Dựa vào kiến thức đã học ở bài: “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” của Đỗ Phủ để trả lời các câu hỏi sau: KIỂM TRA BÀI CU.?. Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc... Tác giả sử dung biện pháp n
Trang 1CHÀO MỪNG NGÀY NHÀ GIÁO
VIỆT NAM 20/ 11/ 2018
Trang 220 11
ĐẾN DỰ GIỜ LỚP 7A1
Giáo viên: Hà Thị Bích Thuận
Tổ: Văn – Sử
Trang 3? Dựa vào kiến thức đã học ở bài: “Bài ca nhà tranh
bị gió thu phá” của Đỗ Phủ để trả lời các câu hỏi sau:
KIỂM TRA BÀI CU
Trang 4? Dựa vào kiến thức đã học ở bài: “Bài ca nhà tranh
bị gió thu phá” của Đỗ Phủ để trả lời các câu hỏi sau:
ĐÁP ÁN
Trang 5BÀI GIẢNG NGỮ VĂN 7
Tiết 45 : CẢNH KHUYA
Trang 6Tiết 45 : CẢNH KHUYA
I.Đọc - tìm hiểu chú thích 1.Đọc
Tiếng suối trong/ như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thu/ bóng lồng hoa
Cảnh/ như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ/ vì lo nỗi nước nhà
1947
Hồ Chí Minh
Trang 7Tiết 45 : CẢNH KHUYA
I.Đọc - tìm hiểu chú thích
1.Đọc
2 Chú thích
a Tác giả
- (1890-1969) Quê : Kim Liên - Nam Đàn - Nghệ An
- Là nhàà̀ văn, nhà thơ lớn của dân tộc Việt Nam, danh nhân
văn hoá thế giới.
+ Thơ: Nhật kí trong tù, Thơ Hồ Chí Minh …
Hãy cho biết những nét chính về tác giaả̉ Hồ Chí
Minh ?
Trang 9Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc
Trang 10Tiết 45 : CẢNH KHUYA
I.Đọc - tìm hiểu chú thích
1.Đọc
2 Chú thích
a Tác giả
b Tác phẩm
- Bài thơ được Bác viết ở chiến khu Việt Bắc trong những
năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 - 1954)
c Từ khó
- Cổ thu: cây to sống đã lâu năm
- Câu thơ tả cảnh ánh trăng lồng vào vòm cây cổ thu, bóng
cây lồng vào các khóm hoa
Em hãy cho biết hoàn canh ra đời của bài thơ?
Hãy giai thích
nghĩa của các từ khó
trong bài thơ ?
Hãy giai thích nghĩa của các từ khó
trong bài thơ ?
Trang 12Tiết 45 : CẢNH KHUYA
II Tìm hiểu văn bản
1.Thể loại và phương thức biểu đạt
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm, miêu tả, tự sự
2.Bố cuc : 2 phần
- Hai câu đầu : Cảnh núi rừng Việt Bắc
- Hai câu sau: Tâm trạng của Bác
Em hãy cho biết thể loại và phương thức biểu đạt của bài
thơ?
Em hãy cho biết cách phân chia bố cục của bài thơ?
Trang 13Tiết 45 : CẢNH KHUYA (Hồ Chí Minh)
II Tìm hiểu văn bản
=>Tiếng suối trở nên gần gũi
với con người, có sức sống và
trẻ trung như con người.
Tác giả sử dung biện pháp nghệ thuật
nào để miêu tả âm thanh tiếng suối và
tác dung của biện pháp nghệ thuật đó?
Trang 14Tiết 45 : CẢNH KHUYA (Hồ Chí Minh)
II Tìm hiểu văn bản
3 Phân tích
a Hai câu đầu: Tả vẻ đẹp của đêm trăng rừng ở Việt Bắc
* Câu khai
=> Các sự vật và âm thanh luôn ấm áp tình người
BÀI CA CÔN SƠN (Nguyễn Trãi)
- Suối chay -> Tiếng đàn cầm
=> Lấy sự vật làm trung tâm
CẢNH KHUYA (Hồ Chí Minh)
- Tiếng suối -> tiếng hát xa
=> Lấy con người làm trung tâm
Kết luận : Sự so sánh của Bác độc đáo, ý thơ trở nên sống động hơn mang theo được hơi ấm của con người Âm thanh tự nhiên thêm gần gũi
? Liên hệ bài thơ “Bài ca Côn Sơn” của Nguyễn Trãi để thấy sự độc đáo trong câu thơ
của Bác?
Trang 15Tiết 45 : CẢNH KHUYA (Hồ Chí Minh)
II Tìm hiểu văn bản
3 Phân tích
a.Hai câu đầu: Tả vẻ đẹp của đêm trăng rừng ở Việt Bắc
* Câu thừa
“Trăng lồng cổ thu/bóng lồng hoa”
- Nghệ thuật: Tiểu đối, điệp từ, nhân hóa
- Bức tranh có nhiều tầng lớp, đường nét và hình khối đa dạng
Bức tranh thiên nhiên có sự giao hòa giữa cảnh vật và con người
? Biện pháp nghệ thuật nào được sử
dung trong câu thơ thứ hai và tác dung
của nó?
Trang 17Tiết 45 : CẢNH KHUYA (Hồ Chí Minh)
II Tìm hiểu văn bản
3 Phân tích
a.Hai câu đầu: Tả vẻ đẹp của đêm trăng rừng ở Việt Bắc
* Câu thừa
Trăng lồng cổ thu/bóng lồng hoa
- Điệp từ “lồng”
- Bức tranh có nhiều tầng lớp, đường nét và hình khối đa dạng
-> Bức tranh thiên nhiên có sự giao hòa giữa cảnh vật và con người
<=> Bức tranh thiên nhiên Việt Bắc hiện lên cổ kính nhưng lại ấm áp tình người.
? Khung cảnh thiên nhiên của cảnh khuya Việt Bắc hiện lên như thế nào
qua hai câu thơ đầu?
Trang 19Tiếng suối Trăng, cổ thụ, hoa
NT: So sánh
áp, có sức sống, trẻ trung
NT: Điệp từ, nhân hóa, tiểu đối
nhiều tầng lớp
tràn ngập ánh trăng.
Cảnh đêm trăng ở núi
rừng Việt Bắc
Trang 20Tiết 45 : CẢNH KHUYA (Hồ Chí Minh)
II Tìm hiểu văn bản
3 Phân tích
b Hai câu sau: Tâm trạng của Bác
Cảnh khuya /như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ / vì lo nỗi nước nhà
* Câu 3 : (Câu chuyển)
- NT: + So sánh -> cảnh đẹp, có hồn
- Chuyển đổi ý thơ, mạch thơ tạo sự bất ngờ tự nhiên của tâm trạng
* Câu 4 : (Câu hợp)
- NT:+ Điệp ngữ : “chưa ngủ”
- Bác đang lo lắng cho công việc cách mạng và kháng chiến
⇒Bộc lộ vẻ đẹp và chiều sâu tâm hồn thi sĩ – chất chiến sĩ trong con
người lãnh tu Hồ Chí Minh.
<=> Bác là người có lòng yêu nước, yêu thiên nhiên có tinh thần trách nhiệm đối với dân với nước
như vẽ” ở câu 3 có vai trò
như thế nào đối với bài thơ
về mặt kết cấu ?
?Tâm trạng được thể hiện rõ nhất qua biện pháp nghệ thuật nào? Phân tích tác dung
của biện pháp nghệ thuật ấy ?
?Qua hai câu thơ cuối đã giúp em
hiểu thêm điều gì về Bác ?
Trang 23Tâm trạng
Say mê ngắm cảnh Nỗi lo việc nước
Yêu thiên nhiên, yêu đất nước
Trang 24Tiết 45 : CẢNH KHUYA (Hồ Chí Minh)
I Đọc - tìm hiểu chú thích
II Tìm hiểu văn bản
III Tổng kết
1.Nghệ thuật 2 Nội dung
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt - Cảnh trăng ở chiến khu việt Bắc
- Sử dung hiệu quả biện pháp tu huyền ảo, tràn đầy sức sống
từ so sánh, điệp từ - Thể hiện tâm hồn yêu thiên nhiên,
- Ngôn từ bình dị, gợi cảm yêu nước, mối lo âu và tinh thần
- Vẻ đẹp vừa cổ điển vừa hiện đại trách nhiệm đối với sự nghiệp của
đất nước
* Ghi nhớ : (SGK/143)
Trang 25Câu 1 : Nghệ thuật so sánh trong câu thơ “Tiếng suối trong như tiếng hát xa” có tác dung gì?
IV Luyện tập: Chọn phương án trả lời đúng nhất:
a Làm cho tiếng suối gần gũi với con người.
b Gợi sự tinh lặng, huyền diệu trong đêm rừng Việt Bắc.
c Thể hiện cách cảm nhận riêng của Bác so với các nhà thơ khác khi cùng viết về một đối tượng.
d Cả a, b, c
Câu 2 : Giá trị nội dung, nghệ thuật chủ yếu của bài thơ “Cảnh khuya” là:
a.Thể hiện tình yêu thiên nhiên
b Thể hiện tình yêu nước sâu sắc, tâm hồn nhạy cảm, ung dung.
c.Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, bút pháp cổ điển và hiện đại, biện pháp
tu từ so sánh, nhân hóa, điệp từ.
d Cả a, b, c
Trang 26Tâm trạng
Tâm hồn thi si
Tinh thần chiến si
Say mê ngắm cảnh
Nỗi lo việc nước
Yêu thiên nhiên, gắn bó hòa hợp với thiên nhiên,
là người yêu nước
lớp
Gần gũi, cổ kính, lung
linh, huyền ao, sống động,
tràn ngập ánh trăng.
Canh đêm trăng ở
núi rừng Việt Bắc
Trăng, cổ thụ, hoa
CẢNH KHUYA
ngôn tứ tuyệt, nhân hóa,
so sánh, điệp từ, ngôn từ
gian dị …
Trang 27- Học thuộc lòng bài thơ “Canh khuya” và trình bày cảm nhận về bài thơ.
- Tìm đọc các bài thơ về trăng của Bác.
- Đọc các TLTK liên quan, liên hệ thực tế bản thân.
- Soạn bài: “Rằm tháng Giêng”.