chương trình máy tính và dữ liệu

Dòng chữ Phép toán với các số Kiểu dữ liệu xác định các giá trị có thể của dữ liệu và các phép toán có thể thực hiện trên các giá trị đó.. Để dễ dàng quản lí và tăng hiệu quả xử lí, các

Ngày soạn: 17/9/2008

Tuần 4

Tiết 7

BÀI 3: CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH VÀ DỮ LIỆU

I Mục tiêu.

-Biết khái niệm kiểu dữ liệu;

-Biết một số phép toán cơ bản với dữ liệu số;

II Chuẩn bị.

Phương pháp chủ yếu : Đàm thoại+ trực quan GV: Giáo án, Projector, máy tính

HS: Kiến thức cũ, đọc sách

III Tiến trình bài dạy.

A Kiểm tra bài cũ.

B Bài mới

Hoạt động 1:Dữ liệu và kiểu dữ liệu

GV: Máy tính là công cụ

xử lí thông tin, còn

chương trình chỉ dẫn cho

máy tính cách thức xử lí

thông tin để có kết quả

mong muốn Thông tin rất

đa dạng

Em hãy nêu lại các dạng

thông tin cơ bản (lớp 6)?

Dữ liệu trong máy tính

cũng rất khác nhau về bản

chất

Em nêu lại các dạng dữ

liệu mà em biết trong

EXCEL?

Nêu sự khác nhau của hai

kiểu dữ liệu mà em biết

mà em biết?

Với các kiểu dữ liệu khác

HS nêu lại Văn bản, âm thanh, hình ảnh

Dữ liệu kiểu kí tự, dữ liệu kiểu số

HS trả lời

1 Dữ liệu và kiểu dữ liệu

Ví dụ 1:.

Dòng chữ Phép toán với các số

Kiểu dữ liệu xác định các giá trị

có thể của dữ liệu và các phép toán

có thể thực hiện trên các giá trị đó Một số kiểu dữ liệu thường dùng nhất:

-Số nguyên, ví dụ số học sinh của

một lớp (40), số sách trong thư viện (1394),

-Số thực, ví dụ chiều cao của bạn

Bình là (1,45), điểm trung bình môn Toán (7,0)

Xâu kí tự (hay xâu) là dãy các

"chữ cái" lấy từ bảng chữ cái của

ngôn ngữ lập trình, ví dụ: "Chao

nhau ta có các phép, hàm

xử lí khác nhau

Để dễ dàng quản lí và

tăng hiệu quả xử lí, các

ngôn ngữ lập trình thường

phân chia dữ liệu thành

các kiểu khác nhau: chữ,

số nguyên, số thực,xâu kí

tự

Các kiểu dữ liệu thường

được xử lí theo các cách

khác nhau Chẳng hạn, ta

có thể thực hiện các phép

toán số học với các số,

nhưng với các câu chữ thì

các phép toán đó không có

nghĩa

Riêng với số nhưmg mỗi

phép toán ta có kiểu số

thích hợp

Kết quả của phép toán

chia hai số là số gì ?

GV nêu một số kiểu dữ

liệu thường dùng nhất

GV: Một số kiểu dữ liệu

cơ bản của ngôn ngữ lập

trình Pascal

HS nghe …

Có thể hs trả lời số nguyên, số thực

cac ban", "Lop 8E", "2/9/1945"

- Ngôn ngữ lập trình cụ thể còn định nghĩa nhiều kiểu dữ liệu khác Số các kiểu dữ liệu và tên kiểu dữ liệu trong mỗi ngôn ngữ lập trình có thể khác nhau

Ví dụ 2 Một số kiểu dữ liệu cơ

bản của ngôn ngữ lập trình Pascal:

Chú ý: Dữ liệu kiểu xâu trong

Pascal được đặt trong cặp dấu nháy đơn

Hoạt động 2: Các phép toán với dữ liệu kiểu số

Tên kiểu Phạm vi giá trị

đến 215  1

real

Số thực có giá trị tuyệt đối trong khoảng 2,910-39 đến 1,71038 và số 0

char Một kí tự trong bảng chữ cái

tự

GV cho HS làm quen với

các phép toán của ngôn

ngữ lập trình

GV: Một số các kí hiệu

của các phép toán số học

trong ngôn ngữ Pascal

GV lấy VD về phép chia,

phép chia lấy phần nguyên

và phép chia lấy phần dư

GV: Nêu cho HS quy tắc

các biểu thức số học

Ta có thể kết hợp các phép

tính số học nói trên để có

các biểu thức số học phức

tạp hơn Sau đây là một số

ví dụ về biểu thức số học

và cách viết chúng trong

ngôn ngữ lập trình Pascal

-Các phép toán trong

ngoặc được thực hiện

trước tiên;

-Trong dãy các phép toán

không có dấu ngoặc, các

phép nhân, phép chia,

phép chia lấy phần nguyên

và phép chia lấy phần dư

được thực hiện trước;

-Phép cộng và phép trừ

HS: Nghe, ghi vở

HS: Nghe, ghi vở

HS nghe, ghi nhớ

HS nghe ghi chép bài vào vở

HS nghe ghi chép bài vào vở

2 Các phép toán với dữ liệu kiểu số.

- Bảng dưới đây kí hiệu của các phép toán số học đó trong ngôn ngữ Pascal:

Dưới đây là các ví dụ về phép chia, phép chia lấy phần nguyên

và phép chia lấy phần dư:

5/2 = 2.5; 12/5 = 2.4

5 div 2 = 2; 12 div 5 = 2

5 mod 2 = 1; 12 mod 5 = 2

a  b  c + d a*b-c+d

a

15 5

2

2

(x 2)

a 3 b 5



(x+5)/(a+3)-y/ (b+5)*(x+2)*(x +2)

Quy tắc tính các biểu thức số học:(xem sGK)

Chú ý: Trong Pascal (và trong hầu

hết các ngôn ngữ lập trình khác chỉ được phép sử dụng dấu ngoặc( )để gộp các phép toán

Ví dụ, biểu thức

(a b)(c d) 6

a 3

 khi viết trong

Kí hiệu

Phép toán Kiểu dữ liệu

thực

thực

thực

thực

div chia lấy

phần nguyên

số nguyên

mod chia lấy

phần dư

số nguyên

được thực hiện theo thứ tự

từ trái sang phải

*Không dùng cặp dấu

ngoặc vuông [] hay cặp

dấu ngoặc nhọn {} như

trong toán học

GV lấy thêm một số VD

về sử dụng dấu ()

10  5 + 2 = 7, nhưng nếu

thực hiện phép cộng trước

ta được kết quả 3

66/22 = 36, nhưng nếu

thực hiện các phép nhân

trước ta được kết quả là 9

HS nghe ghi chép bài vào vở

Pascal sẽ có dạng:

((a+b)*(c-d)+6))/3-a

HOẠT ĐỘNG 4: CỦNG CỐ, DẶN DÒ

Dữ liệu và kiểu dữ liệu

Các phép toán với dữ liệu

kiểu số

GV: Nhận xét

- Hướng dẫn về nhà:

Học lý thuyết, làm bài

tập 1, 2, 3,

- Đọc trước phần 3,4

HS trả lời

Ngày soạn: 17/9/2008

Tuần 4

Tiết 8

BÀI 3: CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH VÀ DỮ LIỆU

(tiếp)

I Mục tiêu.

-Biết các phép toán so sánh trong ngôn ngữ lập trình

-Biết khái niệm điều khiển tương tác giữa người với máy tính

II Chuẩn bị:

Phương pháp chủ yếu : thuyết trình, trực quan

GV: Giáo án, bài tập soạn mẫu,máy chiếu Projector HS: Học bài cũ, đọc sách

III Tiến trình bài dạy.

A Kiểm tra bài cũ.

(?) Nêu một số kiểu dữ liệu mà em được học? Lấy ví dụ minh hoạ?

(?) Nêu một số các phép toán số học có trong ngôn ngữ Pascal? Lấy

ví dụ?

(?) Hãy nêu ít nhất hai kiểu dữ liệu và một phép toán có thể thực hiện được trên một kiểu dữ liệu, nhưng phép toán đó không có nghĩa trên kiểu

dữ liệu kia

(?) Dãy chữ số 2010 có thể thuộc những kiểu dữ liệu nào?

HS: Trả lời GV: Nhận xét và cho điểm

B Bài mới Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

Hoạt động 1 : Các phép so sánh

GV nêu một số các phép toán

so sánh các số

- Các kí hiệu toán học quen

thuộc dưới đây được sử dụng

để kí hiệu các phép so sánh

-Kết quả của phép so sánh chỉ

có thể là đúng hoặc sai Ví dụ,

phép so sánh 9 6 cho kết

quả đúng, 10 = 9 cho kết quả

sai hoặc 5 < 3 cũng cho kết

quả sai,

* Để so sánh giá trị của hai

HS nghe, ghi vở

HS nghe, ghi vở

3 Các phép so sánh.

Kí hiệu Phép so sánh Ví dụ

= bằng 5 = 5

< nhỏ hơn 3 < 5

> lớn hơn 9 > 6

 khác 6  5

≤ nhỏ hơn hoặcbằng 5 ≤6

>= lớn hơn hoặcbằng 9 >= 6

Ví dụ:

5  2 = 9 sai

15 + 7 > 20  3 Đúng

5 + x ≤ 10 có thể sai hoăc

biểu thức, chúng ta cũng sử

dụng các kí hiệu nói trên

Khi viết chương trình, để so

sánh dữ liệu (số, biểu thức, )

chúng ta sử dụng các kí hiệu

do ngôn ngữ lập trình quy

định

Kí hiệu các phép toán và phép

so sánh có thể khác nhau, tuỳ

theo từng ngôn ngữ lập trình

HS nghe, ghi vở

HS nghe, ghi vở

đúng

* Bảng kí hiệu ác phép so sánh trong ngôn ngữ Pascal:

Kí hiệu trong Pascal

Phép so sánh Kí

hiệu toán học

<> Khác ≠

< Nhỏ hơn <

<= Nhỏ hơn hoặc

> Lớn hơn ≥

>= Lớn hơn hoặc

bằng

GV: Trong khi thực hiện

chương trình máy tính, con

người thường có nhu cầu can

thiệp vào quá trình tính toán,

thực hiện việc kiểm tra, điều

chỉnh, bổ sung Ngược lại,

máy tính cũng cho thông tin

về kết quả tính toán, thông

báo, gợi ý, Quá trình trao

đổi dữ liệu hai chiều như thế

thường được gọi là giao tiếp

hay tương tác giữa người và

máy tính

Với các máy tính cá

nhân,tương tác người-máy

thường được thực hiện nhờ

vào thiết bị nào?

GV: Một số trường hợp tương

tác người – máy (minh hoạ

trên máy tính theo từng ví dụ

như sgk)

Nhờ các thiết bị chuột, bàn phím và màn hình

HS quan sát trên màn hình nhận xét, ghi vở

HS quan sát trên màn hình minh hoạ

4 Giao tiếp người - máy tính.

a) Thông báo kết quả tính toán (xem SGK)

b) Nhập dữ liệu.

c) Chương trình tạm ngừng Lưu ý: Ta có thể sử dụng

readln thay cho read

d) Hộp thoại

HOẠT ĐỘNG 3: CỦNG CỐ, DẶN DÒ

Các phép so sánh

Giao tiếp người – máy tính

GV: Nhận xét

HS: Trả lời theo ý hiểu bài của mình

HS: Ghi nhớ, làm bài

Bài tập: Làm bài tập 3,4,5,6,7 Chuẩn bị tiết sau thực hành Bài thực hành số 2