụi, tỏi sinh và trồng

rừng mới, tạo được những vựng rừng phũng hộ, rừng đặc dụng, rừng sản xuất; khụi phục được mụi trường sinh thỏi kể cả bảo vệ thảm thực vật Phải cú chế độ sử dụng nguồn tài nguyờn từ rừng hợp lý theo yờu cầu của từng loại rừng Hiện nay vấn đề

bảo vệ rừng và trồng rừng đang được Đảng và nhà nước ta hết sức quan tõm, tạo mọi điều kiện để đồng bào miền nỳi khụng những giữ gỡn mà đồng thời trồng cõy gõy rừng thiết thực bảo vệ mụi trường sinh thỏi và chống lũ lụt do thiờn nhiờn gõy

ra đặc biệt là ngăn chặn được lũ quột bất ngờ xảy ra

Về cụng nghiệp, cần tiếp tục sắp xếp lại cỏc xớ nghiệp kể cả nhỏ và vừa làm

ăn cú hiệu quả cần thiết duy trỡ và phỏt triển sản xuất, cần đầu tư cú chiều sõu đối với những xớ nghiệp khụng cần giữ hỡnh thức quốc doanh thỡ mạnh dạn chuyển đổi sở hữu hoặc tổ chức lại sỏp nhập, cổ phần hoỏ…Bờn cạnh đú Bộ Cụng nghiệp nặng phải khẩn trương tổ chức việc sản xuất cỏc loại cụng cụ phự hợp với yờu cầu của vựng miền nỳi ( chẳng hạn cỏc cụng cụ phục vụ cho sản xuất nụng nghiệp, làm rừng, mỏy chế biến nụng sản, lõm sản,…)

Hướng chủ yếu của vựng miền nỳi hiện nay là phỏt triển cụng nghiệp chế biến nụng sản, thực phẩm, lõm sản, khai thỏc khoỏng sản và vật liệu xõy dựng (như xi măng, sắt thộp, gạch ngúi, gỗ,…ở những nơi cú điều kiện)

Trước hết đối với cỏc địa phương ở vựng miền nỳi cần phỏt triển nhiều xớ nghiệp cỡ nhỏ và vừa phự hợp với điều kiện cụ thể của cỏc địa phương

Thứ hai là đối với Trung ương cần tập trung vào những xớ nghiệp lớn cú ý nghĩa quyết định đối với cả nước hoặc từng vựng ( như cỏc nhà mỏy: thuỷ điện lớn, gang thộp, phõn bún…); khuyến khớch cỏc tỉnh miền nỳi liờn doanh, kờu gọi vốn với cỏc thành phần kinh tế trong vựng, trong nước và ngoài nước để tạo điều kiện để phỏt triển nhanh cụng nghiệp miền nỳi

Về vấn đề đầu tư nước ngoài: Uỷ ban Nhà nước về hợp tỏc và đầu tư cú trỏch

nhiệm giỳp cỏc địa phương miền nỳi tỡm đối tỏc nước ngoài; trỡnh Chớnh phủ sớm cỏc chớnh sỏch khuyến khớch đầu tư nước ngoài vào cỏc vựng miền nỳi Để thu hỳt được nguồn vốn đầu tư của nước ngoài, đũi hỏi cỏc tỉnh miền nỳi phải xõy dựng sớm cỏc dự ỏn kờu gọi vốn đầu tư nước ngoài, đề xuất cỏc chớnh sỏch cụ thể đối với từng dự ỏn

Về vấn đề bảo vệ rừng gắn với định canh định cư:

Cỏc tỉnh miền nỳi phải coi vấn đề bảo vệ rừng gắn với định canh, định cư là nhiệm vụ cú ý nghĩa rất cấp bỏch Chỉ thị số 462 ngày 11 thỏng 9 năm 1993 đó đề

ra cỏc chủ trương và biện phỏp rất toàn diện và cơ bản về quản lý, bảo vệ rừng, khai thỏc gỗ Cỏc ngành và cỏc địa phương phải thực hiện nghiờm tỳc cỏc chủ trương và biện phỏp đó đề ra trong Chỉ thị núi trờn

Từ 1994-1995, chủ yếu tập trung sức bảo vệ cho được vốn rừng hiện cú Đặc biệt trong những năm từ 2001 trở về trước vấn đề bảo vệ vốn rừng hiện cú chưa thực sự cú hiệu quả Cỏc lực lượng khai thỏc gỗ, chặt phỏ rừng bừa bói vẫn liờn tục xảy ra trong khi đú lực lượng bảo vệ rừng lại quỏ mỏng; những quy định cho phộp người bảo vệ hành động cũn chưa phự hợp dẫn tới sự chống trả quyết liệt của cỏc tổ chức khai thỏc gỗ lậu

Vấn đề vốn giành cho việc trồng rừng mới cũng là vấn đề phức tạp cần được bảo vệ Số vốn dành cho cỏc dự ỏn theo Quyết định 327 phải tập trung chủ yếu vào thực hiện nhiệm vụ bảo vệ cho được vốn rừng hiện cú Ở mỗi tỉnh, mỗi huyện phải xỏc định rừ từng bước đi thớch hợp, chỉ những nơi nào đó bảo vệ được tốt, khụng cũn (hoặc cũn rất ớt) đồng bào du canh, du cư, thỡ vừa tiếp tục định canh, định cư, vừa phỏt triển rừng, trồng cõy theo cỏc chương trỡnh

Bộ Lõm nghiệp, Bộ Nụng nghiệp và Cụng nghiệp thực phẩm, Tổng cục quản

lý ruộng đất cựng cỏc địa phương thực hiện ngay việc đúng cửa rừng phũng hộ, rừng đặc dụng, rừng trờn nỳi đỏ, rừng nghốo phải khoanh nuụi để xỳc tiến tỏi sinh Khẩn trương hoàn thành việc khoanh định địa điểm, diện tớch và phạm vi cụ thể của từng khu rừng này; xỏc định rừ diện tớch giao cho cỏc đơn vị quốc doanh và quõn đội quản lý, diện tớch giao cho dõn bảo vệ, khoanh nuụi

Đối với đồng bào cũn du canh, du cư, Uỷ ban Dõn tộc và miền nỳi phối hợp với cỏc ngành liờn quan, cỏc tỉnh nắm lại số hộ, số nhõn khẩu hiện cũn du canh, du cư hoặc đó định cư nhưng cũn du canh; chỉ đạo, hướng dẫn cỏc địa phương xỏc định rừ

mục tiờu hoàn thành nhiệm vụ định canh, định cư: nơi nào cú điều kiện thỡ hoàn thành ngay từ cỏc năm 1994 hoặc 1995, phần cũn lại thỡ đến hết năm 1996.

Đối với cỏc hộ du canh, du cư, cần khoanh cho mỗi hộ một số diện tớch, bảo đảm về lương thực, để cỏc hộ này cú trỏnh nhiệm quản lý, bảo đảm rừng khụng bị phỏ, khụng bị chỏy và được hưởng lợi ớch, cụ thể là:

Đối với rừng cú sẵn hiện cũn là tự nhiờn và rừng đó trồng bằng vốn ngõn sỏch: cú thể khoỏn đến từng hộ gia đỡnh để bảo vệ và nếu là rừng sản xuất, khi khai thỏc, cỏc hộ này cũng được hưởng lợi ớch theo tỉ lệ nhất định

Đối với tự nhiờn khoanh nuụi để tỏi sinh, mỗi hộ được giao khoỏn để tu bổ, chăm súc

và nếu là rừng sản xuất, khi khai thỏc cỏc hộ này cũng được hưởng lợi ớch

Đối với đồi nỳi trọc: Nhà nước dựng vốn ngõn sỏch để đầu tư trồng cỏc loại rừng đặc dụng và rừng phũng hộ, rừng sản xuất cú chu kỳ trờn 20 năm theo quy hoạch Nhà nước cho cỏc hộ gia đỡnh vay vốn để họ trồng rừng mới (nụng lõm kết hợp) theo quy hoạch

Bộ Lõm nghiệp và Bộ Tài chớnh nghiờn cứu trỡnh Chớnh phủ quy định cỏc định mức khoỏn và tỉ lệ lợi ớch khi rừng sản xuất được khai thỏc như núi ở trờn

Đối với đồng bào đó định cư nhưng cũn du canh, thỡ cũng giao khoỏn để bảo

vệ khoanh nuụi hoặc trồng mới và cấp cho mỗi hộ một số tiền hoặc lương thực đủ

ăn trong một số năm

Hỡnh thành một đội ngũ và bộ mỏy khuyến lõm đến tận cỏc xó miền nỳi để hướng dẫn kỹ thuật sản xuất Cỏc Uỷ ban Nhõn dẩn tỉnh chỉ đạo lực lượng Bộ đội Biờn phũng trực tiếp nhận một số diện tớch để bảo vệ, khoanh nuụi hoặc trồng mới, kết hợp với bảo vệ an ninh biờn giới và được hưởng cỏc chớnh sỏch khuyến khớch Thực hiện cơ chế “khoỏn gọn” việc thực hiện dự ỏn cho Uỷ ban Nhõn dõn tỉnh Chủ tịch Uỷ ban Nhõn dõn tỉnh chịu trỏch nhiệm trước Chớnh phủ về thực hiện cỏc dự ỏn phự hợp với số vốn và lương thực được giao

Cỏc ngành Trung ương cần duyệt sớm cỏc dự ỏn mà cỏc địa phương đó xõy

dựng theo đỳng thủ tục để cú thể triển khai ngay trong cuối năm 1993 và chuẩn bị sớm cho năm 1994 làm cơ sở cho những năm tiếp theo Cải tiến thủ tục xột duyệt cỏc dự ỏn theo hướng đảm bảo chặt chẽ về mục tiờu, nhưng thủ tục đơn giản, phự hợp với trỡnh độ cỏn bộ miền nỳi.

Đảng và Nhà nước cựng cỏc tổ chức chớnh quyền vận động cỏc đoàn thể nhõn dõn (nhất là Đoàn Thanh niờn, Hội Liờn hiệp Phụ nữ, hội Nụng dõn, Hội Cựu chiến binh) tham gia việc tuyờn truyền, giải thớch nõng cao nhận thức về yờu cầu cấp bỏch bảo vệ mụi trường, đồng thời giỳp đỡ tổ chức cho cỏc đoàn thể và đoàn viờn, hội viờn nhận thực hiện cỏc dự ỏn phự hợp

Tổ chức lại hệ thống kiểm lõm ở cỏc địa phương do Uỷ ban Nhõn dõn cỏc tỉnh trực tiếp quản lý để bảo đảm quản lý, điều hành cú hiệu lực; Bộ Lõm nghiệp hướng dẫn về thể chế, chớnh sỏch và quy chế nghiệp vụ, đào tạo cỏn bộ Cỏc tổ chức kiểm lõm khụng chỉ kiểm tra trờn cỏc trục đường giao thụng, mà phải kiểm tra ngay tại cửa rừng và vào sõu trong rừng Từng bước tăng thờm cỏc phương tiện

đi lại, giải quyết cỏc chớnh sỏch thỏa đỏng về đời sống của lực lượng làm kiểm lõm

Như vậy, vấn đề bảo vệ rừng gắn với định canh, định cư là yờu cầu cấp thiết hiện nay và cả những năm tiếp theo Do đú, cỏc tổ chức đảng, cỏc cơ quan chức năng phải thường xuyờn quan tõm về mọi mặt, tạo mọi điều kiện thuận lợi để đồng bào miền nỳi làm tốt vấn đề này

Về xõy dựng cơ sở hạ tầng: đõy là chủ trương, biện phỏp quan trọng của

Đảng và Nhà nước ta đối với đồng bào miền nỳi, nhằm thỳc đẩy KT-XH miền nỳi

đi vào ổn định và từng bước phỏt triển Nội dung xõy dựng cơ sở hạ tầng cho đồng bào miền nỳi được tập trung ở một số vấn đề sau:

Giao thụng vận tải là lĩnh vực quan trọng nhất cần đặc biệt chỳ ý Chớnh vỡ vậy mà Bộ Giao thụng vận tải và từng tỉnh cần nắm lại hệ thống đường trong tỉnh, xỏc định rừ mục tiờu đối với từng loại đường quốc lộ, đường tỉnh, cỏc tuyến đường

ngang nối từ cỏc quốc lộ, tỉnh lộ ra biờn giới… để cú kế hoạch nõng cấp hoặc làm mới.

Cỏc đường quốc lộ, tỉnh lộ quan trọng phải được chỳ trọng nõng cấp; cải thiện

hệ thống đường từ huyện đến trung tõm xó hoặc cỏc cụm dõn cư, hệ thống đường cỏc xó, để cú thể sử dụng cỏc loại phương tiện như xe thồ, ngựa thồ, xe mỏy, ụ tụ… để đến hết năm 1995 cỏc đường xuống trung tõm huyện đều đi được thụng suốt cả mựa mưa và mựa khụ; đến năm 2000 cú đường ụ tụ từ huyện xuống cỏc trung tõm kinh tế, cỏc cụm dõn cư của cỏc xó Từ xó về bản làng thỡ tổ chức nhõn dõn tự làm tuỳ theo yờu cầu và khả năng

Mỗi tỉnh cần xỏc định rừ từng tuyến đường cần phải làm trước và tập trung đầu tư dứt điểm: loại đường do Trung ương đầu tư, loại do tỉnh, huyện và xó tự làm, Nhà nước hỗ trợ cầu, cống, thuốc mỡn, mỏy lu và cỏc phương tiện làm đường, … Bộ giao thụng vận tải xỏc định rừ số vốn đầu tư thật cần thiết bổ sung cho năm 1993 và thực hiện trong năm 1994-1995, dự trự phần Nhà nước cần hỗ trợ

để bỏo cỏo Chớnh phủ kịp đưa vào kế hoạch năm 1994; đồng thời, đề nghị Chớnh phủ cỏc chớnh sỏch khuyến khớch về vốn, tớn dụng lói xuất, thuế để khuyến khớch cỏc thành phần kinh tế đầu tư kinh doanh vận tải trờn cỏc địa bàn miền nỳi.Bờn cạnh sự quan tõm chăm lo về giao thụng vận tải, Đảng và Nhà nước ta cũn tập trung quan tõm, giải quyết vấn đề nước cho sản xuất và đời sống sinh hoạt của đồng bào miền nỳi Củng cố và phỏt triển cỏc cụng trỡnh thủy lợi nhỏ là chủ yếu Mỗi tỉnh cần nắm lại tỡnh hỡnh và xỏc định cỏc cụng trỡnh hiện cú cần gia cố, những cụng trỡnh cần xõy dựng mới và tớnh toỏn vốn đầu tư cần thiết; kết hợp xõy dựng thuỷ lợi nhỏ với thuỷ điện nhỏ ở những nơi cú điều kiện

Tập trung vốn đầu tư xõy dựng cỏc cụng trỡnh cấp nước sinh hoạt cho vựng cao, cơ bản giải quyết nước ăn cho 9 huyện trọng điểm (kết hợp với chương trỡnh nước ăn vựng cao và nước sạch nụng thụn do UNICEF tài trợ để phỏt triển cỏc giếng bể nước) Cố gắng hoàn thành sớm chương trỡnh cấp nước cho vựng cao

ngay trong năm 1996 ( theo kế hoạch cũ là năm 1998-1999 ).

Bộ Thuỷ lợi và Bộ Y tế thực hiện chức năng hướng dẫn kỹ thuật, chỉ đạo, kiểm tra đụn đốc thực hiện chương trỡnh xõy dựng cỏc cụng trỡnh thuỷ lợi phục

vụ sản xuất và bảo đảm nước ăn sạch cho nhõn dõn miền nỳi; Uỷ ban nhõn dõn địa phương làm chủ dự ỏn, cú trỏch nhiệm tổ chức thực hiện để việc xõy dựng và quản

lý được đỳng kỹ thuật, an toàn

Xỏc định rừ quan hệ phối hợp giữa Bộ Y tế và bộ Lao động- Thương binh và

xó hội trong việc xõy dựng cỏc giếng nước, bể nước do UNICEF tài trợ; bảo đảm chất lượng cỏc cụng trỡnh cung cấp nước sạch cho đồng bào miền nỳi

Tăng nguồn năng lượng, bảo đảm nhu cầu ỏnh sỏng cho miền nỳi, đõy là vấn

đề rất quan trọng và cấp thiết đối với đồng bào miền nỳi Vỡ vậy, đối với cỏc xó vựng cao phải tớnh toỏn kỹ cỏc chi phớ nếu xột thấy cú hiệu quả, cú thể sử dụng điện lưới quốc gia; Nhà nước đầu tư xõy dựng đường dõy hạ thế dưới 35 kylụvụn (KV) để đưa điện đến tận cỏc xó

Ngoài ra, để thớch hợp với điều kiện tự nhiờn của mỗi vựng, cần phải phỏt triển nhiều cụm điện điờden và thuỷ điện nhỏ, cực nhỏ Bộ Năng lượng xỳc tiến hoàn chỉnh bổ sung quy hoạch phỏt triển mạng lưới điện cho miền nỳi, vựng cao năm 1994-1995 để thực hiện từng năm thật cụ thể

Bộ Cụng nghiệp nặng chủ trỡ cựng với cỏc ngành nghiờn cứu gấp một hỡnh thức liờn kết cỏc xớ nghiệp từ khõu sản xuất đến khõu xõy lắp cỏc cụm điờden và thủy điện Nhà nước đặt hàng và bao tiờu một số mỏy điờden và trạm thuỷ điện trờn

cơ sở quy hoạch và nhu cầu của cỏc tỉnh, tổ chức bỏn (hoặc cú thể cung cấp khụng đối với một số vựng), tổ chức việc dựng cột, kộo dõy đến tận hộ dõn, từ đú mở rộng dần việc sản xuất và cung ứng cỏc mỏy này

Đảng và Nhà nước luụn lưu ý đối với cỏc cấp, cỏc ngành, cỏc cơ quan, xớ nghiệp cú liờn quan cần chỳ ý nghiờn cứu, làm thử việc sử dụng cỏc dạng năng lượng thớch hợp cho từng vựng, kể cả pin mặt trời, sức giú…

Chỳ trọng mạng lưới thụng tin liờn lạc cho đồng bào vựng cao, vựng sõu vựng

xa Tổng cục Bưu Điện phải bảo đảm trong năm 1995 tất cả cỏc huyện và những địa bàn trọng điểm ở miền nỳi cú điện thoại; chỳ ý tới những nơi cũn cú khú khăn

về đường giao thụng thỡ vấn đề thụng tin liờn lạc của đồng bào càng bức xỳc Đối với cỏc đồn biờn phũng, phấn đấu giải quyết dứt điểm phải cú thụng tin liờn lạc chậm nhất là hết quý I năm 1994 Thực tế đến nay mạng lưới thụng tin liờn lạc ở cỏc vựng cao đó phỏt triển rất mạnh mẽ Khụng những chỉ ở những địa bàn, địa điểm chớnh mà cũn cú ở nhiều nhà dõn

Về giỏo dục, đào tạo, y tế, văn hoỏ thụng tin đối với miền nỳi.

Trước hết, về giỏo dục đào tạo và cụng tỏc khoa học kỹ thuật.

Bộ Giỏo dục và Đào tạo cựng cỏc địa phương nghiờn cứu lại nội dung chương trỡnh, phương thức dạy học và học, quy mụ trường lớp phải phự hợp với đặc điểm từng tỉnh, huyện Phấn đấu từ năm 1995-1996 ở mỗi bản ở vựng cao tổ chức một lớp học ghộp từ lớp 1 đến lớp 3 để thu hỳt hết số học sinh trong độ tuổi Ở mỗi cụm từ 4-5 xó, mở trường bỏn trỳ để thu hỳt học sinh lớp 4, lớp 5 ở cỏc bản xa, khụng cú cấp 1 toàn cấp Cung cấp sỏch dạy chữ dõn tộc cho cỏc trường cấp 1 cú yờu cầu

Củng cố và phỏt triển cỏc trường phổ thụng dõn tộc nội trỳ, nhất là cỏc trường của tỉnh, bảo đảm nhiệm vụ tạo nguồn đào tạo cỏn bộ cho miền nỳi Chỳ trọng cải tiến chương trỡnh dạy và học ở cỏc trường này gắn với hành, tiếp thu ngay kỹ thuật mới Cú kế hoạch sử dụng toàn bộ số học sinh tốt nghiệp cỏc trường phổ thụng dõn tộc nội trỳ, cú như vậy mới nõng cao trỡnh độ văn hoỏ của đồng bào miền nỳi

Sử dụng cỏc chiến sĩ biờn phũng, cỏn bộ đoàn thể… gúp phần làm nhiệm vụ giỏo dục, xoỏ mự chữ và cú phụ cấp riờng về việc này cho những người tham gia vào cụng tỏc xoỏ mự chữ cho đồng bào dõn tộc miền nỳi

Đảng và Nhà nước chủ trương hỡnh thành 04 trung tõm Đại học: Đà Lạt,

Buụn Ma Thuột, Thỏi Nguyờn, Hoà Bỡnh (Chuyển một số nhà ở khu khỏch sạn trước đõy sang dựng cho trung tõm Đại học) Bộ Giỏo dục và Đào tạo làm gấp đề

ỏn để triển khai việc này Đặc biệt chỳ trọng hơn nữa việc đưa cỏc tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất miền nỳi, kể cả trong nụng nghiệp, lõm nghiệp và cụng nghiệp chế biến

Ban Tổ chức- cỏn bộ Chớnh phủ cựng Bộ Lao động- Thương binh và xó hội nghiờn cứu gấp cỏc chớnh sỏch toàn diện đối với cỏn bộ, giỏo viờn miền nỳi, nhất

là cỏn bộ, giỏo viờn cụng tỏc ở vựng cao, khuyến khớch cỏn bộ, giỏo viờn miền xuụi lờn cụng tỏc ở miền nỳi và cỏn bộ dõn tộc cụng tỏc ở miền nỳi Những học sinh tốt nghiệp cỏc trường đại học, cao đẳng, trung cấp… nhận cụng tỏc ở miền nỳi được hưởng 100% lương trong thời gian tập sự Nghiờn cứu tiếp cỏc chế độ khuyến khớch như tăng cỏc loại phụ cấp để thu nhập gấp 2 lần lương cơ bản; tăng thờm thời gian nghỉ phộp năm cũng dài gấp đụi… đồng thời nghiờn cứu chớnh sỏch đối với trưởng bản, già làng

Thứ hai, về y tế, xó hội.

Một vấn đề rất cấp bỏch đú là vận động đồng bào khụng trồng cõy anh tỳc và

tổ chức cú hiệu quả việc cai nghiện cho số người mắc nghiện

Mỗi tỉnh cần phải xỏc định rừ số điểm cũn trồng cõy anh tỳc, chưa chuyển được, chuyển sang cõy gỡ phự hợp với điều kiện địa phương; định được thời gian hoàn thành việc này; đề xuất cỏc chớnh sỏch cần hỗ trợ trong một vài năm đầu, khi thu nhập của bà con cú thể thấp so với trước (thớ dụ: cấp lương thực, hoặc tiền mặt…) một số địa phương đó trồng cõy thanh hao hoa vàng và triết suất artộmicin; Bộ Y tế cần hướng dẫn cỏch trồng, bảo đảm chất lượng, giỳp cụng cụ chế biến và tổ chức việc tiờu thụ sản phẩm làm ra cho đồng bào miền nỳi

Trừng trị thật nghiờm bọn buụn bỏn, vận chuyển thuốc phiện, ma tuý và những kẻ bao che tiếp tay nằm trong bộ mỏy Nhà nước

Bờn cạnh việc vận động đồng bào trồng cõy anh tỳc là việc tổ chức tốt cai