tổng quan tài chính quốc tế.doc

tổng quan tài chính quốc tế

I Các khái niệm chung:

1.Khái niệm:

Tài chính quốc tế là tổng thể các quan hệ kinh tế dưới hình thái giá trị gắn

liền với sự dịch chuyển các nguồn lực tài chính giữa các quốc gia với nhau

2 Cơ sở hình thành:

Tài chính quốc tế được hình thành và phát triển trên cơ sở thương mại và

chu chuyển vốn quốc tế Ngày nay, chúng ta đang sống trong một thế giới

phụ thuộc lẫn nhau, các nền kinh tế của các quốc gia tuy có mức độ mở cửa

khác nhau nhưng đều thuộc kinh tế thị trường mở Điều này nói lên rằng các

quốc gia không thể tự thỏa mãn nhu cầu của chính mình, mà phải tiến hành

chuyên môn hóa sản xuất và xuất khẩu những mặt hàng và dịch vụ có lợi

thế so sánh, đồng thời nhập khẩu những hàng hóa và dịch vụ không có lợi

thế so sánh Từ đó hình thành sự phân công lao động quốc tế, hợp tác quốc

tế và thúc đẩy sự phát triển các hoạt động đầu tư quốc tế

3 Tại sao ta phải nghiên cứu vấn đề tài chính quốc tế?

- Thứ nhất: Hoạt động của nền kinh tế luôn là đối tượng chịu ảnh hưởng sâu

sắc của các sự kiện xảy ra ở nước ngoài

VD: Khủng hoảng tài chính tiền tệ ở Đông Nam Á đã ảnh hưởng kìm

hãm xuất khẩu của Việt Nam và kích thích nhập khẩu hàng hóa của những

nước có đồng tiền bị giảm giá

- Thứ hai: Tính chất mở cửa làm biến dạng nội dung chính sách kinh tế-tiền

tệ quốc gia Nguyên nhân xảy ra là do các biến số của nền kinh tế nội địa

như: lãi suất, tỷ giá và giá cả có sự liên kết chặt chẽ với những diễn biến trên

các thị trường quốc tế Biền động tỷ giá ngày càng gia tăng

4 Các chỉ tiêu để xác định mức độ mở cửa của nền kinh tế:

Theo cách đánh giá truyền thống, giá trị tham giá thương mại quốc tế

của một quốc gia thường được đo bằng giá trị xuất khẩu, nhập khẩu hay tổng

giá tri xuất nhập khẩu trong năm 2000 nước Mỹ xuất khẩu xấp xỉ 1097.3 tỷ

USD và nhập khẩu 1468 tỷ USD, làm cho nước Mỹ trở thành nước có giá trị

thương mại quốc tế lớn nhấ thế giới Điều hiển nhiên là, giá trị thương mại

quốc tế khổng lồ của Mỹ chủ yếu dựa trên tầm vóc kinh tế to lớn của Mỹ

Do đó, không thể vì thế mà kết luận rằng nước Mỹ có mức độ mở cửa kinh

tế lớn nhất thế giới Để so sánh mức độ mở cửa giữa các quốc gia được

chính xác, không phụ thuộc vào độ lớn của nền kinh tế, người ta sử dụng tỷ

lệ giá trị thương mại quốc tế trên tổng sản phẩm quốc nội (GDP)

Nước XK/GDP NK/GDP

Theo quan điểm kinh tế hiện đại thì các chỉ số xuất khẩu, nhập

khẩu/GDP thường đánh giá thấp mức độ mở cửa của một nền kinh tế Điều

này hàm ý rằng, nhiều hàng hóa không thực sự tham gia xuất khẩu hay nhập

khẩu, nhưng chúng là những hóa thương mại quốc tế tiềm năng

VD: Xe hơi thuộc hãng Chevy hay Ford được sản xuất và tiêu thụ nội

địa Một phần xe hơi sản xuât ở Mỹ dùng để xất khẩu, phần còn lại để tiêu

dùng trong nước Nhưng nếu xét về toàn cục thì ngành công nghiệp xe hơi

của Mỹ có thể coi là một ngành công nghiệp có tính quốc tế, bởi vì nó phải

cạnh tranh với các công ty nước ngoài ngay cả trên thị trường quốc tế và thị

trường nội địa

Do đó, khi đo mức độ mở cửa của kinh tế, cần thiết phải bổ sung những

hàng hoá tiềm năng có thể tham gia thương mại quốc tế, chứ không chỉ đơn

thuần bao gồm những hàng hóa thực sự được xuất khẩu hay nhập khẩu Với

cách đánh giá hiện đại này thì hầu hết các quốc gia đều có mức độ mở cửa

lớn hơn so với cách đánh giá truyền thống, mà đặc biệt là đối với những

nước lớn phát triển

Cũng theo quan điểm hiện đại, bên cạnh chu chuyển hàng hóa và dịch

vụ giữa các quốc gia, để đánh giá toàn diện mức độ mở cửa của một nền

kinh tế còn phải đánh giá mức độ mở cửa trong lĩnh vực chu chuyển vốn

quốc tế là như thế nào Những yếu tố tài chính quốc tế trở thành một trong

những nhân tố quan trọng có tác động hình thành các chính sách kinh tế vĩ

mô trong nền kinh tế mở

5 Lợi ích có được từ việc mở cửa thị trường tài chính:

Lợi ích rõ ràng từ thương mại quốc tế được thể hiện ở chỗ: người tiêu dùng

mua được hàng hóa và dịch vụ rẻ hơn, còn nhà sản xuất thì bán được nhiều

hàng hơn Dựa trên cơ sở lợi thế so sánh, khi một quốc gia nhập khẩu một

loại hàng hóa nào đó sẽ tạo ra áp lực:

- Làm giảm giá loại hàng hóa này sản xuất ở trong nước

- Làm cho sản xuất loại hàng hóa này ở trong nước co lại

Ngược lại, khi một quốc gia xuât khẩu một hàng hóa nào đó sẽ tạo áp lực:

- Làm giảm hàng hóa này ở nước ngoài

- Làm cho sản xuất hàng hòa ở nước ngoài co lại

Nhà đầu tư sẽ được cung cấp những nguồn vốn bổ sung từ nước ngoài, khi

mà không thẻ huy động trên thị trường tài chính nội địa Tìm kiếm những cơ

hội sinh lời cao hơn, giảm được rui ro thông qua đa dạng hóa danh mục đầu

tư quốc tế

II Vai trò của tài chính quốc tế trong nền kinh tế mở:

Trước xu thế thương mại và chu chuyển vốn ngày càng được quốc tế

hóa, những sự kiện tài chính trong nước cũng như quốc tế có ảnh hưởng

ngay lập tức trên phạm vi toàn thế giới, do đó mọi quan hệ tài chính ngày

càng được quốc tế hóa Thực tế cho thấy, những thị trường tài chính luôn

liên kết chặt chẽ với nhau không những phạm vi quốc gia mà trên cả phạm

vi quốc tế, do đó những công ty và những cá nhân tuy ở các quốc gia khác

nhau nhưng luôn phải đối mặt với những vấn đè trên thị trường tái chính là

rất giống nhau Quan hệ kinh tế giữa các quốc gia làm phát sinh nhu cầu sử

dụng và trao đổi các đồng tiền của các quốc gia khác nhau Tỷ lệ trao đổi

giữa hai đồng tiền gọi là tỷ giá Những thay đổi của tỷ giá ảnh hưởng sâu sắc

đến doanh thu, chi phí và lợi nhuận của mỗi công ty và mỗi cá nhân Điều

này nói lên rằng nghiên cứu tài chính quôc tế là một vấn đề không thể thiếu

được trong nền kinh tế mở

Thứ nhất, giúp nhà quản trị nhận biết được những sự kiện quốc tế sẽ

ảnh hưởng đến công ty như thế nào,trên cơ sở đó đề ra những hành động

thích hợp để tận dụng khai thác những diễn biến có lợi,và đồng thời đưa ra

các giải pháp nhằm tránh cho công ty khỏi những tổn thất

Thứ hai, giúp nhà quản trị lường trước những sự kiện có thể xảy ra và

từ đó đề ra những quyết sách hợp lý trước khi sự kiện xảy ra Trong số

những sự kiện ảnh hưởng đến công ty mà nhà quản trị cần phải tiên đoán,

bao gồm những thay đổi trong tỷ giá hối đoái, mức lãi suất, tỷ lệ lạm phát và

chỉ số chứng khoán

1 Sự tăng trưởng của thương mại quốc tế:

a Khái niệm sự tăng trưởng thương mại quốc tế:

Thương mại quốc tế có tầm quan trọng và ảnh hưởng đến mức sống hàng

ngày của chúng ta Ngày nay, trong các gian hàng bên cạnh hàng nội là

những hàng ngoại đã trở nên phổ biến Những người tiêu dùng được hưởng

các sản phẩm từ các nước khác nhau mà đôi khi không biết rằng chúng là kết

quả của một quá trình thương mại và tài chính quốc tế phức tạp

b. Bằng chứng tăng trưởng thương mại quốc tế:

Thương mại đã có từ ngàn xưa Kể từ khi loài người bắt đầu thực hiện

ghi chép và thống kê, các số liệu cho thấy thương mại quốc tế luôn luôn có

tốc độ tăng trưởng nhanh hơn so với thương mại nội địa

Ví dụ: kể từ năm 1950 thương mại quốc tế tăng trưởng trung bình hàng năm

XX, tốc độ tăng trưởng thương mại quốc tế ở mức đáng kinh ngạc, tính đến

chiến tranh thế giới thứ nhất, thương mại quốc tế đã tăng gấp 25 lần Kể từ

năm 1970 đến đầu những năm 1990s, tỷ lệ thương mại giữa các quốc gia so

với tổng thương mại đã tăng gấp hai lần

Ý nghĩa, tầm quan trọng của thương mại quốc tế đươc phản ánh thông

qua các con số thống kê thương mại của các nước công nghiệp phát triển

c Nguyên nhân làm tăng trưởng thương mại quốc tế:

Có hai nguyên nhân chính làm thương mại quốc tế có tốc độ tăng trưởng

nhanh hơn so với các hoạt động kinh tế nói chung là:

- Tự do hóa thương mại và đầu tư tài chính trên cơ sở giảm mức thuế

quan, hạn ngạch, kiểm soát tiền tệ và những trở ngại khác đối với sự

di chuyển hàng hóa và vốn quốc tế

- Không gian kinh tế được thu hẹp lại (shrink of conomic space) nhanh

chóng Đây là kết quả của những cải biến trong công nghệ thông tin

và vận tải, làm cho chi phí liên quan đến thương mại và đầu tư quốc tế

giảm xuống

d Lợi ích từ thương mại quốc tế:

Lợi ích cơ bản từ thương mại quốc tế được thể hiện ở chỗ: nó mang lại

sự thịnh vượng kinh tế ngày càng cao cho những quốc gia tiến hành chuyên

môn hóa sản xuất những hàng hóa và dịch vụ có năng suất hơn các hàng hóa

và dịch vụ khác Một hàng hóa có năng suất hơn các hàng hóa khác được thể

hiện ở chỗ: cùng đầu vào như nhau chúng ta có thể sản xuất hàng hóa này có

giá trị lớn hơn so với trường hợp nếu sản xuất ra hàng hóa khác Trong kinh

tế học, hiện tượng “năng suất hơn” còn được gọi là “những lợi thế so sánh –

comparative advantage” Tất cả các quốc gia tham gia thương mại quốc tế

đều có thể và đồng thời đạt được lợi ích:

- Từ lợi thế so sánh của mình

- Từ tiết kiệm chi phí nhờ mở rộng quy mô sản xuất

- Từ mở rộng sự lựa chọn các sản phẩm để tham gia thương mại quốc tế

e Rủi ro trong thương mại quốc tế:

Bên cạnh những lợi ích là những rủi ro trong thương mại quốc tế Rủi

ro dễ nhận thấy trong thương mại quốc tế so với thương mại nội địa là rủi ro

thay đổi tỷ giá Những biến động không lường trước của tỷ giá ảnh hưởng

rất lớn đến doanh số, giá cả và lợi nhuận của những nhà xuất khẩu cũng như

những nhà nhập khẩu Sự thay đổi của tỷ giá có ảnh hưởng đến giá cả, thu

nhập và lợi nhuận của nhà xuất khẩu và nhập khẩu hay không là phụ thuộc

vào sự thay đổi tỷ giá có thục sự làm cho hàng hóa của công ty trở nên rẻ

hơn hay đắt hơn đối với người tiêu dùng, nghĩa là chúng ta phải đề cập đến

tương quan trong tỷ lệ lạm phát giữa các quốc gia là như thế nào

Một rủi ro khác trong thương mại quốc tế là “rủi ro quốc gia – country

rish” Rủi ro quốc gia bao gồm: bùng nổ chiến tranh, cách mạng, hay các sự

kiện chính trị và xã hội khác xảy ra khiến cho nhà xuất khẩu không thu được

tiền Rủi ro quốc gia liên quan đến đầu tư nước ngoài cũng như tín dụng

thương mại Rủi ro quốc gia xảy ra là do rất khó có thể vận dụng tính pháp

lý cũng như tịch biên tài sản khi mà người mua ở quốc gia khác Ngoài ra,

có thể xảy ra trường hợp là người nhập khẩu tuy sẵn sàng nhưng không thể

thanh toán tiền hàng cho nhà xuất khẩu Ví dụ: chính phủ đột ngột quy định

những hạn chế chuyển tiền ra nước ngoài

Những rủi ro khác liên quan đến thương mại quốc tế còn bao gồm cả

những thay đổi đột biến trong việc đánh thuế nhập khẩu, hạn ngạch, tài trợ

cho những nhà sản xuất nội địa…

Ngày nay, với sự phát triển của các thị trường tài chính, đã giúp các

công ty phòng ngừa được hầu hết các rủi ro trong thương mại quốc tế Ví dụ:

thông qua các thị trường ngoại hối kỳ hạn, hoán đổi, tương lai và quyền

chọn đã giúp cho những nhà xuất khẩu và nhập khẩu phòng ngừa được rủi ro

tỷ giá Tương tự, những kế hoạch bảo hiểm tín dụng xuất khẩu giúp phòng

ngừa rủi ro quốc gia, và phương thức tín dụng chứng từ giúp giảm được một

số rủi ro khác liên quan đến thương mại quốc tế

2 Xu hướng toàn cầu hóa các thị trường tài chính:

a Xu hướng toàn cầu hóa:

Bên cạnh sự gia tăng ý nghĩa và tầm quan trọng của thương mại quốc tế

so với nội địa, thì tầm quan trọng của đầu tư trên thị trường tiền tệ, trái phiếu

và cổ phiếu nước ngoài cũng được gia tăng so với đầu tư trong nước Tại

nhiều thời điểm số dư và số lượng nhà đầu tư nước ngoài đã vượt trội so với

số dư và số lượng nhà đầu tư trong nước Ví dụ, đã từng xảy ra thời kỳ

người Đức, người Nhật và những người nước ngoài khác đầu tư vào trái

phiếu kho bạc Mỹ nhiều hơn cả chính người Mỹ Điều này cho thấy những

nhà đầu tư nước ngoài đã trở thành bộ phận quan trọng quyết định đến sự

thành công của trái phiếu kho bạc Mỹ Hay nói cách khác, những nhà đầu tư

và những nhà đi vay ngày càng mang tính toàn cầu

b Lợi ích từ toàn cầu hóa:

Những lợi ích từ toàn cầu hóa đầu tư quốc tế trước hết là việc cải thiện

sự phân phối nguồn vốn và tăng được khả năng đa dạng hóa danh mục đầu

tư Lợi ích từ việc phân phối nguồn vốn hiệu quả hơn được bắt nguồn từ một

thực tế rằng thông qua đầu tư quốc tế mà những nguồn vốn được chu chuyển

từ những quốc gia có ít cơ hội đầu tư và tỷ suất lợi nhuận thấp đến những

quốc gia có nhiều cơ hội đầu tư hơn và tỷ suất lợi nhuận cao hơn Chu

chuyển vốn quốc tế làm cho tỷ suất lợi nhuận đầu tư giữa các quốc gia trở

kết quả đầu tư tổng thể là tốt hơn Ngoài ra, thông qua đầu tư quốc tế làm

cho quá trình tiêu dùng của một quốc gia trở nên được trơn tru hơn thông

qua việc đi vay và cho vay

c Rủi ro trong toàn cầu hóa đầu tư:

Những rủi ro liên quan đến toàn cầu hóa đầu tư bao gồm: rủi ro tỷ giá

và rủi ro quốc gia Những thay đổi tỷ giá làm cho giá trị tài sản có và tài sản

nợ bằng ngoại tệ quy nội tệ thay đổi Rủi ro tỷ giá từ quá trình toàn cầu hóa

đầu tư tăng lên còn do các thị trường tài chính giữa các quốc gia phụ thuộc

ảnh hưởng lẫn nhau

Ngoài rủi ro tỷ giá, việc nắm giữ tài sản nước ngoài luôn phải đối mặt

với rủi ro quốc gia Rủi ro quốc gia liên quan đến khả năng xảy ra quốc hữu

hóa, bị phá hủy bởi chiến tranh hay cách mạng xảy ra Ngoài ra rủi ro quốc

gia còn liên quan đến sự thay đổi trong mức thuế đối với thu nhập nước

ngoài, hay áp dụng những hạn chế trong chu chuyển thu nhập…

DANH SÁCH NHÓM USD

1 Phan Thị Ánh Diệu

2 Nguyễn Thị Kiều Diễm

3 Hoàng Thị Chiên

4 Đỗ Văn Công

5 Nguyễn Huy Diệm

6 Huỳnh Thị Kim Anh

7 Nguyễn Thị Kim Ánh

8 Nguyễn Thị Bích Chi

9 Vũ Thị Vân Anh

10.Phan Hoàng Ngọc Anh