Bài 6: UDNC mô tế bào

Tiết 6:ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trồng nông, lâm nghiệp I.. Cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô tế bào III.. Khái niệm nuôi cấy mô TB vào môi

TiÕt 6:

øng dông c«ng nghÖ nu«i cÊy m« tÕ bµo

trong nh©n gièng c©y trång n«ng, l©m nghiÖp

Tiết 6:

ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào

trong nhân giống cây trồng nông, lâm nghiệp

I Khái niệm về phương pháp nuôi

cấy mô TB

II Cơ sở khoa học của phương pháp

nuôi cấy mô tế bào III Quy trình công nghệ nhân giống

bằng nuôi cấy mô TB

I Khái niệm về phương pháp nuôi cấy mô TB

1 Khái niệm nuôi cấy mô TB

TÕ bµo (rÔ, th©n, l¸)

Nu«i cÊy

C©y hoµn chØnh

I Khái niệm về phương pháp nuôi cấy mô TB

1 Khái niệm nuôi cấy mô TB

vào môi trường thích hợp, cung cấp đủ chất dinh dư

ỡng gần giống như trong cơ thể sống Qua nhiều lần

phân bào liên tiếp, biệt hóa thành mô và cơ quan, mô

tế bào phát triển thành cây hoàn chỉnh.

I Khái niệm về phương pháp nuôi cấy mô TB

2 Môi trường dinh dưỡng thích hợp.

- Là môi trường dinh dưỡng có:

+ Nguyên tố đa lượng: N, S, Ca, K, P…

+ Nguyên tố vi lượng: Fe, B, Mo, I, Cu + Nguyên tố vi lượng: Fe, B, Mo, I, Cu ……

+ Đường: Glucozơ, Saccarozơ

+ Chất điều hoà sinh trưởng: auxin, cytokinin

Môi trường thạch

II Cơ sở khoa học của phương pháp

nuôi cấy mô tế bào

1 Tính toàn năng của tế bào.

2 Khả năng phân hoá và

phản phân hoá của tế bào

Nghiên cứu SGK và cho biết cơ sở khoa học

của nuôi cấy mô tế bào?

1 Tính toàn năng của tế bào

- Bất cứ tế bào, mô nào củng chứa hệ gen quy định kiểu gen của loài đó

- Có thể sinh sản vô tính khi nuôi cấy trong môi trường thích hợp.

Theo em, thế nào là tính toàn năng

của tế bào thực vật?

II Cơ sở khoa học của phương pháp

nuôi cấy mô tế bào

Sơ đồ thể hiện tính toàn năng TBTV

-2 Khả năng phân hoá và phản phân hoá của TB

II Cơ sở khoa học của phương pháp

nuôi cấy mô tế bào

2 Khả năng phân hoá và phản phân hoá của TB

Quan sát sơ đồ cho biết thế nào là sự phân hoá

và phản phân hoá TB?

II Cơ sở khoa học của phương pháp

nuôi cấy mô tế bào

Quá trình phân hoá

Tế bào phôi sinh Tế bào chuyên hoá

Quá trình phản phân hoá

(Rễ, thân, lá)

- Phân hoá TB : Là QT tế bào phôi sinh biến đổi thành

nhau, để đảm nhận các chức năng khác nhau

- Phản phân hoá TB : Là quá trình chuyển TB chuyên hoá về một chức năng nào đó trở về trạng thái phôi sinh ban đầu và phân chia mạnh mẽ

2 Khả năng phân hoá và phản phân hoá của TB

II Cơ sở khoa học của phương pháp

nuôi cấy mô tế bào

III Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi

cấy mô TB

- Nhân với số lượng lớn, trên quy mô CN

- Sản phẩm sạch bệnh và đồng nhất về di truyền

- Hệ số nhân giống cao

VD: 1 củ khoai tõy sau 8 thỏng nhõn giống thu được 2

tỷ mầm giống đủ trồng cho 40 ha

1 chồi dứa sau 1 năm tạo được 116.649 cõy

* Nhược điểm:

- Tốn kém kinh phí, công sức

- Đòi hỏi trình độ kĩ thuật cao

1 ý nghĩa

Chọn vật liệu nuôi cấy

Tạo chồi Khử trùng

Tạo rễ Cấy cây vào môi trường thích ứng

Sơ đồ : quy trình nhân giống bằng nuôi cấy mô TB

III Quy trình công nghệ nhân giống bằng

nuôi cấy mô TB

2 Quy trình

Trồng cây trong vườn ươm

Bước 1 Bước 2 Bước 3 Bước 4

Bước 6 Bước 5

Nghiªn cøu SGK môc III, bµi 6, hoµn thµnh b¶ng sau:

Bước 1: Chọn vật liệu nuôi cấy

- Có mẫu tốt, không bị nhiễm bệnh

- Cách làm: + Chọn cây mẹ khoẻ, sạch bệnh

+ Chọn mô phân sinh đỉnh chồi ,

đỉnh rễ, bộ phận non

+ Trồng trong buồng cách li

Tại sao vật liệu nuôi cấy thường là đỉnh chồi,

đỉnh rễ?

Bước 2 : Khử trùng

Bước 3 : Tạo chồi ( 4-8 tuần)

Bước 3 : Tạo chồi

- Cắm vật liệu nuôi cấy trong môi trường dinh dưỡng

MS có bổ sung thêm xytokinin hoạt hoá tạo chồi

Bước 4 : Tạo rễ ( 4 tuần)

- Khi cây đạt tiêu chuẩn về chiều cao, số lá thì chuyển sang MT tạo rễ Đó là MT dinh dưỡng thích hợp bổ sung chất KT auxin, IBA, αNAA…

- Chuyển cây sang MT thích ứng gần giống với MT tự nhiên về: nhiệt độ, độ ẩm,

ánh sáng

Theo em, có thể bỏ qua bước này không, vì sao?

Bước 5 :Cấy cây vào môi trường thích ứng

Bước 5 :Cấy cây vào môi trường thích ứng:

( 4- 5 tháng )

Bước 6: Trồng cây trong vườn ươm:

( 2-3 tháng)

- Khi cây đủ chiều cao, thân lá thì chuyển cây ra vườn ươm nhân nhanh SX.

b2

b6

b4 b3

b5

3 Thµnh tùu cña nu«i cÊy m« TB

Cà chua biến đổi gen có hương

Lan tai tượng

Bưởi Đoan hùng

D a sáp (khmer) ừ

V n nhân gi ng keo lai ĐH Nông Lâm ườ ố

3 Thành tựu

+ Cây lương thực, thực phẩm: Giống lúa chịu mặn, kháng đạo ôn, khoai tây, cà chua, súp lơ

+ Cây công nghiệp: Mía, cà phê, thuốc lá

+ Cây hoa: Hoa lan, cẩm chướng, đồng tiền,

lili …

lili …

+ Cây ăn quả: Chuối, dứa, dâu tây

+ Cây lâm nghiệp: Bạch đàn, keo, thông,

tựng……

C©u 2: KÓ mét sè thµnh t­u trong nh©n

gièng c©y trång n«ng, l©m nghiÖp b»ng ph­

¬ng ph¸p nu«i cÊy m« tÕ bµo?

b2

b6

b4 b3

b5

Quy trình công nghệ nuôi cấy mô TB

Chọn vật liệu nuôi cấy

Tạo rể

Cấy cây vào MTTU

Trồng cấy trong vườn ươm

Thành tựu + Cây lương thực, thực phẩm: Giống lúa chịu mặn,

kháng đạo ôn, khoai tây, cà chua, súp lơ

+ Cây công nghiệp: Mía, cà phê, thuốc lá

+ Cây hoa: Hoa lan, cẩm chướng, đồng tiền, lili …

+ Cây hoa: Hoa lan, cẩm chướng, đồng tiền, lili …

+ Cây ăn quả: Chuối, dứa, dâu tây

+ Cây lâm nghiệp: Bạch đàn, keo, thông, tùng