Tiểu luận môn Khoa học lãnh đạo, quản lý

Đối với những người lãnh đạo, không thể nói cónăng lực lãnh đạo quản lý cao, nếu thiếu bản lĩnh chính trị vững vàng và ngược lại.Năng lực lãnh đạo, quản lý của người lãnh đạo trong hệ th

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

ĐOÀN QUÍ HOÀNG

BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ NGƯỜI LÃNH ĐẠO TRONG

SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở NƯỚC TA

TIỂU LUẬN MÔN KHOA HỌC LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ

Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thái Sơn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH VIỆN KHOA HỌC XH & NV

BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ NGƯỜI LÃNH ĐẠO TRONG

SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở NƯỚC TA

TIỂU LUẬN MÔN KHOA HỌC LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ

Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thái Sơn Người thực hiện: Đoàn Quí Hoàng

Lớp: Cao học chuyên ngành Chính trị học Năm học: 2019-2021

Đồng Tháp, năm 2020

Error: Reference source not found

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO ……… …

Error: Reference source not found

1.1 Bản lĩnh chính trị Error: Reference source not found

1.1.1 Khái niệm, bản chất và cơ sở hình thành của bản lĩnh chính trị Error: Reference source not found

1.1.2 Cấu trúc và đặc điểm của bản lĩnh chính trị Error: Reference source not found

1.2 Những tiêu chí đánh giá bản lĩnh chính trịError: Reference source not found

CHƯƠNG 2 SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI VÀ YÊU CẦU BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO ………

Error: Reference source not found

2.1 Những ưu điểm về bản lĩnh chính trị của người lãnh đạo Error: Reference source not found

2.1.1 Bản chất, đặc điểm của sự nghiệp đổi mới Error: Reference source not found

2.1.2 Những ưu điểm nổi bật về bản chất chính trị của người lãnh đạo Error: Reference source not found

2.1.2.1 Trình độ hiểu biết về chính trị Error: Reference source not found

2.1.2.2 Tình cảm, niềm tin, ý thức chính trị Error: Reference source not found

2.1.2.3 Khả năng, năng lực quản lý, xây dựng và hoàn thiện tổ chức quyền lực chính trị Error: Reference source not found

2.2 Những vấn đề đặt ra đối với bản lĩnh chính trị của người lãnh đạo Error: Reference source not found

CHƯƠNG 3 NÂNG CAO BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI

……… Error: Reference source not found

3.1 Phương hướng chung và những quan điểm cơ bản Error: Reference source not found

3.1.1 Phương hướng nâng cao bản lĩnh chính trị người lãnh đạo Error: Reference source not found

3.1.2 Một số quan điểm cơ bản Error: Reference source not found

3.2 Một số giải pháp chủ yếu Error: Reference source not found

3.2.1 Tư tưởng, rèn luyện và nâng cao phẩm chất đạo đức, năng lực và trình

độ chuyên môn Error: Reference source not found

3.2.2 Củng cố và làm sâu sắc lý tưởng, niềm tin, lòng trung thành với chủ nghĩa xã hội Error: Reference source not found

3.2.3 Rèn luyện ý chí và quyết tâm thực hiện mục tiêu chủ nghĩa xã hộiError:Reference source not found

C KẾT LUẬN ……… ……… ………… 19

Ngay từ khi Đảng ta ra đời, các vấn đề cán bộ nói chung và bản lĩnh chính trịcủa cán bộ nói riêng là mối quan tâm hàng đầu và ngày càng được chú ý Vừa cónăng lực lãnh đạo, quản lý, vừa có bản lĩnh chính trị vững vàng là yêu cầu củangười cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị Khuyết thiếu một trong haiphẩm chất đó, người cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị không thểđáp ứng nhu cầu của công việc Đối với những người lãnh đạo, không thể nói cónăng lực lãnh đạo quản lý cao, nếu thiếu bản lĩnh chính trị vững vàng và ngược lại.Năng lực lãnh đạo, quản lý của người lãnh đạo trong hệ thống chính trị được nângcao trên cơ sở bản lĩnh chính trị vững vàng; ngược lại, bản lĩnh chính trị của họđược củng cố và phát triển cũng thể hiện ở năng lực quản lý của họ.

Sự nghiệp đổi mới đất nước ta hiện nay đang được đẩy mạnh và ngày càng đivào chiều sâu Điều đó đòi hỏi đất nước ta phải có những con người, những cán bộ,đảng viên, có phẩm chất, trình độ, nghị lực và bản lĩnh chính trị cao Việc nghiêncứu giáo dục, đào tạo, rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị của cán bộ, đảng viên,đặc biệt là người lãnh đạo càng trở nên cần thiết và cấp bách hơn bao giờ hết

Chính vì vậy, tôi chọn "Bản lĩnh chính trị người lãnh đạo trong sự nghiệp đổi

mới ở nước ta" làm đề tài tiểu luận ngành Chính trị học của mình.

B NỘI DUNG CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ CỦA NGƯỜI

LÃNH ĐẠO 1.1 Bản lĩnh chính trị

1.1.1 Khái niệm, bản chất và cơ sở hình thành của bản lĩnh chính trị

Đất nước ta đang chuyển sang thời kỳ phát triển mới - thời kỳ đẩy mạnh côngnghiệp hoá - hiện đại hoá Việc nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu củaĐảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới,huy động và sử dụng tốt mọi nguồn lực cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước; phát triển văn hoá; thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội; tăng cường quốcphòng và an ninh, mở rộng quan hệ đối ngoại; chủ động và tích cực hội nhập kinh

tế quốc tế; giữ vững ổn định chính trị - xã hội; sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạngkém phát triển; tạo nền tảng đến nay nước ta cơ bản trở thành một nước côngnghiệp theo hướng hiện đại

Thật vậy, cán bộ lãnh đạo là một trong những nhân tố quyết định sự thành bạicủa cách mạng, người lãnh đạo có đủ đức và tài mới đáp ứng được yêu cầu nhiệm

vụ mà cách mạng đề ra Sự thống nhất giữa đức và tài sẽ tạo nên bản lĩnh củangười lãnh đạo Trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN lại bị các thếlực thù địch luôn tìm cách chống phá thì yêu cầu về bản lĩnh chính trị của ngườilãnh đạo lại càng phải được quan tâm, trau dồi, rèn luyện

Vậy bản lĩnh chính trị là gì và cơ sở nào để hình thành nên bản lĩnh chính trịcủa người lãnh đạo

Bản lĩnh chính trị của người lãnh đạo trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Namhiện nay được thể hiện ở những yếu tố cơ bản như sau:

- Đó là tính nguyên tắc định hướng xã hội chủ nghĩa trong hoạt động lãnhđạo, quản lý Cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị ở nước ta là những cán bộlãnh đạo quản lý Do đó, họ là những người đề ra chủ trương, đường lối, nghịquyết để lãnh đạo quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở từng ngành, từng địaphương và trên phạm vi cả nước Chủ trương, đường lối, nghị quyết sẽ trở thànhquan điểm, tư tưởng chỉ đạo hoạt động thực tiễn của các cấp, các ngành và toàn xãhội Do đó chủ trương, đường lối, nghị quyết phải đảm bảo tính chính trị đúng đắn

- vì độc lập dân tộc và sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta, mang lạicuộc sống ấm lo, tự do, hạnh phúc, công bằng, dân chủ, văn minh cho nhân dân laođộng

Trước hết, tính nguyên tắc của bản lĩnh chính trị thể hiện tính kiên định mục

tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội của người lãnh đạo trước Đảng, trướcnhân dân Tính nguyên tắc này đối lập với sự vô nguyên tắc, bảo thủ, trì trệ, cơ hội.Bởi lẽ, vô nguyên tắc thường xuất phát từ sự thiếu hiểu biết, hoặc do phẩm chấtđạo đức yếu kém, như vụ lợi cá nhân, hiếu danh, ích kỷ,

Thứ hai, tính độc lập, tự chủ trong việc ra quyết định, tổ chức, thực hiện quyếtđịnh và kiểm tra việc thực hiện các quyết định vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội, vì lợi ích của nhân dân lao động.

Lãnh đạo chủ chốt cũng là người vừa ra quyết định, tổ chức thực hiện cácquyết định và kiểm tra việc thực hiện các quyết định Họ là những người phảituyên truyền, giáo dục cho quần chúng hiểu các chủ trương, đường lối, chính sách,các quyết định đó, thông qua đó, họ phải biến chủ trương, đường lối, nghị quyết,quyết định thành hiện thực

Thứ ba, tính quyết đoán trong hoạt động lãnh đạo, quản lý vì mục tiêu độc lậpdân tộc và chủ nghĩa xã hội cũng như vì lợi ích của nhân dân lao động

Tính quyết đoán giúp người lãnh đạo có được những quyết định kịp thời, tậndụng được lợi thế của điều kiện, hoàn cảnh cho việc thực hiện các quyết định vìmục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vì lợi ích của nhân dân lao động.Tính quyết đoán thường gắn liền với sự dũng cảm, dám nghĩ, dám làm, dám chịutrách nhiệm, tin vào khả năng phân tích, xử lý thông tin của bản thân Tính quyếtđoán không chỉ giúp cho người lãnh đạo đưa ra được những quyết định đúng đắn,kịp thời trong những thời điểm cần thiết mà còn lựa chọn được những ý kiến thíchhợp của người dưới quyền và quần chúng nhân dân Tính quyết đoán xét về bảnchất, là khác với tính độc đoán, tính chuyên quyền, gia trưởng

Bản lĩnh chính trị của người lãnh đạo chủ chốt trong hệ thống chính trị nước

ta không phải là những cái bẩm sinh vốn có Bản lĩnh chính trị được hình thành,phát triển do nhiều yếu tố khác nhau Đó là sự học tập, tu dưỡng, rèn luyện, phấnđấu của bản thân người lãnh đạo và của những điều kiện kinh tế - xã hội tạo nên

1.1.2 Cấu trúc và đặc điểm của bản lĩnh chính trị

Khi nói đến cấu trúc và đặc điểm của bản lĩnh chính trị thì chúng ta cũng cầnphải biết rằng: Sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội của Việt Nam là sự nghiệpchủ động, nó cần sự nhận thức, tư duy và hành động sáng tạo của toàn Đảng vàtoàn dân ta, mà biểu hiện tập trung của nó nằm ở hệ thống chính trị của nền chínhtrị Việt Nam Chủ nghĩa Mác-Lênin đã nhận thức đúng qui luật vận động và pháttriển tất yếu của xã hội loài người là sẽ tiến tới xã hội xã hội chủ nghĩa Nói tới sựnghiệp xây dựng xã hội đó còn phải nói tới ý thức với ý chí chủ quan của conngười, tức con người phải có tri thức khoa học đúng, hiểu biết quy luật phát triển

xã hội, đồng thời phải vận dụng tri thức đó để tác động vào quy luật vận động xãhội, làm cho quá trình vận động và phát triển xã hội tiến tới xã hội chủ nghĩa mộtcách nhanh hơn

Bản lĩnh chính trị của người lãnh đạo phải được thể hiện ở tính kiên định vàkhả năng quyết định một cách độc lập thái độ, hành vi, không vì một tác động, một

áp lực bên ngoài nào làm thay đổi quan điểm, thay đổi chí hướng của mình, bằng ýchí và với năng lực của chính mình để quyết tâm thực hiện mục đích theo chíhướng kiên định của mình đã lựa chọn

Rõ ràng, cấu trúc bản lĩnh chính trị của người lãnh đạo không phải là vàkhông chỉ thể hiện ở các yếu tố riêng biệt, nó là một chỉnh thể tổng hoà tất cả các

yếu tố của một người lãnh đạo năng động, sáng tạo, hiệu quả, mà các yếu tố hợpthành cấu trúc cơ bản nhất của bản lĩnh chính trị là: khí chất, phẩm chất, năng lực.Khí chất là nền tảng về bản chất sinh lý - tâm lý của con người - nó xây dựngnên mặt vật chất của cấu trúc bản lĩnh Sinh lý - tâm lý của một con người là cáiqui định khí chất Khí chất mạnh mẽ, cứng rắn, kiên quyết tạo cơ sở cho ý chíquyết tâm, không nghiêng ngả trước những xáo động của thời cuộc, trước nhữngthách thức của đời sống, trước uy vũ và khủng bố cá nhân, xã hội Tất nhiên, ở đâykhông nhầm lẫn rằng, khí chất mạnh mẽ chỉ có ở những cá nhân sôi nổi, mà nócũng tồn tại ở những cá nhân có khí chất trầm; tính kiên định và quyết tâm khôngchỉ thể hiện ở người mạnh mẽ mà ở cả người hoà nhã, nhẹ nhàng,

Phẩm chất được hình thành cơ bản trên khí chất, nhưng do điều kiện chính trị

- xã hội - văn hoá quyết định và phát triển Khí chất cương quyết, cứng rắn, kiênđịnh được nuôi dưỡng trong môi trường chính trị - xã hội - văn hoá tốt sẽ làm nở rộcác phẩm chất tốt đẹp ở con người, phẩm chất con người là những yếu tố có giá trị

xã hội, mà cuối cùng là yếu tố dân tộc - quốc gia - giai cấp quy định Đây là nhữngchất người mà chủ thể lãnh đạo cần có để đáp ứng tốt các yêu cầu chính trị - xã hội đềra

Năng lực lãnh đạo là yếu tố hết sức quyết định bản lĩnh chính trị của ngườilãnh đạo Tin vào chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản thì vấn đề người lãnhđạo phải quyết tâm đi theo Đảng, thực hiện lý tưởng của Đảng, đem lại lợi ích chodân tộc Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.Điều đó quy định bản lĩnh lãnh đạo cơ quan, tổ chức thực hiện mục tiêu chính trị.Nhưng vấn đề cần là kết quả thực tế của việc thực hiện lý tưởng, mục tiêu chính trị

đó như thế nào Sự lựa chọn lý tưởng, mục tiêu chính trị, niềm tin và hành động chỉthuần túy bằng tình cảm, tinh thần thì cuối cùng sẽ là ý chí luận, duy ý chí Trongmột thời gian dài, thực tế yếu kém về năng lực của một số cán bộ lãnh đạo trongcác cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị xã hội đã dẫn tới duy ý chí Duy ýchí thì không chỉ là không thực hiện được mục tiêu chính trị, mà tai hại hơn là dẫnđến sai lầm, và đưa kinh tế - chính trị - xã hội vào ngõ cụt - khủng hoảng kinh tế -

xã hội, thậm chí dẫn đến khủng hoảng chính trị

1.2 Những tiêu chí đánh giá bản lĩnh chính trị

Tiêu chí thứ nhất để đánh giá bản lĩnh chính trị đó là: lòng trung thành, niềm

tin vô hạn đối với chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, và con đường pháttriển của đất nước mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn Lòng trung thành,niềm tin ở đây không phải chỉ là tình cảm chung chung, lời nói suông mà là ở hànhđộng, việc làm cụ thể Người lãnh đạo phải có trách nhiệm, đi đầu trong việc pháttriển, vận dụng sáng tạo và thắng lợi học thuyết Mác Lê-nin, tư tưởng Hồ ChíMinh, cũng như quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luậtcủa Nhà nước trong thực tiễn Người lãnh đạo cần có niềm tin khoa học vào sựthắng lợi tất yếu của chủ nghĩa xã hội Và một khi đã là lãnh đạo trong hệ thốngchính trị thì đòi hỏi người lãnh đạo đó phải là những người trung kiên, tiêu biểunhất trong mọi tình huống, trong mọi lĩnh vực Đồng thời, phải là những con người

có nhu cầu cao nhất trong việc hoàn thiện bản thân mình Người cộng sản - đồng

thời là người lãnh đạo, phải bằng vũ khí khoa học mà chiến thắng kẻ thù, phải bằngkhoa học mà xây dựng thành công chế độ mới Đây là tiêu chí trung tâm của ngườilãnh đạo trong công cuộc xây dựng, đổi mới và phát triển đất nước theo mục tiêu:Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Tiêu chí thứ hai để đánh giá bản lĩnh chính trị của người cán bộ lãnh đạo ngày

nay, đó là truyền thống dân tộc, trước hết là truyền thống yêu nước, luôn luôn cókhát vọng làm việc, phục vụ đất nước, phục vụ dân tộc; không chỉ thực hiện khátvọng của bản thân mình mà còn phải vận động cả nhân dân, quần chúng cùng thựchiện mục tiêu chung của Đảng, dân tộc

Sức mạnh của chúng ta chính là đã biết gìn giữ và phát huy tốt giá trị truyềnthống yêu nước của dân tộc qua mấy nghìn năm lịch sử Nhờ đó, mà chúng ta đãchiến thắng mọi kẻ thù xâm lược và tạo được vị trí xứng đáng trên vũ đài quốc tếnhư hôm nay Do vậy, bản lĩnh chính trị của người lãnh đạo là những con người cótrọng trách lớn, góp phần đưa giá trị truyền thống yêu nước tốt đẹp của dân tộc lêntầm cao mới của thời đại

Tiêu chí thứ ba: Tiêu chí đó đã đánh giá bản lĩnh chính trị là người có tác

phong làm việc dân chủ không quan liêu, tham nhũng Ngay từ khi mới giành đượcđộc lập, xây dựng nên Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, sau này là nướcCộng hoà XHCN Việt Nam, Đảng Cộng sản trở thành Đảng cầm quyền lãnh đạotoàn xã hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lo ngại đến tác phong làm việc vô dân chủ,đến tệ quan liêu và tham nhũng của một số cán bộ thoái hoá, biến chất Người chorằng, nếu không diệt trừ tính vô dân chủ, quan liêu, tham nhũng thì đất nước khônggiành được độc lập, tự do, càng khó thoát khỏi đói nghèo, khó trở nên cường thịnh

và người dân khó có được hạnh phúc Quan liêu, tham nhũng, mất dân chủ còn lànhững nhân tố cản trở sự phát triển của xã hội Như thế, không thể nói một người

có bản lĩnh chính trị nếu như người đó có tác phong làm việc vô dân chủ, quan liêu

và tham nhũng

Tiêu chí thứ tư: Tiêu chí để đánh giá bản lĩnh chính trị còn phải thể hiện

thông qua bầu không khí đoàn kết mà họ tạo ta cho đơn vị họ Đoàn kết chính làsức mạnh vô địch, là bí quyết thành công của Đảng và của dân tộc ta qua các thời

kỳ lịch sử Đặc biệt nó được nâng lên tầm cao mới, đó là sự đoàn kết, thống nhấttrong Đảng Cộng sản ở thời đại Hồ Chí Minh Lãnh đạo là những người nhận thứctầm quan trọng của vấn đề đoàn kết trong nội bộ cơ quan, đoàn thể cũng như trongĐảng Chỉ khi nào người lãnh đạo thực hiện được đoàn kết trong nội bộ thì việclãnh đạo, quản lý của họ mới thuận lợi, tổ chức, cơ quan đó mới có sức mạnh đểhoàn thành nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó Trong việc thực hiện đoànkết, đòi hỏi người lãnh đạo phải luôn độc lập, tự chủ, sáng tạo, phải luôn phân biệtđâu là bạn, đâu là thù, phải luôn bám sát quan điểm đường lối của Đảng, chínhsách pháp luật của Nhà nước trong thực hiện đoàn kết Đại đoàn kết dân tộc làchiến lược xuyên suốt trong quá trình cách mạng Việt Nam, Việt Nam muốn làbạn, là đối tác tin cậy của tất cả các nước Trong xu thế toàn cầu hoá, hội nhập vàhợp tác quốc tế thì vấn đề đoàn kết càng được đề cao Nó trở thành nhu cầu tất yếu,nhân tố quan trọng của sự ổn định, động lực của sự phát triển của từng cá nhân, tập

thể, dân tộc, đất nước và quốc tế Chúng ta không thể lớn mạnh, nếu như khôngđoàn kết được các dân tộc, các giai cấp, các tầng lớp và hợp tác quốc tế Vì vậy,mỗi người lãnh đạo sẽ không thể nói đến bản lính chính trị nếu như không thấmnhuần tư tưởng đoàn kết trong nhận thức và hành động.

Tiêu chí thứ năm: Đó là thái độ, tác phong trong công việc và thái độ đối với

người lao động, thái độ đối với quần chúng nhân dân

Trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước thì vấn đềlao động với tinh thần: trách nhiệm, tác phong công nghiệp, trân trọng, cần cù,hăng say, sáng tạo không phải là của riêng ai, của riêng giai cấp, tầng lớp nào.Người lãnh đạo trong hoạt động lãnh đạo, quản lý cũng không thể thiếu được tinhthần đó Chúng ta không thể nói người lãnh đạo có bản lĩnh chính trị nếu nhưngười đó là người lười lao động, không chịu tìm tòi, sáng tạo, không thể nói đếnviệc xây dựng một nước Việt Nam độc lập và chủ nghĩa xã hội nếu như nhữngngười lãnh đạo lại không hăng say lao động, không hăng say cống hiến Do vậyvới vai trò của người lãnh đạo nắm giữ các vị trí quan trọng trong cơ quan và tổchức, trong quá trình thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước thì lại càngkhải có tình yêu, thái độ, tác phong làm việc công nghiệp và ý thức trách nhiệmhoàn thành xuất sắc công việc được phân công Đó cũng là một tiêu chí không thểthiếu được để đánh giá bản lĩnh chính trị của người lãnh đạo

Tiêu chí thứ sáu: Đó là tiêu chí thẳng thắn nhận sai lầm, khuyết điểm và đề ra

những giải pháp để khắc phục sai lầm khuyết điểm đó Đảng ta đã kiên định mụctiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, lấy chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng HồChí Minh làm nền tảng Trong công việc đấu tranh giành độc lập dân tộc, cũng nhưtrong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc, chúng ta đã thu được những thắng lợihết sức to lớn, có ý nghĩa lịch sử Song trong từng giai đoạn của cách mạng, Đảng

ta cũng thẳng thắn chỉ ra những sai lầm, khuyết điểm như trong cải cách ruộng đất.Trong phát triển kinh tế để quá lâu chế độ tập trung, quan liêu bao cấp, tạo nên sức

ỳ lớn trong một thời gian dài Có những thời điểm, nước ta rơi vào tình trạngkhủng hoảng kinh tế Nhưng với bản lĩnh chính trị của một Đảng cầm quyền, Đảng

ta đã bình tĩnh, chủ động đổi mới tư duy lý luận, tìm ra con đường đổi mới, đưanước ta ra khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế, chặn đứng được sự xuống dốc vềkinh tế, trên cơ sở đó dần đưa nền kinh tế của chúng ta ổn định và phát triển

CHƯƠNG 2

SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI VÀ YÊU CẦU BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ

CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO 2.1 Những ưu điểm về bản lĩnh chính trị của người lãnh đạo

2.1.1 Bản chất, đặc điểm của sự nghiệp đổi mới

Bản chất của sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo là, trongquá trình đổi mới, phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, dựatrên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Tư tưởng đó đượcthể hiện ở các nội dung cơ bản như sau:

- Đổi mới không phải là từ bỏ mục tiêu chủ nghĩa xã hội mà là làm cho chủnghĩa xã hội được nhận thức đúng đắn hơn và được xây dựng có hiệu quả hơn

- Đổi mới không phải là xa rời mà là nhận thức đúng, vận dụng sáng tạo vàphát triển chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lấy đó làm nền tảng tưtưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng và nhân dân ta

Trong đổi mới, phải đổi mới toàn diện, đồng bộ, có kế thừa, có bước đi, hìnhthức và cách làm phù hợp Tức là phải đổi mới từ nhận thức, tư duy đến hoạt độngthực tiễn, từ kinh tế, chính trị, đối ngoại đến tất cả các lĩnh vực của đời sống xãhội, từ hoạt động lãnh đạo của Đảng, của Nhà nước, đến hoạt động cụ thể của từng

bộ phận trong hệ thống chính trị

Đổi mới tất cả các mặt của đời sống xã hội nhưng phải có trọng tâm, trọngđiểm, có những bước đi thích hợp, bảo đảm sự gắn kết chặt chẽ và đồng bộ giữaphát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt và phát triển văn hoá -nền tảng tinh thần của xã hội

- Trong đổi mới phải vì lợi ích của nhân dân, dựa vào nhân dân, phát huy vaitrò chủ động, sáng tạo của nhân dân, xuất phát từ thực tiễn, nhạy bén với cái mới.Bởi vì, cách mạng là sự nghiệp của nhân dân, vì nhân dân, do nhân dân Những ýkiến, nguyện vọng và sáng kiến của nhân dân có vai trò quan trọng trong việc hìnhthành đường lối đổi mới của Đảng ta

Tóm lại, ngay từ năm 1986, bước vào công cuộc đổi mới trong đường lối

quan điểm cũng như trong hành động, Đảng ta đã khẳng định rằng, dù trong hoàncảnh nào cũng giữ vững độc lập dân tộc và mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội.Đại hội VI của Đảng khẳng định: “Toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đoàn kếtmột lòng, quyết đem hết tinh thần và lực lượng tiếp tục thực hiện thắng lợi hainhiệm vụ chiến lược xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc

Tổ quốc Việt Nam và xã hội chủ nghĩa” và “Trong khi không ngừng chăm lo bảo

vệ Tổ quốc, Đảng và nhân dân ta tiếp tục đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng chủnghĩa xã hội”.

* Đặc điểm của sự nghiệp đổi mới:

Đại hội VI là kết tinh trí tuệ của Đảng ta trong sự nghiệp đổi mới, nó mangnhững đặc điểm cơ bản sau đây:

- Đổi mới tư duy lý luận về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của dân tộc ta

- Đổi mới về cơ cấu kinh tế, xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần theo địnhhướng XHCN

- Đổi mới cơ chế quản lý, xoá bỏ quan liêu bao cấp, chuyển sang hạch toánkinh doanh xã hội chủ nghĩa

- Đổi mới công tác quản lý, điều hành của Nhà nước

- Đổi mới hoạt động kinh tế đối ngoại, tranh thủ thu hút vốn đầu tư nướcngoài

- Đổi mới về nội dung, phong cách lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, phảithực sự lấy dân làm gốc, sát cơ sở, sát dân, nắm vững khoa học kinh tế, đảng viênphải biết lãnh đạo làm kinh tế,

Để đạt những mục tiêu trước mắt và lâu dài, đưa đất nước ra khỏi khủnghoảng, ổn định tình hình kinh tế - xã hội và từng bước phát triển vững chắc,

“Chúng ta chủ trương thực hiện nhất quán chính sách kinh tế nhiều thành phầntheo định hướng XHCN Mọi người được tự do kinh doanh theo pháp luật, đượcbảo hộ quyền sở hữu và thu nhập hợp pháp Các hình thức sở hữu có thể hỗn hợp,đan kết với nhau hình thành các tổ chức kinh doanh đa dạng Các doanh nghiệpkhông phân biệt quan hệ sở hữu đều tự chủ kinh doanh hợp tác và cạnh tranh vớinhau, bình đẳng trước pháp luật”

Vận dụng tư tưởng của Lênin vào việc đổi mới hệ thống chính trị ở nước ta hiệnnay, đòi hỏi chúng ta phải làm rõ nhiều vấn đề cả về lý luận cũng như về chính trịthực tiễn

Thứ nhất, đổi mới chỉnh đốn Đảng, làm rõ nội dung và phương thức lãnh đạo

của Đảng cầm quyền, nghĩa là củng cố và nâng cao chất lượng hiệu quả “sự lãnhđạo chính trị của giai cấp vô sản”

Thứ hai, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa

Việt Nam, trọng tâm là cải cách một bước nền hành chính

Những đặc điểm của sự nghiệp đổi mới đã được Đại hội VIII của Đảng nhấnmạnh các quan điểm như sau:

“- Giữ vững độc lập tự chủ, đi đôi với mở rộng hợp tác quốc tế, đa phươnghoá, đa dạng hoá quan hệ đối ngoại Dựa vào nguồn lực trong nước là chính, đi đôivới tranh thủ tối đa nguồn lực bên ngoài Xây dựng một nền kinh tế mở hội nhậpvới khu vực và thế giới, hướng mạnh về xuất khẩu, đồng thời thay thế nhập khẩubằng những sản phẩm trong nước sản xuất có hiệu quả…”

Những nội dung nêu trên của sự nghiệp đổi mới cũng là những đòi hỏi bảnlĩnh chính trị của người lãnh đạo phải đáp ứng

2.1.2 Những ưu điểm nổi bật về bản chất chính trị của người lãnh đạo

Trình độ của người lãnh đạo là yếu tố phản ánh năng lực, trí tuệ của đội ngũcán bộ lãnh đạo, và là điều kiện cần thiết để cho người lãnh đạo hoạt động tronglĩnh vực mình phụ trách

Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của người lãnh đạo ở các lĩnh vực hiện nay

là khá cao Nhìn chung, trong những năm qua đội ngũ cán bộ lãnh đạo từ trungương tới cơ sở đã có những bước trưởng thành về trình độ chuyên môn, phẩm chấtchính trị và đạo đức cách mạng Năng lực điều hành và nghiên cứu khoa học củangười lãnh đạo được nâng cao không ngừng, đóng góp thiết thực vào quá trình củacông cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo

Trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ nói chung, cán bộ lãnh đạo, quản lý nóiriêng của nước ta đang được nâng cao hiện nay là một trong những ưu điểm nổi bật

về bản lĩnh chính trị của người lãnh đạo Có trình độ năng lực làm cho bản lĩnhchính trị của người lãnh đạo vững vàng hơn

Trình độ hiểu biết chính trị là tri thức chính trị Tri thức chính trị bao gồm cảtri thức chính trị và tri thức kinh nghiệm chính trị

2.1.2.1 Trình độ hiểu biết về chính trị

Trình độ hiểu biết chính trị chính là tri thức chính trị Tri thức chính trị baogồm cả học vấn chính trị và kinh nghiệm chính trị Tri thức lý luận chính trị phải lànhững tri thức được khái quát từ kinh nghiệm chính trị được thực tiễn nâng lên tầmcủa cái phổ biến, vạch ra được cái bản chất, tất yếu, cái chung của các hiện tượngchính trị, chế độ chính trị và các nền chính trị

Tri thức kinh nghiệm chính trị là những tri thức thu được một cách trực tiếp

từ quan sát và hoạt động thực tiễn rồi tích luỹ qua thời gian và không gian nhấtđịnh của các chủ thể chính trị

Lãnh đạo là chủ thể chính trị hoạt động ở lĩnh vực được phân công, họ khôngchỉ là nhà quản lý, nhà khoa học mà còn là nhà chính trị bởi vì hoạt động củangười lãnh đạo trong hệ thống chính trị là thực hiện đường lối chính trị của Đảng,nhằm đưa nước ta từng bước tiến lên CNXH