Bài 13 CHỈ từ ngữ văn 6

KIỂM TRA BÀI CŨ - Lượng từ là những từ chỉ lượng ít hay nhiều của sự vật... KIỂM TRA BÀI CŨCâu 2: Xác định số từ, lượng từ trong các câu sau: a/ Một cây làm chẳng nên non, Ba cây chụ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO SÔNG LÔ

Chào mừng quý thầy cô đến dự giờ môn Ngữ văn

Lớp 6B Trường THCS Đồng Thịnh

Giáo viên: Dương Thị Liên Trường THCS Lãng Công

Câu 1: Thế nào là số từ và lượng từ?

- Số từ là những từ chỉ số lượng và thứ tự

của sự vật Khi biểu thị số lượng của sự

vật, số từ thường đứng trước danh từ Khi biểu thị thứ tự, số từ đứng sau danh từ.

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Lượng từ là những từ chỉ lượng ít hay nhiều của sự vật.

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 2: Xác định số từ, lượng từ trong các câu sau:

a/ Một cây làm chẳng nên non,

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.

( Tục ngữ )

b/ Những quyển sách này rất bổ ích.

ST

ST

LT

-¬ n c ¬ i a o m ¬ i l

1

2 3

4

5

1 Tên một vật dụng Thạch Sanh cứu công chúa khỏi câm?

2 Nhân vật nào là biểu tượng cho hiện tượng lũ lụt ở đồng

bằng Bắc Bộ?

3.Từ còn thiếu trong câu hát của em bé thông minh là từ gì?

“ Tang tình tang ! Tính tình tang!

Bắt con kiến càng buộc ngang lưng”

4.Tên một dũng sĩ diệt chằn tinh trong truyện cổ tích em đã học?

5 Tên một truyện cười phê phán những anh chàng hay khoe của?

BT1: Các từ được in đậm trong những câu sau

bổ sung ý nghĩa cho từ nào ?

Ngày xưa có ông vua nọ sai một viên quan đi

dò la khắp nước tìm người tài giỏi Viên quan ấy

đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra câu đố oái oăm để hỏi mọi người Đã mất nhiều công tìm

kiếm nhưng viên quan vẫn chưa thấy có người nào thật lỗi lạc

Một hôm, viên quan đi qua một cánh đồng làng kia, chợt thấy bên vệ đường có hai cha con

nhà nọ đang làm ruộng

(Em bé thông minh)

1 Bài tập:

2 Nhận xét:

cho danh từ ông vua, viên quan, làng,

nhà.

I Chỉ từ là gì?

Tiết 57 - CHỈ TỪ

- ông vua /ông vua nọ

-viên quan / viên quan ấy

in đậm ?

bổ sung ý nghĩa cho danh

từ ông vua, viên quan,

câu sau có điểm gì giống và khác với các câu đã phân tích ?

So sánh:

viên quan ấy / hồi ấy

nhà nọ / đêm nọ

: +viờn quan ấy+ thời gian hồi ấy , đờm . nọ x/định , nhà nọ xác định vị vị trí trong

trí trong khụng gian.

trong không gian

hoặc thời gian.

chỉ từ là gì ?

Bài tập nhanh:Xem hình ảnh, đặt câu có sử dụng

chỉ từ và cho biết ý nghĩa của chỉ từ đó

Chú mèo con này/kia/đó rất xinh

=> này : xác định vị trí sự vật trong không gian

Bài tập nhanh: Xem hình ảnh, đặt câu có sử dụng

chỉ từ và cho biết ý nghĩa của chỉ từ đó

Hôm đó trời mưa rất to.

=> đó : xác định vị trí sự vật trong thời gian

Tiết 57 - CHỈ TỪ

II Hoạt động của chỉ từ trong câu.

1 Bài tập:

BT1: Quan sát vào bảng cấu tạo của cụm danh từ, cho biết chỉ từ đảm nhiệm chức vụ

gì?

Tiết 57 - CHỈ TỪII.Hoạt động của chỉ từ trong câu.

2 Nhận xét:

1 Bài tập:

BT1: Chỉ từ làm phụ ngữ sau trong

cụm danh từ.

BT2: Tìm chỉ từ trong các câu dưới đây

Xác định chức vụ của chúng trong câu?

Tiết 57 - CHỈ TỪ

dù phải kinh qua gian khổ, hi sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn.

( Hồ Chí Minh )

b)Từ đấy, nước ta chăm nghề trồng trọt,

chăn nuôi và có tục ngày Tết làm bánh chưng, bánh giầy.

Tiết 57 - CHỈ TỪII.Hoạt động của chỉ từ trong câu.

Tiết 57 - CHỈ TỪII.Hoạt động của chỉ từ trong câu

vụ gì trong

câu?

3 Kết luận:

III Luyện tập.

Bài tập 1: Tìm chỉ từ trong các câu sau Xác định ý

nghĩa và chức vụ của các chỉ từ ấy.

a Vua cha ngẫm nghĩ rất lâu rồi chọn hai thứ bánh ấy đem

tế Trời, Đất cùng Tiên vương

(Bánh chưng, bánh giầy)

b Đấy vàng, đây cũng đồng đen

Đấy hoa thiên lí, đây sen Tây Hồ (Ca dao)

c Nay ta đưa năm mươi con xuống biển, nàng đưa năm

mươi con lên núi ( Con Rồng cháu Tiên )

d Từ đó nhuệ khí của nghĩa quân ngày một tăng.

( Sự tích Hồ Gươm )

Tiết 57 - CHỈ TỪ

Tiết 57 - CHỈ TỪ

Bài tập 1:

a Vua cha ngẫm nghĩ rất lâu rồi chọn hai thứ bánh ấy đem tế

Trời, Đất cùng Tiên vương

=>Chỉ từ: ấy

+ Xác định vị trí trong không gian

+ Làm phụ ngữ trong cụm DT.

b Đấy vàng, đây cũng đồng đen

Đấy hoa thiên lí, đây sen Tây Hồ ( Ca dao )

Tiết 57 – CHỈ TỪ

III Luyện tập

Bài tập 1:

c Nay ta đưa năm mươi con xuống biển, nàng đưa năm

mươi con lên núi… (Con Rồng cháu Tiên )

=>Chỉ từ: nay

Xác định vị trí trong thời gian Làm trạng ngữ.

d Từ đó nhuệ khí của nghĩa quân ngày một tăng.

III Luyện tập

Bài tập 2:Thay các cụm từ in đậm dưới đây bằng những chỉ từ thích hợp và giải thích vì sao thay?

a.Giặc tan vỡ Đám tàn quân giẫm đạp lên nhau

chạy trốn, tráng sĩ đuổi đến chân núi Sóc ( Sóc

Sơn ) Đến chân núi Sóc, một mình một ngựa,

tráng sĩ lên đỉnh núi,… ( Thánh Gióng )

b.Người ta còn nói khi ngựa thét ra lửa, lửa đã thiêu cháy một làng, cho nên làng bị lửa thiêu cháy về

sau gọi là làng Cháy ( Thánh Gióng)

Tiết 57 – CHỈ TỪ

III Luyện tập

Bài tập 2:Thay các cụm từ in đậm dưới đây bằng những chỉ từ thích hợp và giải thích vì sao thay?

a.Giặc tan vỡ Đám tàn quân giẫm đạp lên nhau

chạy trốn, tráng sĩ đuổi đến chân núi Sóc ( Sóc

Sơn ) Đến , một mình một ngựa, tráng

sĩ lên đỉnh núi,… ( Thánh Gióng )

b.Người ta còn nói khi ngựa thét ra lửa, lửa đã thiêu

cháy một làng, cho nên làng bị lửa thiêu cháy về

sau gọi là làng Cháy ( Thánh Gióng)

Tiết 57 – CHỈ TỪ

đấy/ đó

=> Cần thay như vậy để tránh lặp từ.

III Luyện tập

Bài tập 2:Thay các cụm từ in đậm dưới đây bằng những chỉ từ thích hợp và giải thích vì sao thay?

a.Giặc tan vỡ Đám tàn quân giẫm đạp lên nhau

chạy trốn, tráng sĩ đuổi đến chân núi Sóc ( Sóc

Sơn ) Đến , một mình một ngựa, tráng

sĩ lên đỉnh núi,… ( Thánh Gióng )

b.Người ta còn nói khi ngựa thét ra lửa, lửa đã thiêu

cháy một làng, cho nên làng về sau gọi là

Tiết 57 - CHỈ TỪ

Bài tập 3: Có thể thay các chỉ từ trong đoạn dưới đây

bằng những từ hoặc cụm từ nào không ? Rút ra nhận xét về tác dụng của chỉ từ ?

Năm ấy, đến lượt Lí Thông nộp mình Mẹ con hắn

nghĩ kế lừa Thạch Sanh chết thay Chiều hôm đó,

chờ Thạch Sanh kiếm củi về, Lí Thông dọn một

mâm rượu thịt ê hề mời ăn, rồi bảo :

- Đêm nay, đến phiên anh canh miếu thờ, ngặt vì dở cất mẻ rượu, em chịu khó thay anh, đến sáng thì về

( Thạch Sanh )

III Luyện tập

III Luyện tập

dân gian ta không thể xác định được cụ thể thời

gian năm ấy, hôm đó, đêm nay là năm nào, hôm

nào

-Vai trò của chỉ từ rất quan trọng:+Tránh lặp từ

+ Có thể chỉ ra những sự vật, thời điểm khó gọi

thành tên

+ Định vị được sự vật, thời điểm ấy trong chuỗi sự vật hay trong dòng thời gian vô tận

Tiết 57 – CHỈ TỪ

Bài tập nhanh: Quan sát bức tranh, điền vào chỗ trống những chỉ từ thích hợp:

Ê y

cho Rùa Vàng.

b Ở làng có hai vợ chồng ông lão đánh cá ở với nhau trong một túp lều nát¸ trên bờ biển.

n ä

c Từ oán nặng thù sâu, hằng năm Thủy Tinh làm mưa gió, bão lụt đánh Sơn Tinh.đó

- Ngoài ra, làm chủ ngữ hoặc trạng ngữ trong câu.

Tiết 57 – CHỈ TỪ

XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN

CÁC THẦY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM

HỌC SINH !