Chuong trinh may tinh va du lieu

Dữ liệu và kiểu dữ liệu Ngôn ngữ lập trình th ờng phân chia dữ liệu cần xử lý thành các kiểu khác nhau với các phép toán có thể thực hiện trên từng kiểu dữ liệu đó Hãy nhận xét về kết qu

Gi¸o viªn: NguyÔn ThÞ Thu Trang

ViÕt ch ¬ng tr×nh lµ g×?

ViÕt ch ¬ng tr×nh lµ h íng dÉn m¸y tÝnh thùc hiÖn

c¸c c«ng viÖc hay gi¶i mét bµi to¸n cô thÓ

1 D÷ liÖu vµ kiÓu d÷ liÖu

D÷ liÖu lµ tÊt c¶ nh÷ng g× ® îc m¸y tÝnh xö lý bao gåm c¸c

Dòng chữ

Phép toán

với các số

Th«ng tin ® îc m¸y tÝnh xö lý gäi lµ g×?

H·y quan s¸t h×nh bªn vµ nªu lªn c¸c kiÓu d÷ liÖu?

1 Dữ liệu và kiểu dữ liệu

Ngôn ngữ lập trình th ờng phân chia dữ liệu cần xử lý thành các kiểu khác nhau với các phép toán có thể thực hiện trên từng kiểu dữ liệu đó

Hãy nhận xét về kết quả của hai công

thức đ ợc sử dụng trong Excel ở các hình

trên.

Một số kiểu dữ liệu cơ bản th ờng dùng sau:

 Số nguyên : là các số không có phần thập phân

Ví dụ: số học sinh, số quyển sách,…

 Số thực : gồm các số nguyên và các số có phần thập phân

Ví dụ: điểm TB môn văn, chu vi đ ờng tròn,…

 Xâu kí tự là d y các kí tự lấy từ bảng chữ cái của ngôn ãy các kí tự lấy từ bảng chữ cái của ngôn

ngữ lập trình

Ví dụ: CHAO CAC BAN ’, ‘8A1’, ‘5/ 9/ 2008’ 8A1 , 5/ 9/ 2008 ’, ‘5/ 9/ 2008’ ‘8A1’, ‘5/ 9/ 2008’ ’, ‘5/ 9/ 2008’,…

Ngoài các kiểu trên, mỗi ngôn ngữ lập trình cụ thể còn định nghĩa thêm nhiều kiểu dữ liệu khác Số các kiểu dữ liệu và tên kiểu dữ liệu trong ngôn ngữ lập trình có thể khác nhau

Tên kiểu Phạm vi giá trị

integer Số nguyên trong khoảng -215 (-32768) đến

real Số thực có giá trị tuyệt đối trong khoảng

char Một kí tự trong bảng chữ cái

string Xâu kí tự, tối đa gồm 255 kí tự

* Chú ý: Trong Pascal, để ch ơng trình dịch hiểu dãy chữ số là kiểu xâu ta phải đặt dãy chữ số đó trong cặp dấu nháy đơn ‘ ’

Ví dụ: ‘Chao cac ban’, ‘ 5342’

Một số kiểu dữ liệu cơ bản của ngôn ngữ lập trình Pascal

R :

Bµi to¸n:

BiÕt b¸n kÝnh cña h×nh trßn lµ mét sè ch½n R TÝnh chu vi (CV) vµ diÖn tÝch (S) cña h×nh trßn.

H·y lùa chän kiÓu d÷

liÖu thÝch hîp trong

Pascal cho R , CV vµ S .

kiÓu integer

kiÓu real

2 Các phép toán với dữ liệu kiểu số

Trong ngôn ngữ lập

trình có thể thực hiện

đ ợc các phép toán số

học không?

Trong mọi ngôn ngữ lập trình đều có thể thực hiện các phép toán số học cộng, trừ, nhân và chia với các số nguyên và số thực

C¸c phÐp to¸n sè häc trong Pascal

mod Chia lÊy phÇn d Sè nguyªn

div Chia lÊy phÇn nguyªn Sè nguyªn

Trong to¸n häc Trong Pascal

7 mod 3 = 1 -5 Mod 3 = -2

2 -1

7 div 3 = -5 Div 3 =

VÝ dô 2:

VÝ dô 1:

C¸ch viÕt biÓu thøc sè häc trong Pascal

15a 30b + 12 – 30b + 12

(X2 + 2X +5) - 4XY

2 2)

(X 5 b

Y 3

a

5

X











15*a - 30*b + 12 (X*X + 2*X + 5) 4*X*Y – 30b + 12 (X+5)/(a+3) y/(b+5)*(X+2)*(X+2) – 30b + 12

VÝ dô 3: ChuyÓn c¸c biÓu thøc sè häc sau sang NN Pascal

5 x3 +2 x2 - 8x + 15

b2 - 4ac

5*x*x*x + 2*x*x - 8*x +15 b*b 4*a*c – 30b + 12

(x+y) / (x-y) ((a + c)*h 7*d) /2*b – 30b + 12





2

b

C¸c phÐp to¸n trong ngoÆc ® îc thùc hiÖn tr íc tiªn.

Quy t¾c tÝnh biÓu thøc sè häc

* Chó ý : Trong c¸c ng«n ng÷ lËp tr×nh, khi viÕt c¸c biÓu thøc to¸n häc chØ sö dông dÊu ngoÆc trßn ( ) , kh«ng ® îc sö dông dÊu ngoÆc vu«ng [ ] hay dÊu ngoÆc nhän { }

Trong d y c¸c phÐp to¸n kh«ng cã dÊu ngoÆc,·y c¸c kÝ tù lÊy tõ b¶ng ch÷ c¸i cña ng«n c¸c phÐp to¸n ® îc *, /, mod, div thùc hiÖn tr íc.

Cuèi cïng thùc hiÖn phÐp céng vµ phÐp trõ theo thø tù

tõ tr¸i sang ph¶i.

Phép toán Kết quả

a) {3*a + [ 4*c 7*(a +2*c)] -5*b} – 7*(a +2*c)] -5*b}

b) a*x*x b*x + 7a : 5 – 7*(a +2*c)] -5*b}

c) (10*a + 2*b) / (a*b)

d) –b: (2*a*c)

e) 1/ (n*(n+1)*(n+2))

Sai

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Pascal đúng hay sai?

Bài tập 2 : Bốn bạn A, B, C, D đ a ra kết quả của phép chia, phép chia lấy phần nguyên và phép chia lấy phần d của hai số nguyên 14 và 5 nh sau:

Hãy các kí tự lấy từ bảng chữ cái của ngôn y chọn kết quả đúng

(B): 14/5=2.8; 14 div 5 = 2; 14 mod 5 = 4

Ghi nhớ

Ngôn ngữ lập trình th ờng phân chia dữ liệu cần xử lý thành các kiểu khác nhau với các phép toán có thể thực hiện trên từng kiểu dữ liệu đó

Quy tắc tính biểu thức số học

-Các phép toán trong ngoặc đ ợc thực hiện tr ớc tiên

-Trong dãy các phép toán không có dấu ngoặc, các phép toán đ

ợc *, /, mod, div thực hiện tr ớc

-Cuối cùng thực hiện phép cộng và phép trừ theo thứ tự từ trái sang phải