Phương pháp dạy học phần Địa lý

Phương pháp dạy học phần Địa lý- Trình độ, đặc điểm tâm sinh lý, nhận thức của HS - ND tài liệu: kiến thức cơ bản, PP, chuẩn bị các TL tham khảo… - Điều kiện học tập: thiết bị dạy học, h

Trang 1

Phương pháp dạy học phần Địa lý

1 Tìm hiểu mục tiêu, ND chương trình, cấu trúc SGK, SGV phần ĐL

2 Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học Địa lý

3 Cách đánh giá

4 Hướng dẫn dạy học nội dung các bài Địa lý

Trang 2

1 Tìm hiểu mục tiêu, ND chương trình, cấu trúc SGK, SGV môn LS-ĐL (phần ĐL)

-Chọn yếu tố cốt lõi là hđ của con người

-Lớp 4: 3 miền địa hình (miền núi-TD, ĐB, DH)

-Lớp 5: Tập trung tìm hiểu ĐLVN Địa lý các Châu tin giản

-Tách biệt thành 2 phân môn từ lớp 1-5

-XD trên cơ sở liên môn

+Đều NC con người và hđ con người trong kg và

tg LS đi sâu tìm hiểu từ QK-HT ĐL đi sâu NC mối quan hệ giữa con người-Mt

+ PP: Đều SD PP Quy nạp, SD PTDH là bản đồ, lược đồ, sơ đồ (Kỹ năng bản đồ)

-Lớp 4: học 6 vùng(MN-TD phía

B, ĐBSH, dãy TS, DHMT, ĐNB, ĐBSCL)

-LỚp 5: Tìm hiểu ĐLVN Địa lý các Châu trình bày chi tiết.

Trang 3

1 Tìm hiểu mục tiêu, ND chương trình, cấu trúc SGK, SGV môn LS-ĐL (phần ĐL)-SGK

SGK LS-ĐL mới (phần địa lý) SGK LS-ĐL cũ (phần địa lý)

1 Nội dung -Lớp 4:

+Trình bày sơ lược ND, yêu cầu và KTCB của cả 2 môn

+ ND kiến thức Phần bản đồ Phần HĐ con người: trình bày các đđ tiêu biểu về TN, con người ở 4 vùng miền

-Lớp 5:

+phần ĐLVN ít hơn SGK mới + Phần ĐLTG ND khá nhiều,rườm rà

2 Hình thức -Khổ sách: 17x24cm

-Cách trình bày chung +Kênh chữ giảm: CC kiến thức +Kênh hình tăng: minh họa, cung cấp kiến thức, rèn kỹ năng

-Từng bài:

+Thông tin hoặc các hđ học tập + Các câu hỏi hoặc y/c hđ, bài tập +Tóm tắt

-14,5x20,5 -Cách trình bày chung +Kênh chữ nhiều: CC kiến thức +Kênh hình ít: chủ yếu minh họa -Từng bài:

+Thông tin hoặc các hđ học tập

+ Các câu hỏi hoặc y/c hđ, bài tập

+Tóm tắt

Trang 4

- Trình độ, đặc điểm tâm sinh lý, nhận thức của HS

- ND tài liệu: kiến thức cơ bản, PP, chuẩn bị các TL tham khảo…

- Điều kiện học tập: thiết bị dạy học, hình thức tổ chức DH

c Thiết kế các hđ: Hđ với tài liệu học tập,phương tiện nào? GV làm gì?

HS làm gì?

1 Tìm hiểu mục tiêu, ND chương trình, cấu trúc SGK, SGV môn LS-ĐL (phần ĐL)-SGV

Trang 5

Quan niệm về Dạy và Học tích cực

- Định hướng đổi mới PP: Luật GD 12/1998

- Cốt lõi của DH tích cực: hướng tới học tập chủ động, chống thói quen học tập thụ động Quan điểm: học tập suốt đời, học tập là hđ quan trọng đối với mọi lứa tuổi, mọi tầng lớp…4 trụ cột của TK 21: học để biết, để làm, để cùng

chung sống

- Đặc trưng:

+ DH thông qua tổ chức hđ của HS

+ Chú trọng rèn PP tự học

+ Tăng cường học tập cá nhân+hợp tác

+ Kết hợp đánh giá của thầy và tự đánh giá của trò

- Bản chất:

+ Khai thác động lực học tập của người học

+ Coi trọng lợi ích, nhu cầu cá nhân và lợi ích của người học

2 Một số phương pháp và HTTCDH

Trang 6

Dạy học thụ động Dạy học tích cực

- Tập trung vào hđ GV - Tập trung vào hđ GV

- GV cung cấp kiến thức - GV tổ chức, hd các hđ của HS

- HS lắng nghe, ghi chép và học thuộc - HS chủ động làm việc, suy nghĩ để tìm

- HS ít có cơ hội thắc mắc, nêu ý kiến xây

dựng bài - KK nêu ý kiến cá nhân, những thắc mắc về bài học

- GV nhận xét, bổ sung cho câu trả lời

- Giao tiếp một chiều GV→HS Giao tiếp giữa HS-HS, HS-GV

Phân biệt dạy và học thụ động với Dạy và học tích cực

Trang 7

Một số tiêu chí thể hiện dạy và học tích cực trong phần Địa lý Các họat động trong kế họach bài học Mức độ thể hiện

Thường xuyên thoảngThỉnh Không

HS làm việc trực tiếp với đối tượng học tập thông

qua PTDH

HS được đặt câu hỏi, nêu thắc mắc, tìm thông tin để

tự giải đáp hoặc yêu cầu được giải đáp

HS làm việc trong nhóm, cả lớp dưới sự hỗ trợ của

GV

HS được tạo điều kiện để trình bày thông tin mà bản

thân học sinh hooặc trong nhóm phát hiện, thu thập

được

Trang 8

1 Khái niệm:

- PPDH: là cách thức hđ của GV trong việc chỉ đạo, tổ chức các hđ học tập nhằm giúp

HS chủ động đạt được mục tiêu DH

- Phương pháp học: là toàn bộ quá trình mà người học tiến hành để lĩnh hội kiến thức

và kỹ năng Dựa trên cơ sở

+ Năng lực cá nhân, khả năng khai thác kinh nghiệm và tri thức đã tích lũy

+ Sáng kiến người học

+ Ý thức, trách nhiệm của người học

2 PPDH Phải đặt trong mối quan hệ khác của quá trình DH

Mục tiêu

Phương phápNội dung

Trang 9

HTTCDH

Trang 10

- Khai thác kiến thức từ bản đồ, lược đồ, bảng số liệu, biểu đồ, tranh ảnh, SGK…, băng hình….

- Phát triển khả năng so sánh, phân tích, tổng hợp

- Tổ chức cho HS trình bày các hiện tượng địa lý bằng nhiều hình thức : nói, viết, sơ đồ, biểu đồ, bản đồ, bảng số liệu…

- KK HS vận dụng kiến thức vào cuộc sống thực tiễn (giải thích các hiện tượng địa lý, bảo vệ MT…).

- Liên hệ thực tế địa phương

Đặc trưng môn Địa lý trong vận dụng các PPDH-HTTCDH

Trang 11

mở có nhiều câu trả lời chi tiết

Thí nghiệmTạo cơ hội HS tìm ra tri thức mới

Quan sát-Tổ chức quan sát cá nhân, nhóm dựa trên

đồ dùng dạy học để tìm ra kiến thức

Trang 12

Trang 13

3.1 Quan niệm về đánh giá:

- là thu thập thông tin về những gì HS biết, hiểu và vận dụng được theo yêu cầu của từng bậc học, môn học và tiết học.

- Đánh giá bằng nhận xét là biện pháp hiệu quả cho phép khuyến khích HS tích cực học tập….GV cần giải thích các nhận xét

- Đánh giá không chỉ là đo lường theo các chuẩn mà còn giúp cải tiến các

chuẩn cho phù hợp từng đối tượng HS.

- Đánh giá là giai đoạn cuối của dạy, nó các tác dụng điều chỉnh quá trình dạy học.

- Nhiệm vụ của GV khi tiến hành đánh giá bằng nhận xét:

+ XĐ các nhận xét trong từng kế họach bài học

+ Chỉ ra các bài học có khả năng cc thông tin cho đánh giá

+ Chỉ ra số lượng HS thích hợp được nhận xét

+ Chỉ ra những thể loại NX hỗ trợ quyết định của GV

3 Đánh giá kết quả học tập

Trang 14

3.2 Ưu điểm và nhược điểm của hình thức đánh giá bằng nhận xét

Người

dạy

Nắm tinh thần thái độ học tập của HS

để có hướng tác động cho HS tiến bộ

-Chưa quen và chưa nhớ hết các thông tin đánh giá

- Phải thường xuyên ghi chép, quan sát tỉ mỉ

- Phải có kế họach cụ thể, rõ ràng ngay từ đầu năm học

Người

học

-Biết được những mặt mạnh và hạn chế của bản thân HS học được cách tự

đánh giá và đánh giá bạn-Được GV quan tâm đồng đều, khắc phục tình trạng HS “TB” bị bỏ rơi

Một số HS có thể không bị tác động

PHHS Biết được khả năng tư duy, thái độ học

tập của con mình để cùng nhà trường uốn nắn kịp thời

Mới mẻ đối với PHHS

Trang 15

3 3 Những điểm mới trong đánh giá KQHT môn LS-ĐL (phần ĐL)

Điểm mới trong ĐGKQHT

Công cụ ĐG

- Kết hợp giữa câu hỏi tự luận

và trắc nghiệm

Một số công cụ đánh giá

sai

Đúng-Nhiều lựa chọn

Ghép đôi

Điền khuyết

Hình vẽ Bản đồ,

sơ đồ, biểu bảng

Tự luận

Trang 16

Đánh giá kết quả học tập

1.Câu hỏi nhiều lựa chọn

Từ Tây sang Đông các tỉnh

miền Trung thường gặp:

Trang 17

3 Câu hỏi tự luận

Quan sát H2 Lược đồ KT châu Phi (tr.120), em hãy:

a Kể tên các cây trồng, vật nuôi chính

b Châu Phi khác thác những loại khoáng sản chủ yếu nào?

4 Câu hỏi bằng hình vẽ, lược đồ, sơ đồ, biểu bảng…

Hãy hoàn thành sơ đồ: Vòng tuần

hòan nước

Một số ví dụ minh họa

sông, ao hồ,Biển, ĐD

Ngưng tụ thành mây

MưaRơi xuống đất

Trang 18

5 Điền khuyết

6 Đúng sai

Một số ví dụ minh họa

Trang 19

4 Hướng dẫn DH các bài theo hướng DH tích cực

4.1 Hướng dẫn DH các bài trong TNXH (phần Địa lý)

TN và XH (phần ĐL)

PP quan

sát PP Trò chơi, Đóng vai

PP Hỏi-đáp, thảo luận nghĩệm PP Thí PP thực hành

XĐ phương hướng bằng MTĐắp mô hình nổi các dạng địa hình, cđ của TĐ

và Mặt trăng XQ mặt trời

- Sự hình thành ngày, đêm, mùa, các tháng và các miền khí hậu

Sưu tầm câu đố, ca dao, tục ngữ, tranh ảnh… Có thể dùng hình thức DH ngoài trời

Trang 20

4.1 Hướng dẫn DH các bài trong LS-ĐL 4,5 (phần Địa lý)

-Các đặc điểm

TN, dân cư, KT

ở các vùng miền

-So sánh các đặc điểm này ỏ các vùng miền

- Hình thành kn,

biểu tượng đl, hay các mối quan hệ ĐL đơn giản

PP đóng vai:

MTST, đố vui ĐL

PP Điều tra: Dân số, MT,

sư tầm thông tin, trang ảnh

về phong tục tập quán, lễ hội

Trang 21

4.1 Hướng dẫn DH các bài trong LS-ĐL 4,5 (phần Địa lý)

PP quan sát PP vấn đáp PP thảo luận PP giảng giải

LS-ĐL 5 (phần ĐL)

ĐKTN, Dân cư, KTXH Việt Nam

Có thể SD các bảng tổng kết kiến thức để học sinh hệ thống KT đã học

Trang 22

Tranh ảnh, băng hình…

Phương tiện DH (phần ĐL)

Trang 23

trong giảng dạy anh

(chị) có thuận lợi và

khó khăn gì?

2 – Có những PPDH và HTTCDH nào được sử dụng?

- Chương trình TNXH,

LS-ĐL 4, 5 sử dụng những

PP và HTTCDH nào?

- Anh (chị) đã vận dụng các PPDH và HTTCDH

ở trường như thế nào? (PPDH, HTTCDH nào hay sử dụng và có hiệu quả nhất?)

Tiêu đề	Phương pháp dạy học phần Địa lý
Chuyên ngành	Địa lý
Thể loại	Giáo án môn Địa lý

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	173 KB