đọc văn

Vở kịch Hồn Trương Ba da hàng thịt + Cảnh 3 Cảnh trên Thiên đình : vợ Trương Ba xuất hiện đòi trả mạng sống cho chồng ; ba vị tiên sửa sai bằng cách cho hồn Trương Ba nhập vào xác hàng

Trang 1

TRƯỜNG THPT BÙI THỊ XUÂN – ĐÀ LẠT

Trang 2

ĐỌC VĂN

TIẾT 82 - 83

HỒN TRƯƠNG BA

DA HÀNG

THỊT

LƯU QUANG

VŨ

Trang 3

HỒN TRƯƠNG BA DA HÀNG THỊT

A GIỚI THIỆU CHUNG

I Lưu Quang Vũ

+ Cuộc đời ngắn ngủi nhưng có

đóng góp lớn

+Tham gia bộ đội , giải ngũ làm nhiều nghề để mưu sinh

@ Sinh 1948 -1988, Phú Thọ ( Đà Nẵng ), Hà N i ộ Gia đình trí thức; có thiên hướng nghệ thuật từ nhỏ

Trang 4

Trang 5

@ Trước khi đến với kịch

Lưu Quang Vũ có 15 năm

làm thơ , viết văn và làm

sân khấu

@ Tên tuổi nổi lên như một

hiện tượng với nhiều vở kịch

tiêu biểu xuất sắc; sáng tác

kịch bản và đời sống sân

khấu rất sôi nổi và cởi mở

Trang 6

@ Khát vọng về cái đẹp

cái thiện về sự hoàn

thiện nhân cách con người

@ Năm 2000 Lưu Quang

Vũ được tặng Giải thưởng

Hồ Chí Minh về văn học

nghệ thuật

Trang 7

@ Vở kịch :

* Đề tài cốt truyện dân gian

* Tình huống kịch bắt đầu từ

chỗ kết thúc của tích truyện

dân gian

* Giá trị : Xây dựng tình huống

xung đột và giải quyết xung

đột ; Triết lí sâu sắc về lẽ

sống làm người

II Vở kịch Hồn Trương Ba da hàng thịt

Trang 8

+ Cảnh 1 : Nam Tào , Đế

Thích và Bắc Đẩu trên

Thiên đình

+ Cảnh 2 : Trương Ba đánh

cờ , Đế Thích xuất hiện ,

Trương Ba đột ngột qua

đời

* Vở kịch gồm 7 cảnh

Trang 9

II Vở kịch Hồn Trương Ba da hàng thịt

+ Cảnh 3 Cảnh trên Thiên đình :

vợ Trương Ba xuất hiện đòi trả

mạng sống cho chồng ; ba vị

tiên sửa sai bằng cách cho hồn

Trương Ba nhập vào xác hàng

thịt

+ Cảnh 4 Nhà người hàng thịt :

xác anh hàng thịt vừa chết sống

lại mang hồn Trương Ba và anh

hàng thịt về theo vợ Trương Ba

Trang 10

+ Cảnh 5 Những rắc rối bắt

đầu xuất hiện : lí trưởng

sách nhiễu , con trai

Trương Ba phải hối lộ

+ Cảnh 6 Nhà người hàng

thịt : Trương Ba phải giúp

chị hàng thịt mổ lợn … vượt

qua cám dỗ của thể xác trở

về nhà

Trang 11

+ Cảnh 7 Nhà Trương Ba : Nhiều

phức tạp nảy sinh , con trai hư

hỏng , vợ bỏ đi , cháu gái không

nhận ông nội , con dâu xót xa ,

bản thân bất lực

- Một cuộc đối thoại giữa hồn

Trương Ba với xác hàng thịt diễn

ra , trong đó xác hàng thịt khẳng

định sức mạnh và thế lấn tới

Trang 12

- Hồn Trương Ba gọi Đế Thích giải thoát ; lúc đó cu Tị ốm sắp chết , Đế Thích định cho

hồn Trương Ba nhập xác cu Tị , Trương Ba từ chối và xin cho đứa trẻ sống lại còn mình chấp nhận cái chết

Phần kết : Hồn Trương Ba nhập vào màu

xanh cây cỏ trong vườn , trò chuyện với mọi người

Trang 13

+ Hồn Trương Ba, da hàng thịt" là vở kịch của nhà

thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ , được viết vào năm

1983 , dựa theo truyện dân gian "

Hồn Trương Ba, da hàng thịt ", nội dung cĩ ý nghĩa xã hội sâu sắc.

+ Cho đến nay ( 2006 ), đây là vở kịch hiện đại duy nhất của Việt Nam tiếp cận được với sân khấu quốc tế Vở kịch do đạo diễn Nguyễn Đình Nghi dàn dựng cho

Nhà hát kịch nĩi Việt Nam giành được huy chương vàng tại Hội diễn Sân khấu tồn quốc năm 1990 và là vở kịch nĩi đầu tiên mang ra nước ngồi cơng diễn Các nhà

nghiên cứu sân khấu quốc tế đã đánh giá cao giá trị nội dung cũng như nghệ thuật của vở diễn.

* NHẬN XÉT , ĐÁNH GIÁ VỀ VỞ KỊCH

Trang 14

@ Đoạn trích

Thuộc cảnh VII – cảnh

cuối diễn tả những đau

khổ , dằn vặt và quyết

định cuối cùng rất cao

thượng của nhân vật

hồn Trương Ba

Trang 15

B ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

I Đọc và tìm hiểu từ ngữ khó

@ Đọc theo từng vai nhân vật

@ Một số từ ngữ khó

Trang 16

B ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

@ Hồn Trương Ba cảm

thấy không thể sống như thế này

@ Cuộc đối thoại giữa

hồn và xác

II Tìm hiểu văn bản trích

1.Diễn biến tình huống kịch trong văn bản trích

Trang 17

II Tìm hiểu văn bản trích

@ Thái độ cư xử của

những người thân trong

gia đình

@ Cuộc gặp gỡ đối thoại

cuối cùng của Hồn với

tiên Đế Thích và quyết

định dứt khoát

Trang 18

2 Nhân vật Hồn Trương Ba

a Cảnh trớ trêu của nhân vật Hồn Trương Ba

@ Hồn Trương Ba phải trú ngụ trong thân xác anh hàng thịt

Trong sạch,,

ngay thẳng cao quý > < Thân xác to kềnh

thô

Trang 19

@ Chứng kiến và chịu

đựng những thay đổi

( những lời thoại với vợ ,

cháu , cô con dâu )

=> Đau khổ vô cùng ,

tuyệt vọng hơn và quyết

định giải thoát cho mình

khỏi xác anh hàng thịt

Trang 20

b Tôi muốn được là tôi vẹn

toàn

@ Hai lời thoại ( không thể

… là tôi toàn vẹn ; sống

nhờ … thì ông chẳng cần

biết ) -> không còn là ông

Trương Ba cao quý nữa

• -> Bi kịch của nhân vật

• Hồn Trương Ba

2 Nhân vật Hồn Trương Ba

Trang 21

b Tôi muốn được là tôi

vẹn toàn :

=> Con người là một thể

thống nhất giữa Hồn

và Xác ; cuộc sống trở

nên vô nghĩa khi

không là chính mình

Trang 22

@ Các lời thoại còn lại :

+ Thấm thía nỗi đau khổ vì nhận ra

tình trạng ngày càng vênh giữa

Hồn và Xác

+ Quyết tâm giải thoát để tr lại là ở

chính mình cả Hồn và Xác

•Hồn Trương Ba ý thức rõ

• tình cảnh trớ trêu

•đầy bi hài của chính mình ?

b Tôi muốn được là tôi vẹn toàn :

Trang 23

c Quyết định dứt khoát

* Hai cách lựa chọn ?

+ Sống trong thân xác

của một đứa trẻ -> sự

rắc rối vô lí lại xảy ra

+ Sẽ ra đi vĩnh viễn

2 Nhân vật Hồn Trương Ba

Trang 24

@ Thực tại của mình và tình thương mẹ con cu Tị

@ Hồn Trương Ba quyết định cứu sống cu Tị còn mình ra đi mãi mãi

Qua lời thoại có tính chất phân tích lí giải của Hồn với Đế Thích ; Trương Ba nhận thức tỉnh táo , rõ ràng về ?

Và quy t nh ?ế đị

Trang 25

+ Cái chết của cu Tị tạo ra tình huống ; mâu

thuẫn phát triển nhanh , đỉnh điểm và cởi nút + Dựng tả quá trình đi đến sự lựa chọn dứt khoát mang nét tự nhiên , hớp lí ( sự phát triển xung đột hợp lí )

Nhận xét cách mở nút ?

=> Con người Trương Ba nhân hậu , sáng suốt , giầu lòng tự trọng và ý thức được ý nghĩa

cuộc sống

Trang 26

@ Trương Ba chấp nhận cái chết để linh hồn được trong sạch và hóa thân vào các sự vật thân thương tồn tại vĩnh viễn bên những ngườithân yêu

@ Cuộc sống lại tuần hoàn theo quy luật muôn đời

3 Đoạn kết vở kịch

=> Nhận xét : Chất thơ sâu lắng đem lại âm

hưởng thanh thoát và thông điệp về sự chiến

thắng của cái Thiện , cái Đẹp và của Sự sống

Trang 27

@ Ý nghĩa phê phán

+ Chạy theo ham muốn tầm thường về vật chất ,

thích hưởng thụ

+ Những biểu hiện của CN duy tâm chủ quan , lười biếng không tưởng

4 Ý nghĩa vở kịch

@ Quan niệm sống

Sống đúng là mình , luôn vươn tới sự hài hòa hạnh phúc toàn vẹn

Trang 28

@ Ý nghĩa tư tưởng triết lí :

+ Cuộc sống thật đáng quý nhưng không phải sống thế nào cũng được

+ Hạnh phúc chân chính của con người là được sống thật với chính mình và với mọi người

4 Ý nghĩa vở

kịch

Trang 29

C TỔNG KẾT

@ Tạo ra tình huống ( xung đột ) ; giải quyết tình

huống qua những hành động kịch có sự phát triển hợp lí , tự nhiên ; ngôn ngữ kịch ( lời thoại ) đan xen cà đối thoại và độc thoại được khai thác triệt để ( nhận xét , phân tích đánh giá )

@ Phê phán một số tiêu cực trong xã hội hiện thời ( Chủ nghĩa duy tâm chủ quan ; sống chạy theo ham muốn tầm thường ; sống không là mình )

Trang 30

C TỔNG KẾT

• @ Bài học cho mỗi

chúng ta ; khát

vọng về vẻ đẹp ,

h nh phúc ở mỗi ạ

con người

Trang 31

• @ Câu nói của hồn TB : Không thể bên trong một đàng , bên ngoài một nẻo được Tôi muốn được là tôi toàn vẹn Anh / Chị hãy viết một bài văn nghị luận

• @ Anh / Chị hãy viết một văn bản nghĩ luận xã hội bàn về lời của hồn Trương Ba trách Đế Thích , người đem lại cho mình sự sống : “ Ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống ,

nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết”

• @ Anh / Chị hãy trình bày ý tưởng của mình về những rắc rối sẽ xảy ra ; tưởng tượng và viết một lớp kịch ngắn khi hồn Trương Ba chấp nhận trú ngụ trong xác cu Tị

• @ Phân tích nhân vật Hồn Trương Ba trong đoạn trích

• ( SGK Ngữ văn 12 – Nhà xuất bản giáo dục 2008 ) và nêu

ý nghĩa của vở kịch

Tiêu đề	Đọc văn
Tác giả	Lưu Quang Vũ
Trường học	Trường THPT Bùi Thị Xuân
Thể loại	Tiết
Năm xuất bản	1988
Thành phố	Đà Lạt

Định dạng
Số trang	31
Dung lượng	4,7 MB