Tuần: 2 Tiết: 3 NS: ND: BÀI 2. THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN 1. Mục đích, yêu cầu a.Kiến thức: HS biết được các dạng thông tin cơ bản, KN và cách biểu diễn thông tin trong máy tính bằng các dãy bit. b. Kĩ năng: Kỹ năng thảo luận nhóm. c.Thái độ: Có ý thức tự giác học hỏi và nghiên cứu 2. Chuẩn bị a. Giáo viên: Giáo án, SGK, SGV, tranh ảnh minh hoạ b. HS: SGK, tự nghiên cứu 3. Tiến trình dạy học a. Kiểm tra bài cũ (5’): Hoạt động thông tin là gì? Nhiệm vụ chính của tin học? b. Bài mới : ở bài trước chúng ta đã tìm hiểu thông tin là gì? Thông tin là tất cả những gì đem lại sự hiểu biết về thế giới xung quanh. Và ta biết rằng thông tin xung quanh chúng ta rất phong phú và đa dạng. Nhưng các dạng thông tin mà chúng ta thường hay gặp nhất trong cuộc sống là gì? Đó là các dạng thông tin nào và cách biểu diễn thông tin đó ra sao thì bài hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu thêm. TG ND HĐ GV HĐ HS 20’ 1. Các dạng thông tin cơ bản a. Dạng văn bản: - Là những gì được ghi lại bằng các con số, chữ viết hay kí hiệu trong sách vở, báo chí . b. Dạng hình ảnh: - Là những hình vẽ minh hoạ trong sách, báo, trong phim hoạt hình, trong ảnh . c. Dạng âm thanh: - Là tiếng còi, tiếng đàn, tiếng chim . Hđ 1. Các dạng thông tin cơ bản ? Hàng ngày chúng ta thường tiếp xúc với những dạng thông tin nào? Ví dụ? GV: Thông tin rất phong phú nhưng ở đây chúng ta chỉ quan tâm tới ba dạng thông tin cơ bản và cũng là ba dạng thông tin chính trong tin học, đó là: - GV chia 3 dãy (3 nhóm) cùng nghiên cứu 3 dạng thông tin ⇒ KL GV: Ngoài ra còn có các dạng thông tin kết hợp giúp ta cảm nhận và hiểu biết chính xác hơn.VD: hình ảnh động, hình ảnh động kết hợp âm thanh (phim ảnh) Theo các em thì 3 dạng thông tin trên còn tồn tại các thông tin khác không ? Trong tương lai có thể máy tính sẽ lưu trữ và xử lí được các dạng thông tin ngoài ba dạng cơ bản nói trên? - Hs trả lời + Dạng văn bản + Dạng hình ảnh + Dạng âm thanh . Hs chia 3 dãy (3 nhóm) cùng nghiên cứu 3 dạng thông tin ⇒ KL HS: Có tồn tại các dạng thông tin khác . 15’ 2. Biểu diễn thông tin a. Biểu diễn thông tin là gì? - Là cách thể hiện thông tin dưới dạng cụ thể nào đó. VD: + Mỗi dân tộc có hệ thống các chữ cái của riêng mình để biểu diễn thông tin dưới dạng văn bản. + Các nốt nhạc dùng để biểu diễn một bản nhạc - Thông tin có thể biểu diễn bằng nhiều cách khác nhau Hđ 2. Biểu diễn thông tin - Mỗi dân tộc có hệ thống chữ cái của riêng mình để biểu diễn thông tin dưới dạng văn bản. - Để tính toán, chúng ta biểu diễn thông tin dưới dạng các con số và kí hiệu toán học. - Để mô tả một hiện tượng vật lí, các nhà khoa học có thể sử dụng các phương trình toán học. - Các nốt nhạc dùng để biểu diễn một bản nhạc cụ thể,… Qua các ví dụ, em có nhận xét như thế nào về biểu diễn thông tin? Lưu ý: cùng một thông tin có thể có nhiều cách biểu diễn khác nhau - Học sinh tìm hiểu các ví dụ và đưa ra nhận xét về biểu diễn thông tin - Biểu diễn thông tin là cách thể hiện thông tin đó dưới dạng cụ thể nào đó. c. Củng cố và luyện tập (3’): Củng cố lại kiến thức của bài: Các dạng thông tin, biểu diễn thông tin là gì? d. Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (2’): Đọc tiếp nội dung của bài 2. Học bài cũ. Tuần: 2 Tiết: 4 NS: ND: BÀI 2. THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN 1. Mục đích, yêu cầu a. Kiến thức: Biết vai trò của biểu diễn thông tin. Biểu diễn thông tin trong máy tính là gì? b. Kĩ năng: Có kỹ năng thảo luận nhóm. Kỹ năng sử dụng máy tính. c.Thái độ: Nghiêm túc trong quá trình học và yêu thích môn học 2. Chuẩn bị a. Giáo viên: Giáo án, SGK, SGV, tranh ảnh minh hoạ b. HS: SGK, tự nghiên cứu 3. Tiến trình dạy học a. Kiểm tra bài cũ (5’): Thông tin gồm những dạng nào? Nêu VD? b. Bài mới : Tiết trước chúng ta đã đi tim hiểu về ba dạng thông tin cơ bản?vậy biểu diễn thông tin có vai trò như thế nào thì chung ta vào bài mới TG ND HĐ GV HĐ HS 20’ 15’ b. Vai trò của biểu diễn thông tin - Biểu diễn thông tin có vai trò quan trọng đối với việc truyền và tiếp nhận thông tin - Biểu diễn thông tin có vai trò quyết định đối với mọi hoạt động thông tin nói chung và quá trình xử lí thông tin nói riêng. 3. Biểu diễn thông tin trong máy tính - Đối với MT thông dụng hiện nay thông tin được biểu diễn dưới dạng dãy bít (dãy nhị phân) gồm 2 kí hiệu 0 và 1. - Dữ liệu là thông tin được lưu trữ bộ nhớ của máy tính. - Để giúp con người hoạt động thông tin thì MT cần có những bộ phận thực hiện 2 quá trình sau: + Biến đổi thông tin đưa vào MT thành dãy bít. + Biến đổi thông tin lưu trữ dưới dạng dãy bít thành 1 trong các dạng quen thuộc: văn bản, âm thanh, hình ảnh . - GV lấy VD phân tích: Mô tả bằng lời về hình dáng hoặc tấm ảnh của người bạn chưa quen cho em một hình dung về bạn ấy và giúp em nhận ra bạn ở lần đầu gặp ? Thông tin có vai trò như thế nào? ? Ta có thể biểu diễn thông tin qua nhưng cách như thế nào? ? Với người bị khiếm thị ta có thể biểu diến thông tin dưới dạng như thế nào? Hđ 3. Biểu diễn thông tin trong máy tính - Thông tin có thể được biểu diễn bằng nhiều cách khác nhau. Ví dụ: Người khiếm thính thì không thể dùng âm thanh, với người khiếm thị thì không thể dùng hình ảnh. ? Thông tin cần biến đổi như thế nào để máy tính xử lý được. - Đối với máy tính thông dụng hiện nay được biểu diễn với dạng dãy bít và dùng dãy bit ta có thể biểu diễn được tất cả các dạng thông tin cơ bản - Thuật ngữ dãy bit có thể hiểu nôm na rằng bit là đơn vị (vật lí) có thể có một trong hai trạng thái “có” hoặc “không”. VD: Bóng đèn có 2 trạng thái sáng và tối (tương ứng với 1 là bóng đèn sáng (bật), 0 là tắt) Ví dụ: Số 15 được biểu diễn trong máy tính dưới dạng dãy bit là: 00001111 Chữ A được biểu diễn trong máy tính dưới dạng dãy bit là: 01000001 Số 514 được biểu diễn trong máy tính dưới dạng dãy bit là: 0000001000000010 Từ HOA được biểu diễn trong máy tính dưới dạng dãy bit là : 01001000 01001111 01000001 H O A HS: thông tin có vai trò quan trọng đối với việc truyền và tiếp nhận thông tin - HS nghe và ghi chép HS: lời nói hành động nghe nhìn … - Học sinh phát biểu và cho ví dụ - Học sinh tìm và phát biểu -Học sinh ví dụ thông tin và biểu diễn bằng nhiều cách khác nhau -Học sinh thảo luận nhóm và phát biểu đưa dến kết luận c. Củng cố và luyện tập (3’): ? Theo em tại sao thông tin trong máy tính biểu diễn thành dãy bit? A. Vì máy tính gồm các mạch điện tử chỉ có hai trạng thái đóng mạch và ngắt mạch B. Vì chỉ cần dùng hai kí hiệu 0 và 1, người ta có thể biểu diễn được mọi thông tin trong máy tính C. Vì máy tính không hiểu được ngôn ngữ tự nhiên D.Tất cả các lí do trên. - Hãy nêu các dạng cơ bản của thông tin, mỗi dạng cho một ví dụ: - Ngoài ba dạng thông tin cơ bản nêu trong bài học, em hãy thữ tìm xem còn có dạng thông tin nào khác không? - Nêu một vài ví dụ minh hoạ việc có thể biểu diễn thông tin bằng nhiều cách đa dạng khác nhau - Theo em, tại sao thông tin trong máy tính được biểu diễn thành dãy bit? d. Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (2’): Đọc bài mới, sưu tầm ứng dụng của MT. Học bài cũ.