Về kiến thức: - Hiểu rõ khái niệm phát triển, nhân thức đợc phát triển là khuynh hớng chung của quá trình vận động của sự vật và hiện tợng.. Về thái độ: - Xem xét các sự vật, hiện tợ
Trang 1iNgày soạn:1\.9\.09.
Sự vận động và phát triển của thế giới
vật chất (1 tiết)
I Mục tiêu bài học:
1 Về kiến thức:
- Hiểu rõ khái niệm phát triển, nhân thức đợc phát triển là khuynh
hớng chung của quá trình vận động của sự vật và hiện tợng
2 Về kỹ năng:
- Giải thích đợc không có sự vật, hiện tợng nào là không vận động
3 Về thái độ:
- Xem xét các sự vật, hiện tợng trong sự vận động và phát triển
không ngừng của chúng
II Ph ơng pháp - hình thức tổ chức dạy học
- Giảng giải, đàm thoại
- Đạt và giải quyết vấn đề
- Kích thích t duy
III Tài liệu và ph ơng tiện dạy học:
- SGK, sách GV, GDCD lớp 10
- Sơ đồ về các hớng và sự vận động, quan hệ giữa các hình thức vận động
IV Họat động dạy và học.
1.
ổ n định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Giải thích quan điểm: Con ngời và xã hội là sản phẩm của giới tự nhiên
3 Bài mới:
- GV: Để hiểu thế nào là vận động, chúng ta xem xét bài học hôm nay
Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
- GV: Cho HS nếu ví dụ về các sự vật, hiện tợng
đang vận động xung quanh chúng ta
1 Vận động là gì
- HS: Lấy ví dụ
- HS: Nhận xét
- GV: Cùng trao đổi, nhận xét
- HS: Trả lời cá nhân
- GV nhận xét, cho HS ghi bài vào vở a) Nhận xét.- Mọi sự vật, hiện tợng biến đổi
GV: Từ các VD trên em cho biết vận động là gì?
- Có trong tự nhiên
- Có trong xã hội
- Quan sát trực tiếp, gián tiếp
Trang 2HS nhắc lại định nghĩa :
GV chuyển ý (bằng cách đa ra các VD ):
- HS: Nhận xét về các ví dụ sau đây:
b) Định nghĩa
Vận động là mọi sự biến đổi (biến hóa) nói chung của các sự vật, hiện tợng trong tự nhiên và trong xã hội
* Con gà đang gáy
* Bông hoa nở
* Ca sỹ đang hát
- HS: Trả lời ý kiến cá nhân
- GV gợi ý cho HS:
- GV: Cho HS lấy ví dụ: 2 Vận động là ph ơng thức tồn tại
của thế giới vật chất.
- HS: Phát biểu ý kiến cá nhân
- HS: Cả lớp trao đổi
- HS: Nhận xét
- GV: Nhận xét rút ra kết luận
Vận động thuộc tính vốn có, là
ph-ơng thức tồn tại của sự vật, hiện t-ợng
Qua các ví dụ của 2 phần trên mà chúng ta đã
nghiên cứu, các em có thể rút ra kết luận gì ?
- HS: Sự vận động có sự khác nhau về cách thức,
hình thức
- GV: Từ các ví dụ, nhận xét trên khái quát có 5
hình thức cơ bản của vận động
- HS ghi bài:
* 5 hình thức vận động cơ bản:
- Vận động cơ học: Sự di chuyển của các vật thể trong không gian
- Vận động vật lý: Sự vận động của các phần tử, các hạt cơ bản …
- Vận động hóa hóa: Quá trình hóa hợp, phân giải các chất
- Vận động sinh học: Sự trao đổi giữa cơ thể sống và môi trờng
- Vận động xã hội: Sự biến đổi, thay thế các xã hội trong lịch sử
- GV: Từ nội dung đã học, rút ra bài học gì trong
họat động thực tiễn ? Nêu ví dụ cụ thể
- HS: Trình bày ý kiến cá nhân
- GV: Nhận xét, bổ sung ý kiến giúp HS rút ra bài
học
* Bài học:
- Tuân theo sự vận động của quy
Trang 3luật tự nhiên.
- Tuân theo sự vận động của quy luật xã hội
- Nhìn nhận sự vật, hiện tợng luôn
có chiều hớng vận động, thay đổi Tránh quan điểm cứng nhắc, bất biến
- GV: Củng cố kiến thức (A) bằng bài tập
- HS: Nhận xét sơ đồ sau và điền các hình thức vận
động vào các vòng tròn
- HS trình bày ý kiến cá nhân
- HS cả lớp nhận xét, bổ sung
- GV: Nhận xét, đa ra đáp án đúng
- GV: Kết luận và chuyển ý:
Đáp án:
C: Cơ học ; V: Vật lý H: Hóa học ; H: Xã Hội
2.Thế giới vật chất luôn luôn phát triển
- GV: Cho HS lấy ví dụ về sự vận động của sự vật,
hiện tợng trong tự nhiên, xã hội và t duy
- HS: Lấy ví dụ
- GV: Liệt kê trên bảng phụ
a Thế nào là phát triển.
- GV: Cho HS nhận xét các ví dụ trên
- HS: Trả lời các câu hỏi
* Những sự vật, hiện tợng trên vận động theo chiều
hớng nào ?
* Những vận động nào nói lên sự phát triển?
- HS: Trả lời ý kiến cá nhân
- HS: Cả lớp trao đổi
- GV: Nhận xét, bổ sung:
b) Nhận xét
Sự vận động có thể đi theo chiều h-ớng khác nhau: Vận động theo chiều hớng tiến lên, theo chiều hớng thụt lùi, theo chiều hớng phát triển GV kết luận chuyển ý
- HS: Ghi bài:
V
Trang 4c.Định nghĩa:
Phát triển chỉ khái quát những vận
động theo chiều hớng tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn, cái mới ra đời thay thế cái cũ, cái tiến bộ ra đời thay thế cái lạc hậu
- GV: Cho HS lấy ví dụ để củng cố kiến thức
- GV: Cho HS cả lớp cùng trao đổi câu hỏi
- HS: Phân tích cuộc đấu tranh giải phóng dân tộ
của nớc ta từ 1930 - 1945
- HS: cá nhân trả lời theo gợi ý
- HS: Cả lớp trao đổi, nhận xét bổ sung
- GV: Nhận xét, bổ sung ý kiến
- GV: Kết luận, HS ghi bài
2 Phát triển khuynh h ớng tất yếu của thế giới vật chất.
* Phát triển là khuynh hớng tất yếu của thế giới vật chất Đó là cái mới thay thế cái cũ, cái tiến bộ thay thế cái lạc hậu
- GV: Cho HS lấy ví dụ thêm về tự nhiên, xã hội và
trong cuộc sống
- GV: Cho HS rút ra bài học
- HS: Trả lời
- GV: Nhận xét, kết luận
4 Củng cố:
- GV: Sử dụng máy chiếu hoặc bảng phụ hoặc giấy
khổ to ghi bài tập để cho HS lên trả lời
- HS: Cả lớp nhận xét
- GV: Nhận xét, đánh giá, cho điểm đối với HS có
đáp án tốt
- GV: Chốt lại phần củng cố
Kết luận toàn bài:
Sự vận động, phát triển của sự vật, hiện tợng diễn ra trên mọi lĩnh
vực tự nhiên, xã hội và t duy con ngời Sự vật, hiện tợng tồn tại đợc
nhờ đến sự vận động, phát triển Con ngời chỉ có thể nhân thức đợc sự
vật, hiện tợng thông qua sự vận động, phát triển Nghiên cứu sự vận
động, phát triển giúp chúng ta khi xem xét sự vật, hiện tợng phải có
quan điểm biến đổi phát triển Tách hiện tợng cô lập, bất biến, ủng hộ
và phát triển cái mới, tránh bảo thủ, định kiến Chủ động để giành thẳng
lợi, đạt mục đích
5 Dặn dò:
- Bài tập SGK 1, 2, 3, 4,
- Su tầm tục ngữ, ca dao nói về vận động và phát triển
- Chuẩn bị bài 4