Tài liệu BÀI 18- CHU KỲ TẾ BÀO VÀ QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN

Cơ chế nào giúp cho các sinh vật này từ một tế bào ban đầu hợp tử phát triển thành cơ thể có hàng tỉ tế bào?... Cơ chế điều hòa: - Thời gian và tốc độ phân chia ở các bộ phận, ở động vậ

Cơ chế nào giúp cho các

sinh vật này từ một tế bào ban đầu (hợp tử) phát triển thành cơ thể có hàng tỉ tế

bào?

I CHU KỲ TẾ BÀO:

N

Nguyên phân

- Chu kì tế bào là

khoảng thời gian giữa

hai lần phân chia tế

bào.

- Bao gồm kì trung

gian và quá trình

nguyên phân.

- Kì trung gian chiếm

phần lớn thời gian (gồm

3 pha: G1, S, G2) Sơ đồ chu kì tế bào

Nguyên phân

Quá trình nguyên phân chiếm thời gian rất nhỏ.

2 Kì trung gian: Gồm 3 pha : G1, S, G2

VD: ở người thời gian của chu kì phân bào là 24 giờ

-Kì trung gian : 23 giờ.

-Quá trình nguyên phân: 1 giờ

Nghiên cứu SGK và hoàn thiện phiếu học tập sau:

I CHU KỲ TẾ BÀO:

Các pha Diễn biến cơ bản Pha G1

Pha S Pha G2

KÌ TRUNG GIAN

Nguyên phân

Tế bào tổng

hợp các chất

cần thiết cho

sự sinh

trưởng.

- NST tự nhân đôi

dính nhau ở tâm động

tạo thành NST kép.

Nhiễm Sắc thể kép

* Pha G 2 KÌ TRUNG GIAN

Nguyeân phaân

Nghiên cứu SGK và hoàn thiện phiếu học tập sau:

I CHU KỲ TẾ BÀO

Các pha Diễn biến cơ bản Pha G1

Pha S Pha G2

- Là thời kì sinh trưởng chủ yếu của tb.

- Vào cuối pha G1 có một điểm kiểm soát (R) nếu tế bào vượt qua được mới

đi vào pha S và diễn ra quá trình nguyên phân

- Diễn ra sự nhân đôi của ADN và NST.

- Trung tử nhân đôi

- Diễn ra sự tổng hợp protein (histon), protein của thoi phân bào (tubulin )

3 Cơ chế điều hòa:

- Thời gian và tốc độ phân chia ở các bộ phận, ở động vật và thực vật là khác nhau.

- Chu kì tế bào được điều khiển bằng một hệ

thống điều hòa rất tinh vi.

- Nếu cơ chế điều khiển phân bào bị hư hỏng cơ thể sẽ bị bệnh.

Thuốc lá, rượu bia và các chất độc hại… là những tác nhân gây ung thư.

Khi nào tế bào trong cơ thể phân chia?

- Các tế bào trong cơ thể đa bào chỉ phân chia khi nhận được các tín hiệu từ bên ngoài cũng như bên trong tế bào.

II QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN

Thế nào là quá trình nguyên phân? Có mấy giai đoạn?

Nguyên phân là hình thức phân chia tế bào (sinh dưỡng và sinh dục sơ khai), xảy ra phổ biến ở các sinh vật nhân thực Gồm 2 giai đoạn:

+ Phân chia nhân,

+ Phân chia tế bào chất.

II QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN

Nghiên cứu SGK, quan sát mô hình và hoàn thiện

II QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN

Kì đầu

- NST kép bắt đầu co xoắn.

- Trung tử tiến về 2 cực của tế bào.

- Thoi phân bào hình thành.

- Màng nhân và nhân con dần tiêu biến

Các kì Diễn biến cơ bản

hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào.

- NST có hình dạng và kích thước đặc trưng cho loài

II QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN

II QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN

NST đơn đi về 2 cực của tế bào

II QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN

- Màng nhân và nhân con xuất hiện.

- Thoi phân bào biến mất

II QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN

2 Phân chia tế bào chất:

Sự phân chia tế bào chất xảy ra khi nào? Sự phân chia này có gì khác nhau ở động vật và thực vật?

- Ở thực vật: tạo vách

ngăn tế bào ở mặt phẳng

xích đạo.

- Ở động vật: màng tế

bào thắt lại ở mặt phẳng

xích đạo.

Phân chia tế bào chất ở

tế bào thực vật.

Phân chia tế bào chất ở

tế bào động vật.

2 Phân chia tế bào chất:

- Tế bào chất được phân chia một cách ngẫu nhiên.

Vách ngăn

II QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN

2 Phân chia tế bào chất:

- Sau khi kỳ cuối hoàn tất việc phân chia vật chất di truyền, tế bào chất bắt đầu phân chia thành hai tế bào con.

+ Tế bào động vật thắt màng tế bào ở vị trí mặt xích đạo (từ ngoài vào trung tâm).

+ Tế bào thực vật xuất hiện một vách ngăn từ trung tâm

đi ra ngoài (vách tế bào).

3 Kết quả của nguyên phân:

- Từ một tế bào mẹ 2n Tạo ra 2 tế bào con có bộ nhiễm sắc thể giống hệt nhau và giống hệt tế

bào mẹ ban đầu.

Cơ chế nào giúp tạo ra hai tế bào con có bộ NST hoàn toàn giống nhau và giống hệt tế bào mẹ ban đầu?

III Ý NGHĨA CỦA QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN

Ý nghĩa gì về mặt lý luận và thực tiễn của quá trình nguyên phân?

+ Giúp cơ thể đa bào lớn lên.

+ Là phương thức truyền đạt và ổn định bộ NST đặc trưng của loài từ tế bào này sang tế bào khác, từ thế hệ cơ thể này sang thế hệ cơ thể khác ở các loài sinh sản vô tính + Sự sinh trưởng của mô, tái sinh của các bộ phận bị tổn thương nhờ quá trình nguyên phân.

- Ý nghĩa sinh học:

- Ý nghĩa thực tiễn: phương pháp giâm, chiết, ghép cành

và nuôi cấy mô đều dựa trên cơ sở của quá trình nguyên phân

Quá trình nguyên phân ở tảo lam

Cơ thể mẹ

phân chia tạo thành hai cá thể con.

- Nguyên phân giúp cơ thể sinh trưởng và phát triển.

- Giúp tái sinh các mô và bộ phận bị tổn thương.

GHÉP CÀNH

HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC Ở NHÀ

- Về nhà hoàn thành phiếu học tập:

Các giai đoạn của chu

Các pha

của kì

trung gian

Pha G1 Pha S Pha G2

- Học bài cũ theo câu hỏi sách giáo khoa.

- Đọc mục “em có biết” trong sách giáo khoa.

- Đọc bài mới trước khi tới lớp.

THÂN ÁI CHÀO TẠM BIỆT CHÚC CÁC EM HỌC TỐT