HƯỚNG DẪN CHƠI CỜ TƯỚNG MỚI NHẤT

Mỗi người có một cách chơi khác nhau, lối đánh khác nhau khi chơi cờ Tướng, cũng không có quy định cụ thể hay ranh giới rõ ràng nào cho việc Khai cuộc thế nào là đủ, kéo dài trong bao lâ

Mục lục

• Loại quân và cách di chuyển

• Kết thúc trận đấu: Ván cờ kết thúc khi 1 trong những tình huống sau:

Giới thiệu

Chơi cờ tướng là một nét đẹp trong văn hóa truyền thống của người Châu Á đặc biệt là người Việt Mỗi ván cờ, mỗi nước đi đều thể hiện sự mạnh mẽ trong con người, lối tư duy dị biệt còn hơn nữa là một trí tuệ siêu đẳng Để tạo ra một không gian giao lưu cho các cờ thủ cũng như là nơi giải trí sau mỗi lúc căng thẳng.Ván cờ được tiến hành giữa hai người, một người cầm quân Trắng (hay Đỏ), một người cầm quân Đen (hay Xanh lục) Mục đích của mỗi người là tìm mọi cách đi quân trên bàn cờ theo đúng luật để chiếu bí hay bắt Tướng (hay Soái/Suý) của đối phương

Bàn cờ tướng

Bàn cờ là một hình chữ nhật do 9 đường dọc và 10 đường ngang cắt nhau vuông góc tại 90 điểm hợp thành Một khoảng trống gọi là sông (hay hà) nằm ngang giữa bàn cờ, chia bàn cờ thành hai phần đối xứng bằng nhau Mỗi bên có một cung Tướng hình vuông (Cửu cung) do 4 ô hợp thành tại các đường dọc 4, 5, 6 kể từ đường ngang cuối của mỗi bên, trong 4 ô này có vẽ hai đường chéo xuyên qua

Theo quy ước, khi bàn cờ được quan sát chính diện, phía dưới sẽ là quân Trắng (hoặc Đỏ), phía trên sẽ là quân Đen (hoặc Xanh lục) Các đường dọc bên Trắng (Đỏ) được đánh số từ 1 đến 9 từ phải qua trái Các đường dọc bên Đen (Xanh lục) được đánh số

từ 9 tới 1 từ phải qua trái

Cách xếp bàn cờ tướng

Để sắp xếp bàn cờ tướng bạn chỉ cần thuộc các quân cờ được mô tả ở dưới sau đó sắp xếp như hình mẫu bên dưới là được

sắp xếp bàn cờ tướng

Loại quân và cách di chuyển

Mỗi ván cờ lúc bắt đầu phải có đủ 32 quân, chia đều cho mỗi bên gồm 16 quân Trắng (Đỏ) và 16 quân Đen (Xanh lục), gồm bảy loại quân Tuy tên quân cờ của mỗi bên có thể viết khác nhau (ký hiệu theo chữ Hán) nhưng giá trị và cách đi quân của chúng lại giống nhau hoàn toàn Bảy loại quân có ký hiệu và số lượng cho mỗi bên như sau:

viết khác nhau (ký hiệu theo chữ Hán) nhưng giá trị và cách đi quân của chúng lại giống nhau hoàn toàn Bảy loại quân có ký hiệu và số lượng cho mỗi bên như sau:

Luật cờ tướng

Quân cờ được di chuyển theo luật sau:

1. Tướng: Đi từng ô một, đi ngang hoặc dọc Tướng luôn luôn phải ở trong phạm

vi cung và không được ra ngoài “Cung” tức là hình vuông 3×3 được đánh dấu bởi lằng chéo hình chử X

2. Sĩ: Đi xéo 1 ô mỗi nước Sĩ luôn luôn phải ở trong cung như con Tướng.

3. Tượng: Đi chéo 2 ô (ngang 2 và dọc 2) cho mỗi nước đi Tượng chỉ được phép

ở một bên của bàn cờ, không được di chuyển sang nữa bàn cờ của đối phương Nước đi của tượng sẽ không hợp lệ khi có một quân cờ nằm chặn giữa đường đi

4. Xe: Đi ngang hay dọc trên bàn cờ miễn là đừng bị quân khác cản đường từ điểm

đi đến điểm đến

5. Mã: Đi ngang 2 ô và dọc 1 ô (hay dọc 2 ô và ngang 1 ô) cho mỗi nước đi Nếu có

quân nằm ngay bên cạnh mã và cản đường ngang 2 (hay đường dọc 2), mã bị cản không được đi đường đó

6. Pháo: Đi ngang và dọc giống như xe Điểm khác biệt là nếu pháo muốn ăn

quân, pháo phải nhảy qua đúng 1 quân nào đó Khi không ăn quân, tất cả những điểm từ chổ đi đến chổ đến phải không có quân cản

7. Chuột: (hay Tốt) đi một ô mỗi nước Nếu chuột chưa vượt qua sông, nó chỉ có

thể đi thẳng tiến Khi đã vượt sông rồi, chuột có thể đi ngang 1 nước hay đi thẳng tiến 1 bước mỗi nước

8. Ăn quân: Khi quân di chuyển đến 1 vị trí giử bởi quân đối phương, quân đối

phương bị ăn và bị lấy ra khỏi bàn cờ

9. Chống tướng: Hai con tướng trên bàn không được nằm trên cùng 1 cột dọc mà

không có quân cản nào ở giữa Nước đi để 2 con tướng trong vị trí chống tướng là không hợp lệ

10. An toàn của tướng: Sau 1 nước đi, tướng của phe đi không được để quân đối

phương ăn ngay trong nước tiếp Những nước để tướng không an toàn là không hợp lệ

Kết thúc trận đấu: Ván cờ kết thúc khi 1 trong

những tình huống sau:

• Chiếu bí: Nếu một bên chiếu (bắt tướng), và đối thủ không có khả năng đở, bên

chiếu tướng thắng

• Hết nước đi: Nếu bên tới phiên đi nhưng không có nước hợp lệ để đi, bên đó sẽ

bị thua

• Sau 120 nước đi của cả 2 bên, mà ko có quân nào bị ăn thì hòa nhau

• Cấm chiếu tướng liên tục 10 lần

• Ăn quân: Khi quân di chuyển đến 1 vị trí được giữ bởi quân đối phương, quân đối phương bị ăn và bị lấy ra khỏi bàn cờ

• Chống Tướng: Hai con tướng trên bàn không được nằm trên cùng 1 cột dọc mà không có quân cản nào ở giữa Nước đi để 2 con tướng trong vị trí chống tướng là không hợp lệ

• Tổng thời gian toàn trận đấu: nếu để hết giờ trước đối thủ người

chơi sẽ bị xử thua!

• Thời gian cho một lượt đánh: mỗi lượt đánh sẽ có tối đa là 1 phút

Nếu để hết giờ mà không đánh một quân cờ người chơi sẽ bị xử thua!

• H ướ ng d n cách ch i c T ẫ ơ ờ ướ ng c b n cho ơ ả

ng ườ i m i ớ

• Đầ u tiên, hai ng ườ i ch i ch n hai màu c ơ ọ ờ đạ i di n cho ệ độ ủ i c a mình, khi ã ch n và i n đ ọ đ ướ c

c ờ đầ u thì không đượ c phép đổ i sang màu c khác ờ

• M c tiêu chi n th ng là n quân T ụ ế ắ ă ướ ng c a ủ đố i ph ươ ng Tuy nhiên, chúng ta có th n h t ể ă ế các quân c quan tr ng c a ờ ọ ủ đố i ph ươ ng và khi n quân T ế ướ ng c a ủ đố i ph ươ ng b d n vào ị ồ

th bí và ế đầ u hàng.

• Lo i b quân c ạ ỏ ờ đố i th : ủ M i quân c khi ỗ ờ đượ c di chuy n ể đế n m t v trí b t kì theo lu t mà ộ ị ấ ậ

có quân đố i ph ươ ng c n ả đườ ng thì có th n quân ể ă đố i ph ươ ng ó và lo i ra kh i bàn c đ ạ ỏ ờ

• Ch ng t ố ướ ng: quân T ướ ng c a 2 bên không có m t quân c nào c n và n m ngang ho c ủ ộ ờ ả ằ ặ chéo V trí ch ng T ị ố ướ ng là m t n ộ ướ c c không h p lý và bu c T ờ ợ ộ ướ ng c a bên kia ph i di ủ ả chuy n theo h ể ướ ng khác.

• Chi u t ế ướ ng: quân c c a m t bên có n ờ ủ ộ ướ đ c i có th n quân T ể ă ướ ng c a bên kia N u ủ ế quân T ướ ng bên kia không di chuy n theo h ể ướ ng khác thì s b quân ch n m t và thua ẽ ị đị ă ấ

• Lùa quân: Dùng quân bên mình di chuy n ể đế n v trí có th n quân c a ị ể ă ủ đố i th Ví d nh ủ ụ ư

n ướ đ ủ c i c a quân Pháo có th n m t quân c a ể ă ộ ủ đố i ph ươ ng.

• Th ng ván c ắ ờ khi:

• - T ướ ng c a ủ đố i ph ươ ng b vây hãm b i quân c bên kia và các quân c khác c a ị ở ờ ờ ủ đố i th ủ không th di chuy n các n ể ể ướ đ ế c i ti p thì đượ c coi là thua cu c ộ

• - Chi u quân T ế ướ ng c a ủ đố i ph ươ ng.

• - Đố i ph ươ ng ph m lu t c m và không ch u thay ạ ậ ấ ị đổ ướ i n c c ờ

• - Đố i ph ươ ng t tuyên b xin thua ự ố

• Ván c hòa khi: ờ

• - C hai bên cùng ph m lu t c m ả ạ ậ ấ

• - C hai bên cùng ch p nh n hòa khi n ả ấ ậ ướ c c c a hai bên không th gi i và n ờ ủ ể ả ă đượ c b t kì ấ quân c nào ờ đượ c.

• - Khi m t bên ang vào th b chi u h t, b vây ch t không còn n ộ đ ế ị ế ế ị ặ ướ đ c i thì không đượ c phép ngh hòa.

đề ị

• Qua bài h ướ ng d n này, chúng ta th y môn c T ẫ ấ ờ ướ ng tuy r c r i nh ng c ng r t ắ ố ư ũ ấ đơ n gi n ả

n u chúng ta ã tìm hi u qua v nó Chúc các b n s m thành th o b môn c T ế đ ể ề ạ ớ ạ ộ ờ ướ ng và có

nh ng giây phút gi i trí thú v cùng b n bè! ữ ả ị ạ

Tầm quan trọng của khai cuộc

Có người cho Tàn cuộc mới thực là quan trọng (theo “Tàn cuộc sát chiêu“) Bởi không vô lý khi nói “Lạc nước hai Xe đành bỏ phí, gặp thời một Tốt cũng thành công“, nghĩa là cho dù trung cuộc có thế nào, nếu không thuận, cũng vô ích, các quân

dù mạnh mà không được dùng đúng, dùng hợp lý thì cũng chỉ là đồ bỏ đi

Trong khi một quân yếu nhất, nếu có thời cơ và được sử dụng đúng lúc, đúng chỗ, sẽ làm nên chuyện Nhưng với rất nhiều “Cao thủ“, họ nói rằng khai cuộc mới thực là

quan trọng và bạn có thể nhận ra ai là cao nhân chỉ trong 7 nước đi đầu tiên của ván đấu đó

Mỗi người có một cách chơi khác nhau, lối đánh khác nhau khi chơi cờ Tướng, cũng không có quy định cụ thể hay ranh giới rõ ràng nào cho việc Khai cuộc thế nào là đủ, kéo dài trong bao lâu, bao nhiêu nước Nhưng theo một số cờ thủ hàng đầu thì 12 – 15 nước cờ đầu tiên được coi là khai cuộc

Bài viết này mình xin tổng hợp cho các bạn 15 thế cờ tướng khai cuộc thông dụng nhất thường gặp trong thực chiến đỉnh cao của các cờ thủ hiện đại Những thế cờ được cập nhật mới nhất theo cách triển khai thế trận của

những bố cục rõ ràng để mọi người có thể nắm bắt cơ bản.

Chi tiết cụ thể về cách đánh, các cạm bẫy, điểm mạnh, điểm yếu và cách phá giải các thế cờ mình sẽ để link bài viết chi tiết ngay dưới mọi người muốn tham khảo kỹ thế nào

có thể bấm vào Có một vài thế cờ mình chưa viết xong, mong các bạn thông cảm mình

sẽ liên tục update các thế cờ đầy đủ nhất

Thống kê tỷ lệ thắng – hòa của các thế cờ khai cuộc

Tiên nhân chỉ lộ (tốt 3 & 7) 59.67

Ngũ lục pháo VS Phản cung mã 52.35

Phản công Mã

Phản công mã, hay còn gọi là “Phản cung mã”, “Giáp pháo bình phong”, “Bán bích sơn hà”, “Nửa cõi sơn hà” Trong thế cờ này, hai Mã lên giữ chính diện nhưng có một con Pháo trước đó vào trong Pháo giữ Mã, Sĩ giữ Pháo, Xe giữ Mã còn lại

Đây là thế trận cơ bản và thực chiến vì nó linh hoạt, linh động, đối công và tranh tiên quyết liệt Có thể dễ dàng chuyển đổi thế trận, thế trận liền lạc, các quân đều có căn, quân này bảo vệ quân kia, phòng ngự chặt, phản công nhanh, thuận lợi cho phục kích,

du kích chiến, bẫy, bắt chết quân địch, và có những miếng đánh hiểm hóc bất ngờ

>> chi tiết: Cách khai cuộc phản cung mã

Bình phong Mã

Bình phong mã là thế cờ khai cuộc mà hai mã lên giữ chốt đầu, bảo vệ chặt chẽ trung

lộ Đây được cho là thế trận chống Pháo Đầu tốt nhất và là thế trận ổn định nhất Trong các giải lớn cấp quốc gia, quốc tế, Bình phong mã đều được dùng với số lượng cao, tỷ

lệ cao, nhiều hơn nhiều so với loại khai cuộc khác

>> Cẩm nang khai cuộc bình phong mã hiện đại

Thuận Pháo

Khi đối thủ vào Pháo Đầu, người chơi cũng vào Pháo Đầu cùng chiều, thì đó gọi là

“thuận pháo” hoặc “pháo thuận” Bên Trung Quốc gọi là “thuận thủ pháo” Thay vì lên

Mã giữ Chốt đầu, thì bên Hậu cũng đưa Pháo vào giữa, dụ đối thủ dùng Pháo ăn Chốt đầu

Nếu đối thủ ăn Chốt đầu thì vi phạm nguyên tắc “chưa triển khai tất cả các quân thì không nên vội tấn công đơn lẻ”, sẽ mất một nước và xuất binh chậm Bên Hậu thì lợi được 1 nước lên Mã đuổi Pháo, xuất quân nhanh hơn, tranh tiên, phản tiên, và giành lại một nước

Nghịch Pháo

Khi đối thủ vào Pháo đầu mình cũng vào Pháo đầu nhưng khác chiều, trái chiều, thì đó gọi là “nghịch pháo” hoặc “pháo nghịch” Bên Trung Quốc gọi là “liệt thủ pháo” Đây là thế khai cuộc phổ biến, nhưng thực tiễn cho thấy Thuận pháo ổn định hơn, còn Nghịch pháo thì thường xảy ra đối công rất mãnh liệt, một thắng một thua, một mất một còn, rất

ít khi hòa được

Bán đồ nghịch Pháo

Bán đồ nghịch pháo, thay vì vào Pháo nghịch ngay, thì bên Hậu tấn Mã giữ Chốt giữa, sau đó đưa Pháo qua hà (qua sông) phong Xa (đè Xe), rồi mới đem con Pháo kia vào trung tâm Thế trận này gọi là “Bán đồ nghịch pháo” Thế trận Nghịch pháo hiện đại này

ổn hơn Nghịch pháo truyền thống cổ điển 1 chút, nhưng cũng đối công, đôi co, tranh hùng sát phạt, công phá lẫn nhau rất dữ dội

Quy Pháo bối

Quy bối pháo hay Pháo lưng rùa, đây cũng là một khai cuộc giang hồ, dân gian, ít kỳ thủ cấp quốc gia hay quốc tế nào chơi Đưa Pháo xuống cho Xe bảo vệ rồi rình rập ở hàng đó, có tác dụng đuổi Xe rất tốt

Điểm mạnh của thế trận này là các quân chủ lực cùng được phối hợp để vừa tấn công vừa phòng thủ Điểm yếu của thế trận này là nước đi quân lập đi lập lại nhiều lần làm mất tính chủ động và các quân cản trở nhau.Khám phá thêm: Thế khai cuộc quy bối pháo

Thiên phong Pháo

Thiên phong pháo là thế cờ hơi giống Quy bối pháo nhưng khác ở chỗ là Hậu ra Xe ở hàng 4 hoặc 6 xong rồi mới xuống Pháo Cũng là khai cuộc dân dã, giang hồ, rất ít thấy trong các giải lớn. Khai cuộc Thiên phong Pháo là kiểu khai cuộc cổ rất ít dùng Do có nước hoành Xa và thoái Pháo nên vào loại Quy bối Pháo Nhưng theo nhiều nhà nghiên cứu, biến hóa của Thiên phong Pháo khác nhiều so với Quy bối Pháo nên việc xếp như vậy không thỏa đáng

Thiết hoạt xa

Thiết hoạt xa là loại khai cuộc mà bên đi Tiên chấp nhận bỏ Mã ngay nước đi đầu tiên (bằng cách đi X1+1 hoặc X9+1), sau đó lợi dụng nước bắt Pháo để giành lấy nước tiên và sở hữu 2 tiên Có thế công và thế chủ động tốc chiến Tuy nhiên đây

là lối chơi ăn thua đủ, thắng nhanh mà thua cũng nhanh, không có hòa, và thường là tiên thua vì không đủ bù đắp sự hao hụt về chất, về lực, về quân số Cho nên thế trận khai cuộc này ít thấy chơi ngoài đời, chỉ tồn tại trên lý thuyết, sách cờ, Internet, và các trận đấu biểu diễn, hiếm thấy trong các giải cờ Uyên ương Pháo

Uyên Ương pháo, hay còn gọi là “Tây Tạng quyền”, là khai cuộc cổ truyền của người Tây Tạng, hay được chơi ở xứ Tây Tạng thần bí Điểm đặc dị của nó khác với các loại khai cuộc khác là nó không ra Xe giữ Pháo, và nó lên Xe 2 bước để giữ Pháo, để rồi tìm cách hạ còn Pháo bên kia xuống 1 bước rồi mưu đồ chuyển 2 con Pháo sang 1 phía vừa thủ kỹ vừa đuổi Xe trở vào, hoặc ko cho Xe bên Tiên xuất ra

nghiêm túc. Khai cuộc này nửa giang hồ, nửa chuyên môn Thỉnh thoảng cũng được dùng trong các giải cao cấp, cấp quốc gia, cấp quốc tế, nhưng không thường xuyên, không nhiều >> Học khai cuộc uyên ương pháo

Đơn đề mã

Đơn đề mã là thế cờ khai cuộc mà một mã lên giữ chốt đầu, mã còn lại nhảy

ra biên Đây cũng là một thế trận được những người chơi cờ trung bình khá chơi nhiều do gần như các quân cờ đều có sự liên thủ chặt chẽ với nhau Trong các giải lớn cấp quốc gia, quốc tế, đơn đề mã ít được dùng so với loại khai cuộc khác Tùy theo việc nhảy mã nào ra biên mà người ta phân ra là Tả đơn đề mã và Hữu đơn đề mã Thế trận này thường được bên hậu sử dụng để chống lại mọi thế trận của bên tiên thậm chí là nó chống nó, thế ra quân tương đối mạnh của trận thế này gọi là Thiết đơn đề mã

Xuyên cung mã

Xuyên cung mã hay còn gọi là “Tượng triều xuyên cung mã”, “Mã giáp sĩ” hay “Mã quỳ” Thế cờ này thì hình dung như sau: trước là lên tượng, sau đó nhãy mã cùng phía tượng lên khóa chân tượng lại không cho thoái về

Nếu trường hợp đến đây mà đi tiếp nước chống sĩ thì trận thế này sẽ được gọi là “Biệt cước mã” Đây là thế trận cũng rất phổ thông, gần như đi đâu cũng thấy người chơi cờ

sử dụng, thường được bên đi hậu sử dụng vì thế trận này ẩn chứa nhiều cạm bẫy có thể phản đòn mạnh mẽ nếu bên tiên đi thiếu chính xác

Ngọa tâm pháo

Nó còn được gọi với tên khác là “Tọa tâm pháo”, “Hoa tâm pháo” hay “Sáo tâm pháo” Thế cờ này thì hình dung như sau: đầu tiên vào pháo đầu, sau đó con pháo này thối 1, rồi tiếp đến bình con pháo còn lại vào đầu luôn

Thế trận này tính công sát rất dữ do sau đó bên đi thế trận này sẽ tiếp tục lên chính mã, rồi dùng 2 mã tấn lên xông đội đánh thẳng vào tuyến giữa đối thủ Những kỳ thủ yếu có thể sẽ bị hạ đo ván bởi thế trận này trong vòng 30 nước Tuy nhiên, do vì quá tập trung vào tuyến giữa nên việc phòng thủ ở 2 cánh trở nên yếu đi nên thế trận này cũng ít được sử dụng

Tiên nhân chỉ lộ

Tạm dịch thế trận này là tiên ông chỉ đường, nó còn được gọi bằng các tên khác là “Thế tiến binh” hay “Thế khởi binh” Thế trận này khi đi nước đầu tiên thì sẽ tấn chốt trước chứ không đi các quân mạnh khác như xe, pháo, mã

Tốt được chọn để tấn thường là chốt 3 hoặc 7 chứ ít khi chọn chốt 1, 5 hay 9 vì tấn chốt 3 hoặc 7 sẽ tạo ra nhiều biến hóa hơn các vị trí chốt khác Nếu bên tiên nước đầu tiến chốt số thứ tự nào và bên hậu cũng tiến chốt số thứ tự nấy, ví dụ như bên tiên tiến chốt 3, bên hậu cũng tiến chốt 3 thì trận này được gọi là Đối binh cuộc

>> Cách đánh tiên nhân chỉ lộ trong cờ tướng khai cuộc

Quá cung pháo

Thế trận này còn được gọi là Pháo qua cung Thế trận này được hình thành khi 2 pháo

ở cùng 1 bên, tức là pháo 2 bình sang lộ 6 gần pháo lộ 8 hoặc pháo 8 bình sang lộ 4 gần pháo lộ 2 Thế trận này mang tính phòng thủ cao, thường thấy sử dụng ở những người lớn tuổi Nếu sử dụng không tốt có khả năng dẫn đến kẹt cờ Thế trận này cũng được sử dụng khi thi đấu, nó sẽ không có vấn đề gì nếu cầm quân đi tiên, còn nếu cầm quân đi hậu sẽ gặp chút khó khăn khi bên tiên đi pháo đầu

>> Các đánh quá cung pháo nâng cao

Phi tượng cuộc

Thế trận này còn được gọi là Thượng tượng cuộc Thế trận này khi đi nước đầu tiên thì

sẽ lên tượng (dĩ nhiên là tượng 3 hoặc 7 tấn 5 chứ đừng ai tấn ra biên nhé) Người sử dụng thế trận này phải có công phu trung tàn cao mới sử dụng được tốt Nó mang phong cách phòng thủ phản công

>> Phi tượng cục bách biến

Chúc các bạn thành công!