Anh Duật là người đầu tiờn đó đưa được cả Trường Sơn vào thơ, đưa được cả Trường Sơn đầy lửa khúi bom đạn về thành phố, về Hà Nội, về Thủ đụ Phạm Tiến Duật được coi là viên ngọc Trường
Trang 3nhập ngũ, vào binh đoàn vận tải 500
Ông sống và chiến đấu chủ yếu trên tuyến
lửa Trường Sơn
Chiến tranh kết thúc ông về làm việc tại
Ban văn nghệ – Hội Nhà văn Việt Nam
Ông sống ở Hà Nội, là phó trưởng ban
đối ngoại của Hội nhà văn Việt Nam
Ông tham gia dẫn một số chương trình
truyền hình cho người cao tuổi của
Đài truyền hình Việt Nam
Phạm Tiến Duật sinh ngày 14 /1/1941 tại
Thanh Ba – Phú Thọ
Ông qua đời vào ngày 4/12/2007 tại bệnh
viện Quân y 108 bởi bệnh ung thư phổi
Trang 4Tiết 41
Phạm Tiến Duật
I Giới thiệu chung
1 Tác giả
Phạm Tiến Duật (1941 - 2007) Quê Phú Thọ
Tham gia kháng chiến chống Mỹ, trực tiếp
chiến đấu trên tuyến lửa Trường Sơn
Tiếng bom và tiếng chuông chùa
Tuyển tập Phạm Tiến Duật
Với giọng điệu tự nhiên, tinh nghịch, sôi nổi,
tác giả góp phần làm sống mãi hình ảnh
thế hệ trẻ Việt Nam trong KCCM
Trang 5được đỏnh giỏ là "cú sức mạnh của một sư đoàn"
Chỳng tụi tựa vào những cõu thơ của Phạm Tiến Duật để đi vào mặt trận” Và như thế, ụng đó hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh của một người lớnh và của một nhà thơ trong chiến tranh.
Anh Duật là người đầu tiờn đó đưa được cả Trường Sơn vào thơ, đưa được cả
Trường Sơn đầy lửa khúi bom đạn về thành phố, về Hà Nội, về Thủ đụ
Phạm Tiến Duật được coi là viên ngọc Trường Sơn
Nếu Tố Hữu là cánh chim đầu đàn của thi ca cách mạng thì Phạm Tiến Duật chính là cánh chim đại bàng tung bay trên Trường Sơn rực lửa
Có một thời ông là thần tượng của tất cả những người lính phơi phới khí thế ra chiến trư
ờng Trong hành trang của họ không mấy ai lại không có vài bài thơ của ông.
Trang 6Tiết 41
Phạm Tiến Duật
Ngày 19/11/2007, ông được tặng
Huân chương Lao động hạng Nhì
Trang 7- In trong tËp “VÇng tr¨ng quÇng löa”
- Khi cuéc KCCM ®ang diÔn ra ¸c liÖt
Trang 8Khụng cú kớnh khụng phải vỡ xe khụng cú kớnh
Bom giật, bom rung kớnh vỡ đi rồi
Ung dung buồng lỏi ta ngồi,
Nhỡn đất, nhỡn trời, nhỡn thẳng.
Nhỡn thấy giú vào xoa mắt đắng
Nhỡn thấy con đường chạy thẳng vào tim
Thấy sao trời và đột ngột cỏnh chim
Như sa, như ựa vào buồng lỏi
Khụng cú kớnh, ừ thỡ cú bụi,
Bụi phun túc trắng như người già
Chưa cần rửa, phỡ phốo chõm điếu thuốc
Nhỡn nhau mặt lấm cười ha ha.
Khụng cú kớnh, ừ thỡ ướt ỏo Mưa tuụn, mưa xối như ngũai trời Chưa cần thay, lỏi trăm cõy số nữa Mưa ngừng, giú lựa khụ mau thụi.
Những chiếc xe từ trong bom rơi
éó về đõy họp thành tiểu đội Gặp bố bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kớnh vỡ rồi.
Bếp Hũang Cầm ta dựng giữa trời Chung bỏt đũa nghĩa là gia đỡnh đấy Vừng mắc chụng chờnh đường xe chạy Lại đi, lại đi trời xanh thờm.
Khụng cú kớnh, rồi xe khụng cú đốn, Khụng cú mui xe, thựng xe cú xước,
Xe vẫn chạy vỡ miền Nam phớa trước:
Chỉ cần trong xe cú một trỏi tim.
- Đề tài : Người lính trong KCCM
“đặc” văn xuôi được kết hợp lại trong một cảm hứng chung
(Tác giả nói về bài thơ của mình)
Trang 9Khụng cú mui xe, thựng xe cú xước,
- Giọng điệu ngang tàng lí sự, tự nhiên,
cách viết liệt kê
Khụng cú kớnh , rồi xe khụng cú đốn, Khụng cú mui xe, thựng xe cú xước ,
Khụng cú kớnh khụng phải vỡ xe khụng cú kớnh
-> Những chiếc xe tàn tạ trần trụi, mang trên
mình đầy thương tích
-> Đó chỉ là một tiểu đội xe cụ thể trong vô số
những tiểu đội xe không kính lúc bấy giờ
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi
-> Sự tàn phá khốc liệt của chiến tranh
Trang 10Tư liệu:
Mỹ trút xuống Việt nam 15.350 tấn bom đạn gấp 3,9 lần chiến tranh thế giới thứ 2 Lượng bom mìn chưa nổ đang vùi trong lòng
đất còn nhiều ( khoảng 5- 10%) ở Việt Nam 64 tỉnh, thành phố
đều bị ảnh hưởng do hậu quả của bom mìn Nhưng 6 tỉnh bị ô nhiễm nặng: Nghệ An, Hà Tình, Quảng Bình, Quảng Trị, Huế,
Đà Nẵng Nhiều nạn nhân chất độc màu da cam Bom mìn còn sót lại ảnh hưởng đến tâm lí, sức khoẻ, kinh tế của đất nước, của người dân.
Trang 11* Hai câu cuối khổ 1
Ung dung buồng lái ta ngồi,
Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng
Nt: đảo, điệp, liệt kê, ngắt nhịp đều đặn
-> Tư thế ung dung, chủ động, hiên ngang
Trang 12Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim
Thấy sao trời và đột ngột cánh chimNhư sa như ùa vào buồng lái
-> Ghi lại những cảm giác chân thực
khi ngồi trong buồng lái
Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Nt: nhân hoá, chuyển đổi cảm giác
* Khổ 2
-> Gian khổ
Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim
- Hình ảnh thơ chân thực, gợi nhiều liên tưởng
-> Gắn bó với chiếc xe, với công việc
-> Đích đến của trái tim người lính là con đường
Trang 13* Khổ 3, 4 Không có kính, ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời
Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa Mưa ngừng gió lùa mau khô thôi.
Không có kính, ừ thì có bụi, Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.
Không có kính, ừ thì có bụi, Bụi phun tóc trắng như người già
Không có kính, ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời
-> Tinh thần lạc quan sôi nổi, dũng cảm, bất chấp
gian khổ, hiểm nguy
- Cấu trúc cân đối, giọng điệu tự nhiên trẻ trung,
đậm tính khẩu ngữ
-> Chất anh hùng, phi thường nằm ngay trong
cái bình dị, giản đơn
Trang 14Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội Gặp bạn bè suốt dọc đường đi tới Bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi.
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi, lại đi trời xanh thêm.
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
Võng mắc chông chênh đường xe chạy
Lại đi, lại đi trời xanh thêm.
Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội
Gặp bạn bè suốt dọc đường đi tới
Bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi.
-> Tình đồng đội gắn bó, sẻ chia, cuộc sống giã
chiến còn gian khổ nhưng ấm áp tình người Lại đi, lại đi trời xanh thêm.
- Điệp ngữ, giọng thơ thư thái, nghệ thuật ẩn dụ
-> Tình đồng chí tiếp thêm sức mạnh
-> Niềm tin vào tương lai tươi sáng, thanh bình của
Dân tộc
Trang 15Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim
vẫn Chỉ cần một trái tim
- Một trái tim Hoán dụ chỉ người lính
ản dụ chỉ tình yêu nước nồng nàn -> Hành trang người lính mang theo ra trận là tráii
tim yêu nước
-> ý chí quyết tâm giải phóng miền Nam
-> Triết lý : Trong chiến tranh, yếu tố quyết định
không phải là phương tiện, vũ khí mà chính là
con người.
- Câu thơ cuối là linh hồn của cả Bài – Khắc tạc
hình tượng người lính mang tầm vóc thời đại
Trang 17Tiết 41
Phạm Tiến Duật
Hóy lựa chọn những đỏp ỏn đỳng nhận xột về nghệ thuật của bài thơ?
A Bài thơ sử dụng chất liệu hiện thực sinh động của cuộc sống
Trang 19Tiết 41
Phạm Tiến Duật
A Hình ảnh những chiếc xe không kính
được sáng tạo để nhấn mạnh tội ác của giặc Mỹ
trong việc tàn phá đất nước ta
Hãy lựa chọn đáp án sai nhận xét về nội dung bài thơ:
B Việc sáng tạo hình ảnh những chiếc xe không kính
đã làm nổi bật vẻ đẹp về hình ảnh những người lính lái xe
hiên ngang dũng cảm, lạc quan, sôi nổi trẻ trung v à cú m t ý ộ chớ kiờn định.
A
Bài tập 1
Trang 20Tiết 41
Phạm Tiến Duật
Bài tập 2
“Bài thơ về tiểu đội xe không kính khắc hoạ hình ảnh những người lính lái xe bằng ”
cách nào? Trên những phương diện nào? Trả lời câu hỏi bằng cách điền vào sơ đồ sau
Bài thơ về tiểu đội xe không kính
Người lính lái xe Trường Sơn Hình ảnh những chiếc xe không kính
Hoàn Cảnh Chiến
Đấu
Tư
Thế
Tinh Thần
Tâm Hồn
Tình Cảm
ý
chí
Quyết Tâm
Trang 21Điểm giống nhau? Điểm khác nhau?
Bài tập 2
Cảm nhận của em về người chiến sĩ cách mạng Việt Nam qua hai bài thơ?