Kỹ năng - Mô hình hóa được ba bước của mọi quá trình xử lý thông tin - Chỉ ra các khối trong cấu trúc chung của máy tính điện tử đáp ứng quá trình xử lý thông tin ba bước và chức năng củ
Trang 1Tuần: 3
Tiết: 6
NS:
ND:
BÀI 4: MÁY TÍNH VÀ PHẦN MỀM MÁY TÍNH
1 Mục đích, yêu cầu
a Kiến thức
- Biết sơ lược cấu trúc chung của máy tính điện tử và một vài thành phần quan trọng nhất của máy tính cá nhân
- Biết khái niệm phần mềm máy tính và vai trò của phần mềm máy tính
- Biết được máy tính hoạt động theo chương trình
- Biết thế nào là một hệ tin học và phân loại phần mềm
b Kỹ năng
- Mô hình hóa được ba bước của mọi quá trình xử lý thông tin
- Chỉ ra các khối trong cấu trúc chung của máy tính điện tử đáp ứng quá trình xử lý thông tin
ba bước và chức năng của từng khối
c Thái độ: Có ý thức mong muốn hiểu biết về máy tính và tác phong làm việc khoa học, chuẩn xác
2 Chuẩn bị
- Giáo viên: Giáo án, SGK, bảng phụ, máy tính
- Học sinh: Dụng cụ học tập, sách, vở, xem trước bài mới
3 Tiến trình dạy học
a Kiểm tra bài cũ 5’
+Học sinh 1: Nêu một số khả năng to lớn và hạn chế của máy tính
+ Học sinh 2: Hãy cho biết có thể dùng máy tính điện tử vào những việc gì?
b Bài mới
Ở bài 3, các em đã thấy rõ được khả năng, sức mạnh của máy tính, lý giải được tại sao máy tính lại được coi là công cụ hỗ trợ đắc lực cho con người trong các hoạt động thông tin Vậy, những bộ phận nào cấu thành nên máy tính? Chức năng của chúng ra sao? Các em sẽ tìm được câu trả lời sau khi học xong bài hôm nay
10’ 1 Mô hình quá trình 3 bước
*Mô hình quá trình xử lý thông tin
TT vào Xử lý TT ra
B1 → thiết bị vào
B2 → Xử lí dữ liệu
B3 → thiết bị ra
- Việc đưa thông tin vào có thể gọi
là bước Nhập thông tin (Input) và
việc lấy thông tin ra có thể gọi là
bước Xuất thông tin(Output)
Input Xử lý Output
- Mọi quá trình xử lý thông tin đều
có thể mô hình hóa thành một quá
trình ba bước
2 Cấu trúc chung của máy tính
điện tử
- Cấu trúc máy tính gồm các khối
chức năng: Bộ xử lý trung tâm,
thiết bị vào và thiết bị ra, bộ nhớ
Hđ 1 Mô hình quá trình 3 bước
GV nêu vấn đề: Hãy nhắc lại
mô hình hoạt động thông tin của con người
GV chia lớp thành các nhóm?
Các nhóm thảo luận những nội dung sau:
-> Lấy ví dụ trong thực tế quá trình xử lý thông tin
-> Quá trình đó gồm mấy bước
-> Các bước đó là gì
-> Mối liên hệ các bước đó
- Nhóm khác nhận xét, bổ sung (nếu có)
GV Tổng hợp ý kiến
GV Tổng hợp, nêu sơ đồ
Hđ 2 Cấu trúc chung của máy tính điện tử
- GV Nêu vấn đề:
- Học sinh phát biểu lại mô hình hoạt động thông tin của con người
- Các nhóm suy nghĩ và trả lời
- Một vài nhóm trả lời các nhóm khác nhận xét
Trang 2Khái niệm chương trình:
Chương trình là tập hợp các câu
lệnh, mỗi lệnh hướng dân một
thao tác cụ thể cần thực hiện
a Bộ xử lý trung tâm - CPU
Là bộ não của máy tính, thực hiện
các chức năng tính toán, điều
khiển, điều phối mọi hoat động
của máy tính
b Bộ nhớ của máy tính
Bộ nhớ của máy tính là nơi lưu
chương trình và dữ liệu
Bộ nhớ gồm:
Bộ nhớ trong (RAM, ROM)
Bô nhớ ngoài
- Bộ nhớ trong của máy tính được
dùng để lưu chương trình và dữ
liệu trong quá trình máy đang làm
việc
- Bộ nhớ ngoài: Dùng để lưu
chương trình và dữ liệu lâu dài
Đơn vị chính để đo dung lượng
nhớ là dùng Byte (B), ngoài ra còn
dùng KB, MB, GB
Học SGK (Tr17)
c Thiết bị vào/ thiết bị ra
Thiết bị vào:Là thiết bị đưa thông
tin vào máy tính.Gồm: Bàn phím,
chuột, máy quét, Scan,
Thiết bị ra: Là thiết bị đưa thông
tin ra.Gồm: Màn hình, máy in, loa,
máy chiếu
- Ngày nay máy tính có mặt ở rất nhiều gia đình,công sở,…
- Các chủng loại máy tính cũng khác nhau Ví dụ: Máy tính để bàn, xách tay,…
* Vậy cấu trúc của một máy tính gồm những phần nào
GV Yêu cầu các nhóm thảo luận, trả lời câu hỏi sau:
- Máy tính gồm những phần nào
HS Nhận xét nhóm đã trả lời,
bổ sung (nếu có)
GV Cho học sinh quan sát bộ máy vi tính
- GV: Kết luận
GV Phân biệt rõ cụm từ : thiết bị vào và thiết bị ra với thiết bị vào ra
-HS Nêu khái niệm chương trình
GV Chúng ta tìm hiểu từng
bộ phận của máy tính:
GV Thế nào gọi là Bộ xử lý trung tâm?
GV Liên hệ với con người thì CPU tương ứng với phần nào
GV Thế nào gọi là bộ nhớ ?
GV Các nhóm thảo luận cho biết:
-> Thế nào là bộ nhớ trong,
bộ nhớ ngoài
-> Phân biêt sự giống và khác nhau của bộ nhớ trong và bộ nhớ ngoài
GV Tổng hợp:
GV Vậy Chiếc đĩa mềm, USB thuộc loại bộ nhớ nào
GV Thuyết trình: Ví dụ như
để đo cân nặng con người ta đùng đơn vị đo là Kg, gam,
Vậy trong máy tính để đo dung lượng nhớ người ta dùng đơn vị nào ?
GV Các nhóm quan sát hình vẽ:
Cho biết thiết bị nào là thiết
bị vào, thiết bị ra
- Học sinh nhìn hình trong sách để phân biệt
- Các nhóm tiến hành thảo luận và chuẩn bị thuyết trình các nhóm còn lại chuẩn bị bổ sung
HS trả lời:
Là bộ não của máy tính, thực hiện các chức năng tính toán, điều khiển, điều phối mọi hoat động của máy tính
HS: Trả lời
HS: Các nhóm thảo luận
HS Trả lời
- HS quan sát hình và cho biết các thiết bị vào ra
HS: Trả lời
c Củng cố và luyện tập (3’):
1 Cấu trúc chung của máy tính điện tử gồm những bộ phận nào?
2 Tại sao CPU có thể được coi như bộ não của máy tính
5 So sánh giữa ROM và RAM, giữa bộ nhớ ngoài và trong?
d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (2’): Học bài cũ, đọc trước bài mới
Trang 3Tuần: 4
Tiết: 7
NS:
ND:
BÀI 4: MÁY TÍNH VÀ PHẦN MỀM MÁY TÍNH
1 Mục đích, yêu cầu
a Kiến thức: Biết được KN phần mềm MT và vai trò của phần mềm MT, biết MT hoạt động được nhờ đâu
b Kĩ năng: Rèn luyện ý thức mong muốn hiểu biết về MT
c.Thái độ: tác phong làm việc khoa học, chuẩn xác
2 Chuẩn bị
a Giáo viên: Giáo án, SGK, SGV, tranh ảnh minh hoạ
b HS: SGK, tự nghiên cứu
3 Tiến trình dạy học
a Kiểm tra bài cũ 3’ : Em hãy nêu cấu trúc chung của máy tính?
b Bài mới
Ở tiết trước chúng ta đã học cấu trúc chung của máy tính được đưa ra bởi nhà toán học Phôn Nôi man, để các khối chức năng đó hoạt động được thì chúng cần có 1 chương trình điều khiển, kết nối các khối chức năng đó Chương trình đó là gì, tiết học hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu về nó
12’
25’
3.Máy tính là công cụ xử lí
thông tin
- Các khối chức năng này hoạt
động dưới sự hướng dẫn của
các chương trình máy tính do
con người lập ra
- Nhờ các thiết bị, các khối chức
năng đó, máy tính đã trở thành
một công cụ xử lý thông tin hữu
hiệu
4 Phần mềm và phân loại phần
mềm
a KN phần cứng:
Là tất cả các thành phần của
MT mà ta có thể nhìn thấy hoặc
sờ thấy
b KN phần mềm:
Các chương trình MT được gọi
là phần mềm MT
- Không có phần mềm màn hình
không hiển thị, việc gõ bàn
phím và chuột không có hiệu
ứng
⇒ Tóm lại: Phần mềm đưa sự
sống đến cho phần cứng
c Phân loại phần mềm:
- Chia thành 2 loại:
+ Phần mềm hệ thống: Là tập
hợp các chương trình tổ chức
việc quản lý, điều phối các khối
chức năng của MT sao cho hoạt
động một cách nhịp nhàng và
chính xác
Hđ 3.Máy tính là công cụ xử lí thông tin
? MT muốn hoạt động được nhờ gì?
- GV cheo bảng phụ và giới thiệu mô hình hoạt động của MT trên bảng
Hđ 4 Phần mềm và phân loại phần mềm
? em hiểu thế nào là phần cứng , thế nào là phần mềm của máy tính?
- GV yêu cầu HS lấy VD GV: Có thể ví phần cứng là thể xác, phần mềm là linh hồn và trí tuệ của một con người Phần mềm đưa sự sống đến cho phần cứng
- GV giải thích
? phần mềm được chia thành mấy loại?
? y/c hs nêu từng loại
GV giới thiệu, đưa ví dụ GV: Sức mạnh của máy tính chính là ở phần mềm Ta có thể sử dụng máy tính cho nhiều mục đích khác nhau do
có nhiều phần mềm Con người càng phát triển thêm nhiều phần mềm mới thì máy tính càng được tăng cường sức mạnh, sử dụng rộng rãi
GV: Dựa vào kiến thức bài 3 về những
HS: Nhờ và bộ nhớ trong bộ nhớ ngoài
và tất cả các thành phần khác
- HS nghe và ghi chép
- HS suy nghĩ thảo luận và trả lời
* Phần cừng là tất
cả các thành phần của MT mà ta có thể nhìn thấy hoặc sờ thấy
* Phần mềm là các chương trình MT được gọi là phần mềm MT
- HS nghe, ghi chép HS: Chia thành 2 loại
- HS nghe, ghi chép
Trang 4VD: HĐH Windows, MS-DOS….
+Phần mềm ứng dụng: Là
chương trình đáp ứng những
yêu cầu ứng dụng cụ thể
VD: Word, Excel, đồ họa, Mail,
Mouse kill
công việc có thể sử dụng máy tính,
em hãy hình dung và kể ra những phần mềm cần thiết để thực hiện các công việc đó?
GV: Nhận xét, đánh giá lại
HS: Trả lời
c Củng cố và luyện tập (3’):
Phần mềm là gì?
1 Các thiết bị vật lý
2 Thiết bị xử lý thông tin
3 Chương trình tập hợp bởi nhiều câu lệnh, mỗi câu lệnh hướng dẫn một thao tác cụ thể cần thực hiện
Đáp án: C
Xây dựng các phát biểu đúng từ các cụm từ sau?
Chương trình soạn thảo văn bản Là phần mềm ứng dụng quan trọng nhất
Là phần mềm hệ thống
- Cấu trúc chung của máy tính điện tử theo Von Neumam gồm những bộ phận nào?
- Tại sao CPU có thể được coi như bộ não của máy tính?
- Hãy trình bày tóm tắc chức năng và phân loại bộ nhớ máy tính
- Hãy kể tên một vài thiết bị vào/ ra của máy tính mà em biết
- Em hiểu thế nào là phần mềm hệ thống và phần mềm ứng dụng Hãy kể tên một và phần mềm mà em biết
d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (2’):
- Về nhà xem lại các nội dung bài học, bổ sung thêm các ví dụ cho các bài tập, xem trước bài thực hành và các thiết bị phần cứng máy tính (nếu có)
- Đọc bài đọc thêm 3
